Agreement dhe determiners në anglisht: a total of, more than one, both my, such a, double the – përshtatja e foljes
Advanced Agreement and Determiners
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të zgjidhni foljen në njëjës ose në shumës kur forma dhe kuptimi tërheqin në drejtime të ndryshme (the majority, a total of, more than one, one in five, what we need), do ta përdorni drejt there is/are me lista dhe do të ndërtoni kombinime të ndërlikuara përcaktorësh si both my, such a, quite a, many a, what little, half the dhe twice the.
Ideja kryesore
Zakonisht folja përshtatet me bërthamën gramatikore të kryefjalës: The list of names is long – bërthama është list, jo names. Kjo është përshtatja gramatikore.
Ndonjëherë, megjithatë, forma thotë një gjë dhe kuptimi një tjetër. A total of fifty people ka bërthamë në njëjës (total), por padyshim do të thotë shumë njerëz. Fish and chips ka dy emra, por do të thotë një gjellë. Kur forma dhe kuptimi ndahen, anglishtja shpesh e lë të fitojë kuptimin. Kjo është përshtatja sipas kuptimit.
Përfytyroni një lojë litari mbi foljen. Në njërën anë është forma e emrit bërthamë; në anën tjetër kuptimi i gjithë frazës. Zakonisht tërheqin bashkë dhe nuk ka garë. Në C2 duhet t'i njihni frazat ku fiton kuptimi (a total of… were), frazat ku fiton forma (more than one person was) dhe frazat ku lejohet të fitojnë të dyja skuadrat (one in five people is / are).
Shqipja dhe anglishtja
Përshtatja sipas kuptimit nuk është e huaj për shqipen: themi «Shumica e studentëve jetojnë në konvikt» dhe «Më shumë se një person u plagos» – shpesh njësoj si në anglisht. Vështirësitë e vërteta janë te rendi i përcaktorëve. Shqipja i vendos fjalët si «të dy», «dyfishi», «kaq» në mënyrë tjetër: «të dy prindërit», «dyfishi i çmimit», «një pamje kaq e bukur», «gjysmë ore» (pa nyje). Në anglisht rendi është i ngurtë: both my parents, double the price, such a beautiful view, half an hour.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Shumica e studentëve jetojnë në konvikt. | The majority of the students live on campus. | këtu është njësoj: fiton kuptimi |
| Më shumë se një person u lëndua. | More than one person was hurt. | këtu është njësoj: njëjës |
| Të dy prindërit e mi janë mësues. | Both my parents are teachers. | pa the: both para my |
| Kërkojnë dyfishin e çmimit. | They're asking double the price. | double para the, pa of |
| Ishte një pamje kaq e bukur… | It was such a beautiful view… | such para a |
| Filmi zgjat një orë e gjysmë. | The film lasts an hour and a half. | anglishtja do nyjen: half an hour |
Shkurt: me përshtatjen e foljes shqipja shpesh ju ndihmon; me rendin e përcaktorëve mos e ndiqni shqipen – both my, double the, such a, half an.
Forma
Kur forma dhe kuptimi ndahen
| Kryefjala | Folja | Pse |
|---|---|---|
| A total of 50 people | were injured. | fiton kuptimi (shumë njerëz) |
| The total | is 50. | forma: një shumë totale |
| The majority of voters | are / is in favour. | të dyja; shumësi është më i zakonshëm |
| The government's majority | is small. | një numër: njëjës |
| More than one person | was injured. | forma: one person |
| More than two people | were injured. | forma: people |
| One in five adults | has / have a second job. | përdoren të dyja |
| Fish and chips | is my favourite meal. | një gjellë |
| The manager, as well as her two assistants, | was at the meeting. | forma: kryefjala e parë |
Kombinimet e përcaktorëve
| Modeli | Shembull | Jo |
|---|---|---|
| all / both / half + (of) + the / my / these | all the students, both my parents, half the time | the all students, the both |
| such / what / quite / rather + a + (mbiemër) + emër | such a mess, quite a good idea, rather a long wait | a such mess |
| many a + emër në njëjës + folje në njëjës | Many a student has struggled with this. | many a students |
| what little + i panumërueshëm / what few + shumës | what little money I had, what few friends he had | — |
| double / twice / three times + the + emër | double the price, twice the size | the double price |
| half a / half an + emër | half an hour, half a kilo | a half of an hour |
Përdorimi
1Fiton kuptimi: përshtatja sipas kuptimit
Me frazat e sasisë si a total of, a lot of, a couple of, a majority of, a third of, half of, folja zakonisht përshtatet me emrin që vjen pas of, sepse ai mban kuptimin. Dy emra të lidhur me and zakonisht marrin foljen në shumës – përveç kur bashkë emërtojnë një gjë të vetme.
2Fiton forma: fraza që duken në shumës ose në njëjës
Disa fraza e ruajnë përshtatjen e rreptë gramatikore edhe kur kuptimi është shumës. More than one + emër në njëjës merr foljen në njëjës. Frazat si as well as, along with, together with dhe in addition to nuk e bëjnë kryefjalën shumës: në shkrimin e kujdesshëm folja përshtatet me emrin e parë (foljen në shumës e dëgjoni shpesh në përdorimin jozyrtar). Me one in five / one in ten përdoren si njëjësi ashtu edhe shumësi; njëjësi është zgjedhja tradicionale në shkrimin e kujdesshëm.
3Fjalitë me what dhe there is / are me lista
Një kryefjalë me fjali what zakonisht merr foljen në njëjës. Kur kallëzuesorja është në shumës dhe what do të thotë «gjërat që», është e saktë edhe shumësi (B2-20, C1-05). Me there is / are + një listë, folja shpesh përshtatet me elementin e parë, sidomos në të folur. Në të folur there's përdoret edhe para emrave në shumës, por shkrimi i kujdesshëm përdor there are.
4All, both, half, double dhe twice + the / my / this
All, both dhe half vijnë para përcaktorëve të tjerë: all the, both my, half this. Of është fakultative para një emri (all (of) the students), por e domosdoshme para një përemri (all of them). Double, twice, three times + the + emër krahasojnë sasi; twice a week është shpeshtësi (B1-22). Half an hour është forma e zakonshme në UK; në SHBA është e zakonshme edhe a half hour. Kujdes: shqipja thotë «të dy», «dyfishi i», «gjysmë ore» – asnjëra nuk përkthehet fjalë për fjalë.
5Such a, quite a, rather a, many a, what little, what few
Such, what, quite dhe rather zakonisht vijnë para a/an: such a nice day, quite a long time. Me rather janë të mundshme të dyja renditjet (rather a long wait / a rather long wait). Many a + emër në njëjës do të thotë «shumë» dhe merr foljen në njëjës; është letrare ose zyrtare. What little / what few do të thotë «sasia e vogël – e gjitha»: folësi kishte vetëm pak, por e përdori të gjithën.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Të dy fëmijët e Dritës» → the both. Fjala «të» në «të dy / të dyja» tingëllon si një nyje, dhe shumë nxënës e kthejnë në the: «Të dy fëmijët e Dritës e mbaruan universitetin këtë verë». Both nuk merr the para vetes; the ose my vijnë pas tij.
2. «Dyfishi i asaj që paguanim» → the double of. Shqipja e përdor «dyfishi» si emër: «Qiraja e banesës sonë tani është dyfishi i asaj që paguanim para pandemisë». Në anglisht double dhe twice vijnë direkt para the, my ose një fjalie, pa the dhe pa of.
3. «Gjysmë ore» → half hour. Në shqip «gjysmë ore» nuk merr asnjë nyje: «Më jep gjysmë ore dhe e mbaroj raportin». Në anglisht thuhet half an hour, half a kilo – nyja a/an duhet.
4. «Një fshat kaq i qetë» → a so quiet village. Në shqip «kaq» vjen pas «një»: «Ndenjëm në një fshat kaq të qetë sa e dëgjonim lumin gjithë natën». Në anglisht para emrit me a përdoret such, dhe such vjen para a.
Mos i ngatërroni
a number of / the number of apo a total of / the total – Modeli është i njëjtë: a + emër + of = kuptim shumës, folje në shumës; the + emër = një shifër, folje në njëjës. Shih B2-19.
twice a week apo twice the size – Twice a + fjalë kohe është shpeshtësi; twice the + emër krahason sasi.
little / few apo what little / what few – Little dhe few vetëm e theksojnë mungesën (B2-19); what little / what few theksojnë që një sasi e vogël u përdor e gjitha.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Half shqiptohet /hɑːf/ (UK), /hæf/ (US) – l nuk shqiptohet. Shqipja shqipton çdo shkronjë, ndaj kujdes: jo «half» me «l». Shumësi i emrit është halves.
- Half an hour thuhet si një njësi, me an të dobët: /hɑːf ən ˈaʊə/; h te hour nuk shqiptohet.
- Many a lidhet: /ˈmeni ə/; theksi bie te emri: many a student.
- Te such a dhe quite a, a është e dobët /ə/, si një «ë» e shkurtër e shqipes: /sʌtʃ ə/, /kwaɪt ə/. Such ka /tʃ/ – «ç» e shqipes.
Rregulli i artë
Folja zakonisht përshtatet me bërthamën e kryefjalës, por me frazat e sasisë (a total of, a lot of, half of, the majority of) zakonisht fiton kuptimi dhe vendos emri pas of. More than one + emër në njëjës mbetet në njëjës. All, both, half, double, twice shkojnë para the; such, quite, what zakonisht shkojnë para a. Dhe mos e përktheni rendin e shqipes: jo the both, jo the double of, jo half hour.
Ushtrime
A. Forma
Rishkruani çdo fjali me fjalën ose frazën e dhënë. Kontrolloni që folja të përshtatet.
-
Rishkruani duke filluar me "A total of": Altogether, 120 jobs were lost when the factory closed.
-
Rishkruani duke filluar me "More than one": At least two passengers were injured when the bus braked suddenly.
-
Rishkruani në stil zyrtar, letrar, duke filluar me "Many a": Many students have struggled with this chapter.
-
Rishkruani me "what little": She had only a little money, but she spent all of it on books.
-
Rishkruani me "such": The journey was so long that we had to stop twice.
-
Rishkruani si një fjali të vetme me "both": My mother is a teacher, and my father is a teacher too.
-
Rishkruani me "What we need" si kryefjalë: We need more volunteers.
B. Kuptimi
Zgjidhni fjalinë më të mirë për kontekstin. Shënimi tregon pse.
-
Një raport zyrtar me shkrim. Cila fjali është më e përshtatshme?there's + plural is informal speech
-
Një raport vjetor i redaktuar me kujdes. Cila fjali ndjek rregullin tradicional?as well as does not make the subject plural
-
Një biografi: shkruesi do të theksojë që burri kishte pak miq, por secili prej tyre i qëndroi pranë. Cila fjali e thotë këtë?what few = all of a small number
-
Një recension restoranti për një gjellë: peshk i skuqur me patate të skuqura. Cila fjali është e saktë?two nouns, one dish: singular
-
Një udhëzues stili për shkrim të kujdesshëm kërkon formën tradicionale. Cila fjali e ndjek?both are used; the singular is the traditional choice
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim përshtatjeje ose rendi të përcaktorëve, ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
According to the police, more than one driver were travelling well above the speed limit when the accident happened on the bypass.
-
The both candidates who reached the final round of interviews had several years of experience in international sales.
-
I had never stayed in a such beautiful hotel before, so I took photographs of every room on the first morning.
-
Many a visitor has been surprised to discover that the castle's oldest tower is actually a nineteenth-century copy.
-
After the renovation, the landlord started asking the double rent, so most of the tenants decided to look for somewhere cheaper.
D. Në kontekst
Redaktoni lajmin. Rishkruani ose zgjidhni sipas udhëzimit dhe kontrolloni çdo folje.
(18) Altogether, 3,000 people joined yesterday's march against plans to build on the riverbank. (19) Most of the marchers were students from the city's two universities. (20) At least two speakers were arrested during the afternoon. (21) The mayor, along with her deputy, ___ agreed to meet the organisers next week. Police described the march as peaceful. (22) "The event was so calm that we hardly needed to be there," said one officer. (23) The organisers had only a little time to plan the march, but they used all of it well. They say they will return next month with (24) a crowd two times as big.
-
Rishkruani (18) duke filluar me "A total of".
-
Rishkruani (19) duke filluar me "The majority of".
-
Rishkruani (20) duke filluar me "More than one".
-
Cili version i (21) i shkon një lajmi të kujdesshëm?along with does not make the subject plural
-
Rishkruani fjalët e policit te (22) me "such".
-
Rishkruani (23) me "what little".
-
Rishkruani (24) me "twice the".
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani tri fjali që përmbledhin një anketë me klasën ose kolegët tuaj për një raport të shkurtër. Kriteret: përdorni a total of, the majority of dhe one in five (ose one in ten); çdo folje duhet të përshtatet, dhe të paktën njëra duhet të jetë në njëjës.
-
Shkruani 2–3 fjali për si ka ndryshuar shtëpia ose familja juaj. Kriteret: përdorni both my ose all the, half my, dhe twice the ose double the.
-
Shkruani dy fjali në stil zyrtar ose letrar për një vend ose një kohë të vështirë. Kriteret: përdorni many a me folje në njëjës, dhe what little ose what few.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B2-19 Few apo a few, little apo a little? Sasioret në anglisht, të shpjeguara në shqip Një raport për shifrat e turizmit. Cila fjali është e saktë?the number = one figure: singular
-
B2-22 Subject-Verb Agreement: news is, police are – përshtatja e foljes me kryefjalën në anglisht Rishkruani me "information" si kryefjalë: The details on the website are out of date.
-
B2-22 Subject-Verb Agreement: news is, police are – përshtatja e foljes me kryefjalën në anglisht Rishkruani me "Neither … nor": The manager wasn't available, and her assistants weren't available either.
Përgjigjet
A. Forma
- A total of 120 jobs were lost when the factory closed.
- More than one passenger was injured when the bus braked suddenly.
- Many a student has struggled with this chapter.
- She spent what little money she had on books.
- It was such a long journey that we had to stop twice.
- Both my parents are teachers. / Both of my parents are teachers. / My parents are both teachers.
- What we need is more volunteers. / What we need are more volunteers.
B. Kuptimi
- There are several reasons for the delay.
- The chair, as well as two directors, was present at the meeting.
- What few friends he had stayed loyal to him.
- Fish and chips is the best thing on the menu.
- One in five adults has a second job.
C. Gjeni gabimin
- According to the police, more than one driver was travelling well above the speed limit when the accident happened on the bypass.
- Both candidates who reached the final round of interviews had several years of experience in international sales. / Both the candidates who reached the final round of interviews had several years of experience in international sales. / Both of the candidates who reached the final round of interviews had several years of experience in international sales.
- I had never stayed in such a beautiful hotel before, so I took photographs of every room on the first morning.
- ✓ Many a visitor has been surprised to discover that the castle's oldest tower is actually a nineteenth-century copy.
- After the renovation, the landlord started asking double the rent, so most of the tenants decided to look for somewhere cheaper. / After the renovation, the landlord started asking twice the rent, so most of the tenants decided to look for somewhere cheaper.
D. Në kontekst
- A total of 3,000 people joined yesterday's march against plans to build on the riverbank.
- The majority of the marchers were students from the city's two universities.
- More than one speaker was arrested during the afternoon.
- The mayor, along with her deputy, has agreed to meet the organisers next week.
- It was such a calm event that we hardly needed to be there.
- The organisers used what little time they had well. / The organisers made good use of what little time they had.
- They say they will return next month with twice the number of people. / They say they will return next month with a crowd twice the size.
E. Radha juaj
- A total of 40 employees took part in the survey. The majority of them walk or cycle to work. One in five drives to the office every day.
- Both my brothers have moved out, and the house suddenly feels twice the size. I now spend half my evenings in a garden that is far too big for one person.
- Many a traveller has sheltered in this mountain hut during a storm. Most of them left behind what little food they could spare for the next visitor.
F. Përsëritje e përzier
- The number of tourists has doubled since 2015.
- The information on the website is out of date.
- Neither the manager nor her assistants were available.
