Something, anyone, nobody, everywhere кыргызча: «бирөө», «эч ким», «баары» англисче
Something, Anyone, Nobody, Everywhere
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз something, anyone, nobody, everywhere сыяктуу сөздөр менен адамдар, нерселер жана жерлер жөнүндө аларды атабай сүйлөй аласыз, бул сөздөрдү ырастоо, тануу, суроолуу сүйлөмдөрдө жана сунуштарда туура колдоно аласыз. Ошондой эле you жана they менен жалпы эле адамдар жөнүндө айта аласыз.
Негизги ой
Кээде так ким, эмне же кайда экенин билбейбиз, же бул маанилүү эмес. Англис тили бул үчүн бири-бирине кошула турган эки кичинекей «плиткадан» сөз түзөт.
Биринчи плитка канча же кандай экенин айтат: some- (белгилүү бирөө), any- (кайсынысы болсо да; суроо жана тануу сүйлөмдөрдө да), no- (нөл) жана every- (баары). Экинчи плитка түрүн айтат: адамдар үчүн -body же -one, нерселер үчүн -thing, жерлер үчүн -where.
Аларды бириктирсеңиз, бүтүн бир таблица пайда болот: somebody, anything, nowhere, everyone… Төрт биринчи жана төрт экинчи плитка менен он алты сөз түзө аласыз. Ал эми A1-24 сабагынан белгилүү болгон some жана any эрежелери бул жерде дал ошондой иштейт.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча да ушундай сөздөр бар: бирөө, бир нерсе, бир жерде (some-); эч ким, эч нерсе, эч жерде (no-); баары, бардык жерде (every-); ким болсо да, эмне болсо да («кайсынысы болсо да» маанисиндеги any-). Эң чоң айырма – тануу. Кыргызча «эч ким» жана «эч нерсе» дайыма тануу этиш менен келет: «Эч ким келген жок». Англисчеде no- сөзүнүн өзүндө тануу бар, ошондуктан этиш ырастоо формасында калат: Nobody came. Экинчи айырма – сын атоочтун орду: кыргызча «жаңы бир нерсе», англисче something new. Үчүнчүсү – баары: кыргызча ал көптүк маанини берет («баары келишти»), англисче everyone грамматикалык жактан жекелик санда: Everyone is here. Ал эми жалпы адамдар жөнүндө айтканда, кыргызча «жакшы кино дешет» англисчедеги They say… сыяктуу эле иштейт.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Бирөө чатырын автобуста унутуп кетиптир. | Somebody left their umbrella on the bus. | Бул жерде да ушундай: «бирөө» → somebody / someone |
| Бир нерсе жегиңиз келеби? | Would you like something to eat? | сунушта суроо болсо да some- |
| Базардан эч нерсе сатып алган жокпуз. | We didn't buy anything at the market. | тануу этиш + any- |
| Эч ким жоопту билбейт. | Nobody knows the answer. | кыргызча тануу этиш; англисче no- + ырастоо этиш |
| Бул тортту ким болсо да жасай алат. | Anyone can make this cake. | «ким болсо да» → anyone ырастоо сүйлөмдө |
| Баары даяр. | Everyone is ready. | «баары» көптүк сыяктуу; everyone + жекелик сан этиш |
| Жаңы бир нерсе жасап көрөлү. | Let's try something new. | кыргызча сын атооч алдында; англисче кийин |
| Башка бир нерсе алсам болобу? | Can I have something else? | «башка» → else, сөздөн кийин |
| Жакшы кино дешет. | They say it's a good film. | Бул жерде да ушундай: жалпы адамдар → they |
| Бул жерге машина токтотууга болбойт. | You can't park here. | англисче жалпы маанидеги you (= ар ким) |
Кыскасы: «эч ким», «эч нерсе» → nobody, nothing + ырастоо этиш, же not … anybody / anything; «баары» → everyone + жекелик сан (is, has, knows); сын атооч жана «башка» сөздөн кийин: something new, something else.
Түзүлүшү
Таблица
| адамдар | нерселер | жерлер | |
|---|---|---|---|
| some- | somebody / someone | something | somewhere |
| any- | anybody / anyone | anything | anywhere |
| no- | nobody / no one | nothing | nowhere |
| every- | everybody / everyone | everything | everywhere |
-body жана -one бирдей маанини берет. -one жазуу тилинде бир аз көбүрөөк колдонулат. No one эки сөз болуп жазылат (британ англисчесинде no-one да болот).
Ар бири кайда колдонулат
| Биринчи плитка | Кайсы сүйлөмдөрдө | Мисал |
|---|---|---|
| some- | ырастоо; сунуштар жана өтүнүчтөр | Someone called. / Would you like something to drink? |
| any- | тануу жана суроолор | I didn't see anyone. / Is anybody home? |
| any- | ырастоо: «ким / эмне / кайда болсо да» | Anyone can do it. |
| no- | ырастоо этиш, тануу маани | Nobody came. |
| every- | баары; жекелик сандагы этиш | Everyone is here. |
Кошумчалар
| Үлгү | Мисал |
|---|---|
| + else (= башка, дагы) | someone else, nothing else, everywhere else |
| + сын атооч (сөздөн кийин) | something new, somewhere quiet, nothing special |
| + to + негизги форма | something to eat, nowhere to sit |
Колдонулушу
1Ырастоо сүйлөмдөгү some- сөздөрү
Белгилүү бир адам, нерсе же жер жөнүндө, бирок ким же эмне экенин билбей же айтпай сүйлөгөндө some- сөздөрүн колдонуңуз. Someone сөзүнө кайра шилтеме кылганда англисче адатта they / their колдонулат. Кыргызча бул жерде «бирөө», «бир нерсе», «бир жер» дейбиз.
2Сунуштардагы жана өтүнүчтөрдөгү some- сөздөрү
Сунуштарда жана өтүнүчтөрдө «ооба» деген жоопту күтөбүз, ошондуктан суроо болсо да some- колдонобуз.
3Тануу жана суроолуу сүйлөмдөрдөгү any- сөздөрү
Тануу сүйлөмдөрдө жана жөнөкөй суроолордо any- сөздөрүн колдонуңуз. Кыргызча тануу сүйлөмдө бул жерде «эч» турат («эч жерден», «эч нерсе»), бирок англисчеде тануу бир гана жолу – этиште.
4Any- = ким, эмне же кайда болсо да
Ырастоо сүйлөмдө any- сөздөрү «мүмкүн болгон бардыгы, кайсынысы болсо да» дегенди билдирет. Кыргызча «ким болсо да», «каалаган жерге», «баарын» дейбиз.
5No- сөздөрү: нөл, ырастоо этиш менен
No- сөздөрүнүн ичинде тануу маани бар, ошондуктан этиш ырастоо формасында болот. Стандарттуу англисчеде бир гана тануу колдонулат: nobody, же not … anybody – экөө бирге эч качан. Кыргызча тескерисинче: «эч ким» тануу этиш менен келет.
6Every- сөздөрү жекелик сан этиш менен колдонулат
Everyone бардык адамдарды билдирет, бирок грамматикалык жактан жекелик санда: is, has, knows колдонуңуз. Сүйлөмдүн ары жагында they / their колдонуңуз. Кыргызча «баары келишти» деп көптүк формада айта беребиз, бул жерде этият болуңуз.
7Something else, nobody else; something new
Else «башка» же «дагы» дегенди билдирет. Сын атоочтор бул сөздөрдүн алдында эмес, кийин турат. Кыргызча тескерисинче: «башка бир нерсе», «жаңы бир нерсе».
8Жалпы маанидеги you жана they
You жана they дайыма белгилүү бир адамды билдирбейт. You «ар ким, жалпы эле адамдар» дегенди билдириши мүмкүн – сүйлөгөн адам да, уккан адам да анын ичинде. They «башка адамдарды» билдириши мүмкүн: жалпы эле адамдарды, же жооптуу адамдарды (дүкөн, компания, шаар). Бул күнүмдүк англисчеде абдан көп колдонулат. (One can't park here да You can't park here дегенди билдирет, бирок one өтө расмий.) Кыргызча бул учурда көбүнчө «болбойт», «керек», «дешет» сыяктуу сөздөр менен айтабыз.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «Эч ким … жок» → nobody didn't. Кыргызча «эч ким», «эч нерсе», «эч жерде» дайыма тануу этиш менен келет: «эч ким ачкан жок», «эч нерсе көргөн жокмун». Ошондуктан англисчеде да эки тануу колдонуу оңой. Англисчеде тануу бир гана жолу болот: же no- сөзү + ырастоо этиш, же тануу этиш + any-.
2. «Баары келишти» → everyone are. Кыргызча «баары» көптүк маанини берет, этиш да көбүнчө көптүк формада: «баары келишти», «баары билишет». Англисче everyone, everybody, everything грамматикалык жактан жекелик санда: is, has, knows, was.
3. «Өзгөчө бир нерсе» → special something. Кыргызча сын атооч дайыма алдында турат: «өзгөчө бир нерсе», «тынч бир жер». Англисчеде something, somewhere, nothing сыяктуу сөздөрдөн кийин сын атооч кийин келет.
4. «Башка бир нерсе» → other something. Кыргызча «башка» сөзү да алдында турат: «башка бир нерсе», «башка бирөө». Англисчеде бул сөздөрдөн кийин other эмес, else колдонулат: something else, someone else.
Чаташтырбаңыз
everyone жана every one – Everyone (бир сөз) = бардык адамдар. Every one (эки сөз) = ар бир буюм, көбүнчө of менен. B1-30 караңыз.
суроодогу any- жана «ким болсо да» маанисиндеги any- – Сөз бирдей, колдонулушу эки башка. Маанисин сүйлөмдүн түрү көрсөтөт.
nothing жана not … anything – Экөө тең туура. Not … anything күнүмдүк кепте көбүрөөк колдонулат; nothing кыскараак жана бир аз күчтүүрөөк.
Жазылышы жана айтылышы
- Басым биринчи бөлүгүнө түшөт: SOME-body, AN-y-thing, NO-body, EV-ry-where. Кыргызча адатка салып басымды акыркы муунга койбоңуз.
- any /ˈeni/: биринчи үндүү pen сөзүндөгү /e/ сыяктуу. Жазылышы боюнча «ани» деп окубаңыз.
- nothing /ˈnʌθɪŋ/ жана nobody /ˈnəʊbədi/ (UK), /ˈnoʊbɑːdi/ (US) сөздөрүндө биринчи үндүү ар башка: noth- nut сөзү менен, no- go сөзү менен уйкашат. «Нотинг» деп айтпаңыз.
- -thing /θɪŋ/: /θ/ үчүн тилдин учун тиштердин ортосуна коюп, аба чыгарыңыз; «с» же «т» деп айтпаңыз. Аягындагы /ŋ/ кыргыздын ң тыбышы менен бирдей – бул сизге жеңил; ага [г] кошпоңуз.
- everything жана everyone адатта үч муун менен айтылат: EV-ry-thing, EV-ry-one.
- Бир сөз болуп жазылат: somebody, someone, something, somewhere, anything, nothing, everyone. Эки сөз болуп: no one (UK: no-one да) жана адатта any time (айрыкча US: anytime да).
Алтын эреже
Ырастоо сүйлөмдөрдө, сунуштарда жана өтүнүчтөрдө some- колдонуңуз; тануу жана суроолордо any- (же «кайсынысы болсо да» маанисинде); no- сөзүн ырастоо этиш менен; every- сөзүн жекелик сан этиш менен. Сын атооч жана else кийин келет: something new, someone else. You жана they жалпы эле адамдарды да билдирет. Кыргызча «эч ким келген жок» – англисче Nobody came.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Туура сөздү жазыңыз.
-
There's at the door. Can you open it? (a person)
-
I'm hungry. I need to eat.
-
I don't know in this town. I'm new here.
-
I'm looking for my glasses, but I can't find them .
-
knows the answer — it's too difficult. (zero people)
-
Бир сөз түзүңүз: every + where
B. Мааниси
Маанисине ылайык жоопту тандаңыз.
-
Туура жоопту тандаңыз: Everybody … ice cream.
-
Туура жоопту тандаңыз: I'm thirsty. Can I have … to drink, please?
-
Туура жоопту тандаңыз: … can join the club — it's free and open to all.
-
No- менен башталган сөз менен кайра жазыңыз: There isn't anything in my bag.
-
Туура жоопту тандаңыз: "Is the new café good?" "I don't know, but … say the cakes are great."
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
I didn't tell nobody.
-
Let's go quiet somewhere.
-
Is there other thing you need?
-
Everyone in my family likes football.
D. Текстте
Текстти туура сөздөр менен толуктаңыз.
Yesterday I came home and the door was open. I called, "Is 16 there?" But 17 answered. I looked 18 — in the kitchen, in the bedroom, in the garden. 19 was in its usual place, so it wasn't a thief. Then I found a note from my brother: "Sorry! I didn't close the door. I needed 20 from the fridge."
E. Сиздин кезегиңиз
Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.
-
Дем алыш күндөрүңүз жөнүндө жазыңыз: эмне кылдыңыз (something) жана кайда бардыңыз (somewhere).mum (UK); mom (US)
-
Классыңыз же кеңсеңиз жөнүндө everyone жана nobody менен эки сүйлөм жазыңыз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little кыргызча: «көп» жана «аз» англисче Туура жоопту тандаңыз: "How many people came?" "…."
-
A1-24 Саналуучу жана саналбоочу зат атоочтор, some жана any кыргызча Туура жоопту тандаңыз: Is there … milk in the fridge?
-
A2-09 Adverbs кыргызча: quickly, well, hard – тактооч же сын атооч? Туура жоопту тандаңыз: Everyone was talking ….
Жооптор
A. Түзүлүшү
- somebody / someone
- something
- anybody / anyone
- anywhere
- Nobody / No one
- everywhere
B. Мааниси
- likes
- something
- Anyone
- There's nothing in my bag. / There is nothing in my bag.
- they
C. Катаны табыңыз
- I didn't tell anybody. / I didn't tell anyone. / I told nobody. / I told no one.
- Let's go somewhere quiet.
- Is there anything else you need? / Is there something else you need?
- ✓ Everyone in my family likes football.
D. Текстте
- anybody / anyone / somebody / someone
- nobody / no one
- everywhere
- Everything
- something
E. Сиздин кезегиңиз
- On Saturday I bought something nice for my mum. On Sunday we went somewhere quiet by the river.
- Everyone in my office drinks coffee. Nobody likes the Monday meeting.
F. Аралаш кайталоо
- None
- any
- quietly
