SlowingoGramatika
+ 1 / 3

Weak Forms at Connected Speech sa Ingles: Schwa, Gonna, Wanna at Natural na Pagbigkas

Weak Forms and Connected Speech

Sa pahinang ito
  1. Layunin
  2. Ang Pangunahing Ideya
  3. Filipino at Ingles
  4. Anyo
  5. Gamit
  6. Karaniwang Mali
  7. Mga Bitag para sa mga Pilipino
  8. Huwag Ipagkamali
  9. Baybay at Bigkas
  10. Gintong Tuntunin
  11. Mga Pagsasanay

Layunin

Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang marinig at bigkasin ang maiikli at mahihinang tunog ng mga salitang pang-gramatika (can, was, to, of, and), maintindihan ang mga contraction pati ang dobleng contraction (I'd've), makilala ang mga impormal na pinaikling anyo tulad ng gonna at dunno, sundan ang mga salitang nagdudugtong sa mabilis na pagsasalita, at ilagay ang diin sa tamang lugar.

Ang Pangunahing Ideya

May malakas na ritmo ang Ingles. May diin ang mahahalagang salita — pangngalan, pangunahing pandiwa, pang-uri, pang-abay: mas malakas, mas mahaba at mas malinaw ang mga ito. Karaniwang walang diin ang mga salitang pang-gramatika — auxiliary, pantukoy, preposition, panghalip — kaya nagiging maikli at mahina ang mga ito.

Isipin ang pangungusap na parang hanay ng matataas na poste na may lubid sa pagitan nila. Ang mga poste ang content words. Ang lubid ang gramatika. Sa mabilis na pagsasalita, lumalaylay ang lubid at halos sumayad sa lupa: parang "wotcha wanna do?" ang tunog ng What do you want to do? Naroon pa rin ang gramatika; ilang mabilis at mahinang tunog na lang ang naririnig mo.

Ito ang dahilan kung bakit hindi maintindihan ng maraming nag-aaral ang mga pelikula o usapan kahit alam nila ang gramatika. Hinihintay nila ang tunog ng was, to at have na nasa diksiyonaryo, pero halos hindi ito binibigkas nang ganoon sa normal na pagsasalita. Iisang patinig ang karaniwang nasa mga mahihinang tunog na ito: isang maikli at maluwag na "uh". Schwa ang tawag dito, at ito ang pinakakaraniwang tunog sa Ingles.

Filipino at Ingles

Halos pantay ang haba ng bawat pantig sa Filipino, at buo at malinaw nating binibigkas ang bawat patinig: a, e, i, o, u. Walang schwa sa karaniwang Filipino. Kaya kapag nagsasalita tayo ng Ingles, madalas nating bigkasin nang buo ang bawat can, to at of — malinaw, pero hindi natural ang ritmo, at mahirap pakinggan ang mabilis na Ingles. Pero pamilyar na sa atin ang ideya ng pinaikling anyo sa impormal na usapan: 'di ba, 'yan, 'wag, ewan, teka. Ganito rin ang gonna, dunno at lemme sa Ingles: normal sa usapan, hindi sa pormal na sulat.

FilipinoInglesPansinin
'Wag kang mag-alala. (= huwag)It'll be fine — don't worry.pinaikling anyo sa usapan: pareho ang ideya
"Nasaan si Mia?" "Ewan.""Where's Mia?" "Dunno."impormal, hindi para sa pormal na sulat
Teka, patingin.Lemme see that.impormal
Kaya kong lumangoy. (buo ang bawat patinig)I can swim. ("kn")walang diin → schwa
Isang tasa ng tsaa.a cup of tea ("cuppa tea")of → "uh"
Hindi mo kasalanan — kasalanan ko.It's not your fault — it's mine.sa Ingles, diin ng boses ang nagpapakita ng paghahambing

Anyo

Weak forms ng mga salitang pang-gramatika (nasa Baybay at Bigkas ang IPA)

SalitaTunog ng strong formTunog ng weak formHalimbawa
can"kan""kn"I can swim.
was"woz" (UK), "wuz" (US)"wz", napakaikliShe was late.
were"wur""wuh" (UK), "wer" (US)They were tired.
have"hav""uv"Where have you been?
do"doo""duh"What do you think?
to"too""tuh"I want to go.
of"ov" (UK), "uv" (US)"uv" o "uh"a cup of tea
for"for""fuh" (UK), "fer" (US)It's for you.
and"and""un" o "n"fish and chips
a / an"ay" / "an""uh" / "un"a cup, an apple
the"thee""thuh"; bago ang tunog-patinig, maikling "thi"the cup, the apple
at / from"at" / "from"schwa + t (/ət/) / fr + schwa + m (/frəm/)at home, from London

Paalala sa pagbasa ng talahanayan: sa mga respelling na "uh", "uv", "tuh", "duh", "fuh", "un" at "kn", ang "u" (o ang kawalan ng patinig) ay ang schwa /ə/ — maikli at maluwag, nakapahinga ang bibig at hindi bilog ang labi. Hindi ito ang "u" ng Filipino sa ulo o tubig. Hindi rin "u" ng Filipino ang patinig ng strong form na "wuz" at "wur" (/wʌz/, /wɜː/): tingnan ang IPA sa Baybay at Bigkas. Ang strong can naman ay /kæn/: mas bukas ang bibig kaysa sa "e", pero hindi ang buong "a" ng Filipino.

Bago ang tunog-patinig, parang maikling "thi" ang the (the apple) at parang maikling "tu" ang to (to eat), hindi "thuh" at "tuh". (Paalala: ang "th" dito ay tunog na /ð/ — hindi "d".)

Mga contraction, pati ang dobleng contraction

Buong anyoContractionIsinusulat ba?
it willit'lloo (impormal)
there willthere'lloo (impormal)
should have / could have / would haveshould've / could've / would'veoo (impormal)
I would haveI'd'vebihira; pangunahing sa pagsasalita
would not havewouldn't'vebihira; pangunahing sa pagsasalita

Mga impormal na pinaikling anyo

Buong anyoPinaikliPuwede bang isulat?
going to (future)gonnasa napakaimpormal na mensahe, lyrics ng kanta, diyalogo lang
want towannatulad ng nasa itaas
(have) got togottatulad ng nasa itaas
have tohaftabihirang isulat
let melemmesa impormal na mensahe lang
I don't knowdunnosa impormal na mensahe lang
kind ofkindasa impormal na mensahe lang
should have / could haveshoulda / couldasa impormal na mensahe lang

Gamit

1Weak Forms ng mga Salitang Pang-gramatika

Sa normal na pagsasalita, weak form ang gamit ng mga auxiliary, pantukoy, preposition at panghalip, kadalasan may schwa. Strong form ang gamit ng salitang pang-gramatika kapag may diin ito: sa maikling sagot, para sa paghahambing (A1-17), at — para sa auxiliary at preposition — sa dulo ng pangungusap (Yes, I can. Where are you from?). Karaniwang nananatiling mahina ang mga object pronoun (him, her, them, us) at ang mga pantukoy, kahit nasa dulo: I asked him.

I can swim, but not very well.
Marunong akong lumangoy, pero hindi masyadong magaling.
weak ang can, parang "kn"
Can you swim?
Marunong ka bang lumangoy?
tanong: karaniwang weak din ang can, "kn"
Yes, I can.
Oo, marunong ako.
maikling sagot: strong "kan"
She was at work all day.
Nasa trabaho siya buong araw.
weak ang was at at
What are you looking at?
Ano'ng tinitingnan mo?
strong ang at sa dulo
I'd like a cup of tea.
Gusto ko ng isang tasang tsaa.
weak ang of, parang "uh": "cuppa tea"
This one's for you.
Para sa iyo ito.
weak ang for
Where are you from?
Taga-saan ka?
strong ang from sa dulo

2Mga Contraction, Pati ang Dobleng Contraction

Ang mga contraction ang normal na anyo sa pagsasalita ng mga auxiliary at ng not. Napakakaraniwan sa pagsasalita ng mga dobleng contraction tulad ng I'd've at wouldn't've, lalo na sa third conditional (B1-07) at sa should have / could have (B1-09), pero karaniwang isinusulat nang buo ang mga ito. Mamaya mo pa matututuhan ang gramatikang iyon; dito, matutong kilalanin ang mga tunog.

It'll be fine — don't worry.
Magiging maayos din
'wag kang mag-alala. — it'll = it will
There'll be a lot of people at the concert.
Maraming tao ang darating sa konsiyerto.
there'll = there will
We should've left earlier.
Dapat mas maaga tayong umalis.
parang "shoulduv" ang should've; nakapirming parirala: tingnan ang B1-09
She could've been a professional singer.
Puwede sana siyang naging propesyonal na mang-aawit.
nakapirming parirala: tingnan ang B1-09
If I'd known, I'd've told you.
Kung alam ko lang, sinabi ko sana sa iyo.
I'd've = I would have; nakapirming parirala: tingnan ang B1-07
You wouldn't've liked it anyway.
Hindi mo rin naman sana iyon magugustuhan.
wouldn't've = would not have; nakapirming parirala: tingnan ang B1-07

3Mga Impormal na Pinaikling Anyo: Gonna, Wanna, Gotta at Iba Pa

Ito ang normal at relaks na anyo sa pagsasalita ng ilang karaniwang parirala. Ayos silang sabihin sa usapan; sa pagsusulat, gamitin lang sila sa napakaimpormal na mensahe, lyrics ng kanta o diyalogo. Pinapalitan lang ng gonna ang going to + pandiwa (future), hindi kailanman ang going to + lugar. Karaniwang want to ang wanna; sa napakakaswal na usapan, puwede rin itong want a (I wanna coffee). Abanteng paalala: kapag magkaibang bahagi ng pangungusap ang want at to, hindi ginagamit ang wanna — hindi nagiging wanna ang Who do you want to win? (= gusto mong manalo ang taong iyon) (B1-18).

I'm gonna call her tonight.
Tatawagan ko siya mamayang gabi.
= going to (future)
Do you wanna grab something to eat?
Gusto mo bang kumain muna?
= want to
I've gotta go — my bus is here.
Kailangan ko nang umalis
nandito na ang bus ko. — = I've got to
We hafta be there by nine.
Kailangan nating makarating doon bago mag-alas-nuwebe.
= have to
Lemme see that.
Teka, patingin.
= let me
"Where's Mia?" "Dunno."
"Nasaan si Mia?" "Ewan."
= I don't know
It's kinda late to start a new film.
Medyo gabi na para magsimula ng bagong pelikula.
= kind of
You shoulda seen his face!
Sana nakita mo ang mukha niya!
= should have; nakapirming parirala: tingnan ang B1-09

4Linking, Nawawalang Tunog at Nagbabagong Tunog

Sa mabilis na pagsasalita, nagdudugtong ang mga salita. Linking: dumudugtong ang huling katinig sa kasunod na patinig (parang "a-napple" ang an apple). Nawawalang tunog: madalas nawawala ang t o d sa pagitan ng mga katinig (parang "neks week" ang next week). Nagbabagong tunog: madalas nagiging "j" o "ch" ang d o t + you (parang "didja" ang did you). Madalas naitatago ng mga prosesong ito ang mga salitang pang-gramatika.

Did you see that?
Nakita mo ba iyon?
parang "didja" ang did you
I want to go home.
Gusto ko nang umuwi.
parang "wanna" ang want to
I've got to finish this.
Kailangan kong tapusin ito.
parang "gotta" ang got to; halos hindi marinig ang I've
What are you doing?
Ano'ng ginagawa mo?
parang "wotcha doing?"
Would you like a drink?
Gusto mo ba ng maiinom?
parang "wouldja" ang would you
I asked him.
Tinanong ko siya.
nawawala ang h ng weak na him: "I asked-im"; huwag kalimutan ang -ed: "askt"
Turn it off.
Patayin mo.
linking: "tur-ni-toff"

5Diin sa Pangungusap: Content Words, Grammar Words at Paghahambing

Sa neutral na pangungusap, may diin ang content words at wala ang grammar words; karaniwang nasa huling content word ang pinakamalakas na diin. Kapag inilipat ang pangunahing diin sa ibang salita — kahit sa grammar word — nagkakaroon ng paghahambing o pagbibigay-diin.

I'm going to the cinema.
Pupunta ako sa sinehan.
neutral: pangunahing diin sa "cinema"
I'm going to the cinema tonight, not tomorrow.
Mamayang gabi ako pupunta sa sinehan, hindi bukas.
paghahambing: diin sa "tonight"
I did lock the door!
Ikinandado ko nga ang pinto!
may diing did: pagkontra
It's not your fault — it's mine.
Hindi mo kasalanan
kasalanan ko. — diin sa "your" at "mine"
The meeting is at three, not after three.
Alas-tres ang meeting, hindi pagkatapos ng alas-tres.
may diing at at after para sa paghahambing

Karaniwang Mali

❌I would of helped you.
✅I would have helped you. o I would've helped you.
Galing ang "would of" sa pagkarinig sa weak form ng have; have ang gramatika. Tingnan ang B1-09.
❌I'm gonna the shop.
✅I'm going to the shop.
Pinapalitan lang ng gonna ang going to + pandiwa, hindi kailanman ang going to + lugar.
❌I'm gonna to call you later.
✅I'm gonna call you later.
May "to" na sa loob ng gonna.
❌She wanna come with us.
✅She wants to come with us.
Wanna = want to; sa he/she/it, wants to ang anyo.
❌I've gotta to leave.
✅I've gotta leave. o I've got to leave.
May "to" na sa loob ng gotta.
⚠️What are you looking at? (with a weak /ət/ at the end)
✅What are you looking at? (with a strong "at")
Nananatili sa strong form ang preposition sa dulo ng pangungusap.
⚠️Dear Ms Taylor, I wanna apply for the position.
✅Dear Ms Taylor, I would like to apply for the position.
Hindi bagay sa pormal na pagsusulat ang mga pinaikling anyo. Tingnan ang C2-02.

Mga Bitag para sa mga Pilipino

1. Buo ang bawat patinig: laging "kan". Dahil buo nating binibigkas ang bawat patinig, madalas strong "kan" ang can kahit sa neutral na pangungusap. Ang problema: sa mga nakikinig, ang malakas at mahabang "kan" ay parang can't — lalo na sa US, kung saan halos hindi marinig ang t sa dulo ng can't. Kaya puwedeng baligtad ang maintindihan nila.

⚠️I can drive a manual car. (with a strong "kan")
✅I can drive a manual car. (with a weak "kn")
Tama ang gramatika, pero sa strong "kan", puwedeng marinig na can't.

2. The na "da". Walang /ð/ sa Filipino, kaya madalas nagiging "d" ang th sa the, at "da" o "duh" pa bago ang patinig. Bago ang tunog-patinig, maikling "thi" ang the; at /ð/ ang unang tunog: ilabas nang kaunti ang dulo ng dila sa pagitan ng mga ngipin at paugungin.

⚠️Can you pass me the orange? (with "da orange")
✅Can you pass me the orange? (with a short "thi" and /ð/)
Naiintindihan, pero mali ang tunog; bago ang patinig, "thi".

3. Nawawalang -ed. Mahirap sa atin ang magkakasunod na katinig sa dulo ng salita, kaya madalas nawawala ang -ed sa asked, worked, stopped — lalo na kapag katinig ang simula ng kasunod na salita. Dahil hindi rin natin minamarkahan ang tense sa pandiwa sa Filipino, nadadala pa ito sa pagsusulat. Sa connected speech, mahina at maikli ang -ed, pero naroon pa rin ito.

❌Yesterday I ask my manager for a day off.
✅Yesterday I asked my manager for a day off.
past: asked ("askt")
❌Last year we work in Doha for six months.
✅Last year we worked in Doha for six months.
past: worked ("workt")

4. Pinaikling anyo sa pormal na mensahe. Sanay tayong mag-text nang kaswal, kaya minsan napapasok ang wanna, gonna at gotta sa mensahe sa HR, sa guro o sa kliyente. Ayos sila sa kaibigan, pero hindi sa pormal na mensahe.

⚠️Good morning, Ma'am. I just wanna follow up on my application.
✅Good morning, Ma'am. I would like to follow up on my application.
Impormal ang wanna; sa pormal na mensahe, would like to.

Huwag Ipagkamali

gonna (future) at going to (paggalaw) — Ang future form lang ang napapaikli.

I'm gonna be late.
Mahuhuli ako.
future
I'm going to Paris next week.
Pupunta ako sa Paris sa susunod na linggo.
paggalaw papunta sa lugar: hindi napapaikli

weak form at strong form — Dalawa ang bigkas ng iisang salita; posisyon at diin ang nagpapasya. Strong form ang gamit ng auxiliary at preposition sa dulo ng pangungusap at sa maikling sagot: hindi kailanman nagtatapos sa weak na "kn" ang Yes, I can. Nananatiling mahina ang object pronoun: I asked him.

Where are you going?
Saan ka pupunta?
weak ang are: "uh"
I don't know where they are.
Hindi ko alam kung nasaan sila.
strong ang are sa dulo

's = is at 's = has — Pareho ang tunog ng contraction; ang kasunod na salita ang nagsasabi kung alin (A1-14, A2-16).

She's tired.
Pagod siya.
she is + pang-uri
She's got two brothers.
May dalawa siyang kapatid na lalaki.
she has got
He's finished his homework.
Natapos na niya ang takdang-aralin niya.
he has + past participle

Baybay at Bigkas

  • Ang schwa /ə/ ay maikli at maluwag na "uh": nakapahinga ang bibig, hindi bilog ang labi, nasa gitna ang dila. Ito ang pinakakaraniwang tunog sa Ingles, at nasa karamihan ng weak forms: about /əˈbaʊt/, banana /bəˈnɑːnə/ (UK), /bəˈnænə/ (US). Hindi ito ang buong "a" ng Filipino: huwag sabihing "a-bawt" o "ba-na-na" na pantay ang lahat.
  • Strong at weak forms: can /kæn/ → /kən/; was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US) → /wəz/; were /wɜː/ (UK), /wɜːr/ (US) → /wə/ (UK), /wər/ (US); have /hæv/ → /həv/, /əv/; do /duː/ → /də/; to /tuː/ → /tə/; of /ɒv/ (UK), /ʌv/ (US) → /əv/, /ə/; for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US) → /fə/ (UK), /fər/ (US); and /ænd/ → /ən/, /n/; at /æt/ → /ət/; from /frɒm/ (UK), /frʌm/ (US) → /frəm/; a /eɪ/ → /ə/; an /æn/ → /ən/; the /ðiː/ → /ðə/, pero /ði/ bago ang tunog-patinig (the apple); /tu/ ang to bago ang tunog-patinig (to eat).
  • Ang /v/ sa of at have: ilapat ang mga ngipin sa itaas sa ibabang labi at paugungin — hindi "b" o "p".
  • Contractions: it'll /ˈɪtl/ ("it-l"); I'd've /ˈaɪdəv/ ("eyed-uv"); wouldn't've /ˈwʊdntəv/ ("wood-n-tuv").
  • Nagbabagong tunog: did you /ˈdɪdʒə/ ("didja"); would you /ˈwʊdʒə/ ("wouldja"); want to /ˈwɒnə/ (UK), /ˈwɑːnə/ (US) ("wanna"); got to /ˈɡɒtə/ (UK), /ˈɡɑːtə/ (US) ("gotta").
  • Walang weak form ang can't: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US). Sa mabilis na pagsasalita sa US, puwedeng napakahina ng t sa dulo, kaya ang mahaba at may diing patinig ang pangunahing palatandaan: weak na "kn" = can, strong na "kant" = can't.
  • Apostrophe sa dobleng contraction: isa para sa bawat nawawalang bahagi — I'd've, wouldn't've.

Gintong Tuntunin

Ang content words ang mga poste; ang grammar words ang lubid na lumalaylay sa pagitan nila. Pakinggan ang mahihina at mabibilis na tunog — "uh", "uv", "tuh", gonna — at gamitin ang strong form kapag may diin ang salita: sa maikling sagot, para sa paghahambing, at para sa auxiliary at preposition sa dulo ng pangungusap. Malayang sabihin ang mga pinaikling anyo, pero isulat lang sila sa napakaimpormal na mensahe. At huwag bigkasin nang buo ang bawat patinig: hayaang humina ang lubid.

Mga Pagsasanay

A. Anyo

Isulat ang buong anyo o ang contraction ayon sa tanong.

  1. Ano ang buong anyo ng "I'd've"?
  2. Ano ang buong anyo ng "dunno"?
  3. Isulat ang buong anyo: Do you wanna come?
  4. Isulat ang buong anyo: I've gotta go.
  5. Isulat ang contraction: should have
  6. Isulat ang buong anyo: It'll be cold tomorrow.

B. Kahulugan

Sa website, pakinggan muna ang bawat pangungusap.

  1. Weak o strong? Ang "can" sa "Yes, I can." …
  2. Weak o strong? Ang "him" sa "I asked him." …
  3. May narinig kang maikli at mahinang "kn": "I kn come on Friday." Aling salita ito? …
  4. Ano ang ibig sabihin ng 's sa "She's got two brothers."? …
  5. Aling salita ang may pangunahing diin sa neutral na pangungusap: "I bought a new laptop." …
  6. Aling mga salita ang may diin para sa paghahambing? "I said Tuesday, not Thursday." …

C. Hanapin ang Mali

Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.

  1. She's gonna to call you later.
  2. We're gonna the beach tomorrow.
  3. He wanna play football.
  4. I'm gonna miss you.

D. Sa Konteksto

Isulat ang buong anyo ng bawat pinaikling anyong naka-bold.

A phone call
Leo: Hey, what are you 17gonna do tonight?
Ana: 18Dunno . I'm 19kinda tired. Why?
Leo: Do you 20wanna see a film? It starts at eight.
Ana: OK, but I've 21gotta finish some work first. 22Lemme call you back.
Leo: Sure. I 23hafta cook dinner anyway.

E. Ikaw Naman

Sabihin at isulat sa Ingles.

  1. Sabihin at isulat ang isang pangungusap tungkol sa mga plano mo gamit ang "going to". Pagkatapos, isulat kung ano ang tunog nito sa relaks na pagsasalita.
  2. Sumulat ng maikling sagot sa "Can you cook?" at sabihin kung aling anyo ng "can" ang ginamit mo.
  3. Sumulat ng pangungusap na nagtatama ng maling impormasyon, sabihin ito nang malakas, at isulat kung aling mga salita ang may diin.

F. Halo-halong Balik-aral

Balikan ang mga naunang aralin.

  1. A1-17 Can at Can't sa Ingles: Kakayahan, Pahintulot at Pakiusap
    Kumpletuhin: " you drive?" "Yes, I can."
  2. A2-03 Be Going To sa Ingles: Mga Plano at Hula, Madaling Paliwanag
    Look at those clouds! It (rain).
  3. A2-20 Must, Have To, Mustn't, Don't Have To: Kailangan, Bawal at Hindi Kailangan sa Ingles
    Piliin ang tamang sagot: You … bring food — there's plenty here.
Mga sagot

A. Anyo

  1. I would have
  2. I don't know
  3. Do you want to come?
  4. I've got to go.
  5. should've
  6. It will be cold tomorrow.

B. Kahulugan

  1. strong
  2. weak
  3. can
  4. has
  5. laptop
  6. Tuesday and Thursday

C. Hanapin ang Mali

  1. She's gonna call you later. / She's going to call you later.
  2. We're going to the beach tomorrow.
  3. He wants to play football.
  4. ✓ I'm gonna miss you.

D. Sa Konteksto

  1. going to
  2. I don't know
  3. kind of
  4. want to
  5. got to
  6. Let me
  7. have to

E. Ikaw Naman

  1. I'm going to visit my grandmother on Sunday. Relaxed speech: I'm gonna visit my grandmother on Sunday.
  2. Yes, I can. — strong "can", because it is stressed at the end of a short answer.
  3. My birthday is in June, not July. — stress on "June" and "July".

F. Halo-halong Balik-aral

  1. Can
  2. 's going to rain / is going to rain
  3. don't have to
App para sa AndroidMatuto Kahit Saan Google Play