Both, either, neither, all, none, each, every azərbaycanca: «hər ikisi», «heç biri», «hər», «bütün»
Both, Either, Neither, All, None, Each, Every
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz iki şey (both, either, neither) və üç və daha çox şey (all, none, no) haqqında danışa, each ilə every arasında seçim edə, all day / every day / the whole day ifadələrini düzgün işlədə və all ilə both sözlərini cümlədə düzgün yerə qoya biləcəksiniz.
Əsas fikir
Bu sözlər eyni anda iki suala cavab verir: Qrup nə qədər böyükdür? və Qrupun neçə üzvü daxildir?
Kiçik bir xanalar cədvəli təsəvvür edin: qrupun hər üzvü üçün bir xana, hər xanada da ya işarə (✓), ya da xaç (✗).
İki nəfərlik qrup üçün: both = ✓✓; either = ikisindən biri, hansı olduğu fərq etmir; neither = ✗✗.
Üç və daha çox nəfərlik qrup üçün: all = ✓✓✓; none və ya no = ✗✗✗.
Each də, every də bütün xanaları işarələyir, amma cədvələ fərqli baxır. Each xanaları bir-bir gəzir: bu da, bu da, bu da. Every isə bütün xanalara birlikdə baxır və deyir: istisna yoxdur. Ona görə each iki nəfərlik qrupla da işlənir, every isə daha böyük qrup tələb edir.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Azərbaycan dilində bu sözlərin bəziləri ingiliscəyə çox uyğundur, bəziləri isə iki ingilis sözünün işini birdən görür. Hər ikisi / ikisi də → both, ikisindən biri → either. Ya… ya da → either… or, nə… nə də → neither… nor; nə… nə də ilə bizdə də feil çox vaxt təsdiqdə olur («Nə bacım, nə də mən ünvanı xatırlayırdıq»), bu, ingiliscəyə kömək edir. Amma heç biri həm iki nəfər üçün (neither), həm də çoxları üçün (none) işlənir və feil inkarda olur: «Heç biri gəlmədi». İngiliscədə neither və none onsuz da inkardır, feil isə təsdiqdə qalır: Neither of them came. Hər sözü həm each, həm də every deməkdir və bizdə də təkdə olan isimlə gəlir: «hər tələbə» → every student. Bütün isə həm all, həm də whole deməkdir: «bütün gün» → all day / the whole day, amma «bütün pul» → all the money, the whole money yox. Vaxt ifadələrində fərq bizdə də var: «hər gün» (every day) və «bütün günü» (all day).
| Azərbaycanca | İngiliscə | Fərq |
|---|---|---|
| Valideynlərimin hər ikisi müəllimdir. | Both my parents are teachers. | iki → both + cəm feil |
| Ya çölə çıxaq, ya da pitsa sifariş edək. | We can either eat out or order a pizza. | eyni quruluş |
| Qardaşlarımın heç biri yaxında yaşamır. | Neither of my brothers lives nearby. | iki → neither; feil təsdiqdə |
| Dostlarımın heç biri qonaqlıqda deyildi. | None of my friends were at the party. | çox → none; feil təsdiqdə |
| Hər əlində bir çanta vardı. | She had a bag in each hand. | iki əl → each, every yox |
| Teatrda hər yer tutulmuşdu. | Every seat in the theatre was taken. | çox, istisnasız → every |
| Bütün günü yağış yağdı. | It rained all day. | bir tam dövr |
| Bütün pulu xərclədilər. | They spent all the money. | sayılmayan isim → all, whole yox |
| Hər gün avtobusla gedirəm. | I take the bus every day. | təkrar: hər iki dildə fərqlidir |
Quruluş
İki şey
| Söz | Mənası | + isim | + of + the / my / these… + cəm | + of + əvəzlik |
|---|---|---|---|---|
| both | ikisi də | both sides (cəm) | both (of) the sides | both of us |
| either | ya biri, ya o biri | either side (tək) | either of the sides | either of them |
| neither | nə biri, nə də o biri | neither side (tək) | neither of the sides | neither of you |
Cüt bağlayıcılar
| Quruluş | Nümunə |
|---|---|
| both… and… | Both Ana and Leo speak Greek. |
| either… or… | You can pay either by card or in cash. |
| neither… nor… | Neither the bus nor the train was on time. |
Üç və daha çox
| Söz | + isim | + of + the / my… + isim | Nümunə |
|---|---|---|---|
| all | all students / all food (ümumən) | all (of) the students | All (of) the rooms have Wi-Fi. |
| no | no seats / no time | — | There are no seats left. |
| none | — | none of the seats | None of the seats are / is free. |
Each və every
| Söz | Qrupun ölçüsü | + isim | + of |
|---|---|---|---|
| each | iki və daha çox | each student (tək) | each of the students |
| every | üç və daha çox | every student (tək) | every one of the students |
Each və every tək isim və tək feillə gəlir: Every room has a balcony.
Vaxtla all / every / whole
| İfadə | Mənası |
|---|---|
| all day / all week | bütün gün / bütün həftə (bir tam dövr) |
| the whole day / the whole week | bütün gün / bütün həftə (bir tam dövr) |
| every day / every week | hər gün / hər həftə, dəfələrlə |
Mübtədadan sonra all və both sözlərinin yeri
| Feil | Yeri | Nümunə |
|---|---|---|
| əsas feil | ondan əvvəl | We all like pizza. / They both work here. |
| be | ondan sonra | They are both doctors. / We were all tired. |
| köməkçi və ya modal feil | birincisindən sonra | You have all passed. / We can both come. |
| obyekt əvəzliyindən sonra | ondan sonra | I love them both. / I've invited them all. |
İstifadə
1Both, either, neither: iki şey
Both cəm isim və cəm feillə gəlir. Either və neither tək isimlə gəlir. Neither onsuz da inkardır, ona görə ondan sonrakı feil təsdiqdə olur.
2Both… and, either… or, neither… nor
İki sözü və ya ifadəni bağlamaq üçün bu cütləri işlədin. Neither… nor bir az rəsmidir; danışıqda not… or daha çox işlənir.
3All, no, none: üç və daha çox
All bütün üzvləri daxil edir. All + cəm və ya sayılmayan isim (the olmadan) ümumən danışır; all (of) the isə konkret bir qrup haqqında. Sıfır üçün no + isim və ya none of + the / my… + isim işlədin. None tək başına da işlənə bilər. Əvəzliklə of lazımdır: all of us, none of them.
4Each və every
Each üzvlərə bir-bir baxır və iki nəfərlə də işlənir. Every bütün qrupa istisnasız baxır və üç və daha çox üzv tələb edir. Çox vaxt hər ikisi mümkündür və fərq azdır. Azərbaycancada hər ikisi üçün «hər» deyirik.
5All day, every day, the whole day
All day və the whole day bir tam dövr deməkdir. Every day isə dəfələrlə, gündən-günə deməkdir. Whole tək saya bilinən isimlə gəlir; sayılmayan isimlə all işlədin.
6All və both sözlərinin yeri
All və both mübtədadan sonra, cümlənin ortasında gələ bilər: əsas feildən əvvəl, be sözündən sonra və ya birinci köməkçi feildən sonra. Onlar obyekt əvəzliyindən sonra da gələ bilər. Azərbaycancada «hamımız», «ikisi də» sözləri mübtədanın yanında olur, ingiliscədə isə yer feildən asılıdır.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «Heç biri gəlmədi» → ikiqat inkar. Azərbaycanca «heç biri», «heç kim» ilə feil inkarda olur. İngiliscədə neither, none və no onsuz da inkardır, ona görə feil təsdiqdə qalır.
2. «Heç biri» → həmişə none. «Heç biri» bizdə iki nəfər üçün də, çoxları üçün də işlənir. İngiliscədə iki nəfər üçün neither, üç və daha çox üçün none deyilir.
3. «Hər» → every, iki şey üçün də. «Hər əlində», «hər qolunda» deyirik. Söhbət iki şeydən gedirsə, ingiliscədə each (və ya both) lazımdır; every üç və daha çox üçündür.
4. «Bütün» → whole. «Bütün» sözü həm all, həm də whole deməkdir. Whole yalnız tək saya bilinən isimlə işlənir: the whole day. Cəm və sayılmayan isimlə all işlədin.
5. «İkisi də gəlmədi» → both… didn't. Azərbaycanca «Valideynlərinin ikisi də toya gəlmədi» deyirik. Bunu sözbəsöz tərcümə etmək qrammatik cümlə verir, amma ingiliscədə ✗✗ üçün təbii seçim neither sözüdür.
Qarışdırmayın
every day və all day — Nə qədər tez-tez və nə qədər uzun. Azərbaycancada da fərqlidir: «hər gün» və «bütün günü».
either (ikisindən biri) və either (= inkarda «da / də») — İnkar cümləsinin sonundakı either «də» mənasını verir. A2-32 dərsinə baxın.
neither və none — Neither iki şey üçündür; none üç və daha çox üçün. Azərbaycancada ikisinə də «heç biri» deyirik.
not all və none — Not all = bəziləri bəli, bəziləri xeyr (✓✗✓). None = sıfır (✗✗✗).
Neither… nor, none of və each ilə feilin uzlaşması üçün B2-22, few, a few, most of və başqa miqdar sözləri üçün B2-19 dərsinə baxın.
Yazılış və tələffüz
- either sözünün iki qəbul olunmuş tələffüzü var: /ˈaɪðə/ və ya /ˈiːðə/ (UK); ABŞ-da /ˈiːðɚ/ daha çox işlənir. neither də belədir: /ˈnaɪðə/ və ya /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðɚ/ (US). Vurğu birinci hecaya düşür.
- either və neither sözlərində /ð/ var: dilin ucu dişlərin arasında, səs cingiltili. «z» və ya «d» deməyin.
- both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): sondakı th kar /θ/ səsidir, think sözündəki kimi. Onu «s» və ya «t» kimi deməyin: dilin ucunu dişlərin arasına qoyub havanı səssiz buraxın.
- whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) hole sözü ilə eyni səslənir: w oxunmur.
- none /nʌn/ nun sözü ilə eyni səslənir və one sözü ilə qafiyələnir. Yazıldığı kimi «non» oxumayın.
- every one (iki söz) = hər bir adam və ya əşya; everyone (bir söz) = hamı.
Qızıl qayda
İki şey üçün: both (✓✓), either (ikisindən biri), neither (✗✗). Üç və daha çox üçün: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = bir-bir (iki və daha çox); every = hamısı birlikdə, istisnasız (üç və daha çox). Neither, none və no onsuz da inkardır, ona görə təsdiq feil işlədin: «heç biri gəlmədi» = none of them came.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Düzgün sözü seçin və ya sözü düzgün yerə qoyun.
-
I've got two bikes, but ___ of them works. …
-
___ my parents are from Lisbon. …
-
___ of the five candidates passed the test. …
-
There are ___ buses after midnight. …
-
All sözünü düzgün yerə qoyun: The children were tired.
-
Both sözünü düzgün yerə qoyun: My sisters have moved to Canada.
B. Məna
Mənaya uyğun sözü seçin.
-
You can sit in ___ chair — this one or that one. …
-
She checks her phone ___ five minutes. …
-
There were two doors, with a guard at ___ door. …
-
I was ill and stayed in bed ___. …
-
Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
Neither of us didn't know the answer.
-
Every children in the class got a prize.
-
I've been to every one of her concerts.
-
We have spent the whole money.
D. Mətndə
Söz qutusu: both, either, neither, all, whole, each, every
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
Ailənizdəki iki nəfər haqqında both və neither ilə iki cümlə yazın.
-
Həftəniz haqqında bir cümləni every day, bir cümləni isə all day ilə yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A2-11 Something, Anyone, Nobody azərbaycanca: kimsə, heç kim, hamı ingiliscə necədir? I didn't see ___ at the station. …
-
A2-32 So do I, Neither do I, Me too azərbaycanca: ingiliscə «mən də» necə deyilir? "I don't eat meat." " do I."
-
A2-10 Much, Many, A Lot Of azərbaycanca: a few, a little və no, none fərqi There isn't ___ milk left. …
Cavablar
A. Quruluş
- neither
- Both
- None
- no
- The children were all tired. / All the children were tired. / All of the children were tired.
- My sisters have both moved to Canada. / Both my sisters have moved to Canada. / Both of my sisters have moved to Canada.
B. Məna
- either
- every
- each
- the whole day
- not all
C. Səhvi tapın
- Neither of us knew the answer.
- Every child in the class got a prize. / All the children in the class got a prize. / All of the children in the class got a prize. / Every one of the children in the class got a prize. / Each child in the class got a prize.
- ✓ I've been to every one of her concerts.
- We have spent all the money. / We have spent all of the money.
D. Mətndə
- Either
- whole
- both
- neither
- both
- each / every
E. Sizin növbəniz
- My parents both love gardening. Neither of them can cook very well.
- I check my emails every day. On Sunday I stayed at home all day.
F. Qarışıq təkrar
- anybody / anyone
- Neither / Nor
- much
