Something, anyone, nobody, everywhere: тодорхойгүй төлөөний үгийг монголоор тайлбарлав
Something, Anyone, Nobody, Everywhere
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та хүн, юм, газрыг нэрлэхгүйгээр something, anyone, nobody, everywhere гэх мэт үгээр ярьж, тэднийг батлах, үгүйсгэх, асуух өгүүлбэр болон санал болголтод зөв хэрэглэж чадна. Мөн you, they-г «ерөнхийдөө хүмүүс» гэсэн утгаар хэрэглэж чадна.
Гол санаа
Заримдаа бид хэн, юу, хаана гэдгийг яг мэддэггүй, эсвэл энэ нь хамаагүй байдаг. Англи хэл ийм үгсийг хоорондоо холбогддог хоёр жижиг хавтангаас бүтээдэг.
Эхний хавтан хэр их, эсвэл ямар төрлийн гэдгийг хэлнэ: some- (нэг тодорхой), any- (аль нь ч хамаагүй; асуулт, үгүйсгэлд ч), no- (тэг), every- (бүгд). Хоёр дахь хавтан төрлийг хэлнэ: хүнд -body эсвэл -one, юманд -thing, газарт -where.
Тэднийг нийлүүлбэл бүтэн хүснэгт гарна: somebody, anything, nowhere, everyone… Эхний дөрвөн хавтан, хоёр дахь дөрвөн хавтангаар арван зургаан үг бүтээж болно. A1-24-өөс мэдэх some, any-гийн дүрэм энд яг адилхан ажиллана.
Монгол хэл ба англи хэл
Монгол хэлэнд ч ийм үгс бий: «хэн нэгэн» (someone), «ямар нэг юм» (something), «хаа нэгтээ» (somewhere), «бүгд, хүн бүр» (everyone), «хаа сайгүй» (everywhere). Гол ялгаа нь үгүйсгэлд. Монголоор «хэн ч», «юу ч», «хаана ч» гэсэн үг үйл үгийн «-гүй»-тэй заавал хамт явдаг: «Хэн ч ирээгүй». Үгчлэн орчуулбал англиар хоёр үгүйсгэл гарна (Nobody didn't come). Англиар үгүйсгэл ганц л удаа: nobody + эерэг үйл үг, эсвэл not … anybody.
Өөр хоёр ялгаа. Монголоор тэмдэг нэр өмнө нь ирдэг («шинэ юм», «нам гүм газар»), англиар эдгээр үгийн ард: something new. Монгол «өөр» нь other ч, else ч болдог («өөр юм» = something else). «Бүгд» олон тоо шиг санагддаг ч англи everyone ганц тооны үйл үгтэй. Сайн мэдээ: батлах өгүүлбэрт «Энийг хэн ч хийж чадна» = Anyone can do it – энд адилхан.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Хэн нэгэн автобусанд шүхрээ мартсан байна. | Somebody left their umbrella on the bus. | энд адилхан; англиар дараа нь their |
| Хариултыг хэн ч мэдэхгүй. | Nobody knows the answer. | монголоор «хэн ч» + «-гүй»; англиар nobody + эерэг үйл үг |
| Бид захаас юу ч аваагүй. | We didn't buy anything at the market. | not + any-: үгүйсгэл ганц |
| Энэ бялууг хэн ч хийж чадна. | Anyone can make this cake. | батлах өгүүлбэрт «хэн ч» = anyone: энд адилхан |
| Бүгд бэлэн боллоо. | Everyone is ready. | «бүгд» → everyone + ганц тооны үйл үг |
| Шинэ юм туршъя. | Let's try something new. | монголоор тэмдэг нэр өмнө; англиар ард |
| Өөр юм авч болох уу? Би загасанд дургүй. | Can I have something else? I don't like fish. | «өөр» → else, other биш |
| Энд машин тавьж болохгүй. | You can't park here. | монголоор өгүүлэгдэхүүнийг хэлдэггүй; англиар you = хэн ч |
Товчхондоо: «хэн ч / юу ч / хаана ч … -гүй» → nobody / nothing / nowhere (эерэг үйл үг) эсвэл not … anybody / anything / anywhere – хоёуланг нь биш. Тэмдэг нэр ба else ард нь. Every- + ганц тооны үйл үг.
Бүтэц
Хүснэгт
| хүн | юм | газар | |
|---|---|---|---|
| some- | somebody / someone | something | somewhere |
| any- | anybody / anyone | anything | anywhere |
| no- | nobody / no one | nothing | nowhere |
| every- | everybody / everyone | everything | everywhere |
-body, -one хоёр ижил утгатай. Бичгийн хэлэнд -one арай түгээмэл. No one хоёр үг (британи англи хэлэнд no-one ч бий).
Аль нь хаана хэрэглэгдэх вэ
| Эхний хавтан | Ердийн өгүүлбэр | Жишээ |
|---|---|---|
| some- | батлах; санал болголт ба хүсэлт | Someone called. / Would you like something to drink? |
| any- | үгүйсгэл ба асуулт | I didn't see anyone. / Is anybody home? |
| any- | батлах: «хэн, юу, хаана ч хамаагүй» | Anyone can do it. |
| no- | эерэг үйл үг, үгүйсгэх утга | Nobody came. |
| every- | бүгд; ганц тооны үйл үг | Everyone is here. |
Нэмэлт
| Загвар | Жишээ |
|---|---|
| + else (= өөр, бас) | someone else, nothing else, everywhere else |
| + тэмдэг нэр (үгийн ард) | something new, somewhere quiet, nothing special |
| + to + үндсэн хэлбэр | something to eat, nowhere to sit |
Хэрэглээ
1Батлах өгүүлбэрт some- үгс
Аль нь болохыг мэдэхгүй эсвэл хэлэхгүй байгаа нэг тодорхой хүн, юм, газрын тухай some- үгс хэрэглэнэ. Someone-ийг дахин заахдаа англиар ихэвчлэн they / their хэрэглэнэ.
2Санал болголт ба хүсэлтэд some- үгс
Санал болголт, хүсэлтэд бид «тийм» гэсэн хариулт хүлээдэг тул асуултад ч some- хэрэглэнэ.
3Үгүйсгэл ба асуултад any- үгс
Үгүйсгэх өгүүлбэр ба ердийн асуултад any- үгс хэрэглэнэ.
4Any- = хэн, юу, хаана ч хамаагүй
Батлах өгүүлбэрт any- үгс «боломжит бүгд – аль нь ч хамаагүй» гэсэн утгатай. Энд монгол «хэн ч», «юу ч» батлах утгаараа адилхан.
5No- үгс: тэг, эерэг үйл үгтэй
No- үгс өөрсдөө үгүйсгэх санаа агуулдаг тул үйл үг эерэг байна. Стандарт англи хэлэнд ганц үгүйсгэл: nobody, эсвэл not … anybody – хэзээ ч хоёуланг нь биш.
6Every- үгс ганц тооны үйл үгтэй
Everyone бүх хүнийг хэлдэг ч дүрмийн хувьд ганц тоо: is, has, knows хэрэглэнэ. Өгүүлбэрийн цаашид they / their хэрэглэнэ.
7Something else, nobody else; something new
Else нь «өөр» эсвэл «бас» гэсэн утгатай. Тэмдэг нэр эдгээр үгийн өмнө биш, ард ирнэ.
8Ерөнхий утгатай you ба they: хүмүүс ерөнхийдөө
You, they үргэлж нэг тодорхой хүнийг хэлдэггүй. You нь «хэн ч, хүмүүс ерөнхийдөө» гэсэн утгатай байж болно – ярьж буй хүн, сонсогч хоёулаа багтана. They нь «бусад хүмүүс»: ерөнхийдөө хүмүүс, эсвэл хариуцсан хүмүүс (дэлгүүр, компани, хот). Монголоор ийм өгүүлбэрт ихэвчлэн өгүүлэгдэхүүн хэлдэггүй («Энд машин тавьж болохгүй», «Сайн кино гэнэ лээ»), харин англиар өгүүлэгдэхүүн заавал хэрэгтэй. (One can't park here нь You can't park here-тэй ижил утгатай ч one маш албан ёсны.)
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Хэн ч … -гүй», «юу ч … -гүй» → хоёр үгүйсгэл. Монголоор «хэн ч», «юу ч» гэсэн үг үйл үгийн «-гүй»-тэй заавал хамт явдаг: «Автобусны буудлаас Болдын гэрийн утас руу залгасан ч хэн ч утас аваагүй», «Ану томуу тусахдаа халуун сүүтэй цайнаас өөр юу ч хүсээгүй». Үгчлэн орчуулбал хоёр үгүйсгэл гарна. Англиар nobody / nothing + эерэг үйл үг, эсвэл not … anybody / anything.
2. «Бүгд» → олон тооны үйл үг. Монгол «бүгд», «хүн бүр» олон хүнийг хэлдэг тул олон хүн everybody-ийн ард олон тооны үйл үг тавьдаг: «Манай багийн хүн бүр солонгосоор бага зэрэг ярьдаг». Англиар everybody, everyone, everything + ганц тооны үйл үг (has, is, likes).
3. «Гоё юм» → тэмдэг нэр өмнө нь. Монголоор тодотгол үргэлж өмнө нь ирдэг: «Солонгост байгаа найз маань Цагаан сараар надад гоё юм илгээсэн». Англиар тэмдэг нэр something, somewhere, nothing-ийн ард.
4. «Өөр хэн ч» → nobody other. Монгол «өөр» нь other шиг санагддаг: «Нууц үгийг Золбоогоос өөр хэн ч мэдэхгүй». Эдгээр үгийн ард англиар else.
Бүү андуураарай
everyone эсвэл every one – Everyone (нэг үг) = бүх хүн. Every one (хоёр үг) = зүйл бүр, нэг бүрчлэн, ихэвчлэн of-той. B1-30-ийг үзнэ үү.
асуултад any- эсвэл any- = хэн ч хамаагүй – Нэг үг, хоёр хэрэглээ. Өгүүлбэрийн төрөл утгыг нь харуулна.
nothing эсвэл not … anything – Хоёулаа зөв. Өдөр тутмын ярианд not … anything илүү түгээмэл; nothing богино бөгөөд арай хүчтэй.
Зөв бичих ба дуудлага
- Өргөлт эхний хэсэг дээр: somebody, anything, nobody, everywhere – SOME-body, AN-y-thing, NO-body, EV-ry-where. Энд монгол хэлний эхний үеийн өргөлт тусална.
- any /ˈeni/ – «э»-тэй ойролцоо эгшгээр эхэлнэ. a үсгээс болж «а»-гаар бүү хэлээрэй.
- nothing /ˈnʌθɪŋ/ ба nobody /ˈnəʊbədi/ (UK), /ˈnoʊbɑːdi/ (US)-ийн эхний эгшиг өөр: noth- нь nut-тай, no- нь go-той ижил эгшигтэй. -thing-ийн /θ/-д хэлнийхээ үзүүрийг дээд, доод шүдний хооронд гаргаад агаар үлээгээрэй – «с» ч, «т» ч биш. Төгсгөлийн /ŋ/ нь монгол «сайн» гэдгийн төгсгөлийн «н»-тэй ойролцоо; ард нь «г» бүү нэмээрэй.
- everything, everyone ихэвчлэн гурван үетэй: EV-ry-thing, EV-ry-one.
- Нэг үг: somebody, someone, something, somewhere, anything, nothing, everyone. Хоёр үг: no one (UK-д no-one ч бий), ихэвчлэн any time (ялангуяа US-д anytime ч бий).
Алтан дүрэм
Батлах өгүүлбэр, санал болголт, хүсэлтэд some-; үгүйсгэл ба асуултад (эсвэл «аль нь ч хамаагүй» утгаар) any-; no- эерэг үйл үгтэй; every- ганц тооны үйл үгтэй. Тэмдэг нэр ба else ард нь: something new, someone else. «Хэн ч … -гүй» гэдгийг англиар ганц үгүйсгэлээр хэлээрэй. You, they нь хүмүүсийг ерөнхийд нь ч хэлж болно.
Дасгал
A. Бүтэц
Дутуу үгийг нөхөөрэй.
-
There's at the door. Can you open it? (нэг хүн)
-
I'm hungry. I need to eat.
-
I don't know in this town. I'm new here.
-
I'm looking for my glasses, but I can't find them .
-
knows the answer — it's too difficult. (тэг хүн)
-
Нэг үг болгоно уу: every + where
B. Утга
Зөв хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Everybody … ice cream.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I'm thirsty. Can I have … to drink, please?
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: … can join the club — it's free and open to all.
-
no- үгээр дахин бичнэ үү: There isn't anything in my bag.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: "Is the new café good?" "I don't know, but … say the cakes are great."
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
I didn't tell nobody.
-
Let's go quiet somewhere.
-
Is there other thing you need?
-
Everyone in my family likes football.
D. Нөхцөл байдалд
Өгүүллэгийг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.
Yesterday I came home and the door was open. I called, "Is 16 there?" But 17 answered. I looked 18 — in the kitchen, in the bedroom, in the garden. 19 was in its usual place, so it wasn't a thief. Then I found a note from my brother: "Sorry! I didn't close the door. I needed 20 from the fridge."
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Амралтын өдрүүдийнхээ тухай бичнэ үү: хийсэн нэг зүйл, очсон нэг газар.mum (UK); mom (US)
-
Ангийнхаа эсвэл ажлынхаа тухай everyone, nobody-тэй хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: «их», «олон», «жаахан»-ыг англиар зөв хэлэх нь Зөв хариултыг сонгоно уу: "How many people came?" "…."
-
A1-24 Тоолж болох ба тоолж болохгүй нэр үг, some ба any монголоор Зөв хариултыг сонгоно уу: Is there … milk in the fridge?
-
A2-09 Дайвар үг (adverbs): quickly, well, hard – тэмдэг нэр үү, дайвар үг үү? Зөв хариултыг сонгоно уу: Everyone was talking ….
Хариулт
A. Бүтэц
- somebody / someone
- something
- anybody / anyone
- anywhere
- Nobody / No one
- everywhere
B. Утга
- likes
- something
- Anyone
- There's nothing in my bag. / There is nothing in my bag.
- they
C. Алдааг олоорой
- I didn't tell anybody. / I didn't tell anyone. / I told nobody. / I told no one.
- Let's go somewhere quiet.
- Is there anything else you need? / Is there something else you need?
- ✓ Everyone in my family likes football.
D. Нөхцөл байдалд
- anybody / anyone / somebody / someone
- nobody / no one
- everywhere
- Everything
- something
E. Таны ээлж
- On Saturday I bought something nice for my mum. On Sunday we went somewhere quiet by the river.
- Everyone in my office drinks coffee. Nobody likes the Monday meeting.
F. Холимог давталт
- None
- any
- quietly
