SlowingoGramatika
B1 27 / 39

So, such dhe pasthirrmat: What a view! How kind! – shpjeguar në shqip

So, Such and Exclamations

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të përdorni so dhe such për ta bërë diçka më të fortë (so tired, such a long day), për të treguar një rezultat (so tired that I fell asleep), për të theksuar sasitë (so many emails), të zgjidhni fjalën e duhur para mbiemrave shumë të fortë (very cold, por absolutely freezing) dhe të reagoni me pasthirrma (What a view! How kind!).

Ideja kryesore

Ndonjëherë një përshkrim i thjeshtë nuk mjafton. Doni të tregoni sa fort e ndieni diçka: It was cold bëhet It was so cold! ose It was such a cold night!

Përfytyroni një megafon. So dhe such e marrin megafonin dhe e bëjnë një fjalë më të zëshme. Kuptimi është i njëjtë; dallimi është vetëm gramatikor: so shkon me një mbiemër ose ndajfolje (so cold), kurse such me një grup emëror (such a cold night). Fjala e zmadhuar mund të çojë pastaj te një rezultat: …so cold that the lake froze.

What dhe how janë vetë britma – një pasthirrmë e plotë: What a night! How cold it was! Edhe këtu vendos fjala shoqëruese: what shkon me një grup emëror, how me një mbiemër ose ndajfolje.

Pra për të katër fjalët bëni një pyetje të vetme: fjala ime kryesore është emër apo mbiemër?

Shqipja dhe anglishtja

Shqipja nuk e bën këtë dallim. «Kaq» dhe «aq» shkojnë si me mbiemrin («kaq e bukur»), ashtu edhe me grupin emëror («një ditë kaq e bukur»). Anglishtja ka dy fjalë: so beautiful, por such a beautiful day. Edhe te pasthirrmat shqipja përdor një fjalë, «Sa»: «Sa e bukur!», por edhe «Sa pamje e bukur!». Anglishtja ndan: How beautiful! – What a beautiful view! Fjala «çfarë» («Çfarë surprize!») i afrohet what-it, por në shqip vjen pa «një», kurse në anglisht me një emër të numërueshëm në njëjës duhet a / an.

Rezultati në shqip ndërtohet me «aq… sa»: «Isha aq e lodhur sa më zuri gjumi». Në anglisht: so… that. Kujdes edhe me fjalën «shumë»: «aq shumë kohë» = so much time, por «aq shumë njerëz» = so many people. Dhe te pasthirrmat shqipja e vë foljen para kryefjalës («Sa e bukur është kopshti!»), kurse anglishtja përdor rendin e fjalisë dëftore: How beautiful the garden is!

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Kaq e lodhur!so tiredkëtu është njësoj: mbiemër → so
Një ditë kaq e gjatë!such a long daygrup emëror → such a
Aq e lodhur sa më zuri gjumi.so tired that I fell asleep«aq… sa» → so… that
Sa e sjellshme!How kind!mbiemër → How
Sa pamje e bukur!What a beautiful view!emër → What a, jo How
Çfarë surprize!What a surprise!anglisht me a
Aq shumë njerëzso many peopleshumës → many
Sa e bukur është kopshti!How beautiful the garden is!folja në fund

Shkurt: «kaq / aq» me mbiemër = so, me emër = such (a); «Sa…!» me mbiemër = How…!, me emër = What (a)…!; «aq… sa» = so… that.

Forma

So dhe such

FjalaModeliShembull
soso + mbiemërThe film was so boring.
soso + ndajfoljeShe speaks so fast.
suchsuch + a / an + (mbiemër) + emër në njëjësIt was such a boring film.
suchsuch + (mbiemër) + emër në shumës / i panumërueshëmThey're such nice people. It was such good weather.

So / such… (that) – rezultati

ModeliShembull
so + mbiemër / ndajfolje + (that) + fjaliI was so tired (that) I fell asleep on the bus.
such + grup emëror + (that) + fjaliIt was such a long queue (that) we left.

That shpesh hiqet, sidomos në të folur.

So much / many / little / few + emër

FjalaLloji i emritShembull
so muchi panumërueshëmso much traffic
so manyi numërueshëm në shumësso many emails
so littlei panumërueshëmso little time
so fewi numërueshëm në shumësso few people

Pasthirrmat

ModeliShembull
What a / an + (mbiemër) + emër në njëjës!What a view! What an amazing idea!
What + (mbiemër) + emër në shumës / i panumërueshëm!What lovely flowers! What awful weather!
How + mbiemër / ndajfolje!How kind! How strange!
How + mbiemër / ndajfolje + kryefjalë + folje!How beautiful this place is! How fast she runs!

Te pasthirrmat kryefjala vjen para foljes (How tall you are!), jo pas saj si në pyetje.

Përdorimi

1So + mbiemër / ndajfolje për theksim

Përdorni so për ta bërë më të fortë një mbiemër ose ndajfolje, sidomos në të folur. Shpesh tregon emocion. Në shqip: «kaq», «aq», «shumë».

I'm so happy for you!
Jam kaq e lumtur për ty!
mbiemër: so
Why are you walking so slowly?
Pse ecën kaq ngadalë?
ndajfolje: so
The test wasn't so difficult after all.
Në fund të fundit testi nuk qe aq i vështirë.
not so = jo shumë

2Such + grup emëror për theksim

Përdorni such kur ka një emër. Me emrat e numërueshëm në njëjës mbajeni a / an pas such (such a, kurrë a such); me emrat në shumës ose të panumërueshëm mos vini a / an. Në shqip themi «kaq» pas emrit ose «i tillë», dhe shpesh pa «një».

She's such a kind person.
Është njeri kaq i mirë.
shqip pa «një», anglisht such a
We had such an amazing time in Lisbon.
Ia kaluam kaq mirë në Lisbonë!
shqip ndajfolje, anglisht such an + mbiemër + emër
You've got such beautiful handwriting.
Ke shkrim kaq të bukur.
handwriting: i panumërueshëm, pa a
They're such good friends.
Janë shokë kaq të mirë.
shumës: pa a

3So / such… (that) – rezultati

Shtoni një fjali për të thënë çfarë ndodhi për shkak të shkallës së fortë. That nuk është i detyrueshëm. Në shqip: «aq… sa».

The music was so loud that we couldn't hear each other.
Muzika ishte aq e fortë sa nuk dëgjonim njëri-tjetrin.
«aq… sa» → so… that
He spoke so quickly that nobody understood him.
Foli aq shpejt sa nuk e kuptoi askush.
ndajfolje: so
It was such a beautiful day that we stayed on the beach until sunset.
Ishte një ditë aq e bukur sa ndenjëm në plazh deri në perëndim të diellit.
grup emëror: such a
She was so nervous she forgot her lines.
Ishte aq e emocionuar sa harroi fjalët e rolit.
that është hequr

4So much / many / little / few + emër

Me këto theksoni një sasi të madhe ose të vogël. Much / little shkojnë me emrat e panumërueshëm; many / few me emrat e numërueshëm në shumës. Në shqip «aq shumë» dhe «aq pak» shkojnë me të dyja llojet.

There's so much traffic this morning.
Sot në mëngjes ka kaq shumë trafik.
trafik: i panumërueshëm → much
I've got so many things to do before the trip.
Kam kaq shumë gjëra për të bërë para udhëtimit.
shumës → many
We have so little time — let's hurry.
Kemi kaq pak kohë, të nxitojmë.
kohë: i panumërueshëm → little
So few people came that the concert was cancelled.
Erdhën aq pak njerëz sa koncerti u anulua.
shumës → few

5What a / an…! – pasthirrma me emër në njëjës

Përdorni What a / an + (mbiemër) + emër i numërueshëm në njëjës për të reaguar ndaj diçkaje. Në shqip themi «Sa… !» ose «Çfarë…!», gjithmonë pa «një».

What a beautiful view!
Sa pamje e bukur!
shqip «Sa», anglisht What a, jo How
What an interesting idea!
Sa ide interesante!
an para zanores
What a day!
Çfarë dite!
pa mbiemër: konteksti tregon nëse është e mirë apo e keqe
What a nice house you've got!
Sa shtëpi e bukur që keni!
What a + emër, pastaj kryefjala + folja

6What…! – pasthirrma me emër në shumës ose të panumërueshëm

Me emrat në shumës dhe të panumërueshëm përdorni What pa a / an.

What lovely flowers!
Sa lule të bukura!
shumës: pa a
What awful weather!
Ç'mot i tmerrshëm!
weather: i panumërueshëm, pa a
What beautiful eyes your baby has!
Sa sy të bukur që ka bebja juaj!
pas grupit emëror: kryefjala + folja

7How…! – pasthirrma me mbiemër ose ndajfolje

Përdorni How + mbiemër ose ndajfolje. Pas tij mund të shtoni kryefjalën dhe foljen, me rendin e zakonshëm të fjalisë dëftore. Në shqip folja vjen shpesh para kryefjalës; në anglisht jo.

How kind of you!
Sa e sjellshme nga ana jote!
mbiemër: How
How strange!
Sa e çuditshme!
How quickly the children grow up!
Sa shpejt rriten fëmijët!
shqip folja para kryefjalës, anglisht the children grow
How tall you are now!
Sa i gjatë qenke bërë!
rendi: you are, jo are you

8Very cold, absolutely freezing – mbiemra të zakonshëm dhe ekstremë

Shumica e mbiemrave përshkruajnë një cilësi që mund të jetë më e madhe ose më e vogël: a bit cold, very cold. Mbiemrat ekstremë kanë brenda tyre kuptimin «shumë» + mbiemër: freezing (shumë ftohtë), boiling (shumë nxehtë), exhausted (shumë i lodhur), starving (shumë i uritur), huge, tiny, amazing, terrible, delicious. Me këta përdorni absolutely ose really, jo very. Really dhe so shkojnë me të dy llojet. Absolutely shkon me mbiemrat ekstremë (dhe me fjalë si sure, right), jo zakonisht me mbiemra të zakonshëm si cold ose tired.

It's very cold today.
Sot bën shumë ftohtë.
mbiemër i zakonshëm: very
It's absolutely freezing outside!
Jashtë po ngrin fare!
freezing: ekstrem → absolutely, jo very
After the race I was absolutely exhausted.
Pas garës isha i rraskapitur fare.
exhausted = shumë i lodhur
The soup was really delicious.
Supa ishte vërtet e shijshme.
really: shkon me të dy llojet
I'm so tired — and I'm so hungry too.
Jam kaq i lodhur, dhe kam edhe shumë uri.
shqip «kam uri», anglisht I'm hungry

Gabime të shpeshta

❌It was so a good film.
✅It was such a good film. ose The film was so good.
Me emër përdoret such.
❌She is such kind.
✅She is so kind.
Me mbiemër të vetëm përdoret so.
❌We had such a terrible weather.
✅We had such terrible weather.
weather është i panumërueshëm: pa a.
❌It was a such good idea.
✅It was such a good idea.
such vjen para a / an.
❌There were so much people.
✅There were so many people.
people është shumës: many.
❌What a terrible weather!
✅What terrible weather!
I panumërueshëm: pa a.
❌What beautiful view!
✅What a beautiful view!
Emër i numërueshëm në njëjës: What a.
❌How a nice house you have!
✅What a nice house you have!
Grup emëror: what, jo how.
❌It's very freezing today.
✅It's absolutely freezing today. ose It's really freezing today.
freezing do të thotë tashmë shumë ftohtë: jo very.
⚠️How beautiful is your garden!
✅How beautiful your garden is!
Gramatikisht është e saktë, por rendi i pyetjes tingëllon letrar ose i vjetëruar; përdorni rendin e fjalisë dëftore.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Një mësuese kaq e durueshme» → a so patient teacher. Në shqip «kaq» shkon edhe me emrin: «Në gjimnaz kishim një mësuese matematike kaq të durueshme». Fjalë për fjalë del a so patient teacher. Në anglisht, kur ka emër, përdoret such a + mbiemër + emër.

❌At secondary school we had a so patient maths teacher.
✅At secondary school we had such a patient maths teacher.
grup emëror: such a

2. «Sa pamje!» → How…! Shqipja përdor «Sa» për të gjitha pasthirrmat: «Sa fshat i bukur është Thethi!». Në anglisht How shkon vetëm me mbiemrin ose ndajfoljen; me emër duhet What a.

❌How beautiful village Theth is!
✅What a beautiful village Theth is! ose How beautiful Theth is!
me emër: What a

3. «Çfarë surprize!» → pa a. «Ardit! Çfarë surprize, nuk e dija që ishe në Tiranë!» Në shqip pas «çfarë» nuk vjen «një». Në anglisht, me emër të numërueshëm në njëjës, duhet What a / an.

❌Ardit! What surprise! I didn't know you were in Tirana!
✅Ardit! What a surprise! I didn't know you were in Tirana!
emër në njëjës: What a

4. «Aq shumë turistë» → so much tourists. «Shumë» në shqip shkon me çdo emër: «Në gusht në Sarandë ka aq shumë turistë sa s'gjen vend në plazh». Në anglisht me emrat në shumës përdoret so many.

❌In August there are so much tourists in Saranda that you can't find a place on the beach.
✅In August there are so many tourists in Saranda that you can't find a place on the beach.
shumës: so many

5. «Sa e ëmbël është!» → is + kryefjala. Në shqip pasthirrma e vë foljen para kryefjalës: «Sa e ëmbël është kjo bakllava!». Në anglisht, pas How + mbiemër, vjen kryefjala dhe pastaj folja.

⚠️How sweet is this baklava!
✅How sweet this baklava is!
Gramatikisht është e saktë, por rendi i pyetjes tingëllon letrar ose i vjetëruar; pasthirrma: kryefjala + folja

Mos i ngatërroni

so apo such – I njëjti kuptim, shoqërues tjetër: so + mbiemër; such + emër. Në shqip të dyja «kaq».

The view was so beautiful.
Pamja ishte kaq e bukur.
mbiemër: so
It was such a beautiful view.
Ishte një pamje kaq e bukur.
emër: such a

so / such apo too – So vetëm e forcon një fjalë (dhe mund të çojë te çdo rezultat); too do të thotë «më shumë se ç'duhet» – ka një problem A2-08.

The jacket was so nice that I bought it.
Xhaketa ishte aq e bukur sa e bleva.
e fortë, dhe e mundur
The jacket was too expensive to buy.
Xhaketa ishte shumë e shtrenjtë për ta blerë.
mbi kufi: e pamundur; shqip «shumë», anglisht too

so… that (rezultat) apo so that (qëllim) – So… that jep një rezultat. So that (bashkë) jep një qëllim: shih B1-27.

I was so tired that I went to bed at eight.
Isha aq i lodhur sa shkova të fle në tetë.
rezultat
I went to bed early so that I could get up at five.
Shkova të fle herët që të mund të zgjohesha në pesë.
qëllim: shih B1-27

Pasthirrmë apo pyetje – Të njëjtat fjalë, rend dhe intonacion tjetër.

How old is she?
Sa vjeç është?
pyetje: folja para kryefjalës
How old she looks!
Sa e moshuar duket!
pasthirrmë: kryefjala para foljes

Për mënyra të tjera theksimi (do emfatik, nxjerrja përpara, the very), shih C1-06.

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • so dhe such theksohen kur shprehin emfazë, dhe so shpesh zgjatet në të folur: It was sooo good! – por shkruhet vetëm so. So është /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US): një diftong që rrëshqet drejt «u»-së, jo një «o» e pastër.
  • such /sʌtʃ/: ch në fund është «ç» e shqipes. /ʌ/ është një zanore e shkurtër, me gojë të hapur mesatarisht, mes «a»-së dhe «ë»-së; nuk është as «a» e plotë, as «ë». Such a lidhet butë: /ˈsʌtʃ ə/.
  • what fillon me /w/, që shqipja nuk e ka: rrumbullakosni buzët si për «u» dhe kaloni menjëherë te zanorja. Mos thoni «vot».
  • Te pasthirrmat theksoni fjalën kryesore dhe ulni zërin në fund: What a beautiful view! (theks te beautiful dhe view, intonacion zbritës).
  • Në fund të pasthirrmave me What…! dhe How…! vendosni pikëçuditje (!).

Rregulli i artë

Pyesni: emër apo mbiemër? So / How + mbiemër ose ndajfolje; such / What + grup emëror (me a / an vetëm për një gjë të numërueshme). Shtoni një fjali me that për të treguar rezultatin. Para një mbiemri ekstrem (freezing, amazing) përdorni absolutely, really ose so, jo very. «Sa pamje e bukur!» është What a beautiful view!

Ushtrime

A. Forma

Zgjidhni fjalën e duhur.

  1. It was ___ a long day. …
  2. The children were ___ excited that they couldn't sleep. …
  3. There were ___ many people at the party. …
  4. Hurry up — we've got so ___ time! …
  5. ___ a lovely surprise! …
  6. ___ kind of you! …
  7. ___ beautiful flowers! …

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen e saktë ose bashkojini fjalitë.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: She's … a talented singer.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: The weather was … bad that the flight was cancelled.
  3. Bashkojini me so… that: The film was very good. I watched it twice.
  4. Bashkojini me such… that: It was a very expensive car. We couldn't buy it.
  5. Formoni një pasthirrmë me How: The view is very beautiful.
  6. Zgjidhni përgjigjen e saktë: It was … freezing last night.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. She has such a good taste in music.
  2. What a terrible weather!
  3. How a nice house you have!
  4. There's so much noise outside.
  5. It was so a funny film.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Fjalët: so, such, what, how

A new flat
Ana: 19 a beautiful flat!
Tom: Thanks! But there are 20 many stairs — I'm always tired.
Ana: And 21 a view! You can see the whole city.
Tom: I know. It's 22 lovely in the evening that I sit on the balcony every night.
Ana: 23 lucky you are!

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani një fjali me so… that dhe një me such… that për diçka që ju ka ndodhur.
  2. Reagoni me pasthirrma ndaj tri gjërave: një lajm nga një shok, moti dhe një gjellë.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A2-08 As… as, too dhe enough në anglisht: barazia, «tepër» dhe «mjaftueshëm» në shqip
    This coffee is ___ hot to drink. …
  2. A2-08 As… as, too dhe enough në anglisht: barazia, «tepër» dhe «mjaftueshëm» në shqip
    He isn't old to drive.
  3. B1-24 Comparatives të avancuara: much better, more and more, the more… the better në shqip
    The more you practise, better you get.
Përgjigjet

A. Forma

  1. such
  2. so
  3. so
  4. little
  5. What
  6. How
  7. What

B. Kuptimi

  1. such
  2. so
  3. The film was so good that I watched it twice. / The film was so good I watched it twice.
  4. It was such an expensive car that we couldn't buy it. / It was such an expensive car we couldn't buy it.
  5. How beautiful the view is! / How beautiful!
  6. absolutely

C. Gjeni gabimin

  1. She has such good taste in music.
  2. What terrible weather!
  3. What a nice house you have! / How nice your house is!
  4. ✓ There's so much noise outside.
  5. It was such a funny film. / The film was so funny.

D. Në kontekst

  1. What
  2. so
  3. what / such
  4. so
  5. How

E. Radha juaj

  1. I was so hungry that I ate two pizzas. It was such a hot day that we stayed inside.
  2. What great news! What awful weather! How delicious this soup is!

F. Përsëritje e përzier

  1. too
  2. enough
  3. the
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play