SlowingoQrammatika
A2 12 / 38

Something, Anyone, Nobody azərbaycanca: kimsə, heç kim, hamı ingiliscə necədir?

Something, Anyone, Nobody, Everywhere

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz something, anyone, nobody və everywhere kimi sözlərlə insanların, əşyaların və yerlərin adını çəkmədən danışa, bu sözləri təsdiq, inkar, sual və təklif cümlələrində düzgün işlədə biləcəksiniz. Həmçinin you və they ilə ümumən insanlardan danışmağı öyrənəcəksiniz.

Əsas fikir

Bəzən kimin, nəyin və ya haranın olduğunu dəqiq bilmirik, ya da bunun fərqi yoxdur. İngilis dili bunun üçün sözləri bir-birinə birləşən iki kiçik kafeldən qurur.

Birinci kafel nə qədər və ya hansı növ olduğunu deyir: some- (müəyyən biri), any- (fərqi yoxdur hansı; həm də sual və inkarda), no- (sıfır) və every- (hamısı). İkinci kafel növü deyir: insanlar üçün -body və ya -one, əşyalar üçün -thing, yerlər üçün -where.

Onları birləşdirin və bütöv bir cədvəl alınır: somebody, anything, nowhere, everyone… Dörd birinci və dörd ikinci kafeldən on altı söz qurmaq olar. A1-24 dərsindən bildiyiniz some və any qaydaları burada da eynilə işləyir.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində də belə sözlər var: kimsə / biri (someone), nəsə / bir şey (something), haradasa / bir yerdə (somewhere), hamı / hər kəs (everyone), hər şey, hər yerdə. Ən böyük fərq inkardadır. Bizdə heç kim, heç nə, heç yerdə sözləri həmişə inkar feillə gəlir: «Cavabı heç kim bilmir», «Bazardan heç nə almadıq». İngilis dilində isə cümlədə yalnız bir inkar olur: ya no- sözü + təsdiq feil (Nobody knows), ya da not + any- sözü (We didn't buy anything). İkinci fərq: azərbaycancada sifət əvvəl gəlir («yeni bir şey», «isti bir yer»), ingiliscədə isə sonra: something new, somewhere warm. «Başqa» sözü də ingiliscədə bu sözlərdən sonra else olur: «başqa bir şey» = something else. Bir yerdə iki dil eyni işləyir: «Hamı hazırdır» cümləsində feil təkdədir, ingiliscədə də Everyone is ready. Ümumən insanlardan danışanda azərbaycancada çox vaxt şəxssiz forma və ya «-lar» deyirik («Burada maşın saxlamaq olmaz», «Deyirlər ki, …»); ingiliscədə bunun üçün you və they var.

AzərbaycancaMənasıİngiliscə
Kimsə sizi gözləyir.müəyyən biriSomeone is waiting for you.
Cavabı heç kim bilmir.heç kim + inkar feilNobody knows the answer. (təsdiq feil)
Bazardan heç nə almadıq.heç nə + inkar feilWe didn't buy anything.
Bu tortu istənilən adam bişirə bilər.fərqi yoxdur kimAnyone can make this cake.
Hamı hazırdır.feil təkdə: quruluş eynidirEveryone is ready.
Gəl yeni bir şey sınayaq.sifət əvvəlLet's try something new.
Başqa bir şey ala bilərəm?başqa → elseCan I have something else?
Burada maşın saxlamaq olmaz.şəxssiz formaYou can't park here.
Deyirlər ki, yaxşı filmdir.ümumən insanlarThey say it's a good film.

Qısası: «heç kim», «heç nə» desəniz də, ingiliscədə inkarı yalnız bir yerə qoyun. Sifəti və «başqa» sözünü isə something, someone, somewhere sözlərindən sonraya keçirin.

Quruluş

Cədvəl

insanlarəşyalaryerlər
some-somebody / someonesomethingsomewhere
any-anybody / anyoneanythinganywhere
no-nobody / no onenothingnowhere
every-everybody / everyoneeverythingeverywhere

-body və -one eyni mənadadır. -one yazıda bir az daha çox işlənir. No one iki sözdür (Britaniya ingiliscəsində no-one də yazılır).

Hansı söz harada işlənir

Birinci kafelTipik cümlələrNümunə
some-təsdiq; təklif və xahişSomeone called. / Would you like something to drink?
any-inkar və sualI didn't see anyone. / Is anybody home?
any-təsdiq: «fərqi yoxdur kim / nə / harada»Anyone can do it.
no-təsdiq feil, inkar mənaNobody came.
every-hamısı; feil təkdəEveryone is here.

Əlavələr

QəlibNümunə
+ else (= başqa, daha)someone else, nothing else, everywhere else
+ sifət (sözdən sonra)something new, somewhere quiet, nothing special
+ to + base formsomething to eat, nowhere to sit

İstifadə

1Some- sözləri təsdiq cümlələrində

Kim, nə və ya hara olduğunu bilmədiyiniz və ya demədiyiniz müəyyən bir insan, əşya və ya yer üçün some- sözləri işlədin. Someone sözünə sonradan istinad etmək üçün ingilis dili adətən they / their işlədir.

Somebody left their umbrella on the bus.
Kimsə çətirini avtobusda unudub.
kim olduğu bilinmir → their
I want to tell you something.
Sənə bir şey demək istəyirəm.
bir şey → something
Let's go somewhere warm this winter.
Bu qış isti bir yerə gedək.
azərbaycancada sifət əvvəl; ingiliscədə somewhere warm
Someone is waiting for you at reception.
Qəbulda sizi kimsə gözləyir.
kimsə → someone

2Some- sözləri təklif və xahişlərdə

Təklif və xahişlərdə «hə» cavabını gözləyirik, ona görə sualda da some- işlədirik.

Would you like something to eat?
Bir şey yemək istəyirsiniz?
təklif → something
Can somebody help me with these boxes?
Kimsə bu qutularla mənə kömək edə bilər?
xahiş → somebody
Can I ask you something?
Səndən bir şey soruşa bilərəm?
xahiş → something

3Any- sözləri inkar və sual cümlələrində

İnkar cümlələrində və adi suallarda any- sözləri işlədin.

I can't find my keys anywhere.
Açarlarımı heç yerdə tapa bilmirəm.
heç yerdə + inkar feil → can't … anywhere
Did anyone call while I was out?
Mən yoxkən kimsə zəng etdi?
azərbaycancada sualda «kimsə»; ingiliscədə adi sualda adətən anyone
We didn't buy anything at the market.
Bazardan heç nə almadıq.
heç nə + inkar feil → didn't … anything
Can I help with anything?
Nəyəsə kömək edə bilərəm?
adi sual → anything

4Any- = fərqi yoxdur kim, nə və ya harada

Təsdiq cümlələrində any- sözləri «hər hansı biri, fərqi yoxdur hansı» deməkdir.

Anyone can make this cake.
Bu tortu istənilən adam bişirə bilər.
istənilən → any-; heç bir məhdudiyyət yoxdur
You can sit anywhere.
İstədiyiniz yerdə otura bilərsiniz.
fərqi yoxdur harada
My dog eats anything.
Mənim itim nə olsa yeyir.
fərqi yoxdur nə
Call me any time.
İstənilən vaxt mənə zəng et.
xüsusən Amerika ingiliscəsində anytime də yazılır

5No- sözləri: sıfır, təsdiq feillə

No- sözlərinin içində artıq inkar mənası var, ona görə feil təsdiq formasında olur. Standart ingilis dilində yalnız bir inkar işlənir: ya nobody, ya da not … anybody, heç vaxt ikisi birlikdə.

Nobody knows the answer.
Cavabı heç kim bilmir.
azərbaycancada feil inkardadır; ingiliscədə nobody + təsdiq feil: knows
There's nothing in the fridge.
Soyuducuda heç nə yoxdur.
«yoxdur», amma ingiliscədə there's nothing
I have nowhere to stay tonight.
Bu gecə qalmağa heç yerim yoxdur.
nowhere + təsdiq feil: have
"Who did you talk to?" "No one."
«Kimlə danışdın?» «Heç kimlə.»
qısa cavab
I didn't say anything.
Heç nə demədim.
«I said nothing» ilə eyni mənadadır; danışıqda daha çox işlənir

6Every- sözləri tək feillə gəlir

Everyone bütün insanlar deməkdir, amma qrammatik cəhətdən təkdir: is, has, knows işlədin. Cümlənin sonrakı hissəsində isə they / their işlədin. Azərbaycancada da «Hamı hazırdır» deyirik, ona görə bu qayda sizə tanışdır.

Everyone is ready.
Hamı hazırdır.
burada iki dil eynidir: feil təkdə
Everything was perfect.
Hər şey əla idi.
everything + was
Everybody knows her name.
Onun adını hamı bilir.
knows: tək feil; her → qadın
There are cafés everywhere in this city.
Bu şəhərdə hər yerdə kafe var.
hər yerdə → everywhere
Has everyone got their tickets?
Hamının bileti var?
UK; US: Does everyone have their tickets?

7Something else, nobody else; something new

Else «başqa» və ya «daha» deməkdir. Sifətlər bu sözlərdən sonra gəlir, əvvəl yox.

Can I have something else? I don't like fish.
Başqa bir şey ala bilərəm? Balığı sevmirəm.
başqa bir şey → something else
Nobody else was at the office.
Ofisdə başqa heç kim yox idi.
başqa heç kim → nobody else; feil təsdiqdə: was
Let's try something new.
Gəl yeni bir şey sınayaq.
yeni bir şey → something new
Is there anywhere cheaper near here?
Yaxınlıqda daha ucuz bir yer var?
sifət sonda: anywhere cheaper
Did anything interesting happen?
Maraqlı bir şey oldu?
anything interesting

8Ümumi mənada you və they: ümumən insanlar

You və they həmişə konkret bir insanı bildirmir. You «hər kəs, ümumən insanlar» mənasında ola bilər: danışan da, dinləyən də bura daxildir. They «başqa insanlar» deməkdir: ümumən insanlar və ya məsul şəxslər (mağaza, şirkət, şəhər rəhbərliyi). Bu, gündəlik ingilis dilində çox işlənir. (One can't park here cümləsi You can't park here ilə eyni mənadadır, amma one çox rəsmidir.) Azərbaycancada belə hallarda çox vaxt şəxssiz forma və ya «-lar» işlədirik.

You can't park here.
Burada maşın saxlamaq olmaz.
azərbaycancada şəxssiz forma; you = hər kəs, yalnız dinləyən yox
You need a ticket for the museum.
Muzeyə girmək üçün bilet lazımdır.
you = hər kəs
In this café, you pay at the counter.
Bu kafedə pul piştaxtada ödənilir.
you = hər kəs
They say it's a good film.
Deyirlər ki, yaxşı filmdir.
«deyirlər» → they say
They sell great bread at that shop.
O mağazada əla çörək satırlar.
they = orada işləyənlər
They're building a new hospital in our town.
Şəhərimizdə yeni xəstəxana tikirlər.
they = məsul şəxslər, rəhbərlik

Tez-tez edilən səhvlər

❌I didn't see nobody.
✅I didn't see anybody. və ya I saw nobody.
Standart ingilis dilində yalnız bir inkar.
❌Everyone are here.
✅Everyone is here.
every- sözləri tək feillə gəlir.
❌I want new something.
✅I want something new.
Sifət something sözündən sonra gəlir.
❌Nobody didn't come.
✅Nobody came.
no- sözü təsdiq feillə gəlir.
❌I can't go nowhere.
✅I can't go anywhere.
not + any-.
❌Everybody have a phone.
✅Everybody has a phone.
Feil təkdə.
❌Is there other thing?
✅Is there anything else?
Bu sözlərdən sonra «başqa / daha» → else; other A2-12 dərsindədir.
⚠️One can't smoke here.
✅You can't smoke here.
Səhv deyil, amma ümumi mənada one çox rəsmidir; gündəlik ingiliscədə you işlədin.
⚠️I have anything to tell you.
✅I have something to tell you.
Təsdiq cümləsində anything «fərqi yoxdur nə» deməkdir və burada məna vermir. Müəyyən bir şey üçün something işlədin.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «Heç kim», «heç nə» + inkar feil → iki inkar. Azərbaycancada «heç» sözləri həmişə inkar feillə gəlir: «Elvin iclasda heç nə demədi», «Bu gün məktəbdə heç nə olmadı». Sözbəsöz tərcümədə ingiliscədə iki inkar alınır. İngilis dilində ya no- sözü + təsdiq feil, ya da not + any- sözü işlədin.

❌Elvin didn't say nothing at the meeting.
✅Elvin didn't say anything at the meeting. və ya Elvin said nothing at the meeting.
❌Nothing didn't happen at school today.
✅Nothing happened at school today.

2. Sifət əvvəl: «maraqlı bir şey». Azərbaycancada sifət həmişə isimdən əvvəl gəlir: «bahalı bir şey», «sakit bir yer». Something, anyone, somewhere kimi sözlərdə isə ingiliscədə sifət sonra gəlir.

❌Aysel bought expensive something for her mother.
✅Aysel bought something expensive for her mother.
❌Tell me interesting something about Baku.
✅Tell me something interesting about Baku.

3. «Başqa bir yer», «başqa biri» → other place, other person. Azərbaycancada «başqa» sözü həmişə əvvəl gəlir. İngiliscədə somewhere, someone, something sözləri ilə «başqa» mənasında else işlənir və o, sonra gəlir. Other isə artiklsiz tək isimlə işlənmir.

❌This café is full. Let's go to other place.
✅This café is full. Let's go somewhere else.
❌Murad is busy. Let's ask other person.
✅Murad is busy. Let's ask someone else. və ya Murad is busy. Let's ask another person.

Qarışdırmayın

everyone və every one — Everyone (bir söz) = bütün insanlar, hamı. Every one (iki söz) = hər bir əşya, çox vaxt of ilə. B1-30 dərsinə baxın.

Everyone loved the cake.
Tort hamının xoşuna gəldi.
everyone = hamı
I ate every one of the biscuits.
Peçenyelərin hər birini yedim.
every one = hər biri; biscuits (UK), cookies (US)

sualda any- və «fərqi yoxdur kim» mənasında any- — Eyni söz, iki istifadə. Mənanı cümlənin növü göstərir.

Can anyone help me?
Kimsə mənə kömək edə bilər?
kömək edə bilən biri varmı?
Anyone can help.
İstənilən adam kömək edə bilər.
hamı; fərqi yoxdur kim

nothing və not … anything — İkisi də düzgündür. Not … anything gündəlik danışıqda daha çox işlənir; nothing daha qısadır və bir az güclüdür. Azərbaycancada ikisi də «heç nə» ilə deyilir.

I didn't eat anything.
Heç nə yemədim.
not … anything
I ate nothing.
Heç nə yemədim.
nothing + təsdiq feil: ate

Yazılış və tələffüz

  • Vurğu birinci hissəyə düşür: somebody, anything, nobody, everywhere — SOME-body, AN-y-thing, NO-body, EV-ry-where. Azərbaycan dilindəki kimi son hecanı vurğulamayın.
  • any /ˈeni/: ilk sait bed sözündəki kimidir. Sözü yazıldığı kimi «ani» oxumayın.
  • nothing /ˈnʌθɪŋ/ və nobody /ˈnəʊbədi/ (UK), /ˈnoʊbɑːdi/ (US) sözlərinin ilk saitləri fərqlidir: noth- nut sözü ilə, no- isə go sözü ilə qafiyələnir.
  • -thing sözündəki /θ/ səsi üçün dilin ucunu üst və alt dişlərin arasına qoyub havanı üfürün: /s/ və ya /t/ demirsiniz. Sondakı /ŋ/ burun səsidir: dilin arxası damağa toxunur, amma sonda /g/ və ya /k/ eşidilmir.
  • everything və everyone adətən üç hecadır: EV-ry-thing, EV-ry-one.
  • Bir söz: somebody, someone, something, somewhere, anything, nothing, everyone. İki söz: no one (UK-də no-one də) və adətən any time (xüsusən US-də anytime də).

Qızıl qayda

some- təsdiq cümlələrində, təklif və xahişlərdə; any- inkar və suallarda (və ya «fərqi yoxdur hansı» mənasında); no- təsdiq feillə; every- tək feillə. Sifətlər və else sonra gəlir: something new, someone else. You və they ümumən insanları da bildirə bilər. Azərbaycanca «heç kim … -mir» desəniz də, ingiliscədə yalnız bir inkar.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Düzgün sözü yazın. Mötərizədəki ipucuna baxın.

  1. There's at the door. Can you open it? (a person)
  2. I'm hungry. I need to eat.
  3. I don't know in this town. I'm new here.
  4. I'm looking for my glasses, but I can't find them .
  5. knows the answer — it's too difficult. (zero people)
  6. Bir söz düzəldin: every + where

B. Məna

Cümləyə uyğun variantı seçin.

  1. Düzgün cavabı seçin: Everybody … ice cream.
  2. Düzgün cavabı seçin: I'm thirsty. Can I have … to drink, please?
  3. Düzgün cavabı seçin: … can join the club — it's free and open to all.
  4. no- ilə başlayan sözlə yenidən yazın: There isn't anything in my bag.
  5. Düzgün cavabı seçin: "Is the new café good?" "I don't know, but … say the cakes are great."

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. I didn't tell nobody.
  2. Let's go quiet somewhere.
  3. Is there other thing you need?
  4. Everyone in my family likes football.

D. Mətndə

Hekayəni düzgün sözlərlə tamamlayın.

A strange morning
Yesterday I came home and the door was open. I called, "Is 16 there?" But 17 answered. I looked 18 — in the kitchen, in the bedroom, in the garden. 19 was in its usual place, so it wasn't a thief. Then I found a note from my brother: "Sorry! I didn't close the door. I needed 20 from the fridge."

E. Sizin növbəniz

Özünüz haqqında ingiliscə yazın.

  1. Həftə sonunuz haqqında yazın: etdiyiniz bir şey və getdiyiniz bir yer.
  2. Sinifiniz və ya ofisiniz haqqında everyone və nobody ilə iki cümlə yazın.

F. Qarışıq təkrar

Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.

  1. A2-10 Much, Many, A Lot Of azərbaycanca: a few, a little və no, none fərqi
    Düzgün cavabı seçin: "How many people came?" "…."
  2. A1-24 Sayılan və sayılmayan isimlər azərbaycanca: some, any, how much və how many
    Düzgün cavabı seçin: Is there … milk in the fridge?
  3. A2-09 Adverbs azərbaycanca: quickly, well, hard. Sifət, yoxsa zərf?
    Düzgün cavabı seçin: Everyone was talking ….
Cavablar

A. Quruluş

  1. somebody / someone
  2. something
  3. anybody / anyone
  4. anywhere
  5. Nobody / No one
  6. everywhere

B. Məna

  1. likes
  2. something
  3. Anyone
  4. There's nothing in my bag. / There is nothing in my bag.
  5. they

C. Səhvi tapın

  1. I didn't tell anybody. / I didn't tell anyone. / I told nobody. / I told no one.
  2. Let's go somewhere quiet.
  3. Is there anything else you need? / Is there something else you need?
  4. ✓ Everyone in my family likes football.

D. Mətndə

  1. anybody / anyone / somebody / someone
  2. nobody / no one
  3. everywhere
  4. Everything
  5. something

E. Sizin növbəniz

  1. On Saturday I bought something nice for my mum. On Sunday we went somewhere quiet by the river.
  2. Everyone in my office drinks coffee. Nobody likes the Monday meeting.

F. Qarışıq təkrar

  1. None
  2. any
  3. quietly
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play