Slowingoგრამატიკა
B1 15 / 39

Indirect Questions ქართულად: Could you tell me where the station is? – თავაზიანი კითხვა ინგლისურად

Indirect Questions: Could You Tell Me Where…?

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ თავაზიანად იკითხოთ – Could you tell me where the station is?, Do you know if the shop is open? – თავაზიანი დასაწყისის შემდეგ თხრობითი სიტყვათა რიგით, და თქვათ I don't know what to do ან Can you show me how to use this?

მთავარი იდეა

პირდაპირი კითხვა – Where is the station? – გასაგებია, მაგრამ უცნობთან ცოტა უხეშად შეიძლება ჟღერდეს. ინგლისური კითხვას არბილებს: თავაზიან დასაწყისში „ახვევს“ – Could you tell me…, Do you know…, I wonder….

წარმოიდგინეთ ოფიციანტი, რომელსაც ლანგრით ფინჯანი მიაქვს. თავაზიანი დასაწყისი ლანგარია: კითხვას ფრთხილად მიაქვს მეორე ადამიანთან. ლანგარზე კითხვა „წყნარდება“ – თავისთავად კითხვა აღარ არის. ის წინადადების შიგნით მოთავსებული ინფორმაციაა, ამიტომ ჩვეულებრივი თხრობითი რიგი აქვს: ქვემდებარე, მერე ზმნა.

Where is the station? → Could you tell me where the station is?

ლანგარზე კითხვის do, does ან did არ გჭირდებათ: პირდაპირ კითხვაში ისინი მხოლოდ კითხვითი რიგისთვის იყო.

ეს იგივე რიგია, რაც ირიბ კითხვებში B1-13, ოღონდ backshift-ის გარეშე: ახლა კითხულობთ, ამიტომ დრო იგივე რჩება, რაც პირდაპირ კითხვაში.

ქართული და ინგლისური

ქართულად თავაზიან კითხვას ხშირად „ხომ ვერ მეტყვით…?“ ან „ხომ არ იცით…?“ იწყებს, შიგნით კი რიგი არ იცვლება: „ხომ ვერ მეტყვით, სადგური სად არის?“ – კითხვითი სიტყვის შემდეგ ისევ ზმნაა. ამიტომ ქართველები ინგლისურშიც კითხვით რიგს ტოვებენ: where is the station. ინგლისურ ირიბ კითხვაში კი ზმნა ქვემდებარის შემდეგ, ბოლოსკენ გადადის: where the station is.

დიახ/არა კითხვა ქართულად ხშირად დამაკავშირებლის გარეშე ითქმის: „ხომ არ იცით, აფთიაქი ღიაა?“ ინგლისურს აქ if / whether სჭირდება. მეორე: „ხომ არ იცით“ სიტყვასიტყვით Don't you know არის, მაგრამ ინგლისურში ეს გაკვირვებას ან საყვედურს გამოხატავს – თავაზიანი ფორმაა Do you know. მესამე: „არ ვიცი, რა ვქნა“ ინგლისურში მოკლდება: what to do. სასვენი ნიშანი კი ერთნაირად მუშაობს: „მაინტერესებს, სად ცხოვრობს.“ წერტილით მთავრდება, ისევე როგორც I wonder where she lives.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ხომ ვერ მეტყვით, სადგური სად არის?Could you tell me where the station is?ქართულად ზმნა კითხვით სიტყვას მოსდევს; ინგლისურში ქვემდებარე + ზმნა
ხომ არ იცი, ტომი სად ცხოვრობს?Do you know where Tom lives?does ქრება; ზმნას -s ემატება
ხომ არ იცით, ეს ადგილი თავისუფალია?Do you know if this seat is free?ქართულად დამაკავშირებელი არ არის; ინგლისურში if / whether
ხომ არ იცით, სალარო სად არის?Do you know where the ticket office is?„ხომ არ იცით“ → Do you know, არა Don't you know
არ ვიცი, რა ვქნა.I don't know what to do.კითხვითი სიტყვა + to + ზმნა
მაინტერესებს, სად ცხოვრობს.I wonder where she lives.აქ ერთნაირია: თხრობითი წინადადება → ბოლოს წერტილი

მოკლედ: თავაზიანი დასაწყისი + თხრობითი რიგი, do / does / did-ის გარეშე; „ხომ არ იცით“ = Do you know; დიახ/არა კითხვაში – if / whether.

ფორმა

თავაზიანი დასაწყისები

დასაწყისიტიპიბოლოს
Do you know…?კითხვა?
Could you tell me…? / Can you tell me…?კითხვა?
Do you have any idea…? / Have you any idea…? (UK)კითხვა?
I wonder…თხრობითი.
I'd like to know…თხრობითი.
I was wondering…თხრობითი (ძალიან თავაზიანი).

კითხვითი სიტყვით – დასაწყისი + wh- სიტყვა + ქვემდებარე + ზმნა

პირდაპირი კითხვაირიბი კითხვა
Where is the bank?Could you tell me where the bank is?
What time does the museum open?Do you know what time the museum opens?
Why did they cancel the match?I wonder why they cancelled the match.
How much is this jacket?Can you tell me how much this jacket is?

დიახ/არა კითხვები – დასაწყისი + if / whether + ქვემდებარე + ზმნა

პირდაპირი კითხვაირიბი კითხვა
Is the pharmacy open?Do you know if the pharmacy is open?
Did the parcel arrive?I'd like to know whether the parcel arrived.
Can I park here?Could you tell me if I can park here?

ქვემდებარის კითხვები – როცა who ან what ქვემდებარეა, რიგი არ იცვლება A2-33.

პირდაპირი კითხვაირიბი კითხვა
Who lives here?Do you know who lives here?
What happened?Can you tell me what happened?

კითხვითი სიტყვა + ინფინიტივი (to + ზმნა) – როცა ქვემდებარე ცხადია, მოკლე სქემა შეგიძლიათ გამოიყენოთ.

სრულიმოკლე
I don't know what I should do.I don't know what to do.
Can you tell me how I can get there?Can you tell me how to get there?
We can't decide whether we should stay.We can't decide whether to stay.

გამოყენება

1თავაზიანი კითხვები უცნობებთან და სამსახურში

ირიბი კითხვა ჩვეულებრივი, თავაზიანი არჩევანია უცნობებთან, მომსახურე პერსონალთან და ნაკლებად ნაცნობ ადამიანებთან. რთულ კითხვასაც არბილებს.

Excuse me, could you tell me where the nearest bus stop is?
ბოდიში, ხომ ვერ მეტყვით, უახლოესი ავტობუსის გაჩერება სად არის?
ქართულად „სად არის“; ინგლისურში where the nearest bus stop is
Do you know what time the last train leaves?
ხომ არ იცით, ბოლო მატარებელი რომელ საათზე გადის?
Can you tell me how much a return ticket costs?
ხომ ვერ მეტყვით, ორმხრივი ბილეთი რა ღირს?
return ticket (UK) = round-trip ticket (US)
Do you have any idea how long the delay will be?
წარმოდგენა ხომ არ გაქვთ, დაგვიანება რამდენ ხანს გაგრძელდება?
Could you tell me why the price has gone up?
ხომ ვერ მეტყვით, ფასი რატომ გაიზარდა?

2დიახ/არა კითხვები if / whether-ით

თუ პირდაპირ კითხვაში კითხვითი სიტყვა არ არის, დაამატეთ if ან whether. ქართულად აქ ხშირად არაფერია ან ბოლოს „თუ არა“ დგას.

Do you know if this seat is free?
ხომ არ იცით, ეს ადგილი თავისუფალია?
ქართულად დამაკავშირებელი არ არის; ინგლისურში if
Could you tell me whether breakfast is included?
ხომ ვერ მეტყვით, საუზმე ფასში შედის თუ არა?
I'd like to know if you offer student discounts.
მინდა გავიგო, სტუდენტებს ფასდაკლებას სთავაზობთ თუ არა.
Do you know if Sam is coming tonight?
ხომ არ იცი, სემი ამაღამ მოდის?

3შიგნით do / does / did არ არის

პირდაპირ კითხვაში do, does და did კითხვით რიგს ქმნის. ირიბ კითხვაში ისინი ქრება და ზმნის ჩვეულებრივი ფორმა რჩება: აწმყოში მესამე პირს -s, წარსულში – წარსული ფორმა. უარყოფა don't / doesn't / didn't-ს ინარჩუნებს: Do you know why he didn't come?

Do you know where Tom lives?
ხომ არ იცი, ტომი სად ცხოვრობს?
არა: where does Tom live
Can you tell me what time the meeting starts?
ხომ ვერ მეტყვით, შეხვედრა რომელ საათზე იწყება?
არა: what time does the meeting start
Do you remember where we parked the car?
გახსოვს, მანქანა სად დავაყენეთ?
არა: where did we park
Could you tell me when my order was sent?
ხომ ვერ მეტყვით, ჩემი შეკვეთა როდის გაიგზავნა?

4I wonder… და I'd like to know… – თხრობითი წინადადებები

I wonder და I'd like to know თხრობითია, ამიტომ წინადადება წერტილით მთავრდება. I was wondering if you could… ძალიან თავაზიანი თხოვნაა A2-23.

I wonder what she's doing now.
საინტერესოა, ახლა რას აკეთებს.
თხრობითი: ბოლოს წერტილი
I wonder if it'll rain tomorrow.
საინტერესოა, ხვალ იწვიმებს თუ არა.
I'd like to know why my account was closed.
მინდა ვიცოდე, ჩემი ანგარიში რატომ დაიხურა.
ოფიციალური, მტკიცე ტონი
I was wondering if you could help me with something.
ხომ ვერ დამეხმარებით ერთ საქმეში?
ძალიან თავაზიანი თხოვნა

5კითხვითი სიტყვა + to + ზმნა

know, decide, explain, show, tell, ask, wonder-ის შემდეგ გამოიყენეთ what / where / how / who / which / whether + to + ზმნა. ნიშნავს „რა უნდა გავაკეთო / გავაკეთოთ“ ან „როგორ შემიძლია გავაკეთო“. ქართულად აქ ხშირად კავშირებითი ფორმაა: „რა ვქნა“, „სად წავიდეთ“.

I don't know what to do.
არ ვიცი, რა ვქნა.
Can you show me how to use this machine?
ხომ ვერ მაჩვენებთ, ეს აპარატი როგორ გამოვიყენო?
We couldn't decide where to go for dinner.
ვერ გადავწყვიტეთ, სავახშმოდ სად წავსულიყავით.
She asked me whether to stay or leave.
მკითხა, დარჩენილიყო თუ წასულიყო.
whether to, არა if to
I'm not sure which bus to take.
არ ვიცი ზუსტად, რომელ ავტობუსში ჩავჯდე.

ხშირი შეცდომები

❌Can you tell me where is the station?
✅Can you tell me where the station is?
ირიბ კითხვაში თხრობითი რიგია.
❌Do you know what time does the shop close?
✅Do you know what time the shop closes?
does არ არის; ზმნას -s დაუმატეთ.
❌Could you tell me where did you buy it?
✅Could you tell me where you bought it?
did არ არის; გამოიყენეთ წარსული ფორმა.
❌Do you know is the museum open today?
✅Do you know if the museum is open today?
დიახ/არა კითხვა → if / whether.
❌Do you know where can I buy stamps?
✅Do you know where I can buy stamps?
მოდალური ზმნა ქვემდებარის შემდეგ დგას.
❌I wonder where she lives?
✅I wonder where she lives.
I wonder თხრობითია: ბოლოს წერტილი.
❌I don't know what I should to do.
✅I don't know what to do.
ან what to do, ან what I should do – ორივე ერთად არა.
❌I can't decide if to go.
✅I can't decide whether to go.
to + ზმნის წინ whether, არა if.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ხომ ვერ მეტყვით, მანქანის შეკეთებას რამდენი ხანი დასჭირდება?“ → how long will the repairs take. ქართულად თავაზიან კითხვაშიც კითხვითი სიტყვის შემდეგ ზმნა დგას, ამიტომ ინგლისურშიც will ქვემდებარის წინ რჩება. ლანგარზე რიგი თხრობითია: ქვემდებარე, მერე ზმნა.

❌Excuse me, could you tell me how long will the repairs on my car take?
✅Excuse me, could you tell me how long the repairs on my car will take?
the repairs + will take

2. „ხომ არ იცით…?“ → Don't you know…? ქართული თავაზიანი „ხომ არ იცით“ უარყოფითია, ამიტომ სიტყვასიტყვით Don't you know გამოდის. ინგლისურში ეს ნიშნავს „ნუთუ არ იცით?“ – გაკვირვებას ან საყვედურს.

⚠️Hello, sorry to bother you, but don't you know which platform the Batumi train leaves from?
✅Hello, sorry to bother you, but do you know which platform the Batumi train leaves from?
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ უცნობთან უხეშად ჟღერს: „ნუთუ არ იცით?“

3. „მაინტერესებს, ავტობუსი მცხეთაში გაჩერდება?“ → if აკლია. ქართულად დიახ/არა კითხვა თავაზიან დასაწყისს დამაკავშირებლის გარეშე მიჰყვება. ინგლისურში საჭიროა if / whether და მერე თხრობითი რიგი.

❌I'd like to know will the bus stop in Mtskheta.
✅I'd like to know if the bus will stop in Mtskheta. ან I'd like to know whether the bus will stop in Mtskheta.
if + the bus + will stop

4. „მასწავლებელმა არ აგვიხსნა, ბოლო კითხვას როგორ გვეპასუხა“ → how should we answer. ქართულად „როგორ ვუპასუხოთ“ კავშირებითით ითქმის, და ინგლისურად ქართველები პირდაპირ კითხვას სვამენ წინადადების შუაში: how should we. აქ ან თხრობითი რიგია, ან მოკლე სქემა კითხვითი სიტყვა + to + ზმნა.

❌Our teacher didn't explain how should we answer the last question.
✅Our teacher didn't explain how we should answer the last question. ან Our teacher didn't explain how to answer the last question.
we should, ან how to

არ აგერიოთ

პირდაპირი თუ ირიბი კითხვა – იგივე ინფორმაცია, სხვა თავაზიანობა და სიტყვათა რიგი.

Where's the toilet?
ტუალეტი სად არის?
პირდაპირი: მეგობრებთან ნორმალურია; toilet (UK); restroom, bathroom (US)
Could you tell me where the toilet is?
ხომ ვერ მეტყვით, ტუალეტი სად არის?
ირიბი: თავაზიანი

ირიბი (indirect) თუ გადმოცემული (reported) კითხვა – indirect question ახლა კითხულობს, backshift-ის გარეშე. Reported question გვიყვება წარსულში დასმულ კითხვაზე, ჩვეულებრივ backshift-ით B1-13.

Do you know where Anna works?
ხომ არ იცი, ანა სად მუშაობს?
ახლა კითხულობთ
He asked me where Anna worked.
მკითხა, ანა სად მუშაობდა.
გადმოცემა

კითხვის ნიშანი თუ წერტილი? – ამას დასაწყისი წყვეტს და არა შიგნით მოთავსებული კითხვა.

Do you know when the next bus is?
ხომ არ იცით, შემდეგი ავტობუსი როდის არის?
კითხვითი დასაწყისი → ?
I wonder when the next bus is.
საინტერესოა, შემდეგი ავტობუსი როდის იქნება.
თხრობითი დასაწყისი → .

მართლწერა და გამოთქმა

  • ინტონაცია დასაწყისს მიჰყვება: Do you know…? / Could you tell me…?-ის შემდეგ ხმა ბოლოს ჩვეულებრივ მაღლა ადის, როგორც დიახ/არა კითხვაში; I wonder…-ის შემდეგ დაბლა ეშვება, როგორც თხრობით წინადადებაში. ქართულ კითხვაში ხმის მოძრაობა სხვაგვარია, ამიტომ ეს ცალკე ივარჯიშეთ.
  • Could you სწრაფ მეტყველებაში ერთად ჟღერს: /ˈkʊdʒə/; Do you know – /djə ˈnəʊ/. ყველა ხმოვანს სრულად ნუ წარმოთქვამთ.
  • wonder /ˈwʌndə/ (UK), /ˈwʌndɚ/ (US) under-ს ერითმება. ნუ აურევთ wander-ში /ˈwɒndə/ (UK), /ˈwɑːndɚ/ (US), „ხეტიალი“. ორივეში /w/ ტუჩების მომრგვალებით იწყება, არა ვ-თი.
  • წერისას შეხედეთ პირველ სიტყვებს: Do / Could / Can / Have → კითხვის ნიშანი; I wonder / I'd like to know → წერტილი.

ოქროს წესი

თავაზიანი დასაწყისი + თხრობითი რიგი: Could you tell me where the station is? შიგნით კითხვის do / does / did არ არის; დიახ/არა კითხვაში – if / whether. კითხვის ნიშანი მხოლოდ მაშინ, როცა დასაწყისი კითხვაა.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ჩასვით გამოტოვებული სიტყვები ან თავაზიანად ჰკითხეთ.

  1. Where is the post office? → Could you tell me where ?
  2. What time does the film start? → Do you know what time ?
  3. Did they win the match? → Do you know they won the match?
  4. How much does this cost? → Can you tell me how much ?
  5. თავაზიანად ჰკითხეთ: Where did you buy that jacket? (Can you tell me…)
  6. თავაზიანად ჰკითხეთ: Is there a cash machine near here? (Do you know…)
  7. თავაზიანად ჰკითხეთ: Who owns this car? (Do you know…)

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი ან შეავსეთ.

  1. აირჩიეთ: რომელ წინადადებას სჭირდება ბოლოს კითხვის ნიშანი?
  2. რომელია უფრო თავაზიანი უცნობთან?
  3. შეავსეთ კითხვითი სიტყვით + to: I've never cooked fish. I don't know (cook) it.
  4. აირჩიეთ: We're not sure … to stay another night.

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. Do you know where is my phone?
  2. Can you tell me when does the bank open?
  3. I wonder why is she so angry?
  4. Do you know who lives in that house?

D. კონტექსტში

შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები.

At the hotel
Guest: Hi. Could you tell me what time breakfast 16 (start)?
Receptionist: Of course. It starts at seven.
Guest: Thanks. And do you know 17 the pool is open this evening?
Receptionist: Yes, until ten.
Guest: Great. I'd also like to know how I 18 (get) to the old town.
Receptionist: It's easy. I can show you how 19 (get) there on the map.
Guest: And I was wondering 20 I could have a late checkout tomorrow.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. ახალ ქალაქში ხართ. დაწერეთ ორი თავაზიანი კითხვა უცნობისთვის.
  2. დაწერეთ წინადადება გადაწყვეტილებაზე, რომელსაც ვერ იღებთ, whether to-თი ან what to-თი.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. B1-13 Reported Questions ქართულად: asked if, asked where, told me to – say თუ tell?
    "Where do you live?" (he asked me) → He asked me where .
  2. A2-33 Who Called You? თუ Who Did You Call? კითხვები ქვემდებარესა და დამატებაზე ინგლისურად
    Who (break) the window? — Tom did.
  3. B1-12 Reported Speech ქართულად: ირიბი ნათქვამი ინგლისურში – said, backshift, ნაცვალსახელები
    "I've lost my keys." → She said she her keys.
  4. B1-11 Passive ყველა დროში და მოდალურ ზმნებთან: is being done, has been done, must be done ქართულად
    The road (repair) at the moment, so we're late.
პასუხები

A. ფორმა

  1. the post office is
  2. the film starts
  3. if / whether
  4. this costs / it costs
  5. Can you tell me where you bought that jacket?
  6. Do you know if there is a cash machine near here? / Do you know whether there is a cash machine near here? / Do you know if there's a cash machine near here?
  7. Do you know who owns this car?

B. მნიშვნელობა

  1. Could you tell me how this works
  2. Could you tell me where the toilet is?
  3. how to cook
  4. whether

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. Do you know where my phone is?
  2. Can you tell me when the bank opens?
  3. I wonder why she is so angry. / I wonder why she's so angry.
  4. ✓ Do you know who lives in that house?

D. კონტექსტში

  1. starts
  2. if / whether
  3. can get / get / could get / should get
  4. to get
  5. if / whether

E. თქვენი ჯერი

  1. Excuse me, do you know where the main square is? Could you tell me if there's a pharmacy near here?
  2. I can't decide whether to study medicine or law.

F. შერეული გამეორება

  1. I lived / I live
  2. broke
  3. had lost / has lost
  4. is being repaired
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play