Who Called You? თუ Who Did You Call? კითხვები ქვემდებარესა და დამატებაზე ინგლისურად
Who Called You? Who Did You Call? Subject and Object Questions
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ორი სახის კითხვის დასმას who-თი, what-ით, which-ით და how many-ით: კითხვას ქვემდებარეზე (Who called you?) და კითხვას დამატებაზე (Who did you call?). ასევე შეძლებთ წინდებულის კითხვის ბოლოს დასმას (Who did you go with?) და უარყოფითი კითხვების დასმასა და მათზე პასუხს (Don't you like it?).
მთავარი იდეა
შეხედეთ ამ წინადადებას: Anna called Ben. აქ ორი ადამიანია. შეგიძლიათ ორივეზე იკითხოთ.
წარმოიდგინეთ, რომ კითხვითი სიტყვა თავსატეხის ნაწილია. თუ არ იცით, ვინ დარეკა – ანუ ქვემდებარე –, ნაწილი who პირდაპირ ქვემდებარის ადგილას ჯდება: Who called Ben? სხვა არაფერი იცვლება. სიტყვათა რიგი ჩვეულებრივი წინადადებისაა, ამიტომ do, does ან did არ გვჭირდება.
თუ არ იცით, ვის დაურეკეს – ანუ დამატება –, ნაწილი who წინადადების დასაწყისში გადახტება, და ჩვეულებრივი კითხვა გჭირდებათ: დამხმარე ზმნა ქვემდებარის წინ: Who did Anna call?
ასე რომ, სანამ იკითხავთ, გადაწყვიტეთ: მოქმედ პირზე კითხულობთ თუ იმაზე, ვისზეც მოქმედება გადადის?
ქართული და ინგლისური
ქართულად ამ სხვაობას ხშირად ბრუნვა გვიჩვენებს: ვინ დაგირეკა? (ქვემდებარე) – ვის დაურეკე? (დამატება). თუმცა ყოველთვის არა: „ვინ გაიცანი?“ კითხვაა დამატებაზე, თუმცა „ვინ“ დგას. სიტყვათა რიგი კი ორივეში ერთნაირია და დამხმარე ზმნა არცერთში არ არის. ინგლისურში who ფორმას არ იცვლის, ამიტომ სხვაობას სიტყვათა რიგი და do / does / did აჩვენებს. კითხვა ქვემდებარეზე ქართულივით მუშაობს – დამხმარე ზმნის გარეშე. კითხვა დამატებაზე კი ინგლისურში ყოველთვის დამხმარე ზმნას მოითხოვს. ასევე: ქართული თანდებული კითხვით სიტყვას ებმის და წინ დგას („ვისთან ერთად?“, „ვისთვის?“), ინგლისურში კი წინდებული ჩვეულებრივ კითხვის ბოლოს გადადის.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ვინ დაგირეკა? | Who called you? | აქ ერთნაირია: კითხვა ქვემდებარეზე, დამხმარე ზმნის გარეშე |
| ვის დაურეკე? | Who did you call? | ქართულად ბრუნვა; ინგლისურში did + ქვემდებარე |
| რა მოხდა? | What happened? | აქ ერთნაირია: what ქვემდებარეა |
| რა იყიდე? | What did you buy? | ინგლისურში did აუცილებელია |
| რამდენმა სტუდენტმა ჩააბარა? | How many students passed? | ქართულად მხოლობითი, ინგლისურში მრავლობითი |
| ვისთან ერთად წახვედი? | Who did you go with? | ქართულად თანდებული წინ; ინგლისურში – ბოლოში |
| რატომ არ დამირეკე? | Why didn't you call me? | ქართულად დამხმარე ზმნა არ არის; ინგლისურში didn't ქვემდებარის წინ |
მოკლედ: „ვინ…?“ (მოქმედი პირი) = Who + ზმნა; „ვის…?“, „რა…?“ (დამატება) = Who / What + did / do / does + ქვემდებარე + ზმნა.
ფორმა
ორი კითხვა ერთ წინადადებაზე: Anna called Ben.
| რაზე ვკითხულობთ… | კითხვა | პასუხი |
|---|---|---|
| ქვემდებარეზე | Who called Ben? | Anna (did). |
| დამატებაზე | Who did Anna call? | Ben. |
კითხვები ქვემდებარეზე – კითხვითი სიტყვა + ზმნა (do / does / did-ის გარეშე)
| დრო | მაგალითი |
|---|---|
| Present Simple | Who lives here? (he/she/it ფორმა: -s) |
| Past Simple | What happened? |
| Present Continuous | Who is making that noise? |
| მოდალური ზმნა | Who can help me? |
კითხვები დამატებაზე – კითხვითი სიტყვა + დამხმარე ზმნა + ქვემდებარე + ზმნა
| დრო | მაგალითი |
|---|---|
| Present Simple | Who do you live with? |
| Past Simple | What did you buy? |
| Present Continuous | What are you doing? |
| მოდალური ზმნა | Who can we ask? |
Which / How many + არსებითი სახელი, როგორც ქვემდებარე
| კითხვა ქვემდებარეზე | კითხვა დამატებაზე |
|---|---|
| Which bus goes to the airport? | Which bus did you take? |
| How many people came to the party? | How many people did you invite? |
უარყოფითი კითხვები – უარყოფითი დამხმარე ზმნა (შემოკლებული ფორმა) + ქვემდებარე
| ფორმა | მაგალითი |
|---|---|
| კი / არა | Don't you like it? / Isn't it beautiful? / Haven't you finished? |
| კითხვითი სიტყვით | Why didn't you call? / Why aren't you ready? |
| კითხვა ქვემდებარეზე | Who didn't come? |
პასუხი უარყოფით კითხვაზე – უპასუხეთ ფაქტს და არა კითხვის ფორმას
| კითხვა | ფაქტი დადებითია | ფაქტი უარყოფითია |
|---|---|---|
| Don't you like coffee? | Yes, I do. (მიყვარს.) | No, I don't. (არ მიყვარს.) |
| Isn't she coming? | Yes, she is. (მოდის.) | No, she isn't. (არ მოდის.) |
გამოყენება
1კითხვები ქვემდებარეზე who-თი
Who + ზმნა გამოიყენეთ, როცა კითხულობთ ადამიანზე, რომელიც მოქმედებს. Present Simple-ში გამოიყენეთ he/she/it ფორმა (-s), მაშინაც კი, თუ რამდენიმე ადამიანს ელით.
2კითხვები ქვემდებარეზე what-ით
What + ზმნა გამოიყენეთ, როცა კითხულობთ საგანზე ან მოვლენაზე, რომელიც რაღაცას აკეთებს ან ხდება.
3კითხვები დამატებაზე
კითხვითი სიტყვა + დამხმარე ზმნა + ქვემდებარე + ზმნა გამოიყენეთ, როცა კითხულობთ ადამიანზე ან საგანზე, რომელზეც მოქმედება გადადის.
4Which და how many, როგორც ქვემდებარე
Which + არსებითი სახელი და How many + არსებითი სახელი შეიძლება ქვემდებარეც იყოს. მაშინ do / does / did არ გვჭირდება.
5კითხვები, რომლებიც წინდებულით მთავრდება
როცა კითხვითი სიტყვა წინდებულის დამატებაა (with, to, about, for, from), ყოველდღიურ ინგლისურში წინდებული ჩვეულებრივ კითხვის ბოლოს გადადის. ქართულად თანდებული კითხვით სიტყვას ებმის („ვისთან“, „რაზე“).
6უარყოფითი კითხვები
უარყოფითი კითხვა გამოიყენეთ გაკვირვების გამოსახატად (Don't you like it?), თანხმობის სათხოვნელად (Isn't it beautiful?) ან მიზეზის საკითხავად, ხშირად ცოტა გაღიზიანებით (Why didn't you call?). უპასუხეთ ფაქტს: Yes = დადებითი ფაქტი, No = უარყოფითი ფაქტი.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „რომელ ენას ასწავლის?“ → Which language he teaches? ქართულ კითხვაში დამხმარე ზმნა არ არის: „შენი ბიძაშვილი ქუთაისში რომელ ენას ასწავლის?“ – კითხვითი სიტყვა და ზმნა. ინგლისურში კითხვა დამატებაზე ყოველთვის დამხმარე ზმნას მოითხოვს: do / does / did + ქვემდებარე + საწყისი ფორმა.
2. „რამდენი ტურისტი…?“ → How many tourist. ქართულად „რამდენი“-ს შემდეგ არსებითი სახელი მხოლობითშია: „რამდენი ტურისტი ჩავიდა სვანეთში?“. ინგლისურში how many-ის შემდეგ მრავლობითი დგას.
3. „ვისთან?“, „ვისთვის?“ → წინდებული წინ. ქართული თანდებული კითხვით სიტყვას ებმის: „ექსკურსიაზე ვისთან ერთად ხარ ოთახში?“. ამიტომ ინგლისურშიც წინდებულს წინ ვსვამთ. ყოველდღიურ ინგლისურში ის კითხვის ბოლოს დგას.
4. „რატომ არ…?“ → Why + ქვემდებარე + aren't. „ბავშვებს რატომ არ სძინავთ ჯერ? თითქმის შუაღამეა“ – ქართულად კითხვით სიტყვას უარყოფა და ზმნა მოსდევს, დამხმარე ზმნა კი არ გვაქვს. ინგლისურ უარყოფით კითხვაში უარყოფითი დამხმარე ზმნა ან be ქვემდებარის წინ დგას.
არ აგერიოთ
Who called you? თუ Who did you call? – ჰკითხეთ საკუთარ თავს: კითხვითი სიტყვა მოქმედი პირია თუ ის, ვისზეც მოქმედება გადადის? ქართულად: „ვინ დაგირეკა?“ თუ „ვის დაურეკე?“.
What happened? თუ What did you do? – პირველში what ქვემდებარეა (რაღაც მოხდა), მეორეში – დამატება (შენ რაღაც გააკეთე).
Who's თუ whose – Who's = who is ან who has. Whose კუთვნილებაზე კითხულობს („ვისი?“). იხ. A2-13.
პირდაპირი თუ ირიბი კითხვები – გრძელ თავაზიან კითხვაში (Could you tell me who…?) სიტყვათა რიგი ისევ იცვლება. იხ. B1-14.
მართლწერა და გამოთქმა
- Who did you სწრაფ მეტყველებაში ხშირად მოკლდება: /ˈhuː dɪdʒə/. d და y ერწყმის და /dʒ/ ისმის – ქართული ჯ-ს მსგავსი. /h/ ჰ-ს ჰგავს, არა ხ-ს.
- What did you → /ˈwɒdɪdʒə/ (UK), /ˈwʌdɪdʒə/ (US). /w/ ქართულში არ არის: ტუჩები დაამრგვალეთ, ვ-ს ნუ იტყვით. ბოლო /ə/ მოკლე და მოდუნებულია.
- კითხვის ბოლოში წინდებული მახვილიანია და სრული ფორმით ითქმის: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)?
- კითხვითი სიტყვით დაწყებული კითხვები ჩვეულებრივ დაშვებული ინტონაციით მთავრდება: Who called you? ↘
- უარყოფით კითხვებში ჩვეულებრივ მეტყველებაში შემოკლებული ფორმა გამოიყენება: Don't you…? Isn't it…? სრული ფორმა Do you not like it? არსებობს, მაგრამ უფრო ფორმალურია ან უფრო ემფატიკური.
ოქროს წესი
თუ კითხვითი სიტყვა ქვემდებარეა (მოქმედი პირი, „ვინ…?“), ჩვეულებრივი სიტყვათა რიგი დატოვეთ – do / does / did-ის გარეშე: Who called? თუ დამატებაა („ვის…?“, „რა…?“), გამოიყენეთ დამხმარე ზმნა + ქვემდებარე: Who did you call? უარყოფით კითხვაზე უპასუხეთ Yes-ით დადებითი ფაქტისთვის და No-თი უარყოფითისთვის.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
დასვით კითხვა ან გადააკეთეთ წინადადება, როგორც დავალება ითხოვს.
-
დასვით კითხვა ქვემდებარეზე – Maria took my umbrella.
-
დასვით კითხვა დამატებაზე – Maria took my umbrella.
-
დასვით კითხვა ქვემდებარეზე – Five students failed the test. (How many…?)
-
შეადგინეთ კითხვა: you / who / to / talking / are
-
წინდებული კითხვის ბოლოს გადაიტანეთ: With whom did you travel?
-
შეადგინეთ უარყოფითი კითხვა: you / like / horror films (Present Simple)
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Who … this song?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: What … for lunch?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Who … next door?
-
"Didn't you see the email?" ელფოსტა არ გინახავთ. უპასუხეთ: …
-
"Isn't Tom coming?" ტომი მოდის. უპასუხეთ: …
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
What did happen last night?
-
Who you invited to the party?
-
Why you didn't tell me?
-
Which team won the match?
D. კონტექსტში
შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები; სადაც ფრჩხილებში ზმნაა, ჩასვით სწორი ფორმით.
Kim: 16 happened to your arm?
Sam: I fell off my bike on Saturday.
Kim: Oh no! Who 17 (take) you to the hospital?
Sam: My brother. And we met our old teacher there!
Kim: Really? What 18 she say?
Sam: She asked about you.
Kim: That's nice. But why 19 you call me on Saturday? I was at home all day.
Sam: Sorry! My phone was broken too. Who 20 I talk to about a new one?
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ ერთი კითხვა ქვემდებარეზე და ერთი – დამატებაზე ფილმის შესახებ, რომელიც იცით.
-
მეგობარი ტელევიზორს არასდროს უყურებს. დაწერეთ უარყოფითი კითხვა, რომელიც თქვენს გაკვირვებას გამოხატავს.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-29 Who, Which, That და Where: მიმართებითი დამოკიდებული წინადადებები ინგლისურად The man lives next door is a pilot.
-
A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: „მეც“ და „არც მე“ ინგლისურად "I didn't go to the party." "Neither I."
-
A1-16 კითხვითი სიტყვები ინგლისურად: what, where, when, who, why, how, which, whose often do you go to the gym?
პასუხები
A. ფორმა
- Who took your umbrella? / Who took my umbrella?
- What did Maria take? / What did she take?
- How many students failed the test?
- Who are you talking to?
- Who did you travel with?
- Don't you like horror films? / Do you not like horror films?
B. მნიშვნელობა
- wrote
- did you eat
- lives
- No, I didn't.
- Yes, he is.
C. იპოვეთ შეცდომა
- What happened last night?
- Who did you invite to the party?
- Why didn't you tell me?
- ✓ Which team won the match?
D. კონტექსტში
- What
- took
- did
- didn't / couldn't
- should / can / could / do / shall
E. თქვენი ჯერი
- Who played the main character? Who did the main character fall in love with?
- Don't you like TV?
F. შერეული გამეორება
- who / that
- did
- How
