I Wish және If Only қазақша: «-са ғой» ағылшынша қалай айтылады?
I Wish and If Only: Present Wishes
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз қазіргі бір жағдайдың басқаша болғанын қалайтыныңызды айта аласыз (I wish I had more time, I wish I could sing, If only it were Friday) және wish пен hope сөздерінің арасынан дұрысын таңдай аласыз.
Негізгі идея
Тілек — екінші шартты сөйлем B1-06 сияқты шағын қиял әлемі. Сіз шындыққа қарайсыз, ол сізге ұнамайды, сондықтан оны басқаша елестетесіз. Сол себепті ағылшын тілі дәл сол белгіні қолданады: етістік бір қадам артқа жылжиды.
Шындық: I don't have a car. → Тілек: I wish I had a car. Шындық: I can't swim. → Тілек: I wish I could swim. Шындық: It's Monday. → Тілек: I wish it were Saturday.
Мұндағы өткен шақ түрі өткен туралы емес. Ол «бұл қазіргі жағдайдың керісінше» дегенді білдіреді.
Терезені елестетіңіз. Сіз шынайы бөлмеде тұрсыз. Терезеден өзіңіз қалаған әлемді көресіз, бірақ оған кіре алмайсыз. Тілек дегеніміз осы.
Hope басқаша. Үміттенгенде, нәрсе әлі мүмкін және нәтижесін білмейсіз: I hope it's sunny tomorrow. Мұнда терезе де, қиял әлемі де жоқ, сондықтан етістік артқа жылжымайды.
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Қазақша тілекті көбіне -са ғой / -са екен арқылы айтамыз: «Көлігім болса ғой», «Жүзе алсам ғой». Күшті тілек үшін шіркін сөзін қосамыз: «Шіркін, уақытым көп болса ғой!» Бұл ағылшынша I wish және If only тіркестеріне жақсы сәйкес келеді. Айырмашылық етістікте: қазақшадағы «болса», «алсам» уақытты көрсетпейді, ал ағылшын тілінде wish сөзінен кейін міндетті түрде өткен шақ түрі келеді: had, could, were.
Ең үлкен қиындық — -са екен. Біз оны шындық емес нәрсеге де («Бойым ұзын болса екен» = I wish I were taller), әлі мүмкін нәрсеге де («Ертең жаңбыр жаумаса екен» = I hope it doesn't rain tomorrow) айта береміз. Ағылшын тілінде бұлар екі түрлі етістік: мүмкін болмаса — wish, мүмкін болса — hope. Тағы бір тұзақ — тілеймін: «Сізге табыс тілеймін» = I wish you success (зат есіммен). Бірақ сөйлеммен келсе, ағылшыншада hope табиғи.
| Қазақша | Мағынасы | Ағылшынша |
|---|---|---|
| Көлігім болса ғой. | қазір жоқ | I wish I had a car. |
| Жүзе алсам ғой. | қабілет жоқ | I wish I could swim. |
| Бойым ұзынырақ болса екен. | шындық емес | I wish I were taller. |
| Сенбіде жаңбыр жаумаса екен. | әлі мүмкін | I hope it doesn't rain on Saturday. |
| Шіркін, уақытым көбірек болса ғой! | күшті тілек | If only I had more time! |
| Сізге табыс тілеймін. | жақсы тілек | I wish you success. |
| Тезірек жазыласыз деп үміттенемін. | мүмкін нәрсе | I hope you feel better soon. |
Құрылым
wish / if only + өткен шақ түрі (қазір туралы)
| Қазіргі шындық | Тілек | Үлгі |
|---|---|---|
| I don't have enough money. | I wish I had more money. | wish + Past Simple |
| She lives far away. | I wish she didn't live so far away. | wish + Past Simple (болымсыз) |
| I can't drive. | I wish I could drive. | wish + could |
| I'm not on holiday. | I wish I were on holiday. | wish + were |
| It's raining. | If only it wasn't raining! | if only + Past Continuous |
wish сөзінен кейін that қоюға болады, бірақ әдетте түсіріліп айтылады: I wish (that) I knew.
wish + were / was
| Түрі | Стилі | Мысал |
|---|---|---|
| I / he / she / it were | стандартты түрі; жазуда осы қолайлы | I wish he were here. |
| I / he / she / it was | бейресми сөйлеуде жиі | I wish he was here. |
wish және hope
| wish | hope | |
|---|---|---|
| Жағдай | қазір шындық емес / мүмкін емес / екіталай | мүмкін; нәтижесі белгісіз |
| Етістік түрі (қазір немесе болашақ туралы) | өткен шақ түрі (had, could, were) | осы шақ немесе will (have, is, will be) |
| Мысал | I wish it was sunny. (Күн ашық емес.) | I hope it's sunny tomorrow. (Ашық болуы мүмкін.) |
Қолданылуы
1wish + Past Simple: ұнамайтын қазіргі жағдай
Қазіргі бір фактінің басқаша болғанын қаласаңыз, wish + Past Simple қолданыңыз. Дәл қазір жүріп жатқан нәрсе үшін Past Continuous қолданыңыз.
2wish + could: қабілет пен мүмкіндік
Сізде жоқ қабілет үшін немесе қазір мүмкін емес нәрсе үшін could қолданыңыз. Қазақшадағы -а алсам ғой дәл осы.
3wish + were: be етістігімен
be етістігімен барлық жақта were (стандартты түрі) немесе I / he / she / it сөздерімен was (бейресми) қолданыңыз. Екеуі де жиі кездеседі.
4If only: күштірек тілек
If only мағынасы I wish тіркесімен бірдей, бірақ күштірек әрі эмоционалдырақ, қазақшадағы «Шіркін, … -са ғой!» сияқты. Ол көбіне леп белгісімен аяқталады.
5hope: шынайы мүмкіндіктер
Жағдай мүмкін болса және не болатынын білмесеңіз, hope қолданыңыз. Қазір немесе болашақ туралы айтқанда hope сөзінен кейін осы шақ немесе will келеді, өткен шақ түрі емес. Қазақшада бұл көбіне «-са екен» немесе «… деп үміттенемін».
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «-са ғой» → wish + осы шақ. Қазақша «Қытай тілін білсем ғой» дегенде «білсем» уақытты көрсетпейді. Сондықтан ағылшынша осы шақ қалып қояды. wish сөзінен кейін әрдайым бір қадам артқа жылжыңыз.
2. «-са екен» → wish. «Ертең күн ашық болса екен» дегенде нәтиже белгісіз, яғни бұл үміт. Бірақ «-са екен» тілекті де білдіретіндіктен, wish таңдалып кетеді. Мүмкін нәрсе үшін hope керек.
3. «Табыс тілеймін» → wish you to… «Жаңа жұмысыңызда табысты болуыңызды тілеймін» деген сөйлемді сөзбе-сөз аударсақ, wish + адам + to шығады. Бұл ағылшыншада ресми «талап етемін» деген сияқты естіледі. Жақсы тілек үшін wish + адам + зат есім немесе hope қолданыңыз.
Шатастырмаңыз
wish және hope — Wish: бұл шындық емес немесе болмайтынын білемін. Hope: бұл болуы мүмкін және мен соны қалаймын.
Қазіргі тілек және өткенге өкіну — Қазір туралы тілекте Past Simple қолданылады. Өткенге өкінуде Past Perfect қолданылады: бұл B2-04 сабағында.
wish сөзінің басқа мағыналары — Wish + адам + зат есім жақсы тілек білдіреді («тілеймін»); wish + to-infinitive — want сөзінің ресми түрі. Екеуінде де етістік артқа жылжымайды.
Жазылуы мен айтылуы
- wish /wɪʃ/: соңғы /ʃ/ қазақтың ш дыбысына өте жақын. Бірінші /w/ дыбысын ерінді дөңгелетіп айтыңыз, в емес. Ортадағы /ɪ/ қысқа әрі босаңсыған.
- wishes бір буынға ұзарады: /ˈwɪʃɪz/. Үшінші жақта: she wishes.
- Екпін wish сөзіне және негізгі сөзге түседі: I WISH I had more TIME.
- were әдетте әлсіз айтылады: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). weren't екпінмен айтылады: /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US). Қазақ тілінде /ɜː/ дыбысы жоқ: ерінді дөңгелетпей, тілді ортада ұстап, дыбысты созыңыз.
- If only тіркесінде екпін only сөзінің бірінші буынына түседі: if ONly, көбіне төмендейтін, мұңды үнмен. Қазақ сөздеріндегідей соңғы буынға екпін түсірмеңіз.
Алтын ереже
Қазір шындық емес, бірақ солай болғанын қалайсыз ба? wish / if only + өткен шақ түрін (had, could, were) қолданыңыз. Әлі мүмкін бе? hope + осы шақ немесе will қолданыңыз. Қазақша «-са екен» мүмкін нәрсе туралы болса, ол hope.
Жаттығулар
A. Құрылым
Әр орынға бір сөз қойыңыз, жақшадағы етістікті дұрыс түрде жазыңыз немесе жақшадағы сөз арқылы тілек жазыңыз.
-
I don't have a dog. I wish I a dog.
-
I can't cook. I wish I cook.
-
She isn't here. I wish she here.
-
It's so cold. If only it (not be) so cold!
-
I have to get up early tomorrow. (wish)
-
It's raining. (wish + past continuous)
B. Мағына
Мағынасына қарай дұрыс жауапты таңдаңыз немесе сұраққа жауап беріңіз.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: I … you enjoy the party tonight.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: I … I lived in a warmer country.
-
"I wish I spoke Italian." Сөйлеуші қазір итальянша сөйлей ме?
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: The exam is tomorrow. I … I pass!
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
I wish I can stay longer.
-
I wish I am better at maths.
-
I wish you will feel better soon.
-
If only I knew the answer!
D. Мәтін ішінде
Диалогты оқып, жақшадағы етістікті дұрыс түрде жазыңыз немесе дұрыс сөзді таңдаңыз.
Kim: Ugh, it's Monday. I wish it 15 (be) Saturday.
Raj: Me too. And I wish I 16 (not / have) so much work this week.
Kim: If only we 17 (can) work from home on Mondays!
Raj: Well, the boss is thinking about it. I 18 (hope / wish) she says yes.
Kim: Me too. I wish I 19 (know) what she was going to decide.
E. Сіздің кезегіңіз
Өзіңіз туралы ағылшынша жазыңыз.
-
Қазіргі өміріңіз туралы екі тілек жазыңыз: біреуі had арқылы, екіншісі could арқылы.
-
Бүгін сізді ашуландырып жүрген бір нәрсе туралы If only…! сөйлемін жазыңыз.
-
Досыңыздың ертең жұмысқа сұхбаты бар. hope арқылы бір сөйлем жазыңыз.
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
B1-06 Second Conditional қазақша: «-са, … -ар едім» ағылшынша If I (be) you, I'd apologise.
-
B1-06 Second Conditional қазақша: «-са, … -ар едім» ағылшынша If I won the lottery, I (buy) a house by the sea.
-
B1-07 Third Conditional қазақша: «-ған болсам, … -ған болар едім» If I (know) about the party, I would have come.
-
A2-22 May, Might, Could қазақша: «-уы мүмкін» ағылшынша қалай айтылады? It ___ rain later, so take an umbrella. …
Жауаптар
A. Құрылым
- had
- could
- were / was
- weren't / wasn't / were not / was not
- I wish I didn't have to get up early tomorrow.
- I wish it wasn't raining. / I wish it weren't raining.
B. Мағына
- hope
- wish
- No
- hope
C. Қатені табыңыз
- I wish I could stay longer.
- I wish I were better at maths. / I wish I was better at maths.
- I hope you feel better soon. / I hope you'll feel better soon. / I hope you will feel better soon.
- ✓ If only I knew the answer!
D. Мәтін ішінде
- were / was
- didn't have / did not have
- could
- hope
- knew
E. Сіздің кезегіңіз
- I wish I had a bigger kitchen. I wish I could speak Spanish.
- If only the bus came more often!
- I hope the interview goes well!
F. Аралас қайталау
- were
- would buy / could buy / might buy
- had known / 'd known
- might
