And, But, Or, So, Because తెలుగులో: రెండు ఆలోచనలను ఒక వాక్యంలో కలపడం
And, But, Or, So, Because
ఈ పేజీలో
లక్ష్యం
ఈ పాఠం తర్వాత మీరు రెండు ఆలోచనలను and, but, or, so, because తో కలపగలరు, also, too, as well తో సమాచారాన్ని సరైన చోట జోడించగలరు, ఈ పదాలతో కామా (,) సరిగ్గా పెట్టగలరు.
ముఖ్యమైన ఆలోచన
చిన్న వాక్యాలు స్పష్టంగా ఉంటాయి, కానీ నిజమైన మాటల్లో మనం ఆలోచనలను కలుపుతాం. ఉప వాక్యం (clause) అంటే కర్త, క్రియ ఉన్న పదాల గుంపు: it was late, we took a taxi. కలిపే పదాలు (conjunctions) రెండు ఉప వాక్యాలను ఒకే వాక్యంగా కలుపుతాయి, ఒక్కొక్కటి వేరే సంబంధాన్ని చూపిస్తుంది. వీటిని ఐదు గుర్తులుగా ఊహించుకోండి:
- and = కూడిక (+): ఇంకో ఆలోచన
- but = వ్యతిరేకం లేదా ఆశ్చర్యం (≠)
- or = ఎంపిక (?)
- so = ఫలితం (→)
- because = కారణం (←)
So, because ఒకే కథను వ్యతిరేక దిశల్లో చెబుతాయి. కారణం → ఫలితం: It was late, so we took a taxi. ఫలితం ← కారణం: We took a taxi because it was late.
Also, too, as well కూడా and లాంటి పనే చేస్తాయి: సమాచారం జోడిస్తాయి. కానీ ఇవి రెండు ఉప వాక్యాలను కలపవు. ఇవి ఉప వాక్యం లోపల ఉంటాయి, ఒక్కొక్కదానికి సొంత చోటు ఉంది.
తెలుగు, ఇంగ్లీష్ పోలిక
మంచి వార్త: తెలుగులోనూ ఇవే సంబంధాలు ఉన్నాయి: “కానీ” = but, “లేదా” = or, “అందుకే / కాబట్టి” = so, “ఎందుకంటే” = because. and కి తెలుగులో చాలా పద్ధతులు: “గుడ్లూ, వెన్నా, పిండీ” లాంటి “-ూ / -ా” చివరలు, రాతలో “మరియు”, పనుల మధ్య “-ి” రూపం (“బీచ్కి వెళ్ళి భోజనం చేశాం”). ఇంగ్లీషులో ఇవన్నీ ఒకే పదం and, చివరి వస్తువుకు ముందు.
కానీ కొన్ని తెలుగు అలవాట్లు ఇంగ్లీషులో తప్పుదారి పట్టిస్తాయి. తెలుగు మాటల్లో తరచుగా “ఎందుకంటే…, అందుకే…” అని కారణాన్నీ ఫలితాన్నీ రెండిటినీ గుర్తు పెడతాం; ఇంగ్లీషులో ఒక్క పదం చాలు: because లేదా so. “-వల్ల” నామవాచకం తర్వాత (“వర్షం వల్ల” = because of the rain), క్రియ తర్వాత కూడా వస్తుంది (“వర్షం పడటం వల్ల”); ఇంగ్లీషులో ఉప వాక్యం ముందు because మాత్రమే, because of కాదు. “కూడా” సాధారణ వాక్యంలో, వ్యతిరేక వాక్యంలో ఒకటే (“నేను కూడా వస్తాను”, “నేను కూడా రాను”); ఇంగ్లీషులో వ్యతిరేకంలో either. “కూడా” పదం తర్వాత వస్తుంది; ఇంగ్లీష్ also క్రియకు ముందు.
| తెలుగు | ఇంగ్లీష్ | తేడా ఏమిటి? |
|---|---|---|
| ఆలస్యమైంది, అందుకే టాక్సీ తీసుకున్నాం. | It was late, so we took a taxi. | “అందుకే” → so – ఇక్కడ రెండు భాషలూ ఒకేలా |
| ఎందుకంటే ఆలస్యమైంది, అందుకే టాక్సీ తీసుకున్నాం. | Because it was late, we took a taxi. | తెలుగులో రెండు గుర్తులు; ఇంగ్లీషులో ఒక్కటే |
| వర్షం వల్ల / వర్షం పడటం వల్ల | because of the rain / because it rained | నామవాచకం → because of; ఉప వాక్యం → because |
| గుడ్లూ, వెన్నా, పిండీ కావాలి. | I need eggs, butter and flour. | తెలుగులో “-ూ / -ా”; ఇంగ్లీషులో చివరి వస్తువు ముందు and |
| టీయా, కాఫీయా? | Tea or coffee? | తెలుగులో “-ఆ … -ఆ”; ఇంగ్లీషులో or |
| ఆమె ఫ్రెంచ్ కూడా మాట్లాడుతుంది. | She also speaks French. / She speaks French too. | “కూడా” పదం తర్వాత; also క్రియకు ముందు, too చివర |
| నాకు కూడా తెలియదు. | I don't know either. | వ్యతిరేకంలో either, too కాదు |
| “నేను కూడా!” | "Me too!" | సంక్షిప్త జవాబులో too |
క్లుప్తంగా: ఐదు కలిపే పదాలు తెలుగులోలాగే పనిచేస్తాయి, కానీ “ఎందుకంటే… అందుకే…” ఇంగ్లీషులో ఒక్క పదమే; ఉప వాక్యం ముందు because, because of కాదు; వ్యతిరేకంలో “కూడా” = either.
రూపం
ఐదు కలిపే పదాలు
| పదం | అర్థం | ఉదాహరణ |
|---|---|---|
| and | కూడిక | I play the guitar and my sister plays the piano. |
| but | వ్యతిరేకం | The hotel was nice, but the food was terrible. |
| or | ఎంపిక | Do you want tea or coffee? |
| so | ఫలితం | I was hungry, so I made a sandwich. |
| because | కారణం | I made a sandwich because I was hungry. |
Also, too, as well – వాక్యంలో చోటు
| పదం | చోటు | ఉదాహరణ |
|---|---|---|
| also | ముఖ్య క్రియకు ముందు | She also plays the violin. |
| also | be తర్వాత | He's also a musician. |
| also | మొదటి సహాయక క్రియ లేదా modal verb తర్వాత (can, is, are…) | I can also drive. |
| too | ఉప వాక్యం చివర | She plays the violin too. |
| as well | ఉప వాక్యం చివర | She plays the violin as well. |
Too, as well మాటల్లో చాలా మామూలు; also మాటల్లో, రాతలో రెండిటిలోనూ మామూలు. వ్యతిరేక వాక్యంలో చివర too కాదు, either వాడండి: I don't like it either (చూడండి A2-32).
ఈ పదాలతో కామా
| నియమం | ఉదాహరణ |
|---|---|
| రెండు ఉప వాక్యాలను కలిపేటప్పుడు but, so ముందు మామూలుగా కామా | It's sunny, but it's cold. / I was tired, so I went to bed. |
| రెండు చిన్న ఉప వాక్యాలతో and / or: మామూలుగా కామా అక్కర్లేదు | I cooked and she washed up. |
| because ముందు మామూలుగా కామా లేదు | I'm late because the bus didn't come. |
| Because ఉప వాక్యం మొదట వస్తే → దాని తర్వాత కామా | Because it was raining, we stayed in. |
| జాబితా: పదాల మధ్య కామాలు, చివరిదానికి ముందు and | I bought eggs, milk and bread. |
జాబితాలో కొంతమంది (ముఖ్యంగా అమెరికన్ ఇంగ్లీషులో) and ముందు కూడా కామా పెడతారు: eggs, milk, and bread. రెండూ సరైనవే; ఒకటి ఎంచుకుని దాన్నే వాడండి.
వాడుక
1And – కూడిక
ఇలాంటిదే ఇంకో ఆలోచన జోడించడానికి, జాబితాలో పదాలు కలపడానికి and వాడండి.
2But – వ్యతిరేకం
రెండో ఆలోచన మొదటిదానికి భిన్నంగా లేదా ఆశ్చర్యంగా ఉంటే but. తెలుగులో “కానీ”.
3Or – ఎంపిక
రెండు లేదా ఎక్కువ వాటి మధ్య ఎంపికకు or. వ్యతిరేక వాక్యంలో or మీరు చేయని పనులను, మీ దగ్గర లేని వస్తువులను కలుపుతుంది.
4So – ఫలితం
so ని ఫలితం ముందు పెట్టండి. కారణం ముందు వస్తుంది. తెలుగులో “అందుకే”, “కాబట్టి”.
5Because – కారణం
because ని కారణం ముందు పెట్టండి. మాటల్లో Why…? అనే ప్రశ్నకు Because… తో మాత్రమే జవాబు ఇవ్వొచ్చు. తెలుగులో “ఎందుకంటే”, లేదా కారణం చివర “-కాబట్టి / -వల్ల”.
6Also, too, as well
సమాచారం జోడించడానికి ఈ పదాలు వాడండి. Also ఉప వాక్యం మధ్యలో; too, as well చివర. తెలుగు “కూడా” పదం తర్వాత వస్తుంది (“ఫుట్బాల్ కూడా ఆడతాను”); ఇంగ్లీష్ also ముఖ్య క్రియకు ముందు.
సాధారణ తప్పులు
తెలుగు మాట్లాడేవారికి ఉచ్చులు
1. “ఎందుకంటే కరెంట్ లేదు, అందుకే…” → Because…, that's why…. తెలుగు మాటల్లో తరచుగా కారణానికీ ఫలితానికీ రెండిటికీ గుర్తు పెడతాం: “ఎందుకంటే సాయంత్రం అంతా కరెంట్ లేదు, అందుకే పిల్లలు కొవ్వొత్తి వెలుగులో హోంవర్క్ చేశారు”. భారతీయ ఇంగ్లీషులో అందుకే Because…, that's why… లేదా Because…, so… వినిపిస్తాయి. ఇంగ్లీషులో ఒక్క కలిపే పదం చాలు: కారణం ముందు because, లేదా ఫలితం ముందు so.
2. “ఫ్లైఓవర్ దగ్గర రోడ్డు మునిగిపోవడం వల్ల” → because of + ఉప వాక్యం. తెలుగులో “-వల్ల” నామవాచకం తర్వాతా వస్తుంది (“వర్షం వల్ల”), క్రియ తర్వాతా వస్తుంది (“రోడ్డు మునిగిపోవడం వల్ల”). “వల్ల” = because of అని నేర్చుకున్నాం, అందుకే ఉప వాక్యం ముందు కూడా because of వస్తుంది. ఇంగ్లీషులో because of నామవాచకం ముందు మాత్రమే (because of the rain); కర్త, క్రియ ఉన్న ఉప వాక్యం ముందు because.
3. “గేటు దగ్గర జ్యూస్ షాపు కూడా తెరవలేదు” → too వ్యతిరేకంలో. తెలుగు “కూడా” సాధారణ వాక్యంలోనూ వ్యతిరేక వాక్యంలోనూ ఒకటే: “నేను కూడా వస్తాను”, “నేను కూడా రాను”. అందుకే చాలామంది వ్యతిరేక వాక్యంలోనూ చివర too పెడతారు. ఇంగ్లీషులో వ్యతిరేక ఉప వాక్యం చివర either.
కలపకండి
so, because – ఒకే కథ, వ్యతిరేక దిశలు. So + ఫలితం; because + కారణం. కారణం, ఫలితం చెప్పే మరిన్ని పద్ధతులు B1-27 పాఠంలో.
but, although – రెండూ వ్యతిరేకాన్ని చూపిస్తాయి, కానీ although వాక్య నిర్మాణం వేరు. ఈ పాఠంలో but మాత్రమే; although B1-26 పాఠంలో.
also, too, as well – అర్థం ఒకటే, వాక్యంలో చోటు వేరు. తెలుగులో మూడూ “కూడా”.
స్పెల్లింగ్, ఉచ్చారణ
- and మామూలుగా బలహీనంగా: /ən/ లేదా /n/ మాత్రమే – fish and chips /ˌfɪʃ ən ˈtʃɪps/.
- వేగంగా మాట్లాడినప్పుడు but బలహీనంగా /bət/; or బలహీనంగా /ə/ (UK), /ɚ/ (US): tea or coffee /ˌtiː ə ˈkɒfi/ (UK). /ə/ చిన్న, వదులైన, అస్పష్టమైన అచ్చు.
- because /bɪˈkɒz/ (UK), /bɪˈkɔːz/ లేదా /bɪˈkʌz/ (US) – ఒత్తిడి రెండో అక్షరం మీద: be-COZ. చివర నాదం ఉన్న /z/ – తేనెటీగ ఝుమ్మనే శబ్దంలా; చివర అచ్చు కలపకండి (“బికాజు” – ఇలా అనకండి). చాలా అనధికారిక మాటల్లో 'cause /kəz/ అవుతుంది; మామూలు రాతలో because రాయండి.
- too, to, two ఒకేలా వినిపించవచ్చు: /tuː/. వాక్యం చివర too ఒత్తిడితో: Me too. (To తరచుగా బలహీనంగా /tə/.)
- or తో ఎంపిక ప్రశ్నలో స్వరం మొదటి ఎంపిక దగ్గర పైకి వెళ్ళి, చివరి ఎంపిక దగ్గర కిందికి వస్తుంది: Tea (పైకి) or coffee (కిందికి)?
- కామా: but, so ముందు కామా పెట్టండి, కానీ because ముందు మామూలుగా వద్దు.
బంగారు సూత్రం
and (+), but (≠), or (?), so (→ ఫలితం), because (← కారణం). Also ఉప వాక్యం మధ్యలో; too / as well చివర; వ్యతిరేకంలో either. but, so ముందు మామూలుగా కామా, because ముందు కాదు. గుర్తుంచుకోండి: “ఎందుకంటే…, అందుకే…” ఇంగ్లీషులో ఒక్క పదమే; ఉప వాక్యం ముందు because, because of కాదు.
అభ్యాసం
A. రూపం
1–4 వాక్యాల్లో బ్రాకెట్లోని అర్థాన్ని చూపే పదం వాడండి: and, but, or, so, because.
-
I like cats, I don't like dogs. (contrast)
-
Would you like rice chips? You can choose one. (choice)chips (UK); fries (US)
-
It was late, we went home. (result)
-
We went home it was late. (reason)
-
She plays the violin, and she ___ plays the piano. …
-
My brother likes football, and I like it ___. …
B. అర్థం
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: I didn't have breakfast, … I'm hungry now.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: I'm hungry now … I didn't have breakfast.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: We can eat at home … go to a restaurant.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: The test was hard, … I passed it.
C. తప్పును కనుక్కోండి
ప్రతి వాక్యంలో ఒక తప్పు ఉంది లేదా వాక్యం సరైనదే. సరిచేసిన వాక్యం రాయండి లేదా correct అని రాయండి.
-
I'm tired because of I worked late.
-
I don't eat meat too.
-
Because it was cold so we stayed in.
-
She speaks also French.
-
I was tired, so I went to bed early.
D. సందర్భంలో
మెసేజ్లోని ఖాళీలను నింపండి. ఈ పదాలు వాడండి: and, because, but, or, so, too (ఒకే పదం ఎన్నిసార్లైనా రావచ్చు).
Hi Jo! Sorry, I can't come tonight 16 I have a cold. I stayed in bed all day, 17 I feel a bit better now. Do you want to meet on Saturday 18 Sunday? I'm free both days. My sister wants to come 19. She's on holiday this week, 20 she isn't working!
E. మీ సొంత వాక్యాలు
మీ రోజు గురించి, మీ కారణాల గురించి ఇంగ్లీషులో రాయండి.
-
మీ రోజు గురించి ఒక వాక్యం but తో, ఒకటి so తో రాయండి.
-
జవాబు ఇవ్వండి: Why are you learning English? because వాడండి.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
ముందు పాఠాల్లో నేర్చుకున్నది మళ్ళీ సాధన చేయండి.
-
A1-28 Past Simple: Irregular Verbs తెలుగులో – went, saw, did, didn't ఖాళీ నింపండి: I didn't (go) to work because I was ill.
-
A1-15 Always, Usually, Never తెలుగులో: ఎంత తరచుగా అని ఇంగ్లీషులో ఎలా చెప్పాలి always ని సరైన చోట పెట్టండి: She is late.
-
A1-26 Was, Were తెలుగులో: be భూత కాలం – I was, they were, there was సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: The film … long, but it was great.
సమాధానాలు
A. రూపం
- but
- or
- so
- because
- also
- too
B. అర్థం
- so
- because
- or
- but
C. తప్పును కనుక్కోండి
- I'm tired because I worked late.
- I don't eat meat either.
- Because it was cold, we stayed in. / It was cold, so we stayed in.
- She also speaks French. / She speaks French too. / She speaks French as well.
- ✓ I was tired, so I went to bed early.
D. సందర్భంలో
- because
- but / and / so
- or
- too
- so / and
E. మీ సొంత వాక్యాలు
- I was tired, but I went to the gym. It was cold, so I wore a hat.
- Because I want to travel and I need it for my job.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
- go
- She is always late.
- was
