SlowingoQrammatika
B1 32 / 39

Both, either, neither, all, none, each, every azərbaycanca: «hər ikisi», «heç biri», «hər», «bütün»

Both, Either, Neither, All, None, Each, Every

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz iki şey (both, either, neither) və üç və daha çox şey (all, none, no) haqqında danışa, each ilə every arasında seçim edə, all day / every day / the whole day ifadələrini düzgün işlədə və all ilə both sözlərini cümlədə düzgün yerə qoya biləcəksiniz.

Əsas fikir

Bu sözlər eyni anda iki suala cavab verir: Qrup nə qədər böyükdür? və Qrupun neçə üzvü daxildir?

Kiçik bir xanalar cədvəli təsəvvür edin: qrupun hər üzvü üçün bir xana, hər xanada da ya işarə (✓), ya da xaç (✗).

İki nəfərlik qrup üçün: both = ✓✓; either = ikisindən biri, hansı olduğu fərq etmir; neither = ✗✗.

Üç və daha çox nəfərlik qrup üçün: all = ✓✓✓; none və ya no = ✗✗✗.

Each də, every də bütün xanaları işarələyir, amma cədvələ fərqli baxır. Each xanaları bir-bir gəzir: bu da, bu da, bu da. Every isə bütün xanalara birlikdə baxır və deyir: istisna yoxdur. Ona görə each iki nəfərlik qrupla da işlənir, every isə daha böyük qrup tələb edir.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində bu sözlərin bəziləri ingiliscəyə çox uyğundur, bəziləri isə iki ingilis sözünün işini birdən görür. Hər ikisi / ikisi də → both, ikisindən biri → either. Ya… ya da → either… or, nə… nə də → neither… nor; nə… nə də ilə bizdə də feil çox vaxt təsdiqdə olur («Nə bacım, nə də mən ünvanı xatırlayırdıq»), bu, ingiliscəyə kömək edir. Amma heç biri həm iki nəfər üçün (neither), həm də çoxları üçün (none) işlənir və feil inkarda olur: «Heç biri gəlmədi». İngiliscədə neither və none onsuz da inkardır, feil isə təsdiqdə qalır: Neither of them came. Hər sözü həm each, həm də every deməkdir və bizdə də təkdə olan isimlə gəlir: «hər tələbə» → every student. Bütün isə həm all, həm də whole deməkdir: «bütün gün» → all day / the whole day, amma «bütün pul» → all the money, the whole money yox. Vaxt ifadələrində fərq bizdə də var: «hər gün» (every day) və «bütün günü» (all day).

AzərbaycancaİngiliscəFərq
Valideynlərimin hər ikisi müəllimdir.Both my parents are teachers.iki → both + cəm feil
Ya çölə çıxaq, ya da pitsa sifariş edək.We can either eat out or order a pizza.eyni quruluş
Qardaşlarımın heç biri yaxında yaşamır.Neither of my brothers lives nearby.iki → neither; feil təsdiqdə
Dostlarımın heç biri qonaqlıqda deyildi.None of my friends were at the party.çox → none; feil təsdiqdə
Hər əlində bir çanta vardı.She had a bag in each hand.iki əl → each, every yox
Teatrda hər yer tutulmuşdu.Every seat in the theatre was taken.çox, istisnasız → every
Bütün günü yağış yağdı.It rained all day.bir tam dövr
Bütün pulu xərclədilər.They spent all the money.sayılmayan isim → all, whole yox
Hər gün avtobusla gedirəm.I take the bus every day.təkrar: hər iki dildə fərqlidir

Quruluş

İki şey

SözMənası+ isim+ of + the / my / these… + cəm+ of + əvəzlik
bothikisi dəboth sides (cəm)both (of) the sidesboth of us
eitherya biri, ya o birieither side (tək)either of the sideseither of them
neithernə biri, nə də o birineither side (tək)neither of the sidesneither of you

Cüt bağlayıcılar

QuruluşNümunə
both… and…Both Ana and Leo speak Greek.
either… or…You can pay either by card or in cash.
neither… nor…Neither the bus nor the train was on time.

Üç və daha çox

Söz+ isim+ of + the / my… + isimNümunə
allall students / all food (ümumən)all (of) the studentsAll (of) the rooms have Wi-Fi.
nono seats / no time—There are no seats left.
none—none of the seatsNone of the seats are / is free.

Each və every

SözQrupun ölçüsü+ isim+ of
eachiki və daha çoxeach student (tək)each of the students
everyüç və daha çoxevery student (tək)every one of the students

Each və every tək isim və tək feillə gəlir: Every room has a balcony.

Vaxtla all / every / whole

İfadəMənası
all day / all weekbütün gün / bütün həftə (bir tam dövr)
the whole day / the whole weekbütün gün / bütün həftə (bir tam dövr)
every day / every weekhər gün / hər həftə, dəfələrlə

Mübtədadan sonra all və both sözlərinin yeri

FeilYeriNümunə
əsas feilondan əvvəlWe all like pizza. / They both work here.
beondan sonraThey are both doctors. / We were all tired.
köməkçi və ya modal feilbirincisindən sonraYou have all passed. / We can both come.
obyekt əvəzliyindən sonraondan sonraI love them both. / I've invited them all.

İstifadə

1Both, either, neither: iki şey

Both cəm isim və cəm feillə gəlir. Either və neither tək isimlə gəlir. Neither onsuz da inkardır, ona görə ondan sonrakı feil təsdiqdə olur.

Both my parents are teachers.
Valideynlərimin hər ikisi müəllimdir.
«hər ikisi» → both
You can park on either side of the street.
Maşını küçənin istənilən tərəfində saxlaya bilərsiniz.
either + tək isim: ikisindən biri
Neither option is perfect, but we have to choose one.
Variantların heç biri ideal deyil, amma birini seçməliyik.
«heç biri… deyil» → neither + təsdiq feil
"Tea or coffee?" "Either is fine, thanks."
«Çay, yoxsa qəhvə?» «Fərqi yoxdur, sağ olun.»
either = hansı olsa
Neither of my brothers lives nearby.
Qardaşlarımın heç biri yaxında yaşamır.
iki qardaş → neither; qeyri-rəsmi: live

2Both… and, either… or, neither… nor

İki sözü və ya ifadəni bağlamaq üçün bu cütləri işlədin. Neither… nor bir az rəsmidir; danışıqda not… or daha çox işlənir.

The course is both challenging and fun.
Kurs həm çətin, həm də maraqlıdır.
«həm… həm də» → both… and
We can either eat out or order a pizza.
Ya çöldə yeyək, ya da pitsa sifariş edək.
«ya… ya da» → either… or
Neither my sister nor I could remember the address.
Nə bacım, nə də mən ünvanı xatırlaya bildik.
«nə… nə də» → neither… nor; feil təsdiqdə
I didn't call or text him.
Ona nə zəng etdim, nə də yazdım.
neither… nor əvəzinə qeyri-rəsmi variant

3All, no, none: üç və daha çox

All bütün üzvləri daxil edir. All + cəm və ya sayılmayan isim (the olmadan) ümumən danışır; all (of) the isə konkret bir qrup haqqında. Sıfır üçün no + isim və ya none of + the / my… + isim işlədin. None tək başına da işlənə bilər. Əvəzliklə of lazımdır: all of us, none of them.

All children need love and attention.
Bütün uşaqlar sevgiyə və diqqətə ehtiyac duyur.
ümumən: the yoxdur
All of the tickets were sold in an hour.
Biletlərin hamısı bir saata satıldı.
konkret biletlər
There's no milk in the fridge.
Soyuducuda süd yoxdur.
no + isim; feil təsdiqdə: there's
None of my friends were at the party.
Dostlarımın heç biri qonaqlıqda deyildi.
«heç biri… deyildi» → none + təsdiq feil; daha rəsmi: was
"How many emails did you get?" "None."
«Neçə məktub gəldi?» «Heç biri.»
none tək başına
All of us were surprised by the news.
Xəbər hamımızı təəccübləndirdi.
belə də olar: We were all surprised

4Each və every

Each üzvlərə bir-bir baxır və iki nəfərlə də işlənir. Every bütün qrupa istisnasız baxır və üç və daha çox üzv tələb edir. Çox vaxt hər ikisi mümkündür və fərq azdır. Azərbaycancada hər ikisi üçün «hər» deyirik.

The teacher spoke to each student individually.
Müəllim hər tələbə ilə ayrıca danışdı.
bir-bir → each
She had a bag in each hand.
Onun hər əlində bir çanta vardı.
iki əl: each, every yox
Every seat in the theatre was taken.
Teatrda bütün yerlər tutulmuşdu.
istisnasız → every; US: theater
Each of the rooms has its own bathroom.
Otaqların hər birinin öz hamamı var.
each of + tək feil
I've read every one of her novels.
Onun romanlarının hər birini oxumuşam.
every of yox
The tickets cost twenty euros each.
Biletlərin hər biri iyirmi avrodur.
saydan sonra each = hər biri

5All day, every day, the whole day

All day və the whole day bir tam dövr deməkdir. Every day isə dəfələrlə, gündən-günə deməkdir. Whole tək saya bilinən isimlə gəlir; sayılmayan isimlə all işlədin.

It rained all day on Saturday.
Şənbə bütün günü yağış yağdı.
bir tam gün
I spent the whole weekend painting the kitchen.
Bütün həftə sonunu mətbəxi rəngləməyə sərf etdim.
the whole + tək isim
I take the bus to work every day.
Hər gün işə avtobusla gedirəm.
dəfələrlə
They spent all the money on a new car.
Bütün pulu yeni maşına xərclədilər.
sayılmayan isim: the whole money yox

6All və both sözlərinin yeri

All və both mübtədadan sonra, cümlənin ortasında gələ bilər: əsas feildən əvvəl, be sözündən sonra və ya birinci köməkçi feildən sonra. Onlar obyekt əvəzliyindən sonra da gələ bilər. Azərbaycancada «hamımız», «ikisi də» sözləri mübtədanın yanında olur, ingiliscədə isə yer feildən asılıdır.

My brothers both live abroad.
Qardaşlarımın ikisi də xaricdə yaşayır.
əsas feildən əvvəl
We're all really proud of you.
Hamımız səninlə çox fəxr edirik.
be sözündən sonra
The guests have all gone home.
Qonaqların hamısı evə gedib.
birinci köməkçi feildən sonra
You can both stay for dinner.
İkiniz də şam yeməyinə qala bilərsiniz.
modal feildən sonra
I've met them both.
Onların ikisi ilə də tanış olmuşam.
obyekt əvəzliyindən sonra

Tez-tez edilən səhvlər

❌Neither of them didn't come.
✅Neither of them came.
Neither onsuz da inkardır.
❌Both of the option are good.
✅Both of the options are good.
both + cəm isim.
❌Every students have a laptop.
✅Every student has a laptop.
every + tək isim + tək feil.
❌Every of the rooms is clean.
✅Every one of the rooms is clean.
Heç vaxt every of demirik. Bu da düzgündür: Each of the rooms is clean.
❌The guests have gone all home.
✅The guests have all gone home.
all birinci köməkçi feildən sonra, əsas feildən əvvəl gəlir.
❌She held a cup in every hand.
✅She held a cup in each hand.
İki nəfərlik qrup: every yox, each.
❌I worked the all day.
✅I worked all day.
all day, amma the whole day.
❌None people came.
✅None of the people came.
İsimdən əvvəl no və ya none of the işlədin. Bu da düzgündür: Nobody came.
⚠️Both of them didn't come.
✅Neither of them came.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma qeyri-adi səslənir; ✗✗ üçün təbii seçim neither sözüdür.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «Heç biri gəlmədi» → ikiqat inkar. Azərbaycanca «heç biri», «heç kim» ilə feil inkarda olur. İngiliscədə neither, none və no onsuz da inkardır, ona görə feil təsdiqdə qalır.

❌None of Tural's friends didn't come to the match.
✅None of Tural's friends came to the match.
❌We have no bread, so I can't make no sandwiches.
✅We have no bread, so I can't make any sandwiches.

2. «Heç biri» → həmişə none. «Heç biri» bizdə iki nəfər üçün də, çoxları üçün də işlənir. İngiliscədə iki nəfər üçün neither, üç və daha çox üçün none deyilir.

⚠️(Muradın iki oğlu var.) None of Murad's sons plays football.
✅Neither of Murad's sons plays football.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma iki nəfər üçün standart seçim neither sözüdür.

3. «Hər» → every, iki şey üçün də. «Hər əlində», «hər qolunda» deyirik. Söhbət iki şeydən gedirsə, ingiliscədə each (və ya both) lazımdır; every üç və daha çox üçündür.

❌Kamran has a tattoo on every arm.
✅Kamran has a tattoo on each arm. və ya Kamran has a tattoo on both arms.

4. «Bütün» → whole. «Bütün» sözü həm all, həm də whole deməkdir. Whole yalnız tək saya bilinən isimlə işlənir: the whole day. Cəm və sayılmayan isimlə all işlədin.

❌The whole students in our group passed the exam.
✅All the students in our group passed the exam. və ya All of the students in our group passed the exam.

5. «İkisi də gəlmədi» → both… didn't. Azərbaycanca «Valideynlərinin ikisi də toya gəlmədi» deyirik. Bunu sözbəsöz tərcümə etmək qrammatik cümlə verir, amma ingiliscədə ✗✗ üçün təbii seçim neither sözüdür.

⚠️Both of Nigar's parents didn't come to the wedding.
✅Neither of Nigar's parents came to the wedding.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma qeyri-adi səslənir və bəzən «biri gəldi, biri gəlmədi» kimi başa düşülə bilər.

Qarışdırmayın

every day və all day — Nə qədər tez-tez və nə qədər uzun. Azərbaycancada da fərqlidir: «hər gün» və «bütün günü».

I go running every day.
Hər gün qaçışa çıxıram.
dəfələrlə
I was in meetings all day.
Bütün günü iclaslarda idim.
bir tam gün

either (ikisindən biri) və either (= inkarda «da / də») — İnkar cümləsinin sonundakı either «də» mənasını verir. A2-32 dərsinə baxın.

You can choose either colour.
İki rəngdən istədiyinizi seçə bilərsiniz.
ikisindən biri; US: color
I don't like it either.
Mən də onu bəyənmirəm.
«mən də… -mir»

neither və none — Neither iki şey üçündür; none üç və daha çox üçün. Azərbaycancada ikisinə də «heç biri» deyirik.

I have two sisters. Neither of them drinks coffee.
İki bacım var. Heç biri qəhvə içmir.
iki → neither
I have five cousins. None of them live near me.
Beş əmioğlum var. Heç biri mənə yaxın yaşamır.
beş → none

not all və none — Not all = bəziləri bəli, bəziləri xeyr (✓✗✓). None = sıfır (✗✗✗).

Not all of my friends like football.
Dostlarımın hamısı futbolsevər deyil.
«hamısı… deyil»: bəziləri sevir
None of my friends like football.
Dostlarımın heç biri futbolu sevmir.
heç kim

Neither… nor, none of və each ilə feilin uzlaşması üçün B2-22, few, a few, most of və başqa miqdar sözləri üçün B2-19 dərsinə baxın.

Yazılış və tələffüz

  • either sözünün iki qəbul olunmuş tələffüzü var: /ˈaɪðə/ və ya /ˈiːðə/ (UK); ABŞ-da /ˈiːðɚ/ daha çox işlənir. neither də belədir: /ˈnaɪðə/ və ya /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðɚ/ (US). Vurğu birinci hecaya düşür.
  • either və neither sözlərində /ð/ var: dilin ucu dişlərin arasında, səs cingiltili. «z» və ya «d» deməyin.
  • both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): sondakı th kar /θ/ səsidir, think sözündəki kimi. Onu «s» və ya «t» kimi deməyin: dilin ucunu dişlərin arasına qoyub havanı səssiz buraxın.
  • whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) hole sözü ilə eyni səslənir: w oxunmur.
  • none /nʌn/ nun sözü ilə eyni səslənir və one sözü ilə qafiyələnir. Yazıldığı kimi «non» oxumayın.
  • every one (iki söz) = hər bir adam və ya əşya; everyone (bir söz) = hamı.

Qızıl qayda

İki şey üçün: both (✓✓), either (ikisindən biri), neither (✗✗). Üç və daha çox üçün: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = bir-bir (iki və daha çox); every = hamısı birlikdə, istisnasız (üç və daha çox). Neither, none və no onsuz da inkardır, ona görə təsdiq feil işlədin: «heç biri gəlmədi» = none of them came.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Düzgün sözü seçin və ya sözü düzgün yerə qoyun.

  1. I've got two bikes, but ___ of them works. …
  2. ___ my parents are from Lisbon. …
  3. ___ of the five candidates passed the test. …
  4. There are ___ buses after midnight. …
  5. All sözünü düzgün yerə qoyun: The children were tired.
  6. Both sözünü düzgün yerə qoyun: My sisters have moved to Canada.

B. Məna

Mənaya uyğun sözü seçin.

  1. You can sit in ___ chair — this one or that one. …
  2. She checks her phone ___ five minutes. …
  3. There were two doors, with a guard at ___ door. …
  4. I was ill and stayed in bed ___. …
  5. Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. Neither of us didn't know the answer.
  2. Every children in the class got a prize.
  3. I've been to every one of her concerts.
  4. We have spent the whole money.

D. Mətndə

Söz qutusu: both, either, neither, all, whole, each, every

Planning a weekend
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. Ailənizdəki iki nəfər haqqında both və neither ilə iki cümlə yazın.
  2. Həftəniz haqqında bir cümləni every day, bir cümləni isə all day ilə yazın.

F. Qarışıq təkrar

Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.

  1. A2-11 Something, Anyone, Nobody azərbaycanca: kimsə, heç kim, hamı ingiliscə necədir?
    I didn't see ___ at the station. …
  2. A2-32 So do I, Neither do I, Me too azərbaycanca: ingiliscə «mən də» necə deyilir?
    "I don't eat meat." " do I."
  3. A2-10 Much, Many, A Lot Of azərbaycanca: a few, a little və no, none fərqi
    There isn't ___ milk left. …
Cavablar

A. Quruluş

  1. neither
  2. Both
  3. None
  4. no
  5. The children were all tired. / All the children were tired. / All of the children were tired.
  6. My sisters have both moved to Canada. / Both my sisters have moved to Canada. / Both of my sisters have moved to Canada.

B. Məna

  1. either
  2. every
  3. each
  4. the whole day
  5. not all

C. Səhvi tapın

  1. Neither of us knew the answer.
  2. Every child in the class got a prize. / All the children in the class got a prize. / All of the children in the class got a prize. / Every one of the children in the class got a prize. / Each child in the class got a prize.
  3. ✓ I've been to every one of her concerts.
  4. We have spent all the money. / We have spent all of the money.

D. Mətndə

  1. Either
  2. whole
  3. both
  4. neither
  5. both
  6. each / every

E. Sizin növbəniz

  1. My parents both love gardening. Neither of them can cook very well.
  2. I check my emails every day. On Sunday I stayed at home all day.

F. Qarışıq təkrar

  1. anybody / anyone
  2. Neither / Nor
  3. much
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play