Complementation në anglisht: that, to-infinitive apo -ing – I saw her leave, He is certain to win, afraid to apo afraid of
Complementation: That, Infinitive, -ing and Their Meanings
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të zgjidhni midis një fjalie me that, një paskajoreje me to, një forme -ing dhe kundrinor + forma bazë e foljes kur zgjedhja ndryshon kuptimin (I saw that… / I saw her…, afraid to / afraid of), do të përdorni strukturat e «ngritjes» (raising) si He is certain to win, dhe modele zyrtare si I believe him to be honest.
Ideja kryesore
Fjalët që plotësojnë një folje ose një mbiemër janë plotësuesi (complement) i tyre. Shumë folje dhe mbiemra pranojnë më shumë se një lloj plotësuesi, dhe secili sjell kuptimin e vet.
Mendojeni një folje ose një mbiemër si një pjatë me makarona pa salcë, dhe plotësuesit si salca të ndryshme: një fjali me that, një paskajore me to, një formë -ing, kundrinor + forma bazë. Makaronat mbeten të njëjta, por çdo salcë bën një gjellë tjetër. I saw her leave është gjellë për sytë: e patë të ndodhte. I saw that she had left është gjellë për mendjen: e kuptuat, ndoshta nga një tavolinë bosh.
Disa modele e ndryshojnë edhe formën e gjithë fjalisë. It is certain that he will win mund të bëhet He is certain to win: kryefjala e fjalisë me that «ngjitet» në fjalinë kryesore. Kjo «ngritje» është shumë e zakonshme në anglishten zyrtare dhe në gazetari, dhe funksionon vetëm me disa fjalë – certain, likely, seem, appear, happen – jo me të tjera.
Shqipja dhe anglishtja
Shqipja nuk ka paskajore si anglishtja: ajo që anglishtja e thotë me to-infinitive ose me -ing, shqipja e thotë zakonisht me «të» + lidhore ose me «që»: «Më pengoi të dilja», «Është e rëndësishme që të gjithë të vijnë», «Kishte frikë se mos humbiste punën». Prandaj nuk ka një «përkthim» të vetëm – modeli anglez duhet mësuar me fjalën. Ka edhe një avantazh: «Duket se…», «Ka gjasa që…», «Thuhet se…» janë shumë afër It seems that…, It is likely that…, He is said to…. Por shqipja lejon «Drita duket se e ka harruar», me kryefjalë dhe «se» bashkë – anglishtja jo.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| E pashë të hipte në taksi. | I saw her get into a taxi. | perceptim: kundrinor + forma bazë |
| Dëgjova që fqinjët po shpërngulen. | I heard that the neighbours are moving. | këtu është njësoj: dije, jo perceptim |
| Shiu na pengoi të mbaronim ndeshjen. | The rain prevented us from finishing the match. | «të» → from + -ing |
| Është e rëndësishme që të gjithë të vijnë në kohë. | It's important for everyone to arrive on time. | kryefjala e vet → for + kundrinor + to |
| Duket se e ka harruar takimin. | She seems to have forgotten our meeting. | njëra nga dy: It seems that… ose She seems to… |
| Kisha frikë se mos humbisja punën. | I was afraid of losing my job. | frikë se ndodh → afraid of + -ing |
| Thuhet se është shumë i pasur. | He is said to be very rich. | këtu është pothuajse njësoj |
Shkurt: «të» dhe «që» e shqipes nuk ju tregojnë modelin anglez; mësojeni çdo fjalë me plotësuesin e vet – prevent from, for us to, seem to, afraid of + -ing.
Forma
E njëjta fjalë, plotësues të ndryshëm
| Fjala | Modeli | Kuptimi | Shembull |
|---|---|---|---|
| see / hear / feel | kundrinor + formë bazë / -ing | perceptim i drejtpërdrejtë | I heard the door open. |
| see / hear / feel | fjali me that | dije, informacion i marrë, bindje | I heard that the company had closed. |
| sure / certain | kryefjalë + to-infinitive | folësi është i sigurt | She's sure to pass. |
| sure / certain | of + -ing / fjali me that | kryefjala është e sigurt | She's sure (that) she'll pass. |
| afraid | to-infinitive | aq i frikësuar sa nuk e bën (zgjedhje) | I was afraid to say anything. |
| afraid | of + -ing | frikë se do të ndodhë diçka | I was afraid of falling. |
| sorry | to-infinitive | keqardhje për një situatë të tanishme ose një lajm | Sorry to hear that. |
| sorry | for / about + -ing | kërkim ndjese për një veprim të kaluar | Sorry for keeping you waiting. |
Ngritja: dy mënyra për të thënë të njëjtën gjë
| It + fjali me that | Kryefjalë + to-infinitive |
|---|---|
| It is certain that he will win. | He is certain to win. |
| It is likely that prices will rise. | Prices are likely to rise. |
| It seems that she is tired. | She seems to be tired. |
| It (so) happens that I know her. | I happen to know her. |
| It seems that there is a problem. | There seems to be a problem. |
Fjali me that apo kundrinor + to-infinitive (zyrtare)
| Neutrale | Zyrtare | Pësore (lajme, raporte) |
|---|---|---|
| I believe (that) he is honest. | I believe him to be honest. | He is believed to be honest. |
| We consider that the risk is low. | We consider the risk to be low. | The risk is considered to be low. |
Përdorimi
1Perceptim apo dije?
Pas see, hear, feel, notice dhe watch, kundrinori + forma bazë ose -ing do të thotë perceptim i drejtpërdrejtë me shqisat (C1-18). Një fjali me that do të thotë dije: e kuptuat, jua thanë ose e besoni. Me një fjali me that mund të mos e keni perceptuar fare ngjarjen. Në shqip «që» përdoret shpesh edhe për perceptimin («e dëgjova që po këndonte») – në anglisht that do të thotë vetëm dije.
2Ngritja: certain to, likely to, seem to, happen to
Me certain dhe likely (B2-26) dhe me seem, appear, happen, kryefjala e një fjalie me that mund të «ngjitet» në fjalinë kryesore, e ndjekur nga një paskajore me to. Kuptimi mbetet i njëjtë. Sure dhe bound kanë vetëm modelin e ngritur: He's bound to win, jo It is bound that…. Përdorni to have + past participle (forma e tretë / V3) për të kaluarën dhe to be + -ing për një veprim në vazhdim. Edhe there mund të ngjitet: There seems to be… Mbiemrat si eager, keen dhe reluctant duken të ngjashëm, por përshkruajnë qëndrimin e vetë kryefjalës dhe nuk kanë version me It… that.
3Mbiemra që ndryshojnë kuptim sipas plotësuesit
Me sure dhe certain, paskajorja me to jep sigurinë e folësit; of + -ing ose një fjali me that jep sigurinë e kryefjalës. Afraid to do të thotë që keni shumë frikë për të bërë diçka që mund ta zgjidhnit; afraid of + -ing do të thotë që keni frikë se mund të ndodhë diçka. Sorry to i referohet çastit të tanishëm ose një lajmi që sapo morët; sorry for / about + -ing kërkon ndjesë për diçka të bërë.
4Prevent from, for + kundrinor + to, the reason (that / why)
Prevent, stop, discourage, ban dhe prohibit marrin kundrinor + from + -ing. Me stop dhe prevent, from shpesh hiqet në anglishten jozyrtare britanike. Kur një paskajore me to ka nevojë për kryefjalën e vet, përdorni for + kundrinor + paskajore: pas mbiemrave, emrave dhe disa foljeve. The reason ndiqet nga that, why ose asnjë fjalë, jo nga because në shkrimin e kujdesshëm. Shqipja i bën të gjitha këto me «të» – në anglisht nuk mjafton to.
5Believe that he is… apo believe him to be…?
Foljet e të menduarit dhe të raportimit si believe, consider, know, find, assume, suppose, report dhe understand zakonisht marrin një fjali me that. Në shkrimin zyrtar shumë prej tyre marrin edhe kundrinor + paskajore me to, zakonisht to be ose to have + past participle. Ky model është më i zakonshëm në pësore (B2-12) – si «thuhet se», «besohet se» në shqip. Say dhe think zakonisht nuk marrin kundrinor + paskajore në veprore.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Është normale që të rinjtë të…» → it's normal + kundrinor + to. Shqipja i jep lidhores kryefjalën e vet pa asnjë fjalë shtesë: «Është normale që të rinjtë të jetojnë me prindërit deri sa martohen». Në anglisht, kur paskajorja ka kryefjalën e vet, para saj vjen for.
2. «E penguan të studionte» → prevent + to. «Prindërit e Kleas u përpoqën ta pengonin të studionte jashtë.» «Të studionte» kthehet natyrshëm në to study. Por prevent merr from + -ing.
3. «Drita duket se e ka harruar…» → kryefjalë + seems that. Në shqip është krejt normale: «Drita duket se e ka harruar sërish ditëlindjen time» – kryefjala para «duket», «se» pas saj, dhe asnjë përemër te fjalia e dytë. Në anglisht zgjidhni njërën: ose It seems that + fjali e plotë, ose kryefjalë + seem to.
4. «E dëgjova që po luante» → heard that për perceptimin. Në shqip «që» përdoret edhe për atë që dëgjojmë me veshët tanë: «E dëgjova Artën që po i binte pianos në apartamentin ngjitur». Në anglisht heard that do të thotë që jua tha dikush.
Mos i ngatërroni
see + kundrinor + formë bazë apo see that – E para është ajo që panë sytë; e dyta është ajo që kuptuat.
afraid to apo afraid of + -ing – Afraid to: zgjidhni të mos veproni. Afraid of + -ing: keni frikë nga një ngjarje që nuk varet nga ju.
sure to apo sure (that) – Kush është i sigurt? Me to, folësi; me that, kryefjala.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- To te modelet e ngritura është e dobët /tə/, me një zanore si «ë» e shkurtër: He's certain to win /hiːz ˈsɜːtn tə wɪn/.
- Certain është /ˈsɜːtn/ (UK), /ˈsɜːrtn/ (US) – rrokja e dytë është shumë e shkurtër, pa zanore të plotë. Tingulli /ɜː/ nuk ekziston në shqip: nuk është as «e», as «ë» e shkurtër, por një zanore e gjatë me buzë të shtruara.
- Asnjë presje para një fjalie me that ose para një paskajoreje plotësuese: She felt that it was unfair. Kujdes: në shqip ndonjëherë vendoset presje para «që» dhe «se»; në anglisht jo.
- That shpesh hiqet pas foljeve të zakonshme në të folur (I heard (that) she left), por zakonisht ruhet pas the reason në shkrimin zyrtar dhe pas emrave si the fact.
Rregulli i artë
Kur një fjalë pranon më shumë se një plotësues, çdo model mbart kuptimin e vet: kundrinor + forma bazë për atë që perceptoni, fjali me that për atë që dini ose besoni. Sure to dhe certain to tregojnë sigurinë e folësit, dhe It is certain that… mund të bëhet He is certain to…. Përdorni kundrinor + paskajore pas believe ose consider vetëm në stilin zyrtar, dhe jo pas say. Dhe mos e përktheni «të»-në e shqipes gjithmonë me to: prevent from, for us to.
Ushtrime
A. Forma
Rishkruani çdo fjali me modelin e dhënë. Ruani kuptimin.
-
Rishkruani me ngritje, duke filluar me "Interest rates": It is likely that interest rates will rise again before the end of the year.
-
Rishkruani me ngritje, duke filluar me "The company" (një veprim në vazhdim): It appears that the company is preparing a takeover bid.
-
Rishkruani me ngritje, duke filluar me "Someone" (një veprim i mëparshëm): It seems that someone has opened the parcel before it reached us.
-
Rishkruani në stil zyrtar me kundrinor + to-infinitive: The committee considered that the proposal was far too expensive.
-
Rishkruani si raportim në pësore, duke filluar me "The castle": People say that the castle is haunted.
-
Rishkruani me "for" + kundrinor + to-infinitive: It is essential that every visitor wears a helmet on site.
-
Rishkruani me "prevent": Because of the strike, many commuters could not get to work.
B. Kuptimi
Zgjidhni fjalinë më të mirë për kontekstin. Shënimi tregon pse.
-
Një kolege ju thotë se ndihet e sigurt për intervistën. Cila fjali e raporton sigurinë e saj?sure to = the speaker is sure; sure that = the subject is sure
-
Një dëshmi: dëshmitarja duhet të përshkruajë vetëm atë që e pa me sytë e saj të ndodhte. Cila fjali është e përshtatshme?object + base form = direct perception
-
Një shënim për një fqinj: erdhët në shtëpi pas stuhisë dhe e gjetët gardhin e tyre përdhe. Cila fjali është e saktë?that-clause = you realised it; you did not watch it fall
-
Një punonjëse përshkruan frikën se mos e pushojnë nga puna, diçka që nuk varet nga ajo. Cila fjali i shkon?afraid of + -ing = fear that something may happen; afraid to = too scared to act
-
Një letër rekomandimi zyrtare. Cila fjali është më e përshtatshme?find + object + to be is formal
-
Një raport zyrtar me shkrim. Cila fjali preferohet në shkrimin e kujdesshëm?the reason is because is common in speech; careful writing uses that
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim plotësuesi ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
Heavy snow on the mountain roads prevented the rescue team to reach the village until late on Sunday evening.
-
The new manager seems that she is far more willing to listen to complaints than her predecessor was.
-
Considering how well the first book sold, it is likely the sequel to become a bestseller within weeks of its release.
-
Several of her former colleagues say her to be the most talented engineer the company has ever employed.
-
There seems to have been a misunderstanding about the date, so we have moved the meeting to the following Thursday.
D. Në kontekst
Redaktoni lajmin. Rishkruani çdo fjali me numër me modelin e dhënë.
(19) It is certain that the new footbridge will open next spring, officials confirmed yesterday. Last winter, engineers feared that storms (20) would mean that the workers could not finish on time. (21) It now seems that the project is several weeks ahead of schedule. At a press conference, the mayor said: (22) "It is important that residents know the real costs." (23) People believe that the chief engineer, Dana Okafor, is the youngest person ever to lead such a project. (24) "By chance, I know her personally," the mayor added, "and I can tell you that she has earned it."
-
Rishkruani (19) me ngritje, duke filluar me "The new footbridge".
-
Rishkruani (20) me "prevent", duke filluar me "would".
-
Rishkruani (21) me ngritje, duke filluar me "The project".
-
Rishkruani (22) me "for" + kundrinor + to-infinitive.
-
Rishkruani (23) si raportim zyrtar në pësore, duke filluar me "The chief engineer".
-
Rishkruani pjesën e parë të (24) me "happen".
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani një paragraf të shkurtër në stil lajmi (3 fjali) që parashikon ndryshime në qytetin ose në fushën tuaj të punës. Kriteret: të paktën dy struktura ngritjeje (likely to, certain to, seem to, appear to), përfshirë njërën me to have + past participle ose there seems to be.
-
Shkruani dy fjali për të njëjtën ngjarje. Kriteret: njëra me see ose hear + kundrinor + formë bazë ose -ing (e perceptuat), dhe njëra me see ose hear + fjali me that (e morët vesh).
-
Shkruani një rekomandim zyrtar (2–3 fjali) për një koleg. Kriteret: find + kundrinor + to be; believe ose consider + kundrinor + to-infinitive; një mbiemër + for + kundrinor + to-infinitive.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B2-12 It is said that / He is said to: si thuhet «thuhet se» dhe «besohet se» në anglisht Rishkruani si raportim në pësore me "thought", duke filluar me "The painting": People think that the painting was stolen in 1990.
-
C1-18 Advanced Verb Patterns: see him do / doing, find it hard, regard as – modelet e avancuara të foljeve Rishkruani në pësore, duke filluar me "The suspect": Someone saw the suspect leave the building at midnight.
Përgjigjet
A. Forma
- Interest rates are likely to rise again before the end of the year.
- The company appears to be preparing a takeover bid.
- Someone seems to have opened the parcel before it reached us.
- The committee considered the proposal to be far too expensive.
- The castle is said to be haunted.
- It is essential for every visitor to wear a helmet on site.
- The strike prevented many commuters from getting to work.
B. Kuptimi
- Nadia is sure that she'll get the job.
- I saw the man take the bag from the car.
- I saw that your fence had fallen down in the storm.
- I was afraid of losing my job.
- I have always found him to be entirely honest and reliable.
- The reason for the delay is that the supplier went bankrupt.
C. Gjeni gabimin
- Heavy snow on the mountain roads prevented the rescue team from reaching the village until late on Sunday evening.
- The new manager seems to be far more willing to listen to complaints than her predecessor was. / It seems that the new manager is far more willing to listen to complaints than her predecessor was.
- Considering how well the first book sold, the sequel is likely to become a bestseller within weeks of its release. / Considering how well the first book sold, it is likely that the sequel will become a bestseller within weeks of its release.
- Several of her former colleagues say that she is the most talented engineer the company has ever employed. / Several of her former colleagues say she is the most talented engineer the company has ever employed.
- ✓ There seems to have been a misunderstanding about the date, so we have moved the meeting to the following Thursday.
D. Në kontekst
- The new footbridge is certain to open next spring.
- would prevent the workers from finishing on time
- The project now seems to be several weeks ahead of schedule.
- It is important for residents to know the real costs.
- The chief engineer, Dana Okafor, is believed to be the youngest person ever to lead such a project.
- I happen to know her personally.
E. Radha juaj
- House prices in Brenmouth are likely to rise again this year. The council appears to have approved plans for 400 new homes, but there seems to be little agreement about where they will go. The new railway station is certain to make the area even more popular.
- Last night I heard the neighbours moving furniture until midnight. This morning I heard that they are leaving the building next week.
- I have always found Ms Varga to be hard-working and reliable. I consider her to be an excellent candidate for the post. It would be a loss for our team to see her go, but I believe her to be ready for this new challenge.
F. Përsëritje e përzier
- The painting is thought to have been stolen in 1990.
- The suspect was seen to leave the building at midnight. / The suspect was seen leaving the building at midnight.
