Have සහ Have Got භාවිතය — සරල සිංහලෙන්
Have and Have Got
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට have සහ have got පාවිච්චි කරලා ඔබට අයිති දේවල්, ඔබේ පවුල, මිනිස්සුන්ගේ පෙනුම සහ ඔබ අසනීපෙන් ඉන්න වෙලාවල් ගැන ධනාත්මක වාක්ය, නිෂේධාත්මක වාක්ය සහ ප්රශ්න හදන්න පුළුවන් වෙනවා. ඒ වගේම have breakfast වගේ එදිනෙදා ක්රියා වලට have පාවිච්චි කරන්නත් ඔබට පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
Have කෙනෙක්ව එයාගේ ජීවිතයේ තියෙන දෙයකට සම්බන්ධ කරනවා: කාර් එකක්, නංගි කෙනෙක්, නිල් ඇස්, ඔළුවේ කැක්කුමක්. කෙනෙක් චුම්බකයක් කියලා හිතන්න. දේවල් එයාට ඇලිලා එයාගේ ජීවිතයේ කොටසක් වෙනවා — කාර් එකක්, නංගි කෙනෙක්, නිල් ඇස්, බල්ලෙක්, හෙම්බිරිස්සාවක් පවා. I have a car. I have a dog.
ඉංග්රීසියේ මේක කියන්න විදි දෙකක් තියෙනවා. Have ඉංග්රීසියේ හැම ප්රභේදයකම වැඩ කරනවා. Have got කියන්නෙත් ඒ තේරුමමයි; British English වල, විශේෂයෙන් කතාවේදී, හරිම බහුලයි. American English වල සාමාන්ය රූපය have, නමුත් අවිධිමත් කතාවේදී I've got කියන එකත් බහුලයි.
මේ රූප දෙක හැසිරෙන්නේ වෙනස් විදිහට. Have සාමාන්ය ක්රියාපදයක්, ඒ නිසා නිෂේධාත්මක වාක්යවලට සහ ප්රශ්නවලට do / does පාවිච්චි කරනවා — හරියටම ඔබ A1-13 එකේ ඉගෙන ගත්ත විදිහට. Have got වල have කියන්නේ උපකාරක ක්රියාපදය, ඒ නිසා ඒක තනියම not ගන්නවා, තනියම මුලට යනවා.
තව එක දෙයක්: have ක්රියාවක් වෙන්නත් පුළුවන් — have lunch, have a shower. ඒක අයිතිය නෙවෙයි, ඒ නිසා එතන have got කියන්න බැහැ.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ අයිතිය කියන්නේ මට … තියෙනවා (දේවල්) හෝ මට … ඉන්නවා (මිනිස්සු, සතුන්) කියලා. මෙතන අයිතිකාරයා -ට එක්ක එනවා, තියෙන දේ තමයි වාක්යයේ උක්තය වගේ. ඉංග්රීසියේ අයිතිකාරයාම උක්තය වෙනවා, ක්රියාපදය have: “මට කාර් එකක් තියෙනවා” → I have a car. නමුත් ප්රවේසම් වෙන්න: “මට බඩගිනියි”, “මට අවුරුදු 25යි” වගේ දැනීම් සහ වයස -ට එක්ක ආවත් ඉංග්රීසියේ be (I'm hungry, I'm 25). ලෙඩක් නම් ඉංග්රීසියේ නාම පදයක්, ඒ නිසා have + a / an (I have a cold).
| සිංහල | ඉංග්රීසි | වෙනස |
|---|---|---|
| මට අලුත් ෆෝන් එකක් තියෙනවා. | I have a new phone. | “මට … තියෙනවා” → I have |
| මට අක්කලා දෙන්නෙක් ඉන්නවා. | I have two sisters. | මිනිස්සුන්ට “ඉන්නවා”, ඉංග්රීසියේ තාමත් have |
| එයාට දිග කොණ්ඩයක් තියෙනවා. | She has long hair. | she → has |
| අපිට ටීවී එකක් නැහැ. | We don't have a TV. / We haven't got a TV. | “නැහැ” → don't have / haven't got |
| ඔයාගේ හෝටලේ පූල් එකක් තියෙනවද? | Does your hotel have a pool? | “තියෙනවද” → Does … have? |
| මට හෙම්බිරිස්සාව. | I have a cold. | ලෙඩ: have + a |
| මට සීතලයි. | I'm cold. | දැනීම: be |
| මම උදේට ටෝස්ට් කනවා. | I have toast for breakfast. | ක්රියාවක්: have විතරයි, have got නෙවෙයි |
ව්යුහය
ධනාත්මක වාක්ය
| උක්තය | have | have got (ප්රධාන වශයෙන් UK) |
|---|---|---|
| I / you / we / they | have a car. | have got ('ve got) a car. |
| he / she / it | has a car. | has got ('s got) a car. |
නිෂේධාත්මක වාක්ය
| උක්තය | have (හැම ප්රභේදයකම) | have got (ප්රධාන වශයෙන් UK) |
|---|---|---|
| I / you / we / they | don't have a car. | haven't got a car. |
| he / she / it | doesn't have a car. | hasn't got a car. |
doesn't වලින් පස්සේ have, has නෙවෙයි: She doesn't have a car.
ප්රශ්න සහ කෙටි පිළිතුරු
| රූපය | ප්රශ්නය | ඔව් | නැහැ |
|---|---|---|---|
| have | Do you have a pen? | Yes, I do. | No, I don't. |
| have | Does she have a car? | Yes, she does. | No, she doesn't. |
| have got | Have you got a pen? | Yes, I have. | No, I haven't. |
| have got | Has he got a car? | Yes, he has. | No, he hasn't. |
රූප දෙක මිශ්ර කරන්න එපා: Do you have got…? නෙවෙයි. ප්රශ්නයේ තියෙන උපකාරක ක්රියාපදයෙන්ම උත්තර දෙන්න: Have you got…? — Yes, I have.
කෙටි රූප: I've got, you've got, he's got, she's got, it's got, we've got, they've got. අයිතිය කියන සාමාන්ය have එක්ක සාමාන්යයෙන් සම්පූර්ණ රූපය පාවිච්චි කරන්න: I have a car.
ක්රියා වලට have (have විතරයි — කවදාවත් have got නෙවෙයි)
| have + … | උදාහරණ |
|---|---|
| කෑම බීම | have breakfast / lunch / dinner / a coffee |
| නෑම, සේදීම | have a shower / a bath; take a shower කියන එකත් බහුලයි, විශේෂයෙන් US English වල |
| අත්දැකීම් | have a party / a good time / a break / a lesson |
භාවිතය
1අයිතිය
ඔබට අයිති දේවල් ගැන කියන්න have හෝ have got පාවිච්චි කරන්න.
2පවුල, යාළුවෝ සහ සුරතල් සතුන්
ඔබේ ජීවිතයේ ඉන්න මිනිස්සු සහ සතුන් ගැන කියන්න have / have got පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ මිනිස්සුන්ට සහ සතුන්ට “ඉන්නවා” කිව්වත් ඉංග්රීසියේ have.
3පෙනුම
කොණ්ඩය, ඇස් සහ වෙනත් ලක්ෂණ ගැන කියන්න have / have got පාවිච්චි කරන්න.
4ලෙඩ, ප්රශ්න සහ හමුවීම්
ලෙඩ සහ වේදනාව එක්ක have / have got පාවිච්චි කරන්න, සාමාන්යයෙන් a / an එක්ක. ප්රශ්න (problems) සහ හමුවීම් (appointments) ගැනත් මේක වැඩ කරනවා.
5ක්රියා වලට have — කවදාවත් have got නෙවෙයි
Have + නාම පදය ක්රියාවක් වෙන්න පුළුවන්: කෑම, බීම, නෑම, අත්දැකීම්. මෙතන have සාමාන්ය ක්රියාපදයක්, have got කියන්න බැහැ. සිංහලේ මෙතන “තියෙනවා” නැහැ: අපි “කනවා”, “නානවා”, “දානවා” වගේ ක්රියාපද පාවිච්චි කරනවා.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “එයාට තියෙනවා” → he / she have. සිංහලේ “මට තියෙනවා”, “එයාට තියෙනවා” දෙකේම ක්රියාපදය එකයි. ඉංග්රීසියේ he / she / it සහ එක කෙනෙක් හෝ එක දෙයක් එක්ක has.
2. “මට හෙම්බිරිස්සාව” → I have cold. සිංහලේ “මට උණ”, “මට හෙම්බිරිස්සාව” වගේ ලෙඩ ගැන කියනකොට බොහෝ විට -ක් එන්නේ නැහැ. ඉංග්රීසියේ cold, headache, sore throat, cough වගේ ලෙඩ ගණන් කළ හැකි නාම පද, ඒ නිසා a ඕනෑ.
3. “මට නිදිමතයි” → I have sleepy. සිංහලේ දැනීම් කියන්නේ “මට … -යි” කියලා. “මට” දැක්කම have දාන්න පෙළඹෙනවා. නමුත් sleepy, thirsty, afraid වගේ වචන නාම විශේෂණ: ඒවාට be ඕනෑ. වයසටත් be.
4. “අපේ ගමේ … තියෙනවා” → In our village has…. සිංහලේ “අපේ ගමේ ලස්සන වැවක් තියෙනවා” කියනකොට තැන (“ගමේ”) මුලට එනවා. වචනයෙන් වචනයට පරිවර්තනය කළොත් ඉංග්රීසියේ උක්තයක් නැති වාක්යයක් හැදෙනවා. ඉංග්රීසියේ එක්කෝ තැනම උක්තය කරලා has, නැත්නම් there is (A1-11 බලන්න).
පටලවා ගන්න එපා
have (අයිතිය) සහ have (ක්රියාව) — අයිතියට have හෝ have got දෙකම පුළුවන්. ක්රියාවකට have විතරයි. (have එක්ක ක්රියා continuous වෙන්නත් පුළුවන් — I'm having lunch: A1-23 බලන්න.)
have සහ there is — Have = කෙනෙකුට හෝ දෙයකට යමක් අයිතියි; there is = යම් තැනක යමක් තියෙනවා. A1-11 බලන්න. සිංහලේ දෙකටම “තියෙනවා”.
be සහ have — දැනීම්, වයස සහ තත්ත්ව වලට be. ලෙඩක් නාම පදයක්, ඒ නිසා ඒකට have. A1-02 බලන්න.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- has /hæz/: ස්වරය සිංහලේ “ඇ” ට හරිම ළඟයි, ඒ නිසා මේක ඔබට ලේසියි. අග /z/: උගුරේ හඬ (buzz) දිගටම තියාගන්න, “ස” හෝ “ජ” කරන්න එපා. ඉක්මන් කතාවේදී බොහෝ විට දුර්වලයි: /həz/.
- have /hæv/ වල අගට එන්නේ /v/: උඩ දත් යට තොලේ හෙමින් තියලා හඬ එක්ක හුළඟ යවන්න. සිංහලේ /v/ සහ /w/ දෙකටම එකම “ව”; /v/ එකේදී දත් තොලේ වදිනවා. අගට ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- have got වල have සාමාන්යයෙන් කෙටි වෙනවා, අවධාරණය got වල: I've got /aɪv ˈɡɒt/ (UK), /aɪv ˈɡɑːt/ (US). I've වල /v/ ඉතා පොඩියි, නමුත් ඒක ඇහෙන්න ඕනෑ.
- she's got = she has got, නමුත් she's = she is වෙන්නත් පුළුවන්. ඊළඟ වචනය බලන්න: She's got a cat (has) / She's tired (is).
- කෙටි පිළිතුරුවල උපකාරක ක්රියාපදය ශක්තිමත්: Yes, I have /hæv/. Yes, I do /duː/.
රන් රීතිය
have / has හැම ප්රභේදයකම වැඩ කරනවා, නිෂේධාත්මක වාක්යවලට සහ ප්රශ්නවලට do / does පාවිච්චි කරනවා. have got / has got (ප්රධාන වශයෙන් UK) අයිතිය, පවුල, පෙනුම සහ ලෙඩ ගැන ඒ තේරුමමයි, නිෂේධාත්මක වාක්ය සහ ප්රශ්න තනියම හදනවා. have lunch වගේ ක්රියා වලට have විතරයි. “මට … තියෙනවා” → I have; නමුත් “මට බඩගිනියි” → I'm hungry.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
have, have got සහ ඒවායේ නිෂේධාත්මක, ප්රශ්න රූප පාවිච්චි කරන්න.
-
My brother (have) two cats.
-
නිෂේධාත්මක කරන්න (have): I have a bike.
-
නිෂේධාත්මක කරන්න (have got): She's got a laptop.
-
ප්රශ්නයක් හදන්න (have): They have a garden.
-
ප්රශ්නයක් හදන්න (have got): He has got a sister.
-
"Have you got a pen?" "Yes, I ."
B. අර්ථය
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I … a terrible headache.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: She … a shower after the gym.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: "Does your flat have a lift?" "No, it …."
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: My grandmother … 80.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
He doesn't has a car.
-
Do you have got a minute?
-
We've got dinner at seven every day.
-
Has your sister got blue eyes?
D. පාඨය තුළ
සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න.
Kim: So, what about your family? 15 you got any brothers or sisters?
Leo: Yes, I 16. I've got a sister. She 17 two kids.
Kim: Nice! And 18 you have a car?
Leo: No, I 19. I've got a bike.
Kim: OK. Oh — we 20 dinner at eight here. Is that OK?
E. ඔබේ වාරය
ඔබේ පවුල සහ ඔබ දන්න අය ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබේ පවුල ගැන හෝ ඔබේ දේවල් ගැන වාක්ය තුනක් ලියන්න. have හෝ have got පාවිච්චි කරන්න.
-
යාළුවෙක්ගේ පෙනුම වාක්ය දෙකකින් විස්තර කරන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A1-13 Present Simple නිෂේධාත්මක වාක්ය සහ ප්රශ්න (don't, doesn't, do, does) — සරල සිංහලෙන් your sister work in a bank?
-
A1-11 There Is සහ There Are භාවිතය — සරල සිංහලෙන් a supermarket near my flat.
-
A1-02 To Be (am, is, are) භාවිතය — සරල සිංහලෙන් My son six years old.
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- has / has got / 's got
- I don't have a bike. / I do not have a bike.
- She hasn't got a laptop. / She has not got a laptop.
- Do they have a garden?
- Has he got a sister?
- have
B. අර්ථය
- have
- has
- doesn't
- is
C. වැරැද්ද සොයන්න
- He doesn't have a car.
- Do you have a minute? / Have you got a minute?
- We have dinner at seven every day.
- ✓ Has your sister got blue eyes?
D. පාඨය තුළ
- Have
- have
- has / 's got / has got
- do
- don't / do not
- have
E. ඔබේ වාරය
- I have one brother. I've got a small flat. I don't have a car.
- My friend Ana has short hair. She's got brown eyes.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- Does
- There's / There is
- is
