Slowingoგრამატიკა
A2 36 / 38

Who Called You? თუ Who Did You Call? კითხვები ქვემდებარესა და დამატებაზე ინგლისურად

Who Called You? Who Did You Call? Subject and Object Questions

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ორი სახის კითხვის დასმას who-თი, what-ით, which-ით და how many-ით: კითხვას ქვემდებარეზე (Who called you?) და კითხვას დამატებაზე (Who did you call?). ასევე შეძლებთ წინდებულის კითხვის ბოლოს დასმას (Who did you go with?) და უარყოფითი კითხვების დასმასა და მათზე პასუხს (Don't you like it?).

მთავარი იდეა

შეხედეთ ამ წინადადებას: Anna called Ben. აქ ორი ადამიანია. შეგიძლიათ ორივეზე იკითხოთ.

წარმოიდგინეთ, რომ კითხვითი სიტყვა თავსატეხის ნაწილია. თუ არ იცით, ვინ დარეკა – ანუ ქვემდებარე –, ნაწილი who პირდაპირ ქვემდებარის ადგილას ჯდება: Who called Ben? სხვა არაფერი იცვლება. სიტყვათა რიგი ჩვეულებრივი წინადადებისაა, ამიტომ do, does ან did არ გვჭირდება.

თუ არ იცით, ვის დაურეკეს – ანუ დამატება –, ნაწილი who წინადადების დასაწყისში გადახტება, და ჩვეულებრივი კითხვა გჭირდებათ: დამხმარე ზმნა ქვემდებარის წინ: Who did Anna call?

ასე რომ, სანამ იკითხავთ, გადაწყვიტეთ: მოქმედ პირზე კითხულობთ თუ იმაზე, ვისზეც მოქმედება გადადის?

ქართული და ინგლისური

ქართულად ამ სხვაობას ხშირად ბრუნვა გვიჩვენებს: ვინ დაგირეკა? (ქვემდებარე) – ვის დაურეკე? (დამატება). თუმცა ყოველთვის არა: „ვინ გაიცანი?“ კითხვაა დამატებაზე, თუმცა „ვინ“ დგას. სიტყვათა რიგი კი ორივეში ერთნაირია და დამხმარე ზმნა არცერთში არ არის. ინგლისურში who ფორმას არ იცვლის, ამიტომ სხვაობას სიტყვათა რიგი და do / does / did აჩვენებს. კითხვა ქვემდებარეზე ქართულივით მუშაობს – დამხმარე ზმნის გარეშე. კითხვა დამატებაზე კი ინგლისურში ყოველთვის დამხმარე ზმნას მოითხოვს. ასევე: ქართული თანდებული კითხვით სიტყვას ებმის და წინ დგას („ვისთან ერთად?“, „ვისთვის?“), ინგლისურში კი წინდებული ჩვეულებრივ კითხვის ბოლოს გადადის.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ვინ დაგირეკა?Who called you?აქ ერთნაირია: კითხვა ქვემდებარეზე, დამხმარე ზმნის გარეშე
ვის დაურეკე?Who did you call?ქართულად ბრუნვა; ინგლისურში did + ქვემდებარე
რა მოხდა?What happened?აქ ერთნაირია: what ქვემდებარეა
რა იყიდე?What did you buy?ინგლისურში did აუცილებელია
რამდენმა სტუდენტმა ჩააბარა?How many students passed?ქართულად მხოლობითი, ინგლისურში მრავლობითი
ვისთან ერთად წახვედი?Who did you go with?ქართულად თანდებული წინ; ინგლისურში – ბოლოში
რატომ არ დამირეკე?Why didn't you call me?ქართულად დამხმარე ზმნა არ არის; ინგლისურში didn't ქვემდებარის წინ

მოკლედ: „ვინ…?“ (მოქმედი პირი) = Who + ზმნა; „ვის…?“, „რა…?“ (დამატება) = Who / What + did / do / does + ქვემდებარე + ზმნა.

ფორმა

ორი კითხვა ერთ წინადადებაზე: Anna called Ben.

რაზე ვკითხულობთ…კითხვაპასუხი
ქვემდებარეზეWho called Ben?Anna (did).
დამატებაზეWho did Anna call?Ben.

კითხვები ქვემდებარეზე – კითხვითი სიტყვა + ზმნა (do / does / did-ის გარეშე)

დრომაგალითი
Present SimpleWho lives here? (he/she/it ფორმა: -s)
Past SimpleWhat happened?
Present ContinuousWho is making that noise?
მოდალური ზმნაWho can help me?

კითხვები დამატებაზე – კითხვითი სიტყვა + დამხმარე ზმნა + ქვემდებარე + ზმნა

დრომაგალითი
Present SimpleWho do you live with?
Past SimpleWhat did you buy?
Present ContinuousWhat are you doing?
მოდალური ზმნაWho can we ask?

Which / How many + არსებითი სახელი, როგორც ქვემდებარე

კითხვა ქვემდებარეზეკითხვა დამატებაზე
Which bus goes to the airport?Which bus did you take?
How many people came to the party?How many people did you invite?

უარყოფითი კითხვები – უარყოფითი დამხმარე ზმნა (შემოკლებული ფორმა) + ქვემდებარე

ფორმამაგალითი
კი / არაDon't you like it? / Isn't it beautiful? / Haven't you finished?
კითხვითი სიტყვითWhy didn't you call? / Why aren't you ready?
კითხვა ქვემდებარეზეWho didn't come?

პასუხი უარყოფით კითხვაზე – უპასუხეთ ფაქტს და არა კითხვის ფორმას

კითხვაფაქტი დადებითიაფაქტი უარყოფითია
Don't you like coffee?Yes, I do. (მიყვარს.)No, I don't. (არ მიყვარს.)
Isn't she coming?Yes, she is. (მოდის.)No, she isn't. (არ მოდის.)

გამოყენება

1კითხვები ქვემდებარეზე who-თი

Who + ზმნა გამოიყენეთ, როცა კითხულობთ ადამიანზე, რომელიც მოქმედებს. Present Simple-ში გამოიყენეთ he/she/it ფორმა (-s), მაშინაც კი, თუ რამდენიმე ადამიანს ელით.

Who wants a cup of tea?
ვის უნდა ჩაი?
ქვემდებარე: who + wants, do-ს გარეშე
Who broke the window?
ფანჯარა ვინ გატეხა?
„ვინ“ = მოქმედი პირი → did არ გვჭირდება
Who lives in that big house on the corner?
კუთხეში რომ დიდი სახლია, იქ ვინ ცხოვრობს?
Who told you about the party?
წვეულების შესახებ ვინ გითხრა?
Who's coming to dinner tonight?
ამაღამ ვახშამზე ვინ მოდის?
who's = who is

2კითხვები ქვემდებარეზე what-ით

What + ზმნა გამოიყენეთ, როცა კითხულობთ საგანზე ან მოვლენაზე, რომელიც რაღაცას აკეთებს ან ხდება.

What happened to your phone?
ტელეფონს რა დაემართა?
ქვემდებარე: what + happened
What makes you happy?
რა გაბედნიერებს?
What caused the delay?
რამ გამოიწვია დაგვიანება?
ქართულად „რამ“ (მოქმედი), ინგლისურში what + caused
What's making that strange noise?
რა გამოსცემს ამ უცნაურ ხმას?
what's = what is

3კითხვები დამატებაზე

კითხვითი სიტყვა + დამხმარე ზმნა + ქვემდებარე + ზმნა გამოიყენეთ, როცა კითხულობთ ადამიანზე ან საგანზე, რომელზეც მოქმედება გადადის.

Who did you meet at the conference?
კონფერენციაზე ვინ გაიცანი?
ქართულად „ვინ“, მაგრამ აქ ის დამატებაა → did + you
What did she say?
რა თქვა?
დამატება → did
Who are you texting?
ვის წერ?
Present Continuous: are + you
What do you usually have for breakfast?
საუზმეზე ჩვეულებრივ რას ჭამ?
Present Simple: do + you

4Which და how many, როგორც ქვემდებარე

Which + არსებითი სახელი და How many + არსებითი სახელი შეიძლება ქვემდებარეც იყოს. მაშინ do / does / did არ გვჭირდება.

Which team won the final?
ფინალში რომელმა გუნდმა მოიგო?
Which road goes to the beach?
რომელი გზა მიდის პლაჟისკენ?
How many students passed the exam?
რამდენმა სტუდენტმა ჩააბარა გამოცდა?
ქართულად „სტუდენტმა“ მხოლობითია; ინგლისურში students
How many people work in your office?
თქვენს ოფისში რამდენი ადამიანი მუშაობს?
people → work
Which shoes did you buy in the end?
ბოლოს რომელი ფეხსაცმელი იყიდე?
კითხვა დამატებაზე: did + ქვემდებარე; ქართულად „ფეხსაცმელი“ მხოლობითია, shoes – მრავლობითი

5კითხვები, რომლებიც წინდებულით მთავრდება

როცა კითხვითი სიტყვა წინდებულის დამატებაა (with, to, about, for, from), ყოველდღიურ ინგლისურში წინდებული ჩვეულებრივ კითხვის ბოლოს გადადის. ქართულად თანდებული კითხვით სიტყვას ებმის („ვისთან“, „რაზე“).

Who did you go to the cinema with?
ვისთან ერთად წახვედი კინოში?
„ვისთან ერთად“ → who … with
What are you looking for?
რას ეძებ?
look for: for ბოლოში
Who is this present for?
ეს საჩუქარი ვისთვისაა?
„ვისთვის“ → who … for
What are you two talking about?
თქვენ ორნი რაზე ლაპარაკობთ?
„რაზე“ → what … about

6უარყოფითი კითხვები

უარყოფითი კითხვა გამოიყენეთ გაკვირვების გამოსახატად (Don't you like it?), თანხმობის სათხოვნელად (Isn't it beautiful?) ან მიზეზის საკითხავად, ხშირად ცოტა გაღიზიანებით (Why didn't you call?). უპასუხეთ ფაქტს: Yes = დადებითი ფაქტი, No = უარყოფითი ფაქტი.

Don't you like it? You haven't eaten anything!
არ მოგწონს? არაფერი გიჭამია!
გაკვირვება
Isn't it a beautiful day?
რა მშვენიერი დღეა, არა?
თანხმობის თხოვნა
Why didn't you call me? I was worried.
რატომ არ დამირეკე? ვნერვიულობდი.
„რატომ არ“ → Why didn't you
Didn't you get my message?
ჩემი შეტყობინება არ მიგიღია?
No, I didn't. My phone was off.
არა, არ მიმიღია. ტელეფონი გამორთული მქონდა.
პასუხი წინა სტრიქონზე: უარყოფითი ფაქტი → No
"Aren't you hungry?" "Yes, I am! Let's eat."
„არ გშია?“ „კი, მშია! ვჭამოთ.“
დადებითი ფაქტი → Yes

ხშირი შეცდომები

❌Who did call you?
✅Who called you?
კითხვა ქვემდებარეზე: did-ის გარეშე. (did-ზე ძლიერი მახვილით პირველი ფორმა შესაძლებელია ხაზგასასმელად – მაგრამ არა როგორც ჩვეულებრივი კითხვა.)
❌Who you saw yesterday?
✅Who did you see yesterday?
კითხვა დამატებაზე: did + ქვემდებარე + საწყისი ფორმა.
❌Who did you saw?
✅Who did you see?
did-ის შემდეგ – საწყისი ფორმა.
❌Who live here?
✅Who lives here?
აწმყოში კითხვა ქვემდებარეზე: -s ფორმა.
❌Who you are waiting for?
✅Who are you waiting for?
კითხვა დამატებაზე: დამხმარე ზმნა ქვემდებარის წინ.
❌Why you didn't call me?
✅Why didn't you call me?
უარყოფითი დამხმარე ზმნა ქვემდებარის წინ.
❌"Don't you like coffee?" "Yes, I don't."
✅"No, I don't."
უპასუხეთ ფაქტს: უარყოფითი ფაქტი → No.
⚠️With who did you go?
✅Who did you go with?
არაბუნებრივად ჟღერს. ყოველდღიური ინგლისური წინდებულს ბოლოში სვამს; ძალიან ფორმალური ვარიანტია With whom did you go?

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „რომელ ენას ასწავლის?“ → Which language he teaches? ქართულ კითხვაში დამხმარე ზმნა არ არის: „შენი ბიძაშვილი ქუთაისში რომელ ენას ასწავლის?“ – კითხვითი სიტყვა და ზმნა. ინგლისურში კითხვა დამატებაზე ყოველთვის დამხმარე ზმნას მოითხოვს: do / does / did + ქვემდებარე + საწყისი ფორმა.

❌Which language your cousin teaches in Kutaisi?
✅Which language does your cousin teach in Kutaisi?
კითხვა დამატებაზე: does + ქვემდებარე + საწყისი ფორმა

2. „რამდენი ტურისტი…?“ → How many tourist. ქართულად „რამდენი“-ს შემდეგ არსებითი სახელი მხოლობითშია: „რამდენი ტურისტი ჩავიდა სვანეთში?“. ინგლისურში how many-ის შემდეგ მრავლობითი დგას.

❌How many tourist visited Svaneti last year?
✅How many tourists visited Svaneti last year?
how many + მრავლობითი; კითხვა ქვემდებარეზე: did არ გვჭირდება

3. „ვისთან?“, „ვისთვის?“ → წინდებული წინ. ქართული თანდებული კითხვით სიტყვას ებმის: „ექსკურსიაზე ვისთან ერთად ხარ ოთახში?“. ამიტომ ინგლისურშიც წინდებულს წინ ვსვამთ. ყოველდღიურ ინგლისურში ის კითხვის ბოლოს დგას.

⚠️With who are you sharing a room on the school trip?
✅Who are you sharing a room with on the school trip?
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ არაბუნებრივად ჟღერს; ყოველდღიურ ინგლისურში წინდებული ბოლოშია

4. „რატომ არ…?“ → Why + ქვემდებარე + aren't. „ბავშვებს რატომ არ სძინავთ ჯერ? თითქმის შუაღამეა“ – ქართულად კითხვით სიტყვას უარყოფა და ზმნა მოსდევს, დამხმარე ზმნა კი არ გვაქვს. ინგლისურ უარყოფით კითხვაში უარყოფითი დამხმარე ზმნა ან be ქვემდებარის წინ დგას.

❌Why the children aren't sleeping yet? It's almost midnight.
✅Why aren't the children sleeping yet? It's almost midnight.
Why + aren't + ქვემდებარე

არ აგერიოთ

Who called you? თუ Who did you call? – ჰკითხეთ საკუთარ თავს: კითხვითი სიტყვა მოქმედი პირია თუ ის, ვისზეც მოქმედება გადადის? ქართულად: „ვინ დაგირეკა?“ თუ „ვის დაურეკე?“.

Who called you?
ვინ დაგირეკა?
ვიღაცამ დაგირეკა – ვინ?
Who did you call?
ვის დაურეკე?
შენ ვიღაცას დაურეკე – ვის?

What happened? თუ What did you do? – პირველში what ქვემდებარეა (რაღაც მოხდა), მეორეში – დამატება (შენ რაღაც გააკეთე).

What happened at work today?
დღეს სამსახურში რა მოხდა?
what = ქვემდებარე
What did you do at work today?
დღეს სამსახურში რა გააკეთე?
what = დამატება → did

Who's თუ whose – Who's = who is ან who has. Whose კუთვნილებაზე კითხულობს („ვისი?“). იხ. A2-13.

Who's seen my keys?
ჩემი გასაღებები ვის უნახავს?
who has
Whose keys are these?
ეს ვისი გასაღებებია?
კუთვნილება

პირდაპირი თუ ირიბი კითხვები – გრძელ თავაზიან კითხვაში (Could you tell me who…?) სიტყვათა რიგი ისევ იცვლება. იხ. B1-14.

მართლწერა და გამოთქმა

  • Who did you სწრაფ მეტყველებაში ხშირად მოკლდება: /ˈhuː dɪdʒə/. d და y ერწყმის და /dʒ/ ისმის – ქართული ჯ-ს მსგავსი. /h/ ჰ-ს ჰგავს, არა ხ-ს.
  • What did you → /ˈwɒdɪdʒə/ (UK), /ˈwʌdɪdʒə/ (US). /w/ ქართულში არ არის: ტუჩები დაამრგვალეთ, ვ-ს ნუ იტყვით. ბოლო /ə/ მოკლე და მოდუნებულია.
  • კითხვის ბოლოში წინდებული მახვილიანია და სრული ფორმით ითქმის: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)?
  • კითხვითი სიტყვით დაწყებული კითხვები ჩვეულებრივ დაშვებული ინტონაციით მთავრდება: Who called you? ↘
  • უარყოფით კითხვებში ჩვეულებრივ მეტყველებაში შემოკლებული ფორმა გამოიყენება: Don't you…? Isn't it…? სრული ფორმა Do you not like it? არსებობს, მაგრამ უფრო ფორმალურია ან უფრო ემფატიკური.

ოქროს წესი

თუ კითხვითი სიტყვა ქვემდებარეა (მოქმედი პირი, „ვინ…?“), ჩვეულებრივი სიტყვათა რიგი დატოვეთ – do / does / did-ის გარეშე: Who called? თუ დამატებაა („ვის…?“, „რა…?“), გამოიყენეთ დამხმარე ზმნა + ქვემდებარე: Who did you call? უარყოფით კითხვაზე უპასუხეთ Yes-ით დადებითი ფაქტისთვის და No-თი უარყოფითისთვის.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

დასვით კითხვა ან გადააკეთეთ წინადადება, როგორც დავალება ითხოვს.

  1. დასვით კითხვა ქვემდებარეზე – Maria took my umbrella.
  2. დასვით კითხვა დამატებაზე – Maria took my umbrella.
  3. დასვით კითხვა ქვემდებარეზე – Five students failed the test. (How many…?)
  4. შეადგინეთ კითხვა: you / who / to / talking / are
  5. წინდებული კითხვის ბოლოს გადაიტანეთ: With whom did you travel?
  6. შეადგინეთ უარყოფითი კითხვა: you / like / horror films (Present Simple)

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: Who … this song?
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: What … for lunch?
  3. აირჩიეთ სწორი პასუხი: Who … next door?
  4. "Didn't you see the email?" ელფოსტა არ გინახავთ. უპასუხეთ: …
  5. "Isn't Tom coming?" ტომი მოდის. უპასუხეთ: …

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. What did happen last night?
  2. Who you invited to the party?
  3. Why you didn't tell me?
  4. Which team won the match?

D. კონტექსტში

შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები; სადაც ფრჩხილებში ზმნაა, ჩასვით სწორი ფორმით.

After the weekend
Kim: 16 happened to your arm?
Sam: I fell off my bike on Saturday.
Kim: Oh no! Who 17 (take) you to the hospital?
Sam: My brother. And we met our old teacher there!
Kim: Really? What 18 she say?
Sam: She asked about you.
Kim: That's nice. But why 19 you call me on Saturday? I was at home all day.
Sam: Sorry! My phone was broken too. Who 20 I talk to about a new one?

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ ერთი კითხვა ქვემდებარეზე და ერთი – დამატებაზე ფილმის შესახებ, რომელიც იცით.
  2. მეგობარი ტელევიზორს არასდროს უყურებს. დაწერეთ უარყოფითი კითხვა, რომელიც თქვენს გაკვირვებას გამოხატავს.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A2-29 Who, Which, That და Where: მიმართებითი დამოკიდებული წინადადებები ინგლისურად
    The man lives next door is a pilot.
  2. A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: „მეც“ და „არც მე“ ინგლისურად
    "I didn't go to the party." "Neither I."
  3. A1-16 კითხვითი სიტყვები ინგლისურად: what, where, when, who, why, how, which, whose
    often do you go to the gym?
პასუხები

A. ფორმა

  1. Who took your umbrella? / Who took my umbrella?
  2. What did Maria take? / What did she take?
  3. How many students failed the test?
  4. Who are you talking to?
  5. Who did you travel with?
  6. Don't you like horror films? / Do you not like horror films?

B. მნიშვნელობა

  1. wrote
  2. did you eat
  3. lives
  4. No, I didn't.
  5. Yes, he is.

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. What happened last night?
  2. Who did you invite to the party?
  3. Why didn't you tell me?
  4. ✓ Which team won the match?

D. კონტექსტში

  1. What
  2. took
  3. did
  4. didn't / couldn't
  5. should / can / could / do / shall

E. თქვენი ჯერი

  1. Who played the main character? Who did the main character fall in love with?
  2. Don't you like TV?

F. შერეული გამეორება

  1. who / that
  2. did
  3. How
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play