May, Might, Could қазақша: «-уы мүмкін» ағылшынша қалай айтылады?
May, Might, Could: Possibility
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз may, might және could арқылы бір нәрсенің қазір немесе келешекте мүмкін, бірақ анық емес екенін айта аласыз және will пен won't арасында қаншалықты сенімді екеніңізді көрсете аласыз.
Негізгі идея
Өмірде нақты білмейтін нәрселер өте көп. Жаңбыр жауа ма? Сэм үйде ме? Мені жұмысқа ала ма? Ағылшын тілінде осы «мүмкін» аймағына арналған бір топ сөз бар: may, might және could.
Телефондағы дыбыс реттегіші сияқты сырғытпаны елестетіңіз. Ол сіздің қаншалықты сенімді екеніңізді көрсетеді. Бір шетінде, 100%-ға жақын жерде, will тұр. Екінші шетінде, 0%-ға жақын жерде, won't тұр. May, might және could ортада: мүмкін иә, мүмкін жоқ. It might rain деген «Сенімді емеспін, бірақ мүмкіндігі бар» дегенді білдіреді.
Бұл үшеуі де can және should сияқты модаль етістіктер: олар ешқашан өзгермейді, олардан кейін етістіктің негізгі түрі келеді. Бір тұзақ бар. Болымсыз түрде may not пен might not «мүмкін» аймағында қалады: мүмкін, жоқ. Ал couldn't әдетте бірден 0%-ға түсіп кетеді: ол «мүмкін емес» немесе «істей алмады» дегенді білдіреді. Сондықтан «мүмкін, жоқ» деу үшін may not пен might not қолданыңыз.
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Қазақ тілінде мүмкіндікті көбінесе -уы мүмкін («жаңбыр жаууы мүмкін») және шығар («ұйықтап жатқан шығар») арқылы айтамыз. Бұлар may / might / could сөздеріне жақсы сәйкес келеді, ал болымсыз -мауы мүмкін («білмеуі мүмкін») дәл may not / might not болады. Есте сақтайтын екі нәрсе бар. Біріншісі: қазақшадағы мүмкін сөзі екі жұмыс атқарады. Сөйлемнің басында ол «бәлкім» дегенді білдіреді («Мүмкін, олар дұрыс айтып тұр»), ал етістіктен кейін баяндауыш болады («келуі мүмкін»). Ағылшыншада бұлар екі бөлек нәрсе: Maybe (бір сөз, үстеу) және may (модаль етістік, одан кейін be). Екіншісі: «-а алмады», «-а алмайды» (қабілет жоқ) couldn't болады, ал «-мауы мүмкін» (мүмкін, жоқ) might not болады. Бұл екеуін шатастырмаңыз.
| Қазақша | Мағынасы | Ағылшынша |
|---|---|---|
| Кейінірек жаңбыр жаууы мүмкін. | келешектегі мүмкіндік | It might rain later. |
| Ол ұйықтап жатқан шығар. | қазіргі жағдай туралы болжам | She may be asleep. |
| Ол жауабын білмеуі мүмкін. | мүмкін, жоқ | He may not know the answer. |
| Есікті аша алмадым. | қабілет жоқ болды | I couldn't open the door. |
| Мүмкін, олар дұрыс айтып тұр. | «бәлкім» мағынасындағы үстеу | Maybe they're right. |
| Жауабы 40-бетте болуы мүмкін. | етістік: may + be | The answer may be on page 40. |
| Ол, сірә, кешігеді. | шамамен 80% | He'll probably be late. |
Құрылым
Хабарлы және болымсыз сөйлем — барлық бастауышпен бірдей түр + етістіктің негізгі түрі
| Түрі | Мысал | Мағынасы |
|---|---|---|
| may + base form | She may come later. | Мүмкін, ол келер. |
| might + base form | It might rain. | Мүмкін, жаңбыр жауар. |
| could + base form | The train could be late. | Пойыз кешігуі мүмкін. |
| may not + base form | He may not know the answer. | Мүмкін, ол білмейтін шығар. |
| might not + base form | We might not have time. | Уақытымыз болмауы мүмкін. |
Қазір немесе келешекте
| Уақыт | Мысал |
|---|---|
| Қазір | She might be at the gym. / He may be working. |
| Келешек | I might go to the party tomorrow. / It could snow tonight. |
Сенімділік шкаласы
| Қаншалықты сенімдісіз? | Мысал |
|---|---|
| шамамен 100% | It will rain. |
| шамамен 80% | It will probably rain. |
| шамамен 50% | It may / might / could rain. — It may not / might not rain. |
| шамамен 20% | It probably won't rain. |
| шамамен 0% | It won't rain. |
Сөз тәртібі: will probably, бірақ probably won't. Definitely сөзі де осылай орналасады: will definitely / definitely won't.
Қолданылуы
1Келешектегі мүмкіндік
Келешектегі бір әрекет немесе оқиға мүмкін, бірақ анық болмаса, may, might немесе could + етістіктің негізгі түрін қолданыңыз. Мағынадағы айырмашылық өте аз. Might ауызша сөйлеуде өте жиі айтылады; may сәл ресмирек.
2Қазіргі мүмкіндік
Ақпаратыңыз жеткіліксіз болғанда, қазіргі жағдай туралы болжам айту үшін де осы етістіктерді қолданыңыз. Қазақшада мұнда көбіне шығар айтылады.
3Болымсыз мүмкіндік: may not / might not
«Мүмкін, жоқ» деу үшін may not немесе might not қолданыңыз. Бұл мағынада couldn't қолданбаңыз: couldn't бір нәрсенің мүмкін емес екенін B1-16 немесе біреудің бір нәрсені істей алмағанын A2-24 білдіреді. Қазақшада: «-мауы мүмкін» → might not, «-а алмады» → couldn't.
4Қаншалықты сенімді екеніңізді көрсету
Шкаладан бір нүктені таңдаңыз. Will пен won't сөздеріне probably немесе definitely қосыңыз: will probably, бірақ probably won't. Қазақшада «сірә», «шамасы» ≈ probably; «міндетті түрде», «анық» ≈ definitely.
5Maybe және may be
Maybe (бір сөз) — «бәлкім, мүмкін» деген мағынадағы үстеу. Ол әдетте сөйлемнің басында тұрады. May be (екі сөз) — may етістігі + be. Қазақшада екеуі де «мүмкін» болуы мүмкін, сондықтан оның сөйлемдегі орнына қараңыз: басында тұрса → Maybe; «болуы мүмкін» → may be.
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «Мүмкін» → may be. Қазақшада «мүмкін» сөзі сөйлемнің басында да («Мүмкін, Әсел дұрыс айтып тұр»), етістіктен кейін де («қымбат болуы мүмкін») тұра береді. Сондықтан ағылшыншада да бір сөзді екі жерге қоя салу оңай. Есте сақтаңыз: «бәлкім» мағынасы → Maybe (бір сөз); «болуы мүмкін» → may be (екі сөз).
2. «Жұмыста шығар» → is жоқ. Қазақшада «Ол жұмыста шығар», «Дәурен қазір бос емес болуы мүмкін» дейміз, ал осы шақта «бол» етістігі көбіне айтылмайды. Ағылшыншада maybe бар сөйлемге де is / are керек, ал might / may сөзінен кейін be керек.
3. «-мауы мүмкін» → couldn't. Мектепте «could = мүмкін» деп жаттағандықтан, «білмеуі мүмкін» дегенді couldn't know деп айтып жіберу оңай. Бірақ couldn't «мүмкін емес» немесе «істей алмады» дегенді білдіреді. «Мүмкін, жоқ» үшін might not / may not қолданыңыз.
Шатастырмаңыз
might not және couldn't — Might not = мүмкін, жоқ («-мауы мүмкін»). Couldn't = мүмкін емес немесе істей алмады («-а алмады»; өткендегі қабілет: A2-24).
maybe және may be — perhaps деп айтуға болатын жерде maybe деп жазыңыз. might be деп айтуға болатын жерде may be деп жазыңыз.
мүмкіндік мағынасындағы may және рұқсат сұрайтын May I…? — May I…? рұқсат сұрайды; ол A2-23 сабағында. Болжам-тұжырым (She must be at home, It can't be true) B1-16 сабағында.
Жазылуы мен айтылуы
- might /maɪt/: gh оқылмайды. /aɪ/ қосар дауыстысы қазақтың «ай» дыбыстарына жақын, бұл сізге оңай. Соңғы /t/ дыбысын анық айтыңыз. Might not әдетте толық айтылады; қысқарған mightn't /ˈmaɪtnt/ түрі бар, бірақ сирек, негізінен британ ағылшынында.
- May not әдетте қысқартылмайды.
- may /meɪ/: бұл таза е емес, қосар дауысты: е дыбысынан басталып, й дыбысына қарай сырғиды.
- Maybe сөзінде екпін бірінші буынға түседі: /ˈmeɪbi/ — «MAY-bee». Қазақ сөздеріндегідей соңғы буынға екпін түсірмеңіз. may be тіркесінде екі сөз де анық айтылады: /meɪ biː/.
- Тез сөйлегенде could әлсіз айтылады: /kəd/. l әрпі оқылмайды.
- Көп адам probably сөзін екі буынмен айтады: /ˈprɒbli/ (UK), /ˈprɑːbli/ (US). Екпін бірінші буында: PROB-ly.
Алтын ереже
Сенімді емессіз бе? may / might / could + етістіктің негізгі түрі қолданыңыз («-уы мүмкін», «шығар»). «Мүмкін, жоқ» үшін may not / might not қолданыңыз («-мауы мүмкін»). Couldn't емес: ол «мүмкін емес» немесе «істей алмады» дегенді білдіреді.
Жаттығулар
A. Құрылым
Сөйлемдерді нұсқау бойынша қайта жазыңыз немесе толықтырыңыз.
-
might арқылы қайта жазыңыз: Perhaps I'll buy a new phone.
-
might not арқылы қайта жазыңыз: Perhaps they won't finish today.
-
may арқылы қайта жазыңыз: Perhaps she is at home.
-
It might (rain) later.
-
Сөздерді дұрыс ретпен қойыңыз: probably / won't / he / come
-
Болымсыз түрге айналдырыңыз: We may have time.
B. Мағына
Мағынаға қарай жауап беріңіз.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: Take a jacket. It … get cold later.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: I'm not sure, but she … come tonight.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: … we'll go to the beach on Sunday.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: The keys … in the car.
-
Ең сенімдіден ең сенімсізге қарай ретімен қойыңыз: might / won't / will / probably won't
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
He might to call you later.
-
She mays be busy.
-
It won't probably snow.
-
We might not have enough time.
D. Мәтін ішінде
may, might, could (+ not) немесе maybe қолданыңыз.
Joe: What are you doing this weekend?
Eva: I'm not sure. I 16 go to the coast. It depends on the weather.
Joe: The forecast says it 17 rain on Saturday, but it isn't certain.
Eva: Oh no. 18 I'll stay at home and read.
Joe: Ask Lisa. She 19 want to go to the cinema with you.
Eva: Good idea, but she 20 be free. She often works on Saturdays.
E. Сіздің кезегіңіз
Өзіңіз туралы ағылшынша жазыңыз.
-
Келесі демалыста істеуіңіз мүмкін екі нәрсені жазыңыз.
-
Биыл, сірә, болмайтын бір нәрсені және міндетті түрде болатын бір нәрсені жазыңыз.
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
A2-04 Will қазақша: шешім, ұсыныс, уәде және болжам I think it (be) sunny tomorrow.
-
A2-21 Should және Ought To қазақша: ағылшынша қалай кеңес береміз? You look tired. You go to bed. (advice)
-
A2-03 Be Going To қазақша: жоспар мен көзге көрінген белгі Look at those black clouds! It (rain).
Жауаптар
A. Құрылым
- I might buy a new phone.
- They might not finish today.
- She may be at home.
- rain
- He probably won't come.
- We may not have time.
B. Мағына
- might
- might not
- Maybe
- may be
- will, might, probably won't, won't
C. Қатені табыңыз
- He might call you later.
- She may be busy.
- It probably won't snow.
- ✓ We might not have enough time.
D. Мәтін ішінде
- might / may / could
- might / may / could
- Maybe / Perhaps
- might / may
- might not / may not
E. Сіздің кезегіңіз
- I might visit my cousins. I may go swimming on Sunday.
- I probably won't move house this year. I'll definitely go on holiday in August.
F. Аралас қайталау
- 'll be / will be / 's going to be / is going to be
- should / ought to
- 's going to rain / is going to rain
