I Wish жана If Only кыргызча: «-са экен» англисче кантип айтылат?
I Wish and If Only: Present Wishes
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз азыркы абалдын башкача болушун каалап жатканыңызды айта аласыз – I wish I had more time, I wish I could sing, If only it were Friday – жана wish менен hope ортосунда туура тандай аласыз.
Негизги ой
Каалоо – second conditional B1-06 сыяктуу эле кичинекей элестетилген дүйнө. Сиз чындыкка карайсыз, ал сизге жакпайт, жана аны башкача элестетесиз. Ошондуктан англис тили ошол эле белгини колдонот: этиш бир кадам артка жылат.
Чындык: I don't have a car. → Каалоо: I wish I had a car. Чындык: I can't swim. → Каалоо: I wish I could swim. Чындык: It's Monday. → Каалоо: I wish it were Saturday.
Бул жердеги өткөн чактын формасы өткөн жөнүндө эмес. Ал «бул азыркы абалдын тескериси» дегенди билдирет.
Терезени элестетиңиз. Сиз чыныгы бөлмөдө турасыз. Терезеден сиз каалаган дүйнө көрүнүп турат, бирок ага кирип бара албайсыз. Мына ушул – каалоо (wish).
Hope башкача. Үмүттөнгөндө нерсе али мүмкүн, жана натыйжасын билбейсиз: I hope it's sunny tomorrow. Терезе да, элестетилген дүйнө да жок, ошондуктан артка кадам да жок.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча каалоону көбүнчө -са экен же кана эми … -са менен айтабыз: «Машинам болсо экен», «Кана эми, убактым көбүрөөк болсо!». Бул формада чак жок, ошондуктан англисчеге которгондо этишти учур чакта калтыруу оңой. Англисчеде азыркы абал жөнүндөгү каалоодо этиш дайыма артка жылат: had, could, were. Экинчи айырма: кыргызча -са экен чындык эмес нерсе үчүн да («Бойум узунураак болсо экен» – wish), али мүмкүн болгон нерсе үчүн да («Ишемби күнү жамгыр жаабаса экен» – hope) айтылат. Англисчеде бул эки башка этиш: мүмкүн болбогон нерсе → wish, мүмкүн болгон нерсе → hope + учур чак же will. Ал эми каалайм («жетекчи менен сүйлөшкүм келет», «ийгилик каалайм») көбүнчө want же жакшы тилек, артка кадамсыз.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Батирим чоңураак болсо экен. | I wish I had a bigger flat. | «-са экен» – чак жок; англисче wish + Past Simple |
| Музыкалык аспапта ойной алсам экен. | I wish I could play an instrument. | «-а алсам экен» → wish + could |
| Бойум узунураак болсо экен. | I wish I were taller. | be → were (бейрасмий was) |
| Мынча көп жыйналыш болбосо экен. | I wish we didn't have so many meetings. | тануу «-ба-» → didn't + негизги форма |
| Кана эми, убактым көбүрөөк болсо! | If only I had more time! | «кана эми … -са» → if only, күчтүүрөөк |
| Ишемби күнү жамгыр жаабаса экен. | I hope it doesn't rain on Saturday. | мүмкүн нерсе: «-са экен» → hope + учур чак |
| Тезирээк сакайып кетесиң деп үмүттөнөм. | I hope you feel better soon. | Бул жерде да ушундай: «үмүттөнөм» → hope, артка кадам жок |
| Ага ийгилик каалайм. | I wish him good luck. | Бул жерде да ушундай: жакшы тилек → wish + адам + зат атооч |
Кыскасы: азыр чындык эмес нерсе жөнүндөгү «-са экен» → wish + had / could / were; «кана эми … -са» → if only; али мүмкүн болгон нерсе жөнүндөгү «-са экен» жана «үмүттөнөм» → hope + учур чак же will.
Түзүлүшү
wish / if only + өткөн чактын формасы (азыркы учур жөнүндө)
| Азыркы чындык | Каалоо | Үлгү |
|---|---|---|
| I don't have enough money. | I wish I had more money. | wish + Past Simple |
| She lives far away. | I wish she didn't live so far away. | wish + Past Simple (тануу) |
| I can't drive. | I wish I could drive. | wish + could |
| I'm not on holiday. | I wish I were on holiday. | wish + were |
| It's raining. | If only it wasn't raining! | if only + Past Continuous |
Wish сөзүнөн кийин that коюлушу мүмкүн, бирок адатта түшүрүлүп калат: I wish (that) I knew.
wish + were / was
| Формасы | Стили | Мисал |
|---|---|---|
| I / he / she / it were | стандарттуу; жазууда артыкчылыктуу | I wish he were here. |
| I / he / she / it was | бейрасмий оозеки кепте көп угулат | I wish he was here. |
wish жана hope
| wish | hope | |
|---|---|---|
| Кырдаал | азыр чындык эмес / мүмкүн эмес / болушу өтө күмөн | мүмкүн; натыйжасы белгисиз |
| Этиштин формасы (азыр же келечек жөнүндө) | өткөн чактын формасы (had, could, were) | учур чак же will (have, is, will be) |
| Мисал | I wish it was sunny. (Күн ачык эмес.) | I hope it's sunny tomorrow. (Ачык болушу мүмкүн.) |
Колдонулушу
1wish + Past Simple: сизге жакпаган азыркы абал
Азыркы бир фактынын башкача болушун каалап жатканыңызды айтуу үчүн wish + Past Simple колдонуңуз. Дал азыр болуп жаткан нерсе үчүн Past Continuous колдонуңуз. Кыргызча бул «-са экен».
2wish + could: жөндөмдөр жана мүмкүнчүлүктөр
Сизде жок жөндөмдү же азыр мүмкүн болбогон нерсени каалаганда could колдонуңуз. Кыргызча бул «-а алсам экен».
3wish + were: be менен абалдар
Be менен бардык ээлер үчүн were (стандарттуу) же I / he / she / it менен was (бейрасмий) колдонуңуз. Экөө тең көп колдонулат.
4If only: күчтүүрөөк каалоо
If only мааниси I wish менен бирдей, бирок ал күчтүүрөөк жана эмоционалдуураак. Көбүнчө илеп белгиси менен бүтөт. Кыргызча бул «кана эми … -са» же «-са кана».
5hope: чыныгы мүмкүнчүлүктөр
Кырдаал мүмкүн болсо жана эмне болорун билбесеңиз, hope колдонуңуз. Азыркы же келечектеги нерсе үчүн hope сөзүнөн кийин учур чак же will келет, артка кадам жок. Кыргызча мындай учурда «үмүттөнөм», «деп ишенем» же «-са экен» дейбиз.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «-са экен» → wish + учур чак. Кыргызча «-са экен» формасында чак жок: «Жатаканадан университетке чейин жакын болсо экен», «Апам Ошто эмес, ушул жерде болсо экен». Ошондуктан англисчеде wish сөзүнөн кийин этишти учур чакта калтыруу оңой. Азыркы абал жөнүндөгү каалоодо англисче этиш дайыма артка жылат: is → were / was, lives → lived, have → had.
2. Мүмкүн нерсе үчүн «-са экен» → wish. Кыргызча «Ишемби күнкү тойго аба ырайы жакшы болсо экен» дегенде нерсе али мүмкүн, жана биз натыйжасын билбейбиз. Бирок «-са экен» = wish деп жаттагандыктан, англисчеде да wish айтылып калат. Мүмкүн болгон нерсе үчүн hope + учур чак же will колдонуңуз.
3. «-ууну каалайм» → I wish to… Кыргызча «каалайм» күнүмдүк кепте да көп колдонулат: «Июндагы сынактардан кийин Кочкордогу бөлөлөрүм менен Соң-Көлдү ат менен айланууну каалайм». Сөздүктө «каалоо» = wish болгондуктан, I wish to… айтылып калат. Wish to грамматикалык жактан туура, бирок өтө расмий, ал дүкөндө, мекемеде расмий кайрылууда гана угулат. Күнүмдүк кепте want to же would like to колдонуңуз.
Чаташтырбаңыз
wish жана hope – Wish: бул чындык эмес же болбой турганын билем. Hope: бул болушу мүмкүн, жана мен аны каалайм. Кыргызча экөө тең «-са экен» болушу мүмкүн.
Азыркы каалоо жана өткөнгө өкүнүү – Азыркы учур жөнүндөгү каалоодо Past Simple колдонулат. Өткөнгө өкүнүүдө Past Perfect колдонулат: B2-04 сабагында.
wish сөзүнүн башка маанилери – Wish + адам + зат атооч жакшы тилек билдирет; wish + to-инфинитив – want сөзүнүн расмий түрү. Экөөндө тең артка кадам жок.
Жазылышы жана айтылышы
- wish /wɪʃ/: биринчи /w/ тыбышында эриндер томолоктолот, тиштер эринге тийбейт; «виш» деп айтпаңыз. /ɪ/ кыска жана бош: тил кыргыздын «и» тыбышындагыдай жогору көтөрүлбөйт, эриндер чыңалбайт. wishes бир муун узунураак: /ˈwɪʃɪz/. Үчүнчү жак: she wishes.
- Басым wish сөзүнө жана негизги сөзгө түшөт: I WISH I had more TIME.
- were адатта алсыз айтылат: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). weren't күчтүү айтылат: /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US). /ɜː/ – кыргыз тилинде жок тыбыш: ал ө да, э да эмес; эриндер томолоктолбойт.
- If only айкашында басым only сөзүнө түшөт: if ONLY, көбүнчө төмөндөгөн, капалуу үн менен. only /ˈəʊnli/ сөзүндө басым биринчи муунда; кыргызча адатка салып акыркы муунга басым койбоңуз.
Алтын эреже
Азыр чындык эмес, бирок ошондой болушун каалайсызбы? wish / if only + өткөн чактын формасы (had, could, were) колдонуңуз. Али мүмкүнбү? hope + учур чак же will колдонуңуз. Эсиңизде болсун: кыргызча «-са экен» экөөнө тең туура келет, ошондуктан адегенде «бул мүмкүнбү?» деп өзүңүздөн сураңыз.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Каалоону англисче жазыңыз.
-
I don't have a dog. I wish I a dog.
-
I can't cook. I wish I cook.
-
She isn't here. I wish she here.
-
It's so cold. If only it (not be) so cold!
-
I have to get up early tomorrow. (wish)
-
It's raining. (wish + past continuous)
B. Мааниси
Кырдаалга ылайык жоопту тандаңыз.
-
Туура жоопту тандаңыз: I … you enjoy the party tonight.
-
Туура жоопту тандаңыз: I … I lived in a warmer country.
-
«I wish I spoke Italian.» Сүйлөп жаткан адам азыр италиянча сүйлөйбү?
-
Туура жоопту тандаңыз: The exam is tomorrow. I … I pass!
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
I wish I can stay longer.
-
I wish I am better at maths.
-
I wish you will feel better soon.
-
If only I knew the answer!
D. Текстте
Кашаадагы этиштердин туура формасын жазыңыз же туура сөздү тандаңыз.
Kim: Ugh, it's Monday. I wish it 15 (be) Saturday.
Raj: Me too. And I wish I 16 (not / have) so much work this week.
Kim: If only we 17 (can) work from home on Mondays!
Raj: Well, the boss is thinking about it. I 18 (hope / wish) she says yes.
Kim: Me too. I wish I 19 (know) what she was going to decide.
E. Сиздин кезегиңиз
Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.
-
Азыркы жашооңуз жөнүндө эки каалоо жазыңыз: бирөөнү had менен, экинчисин could менен.
-
Бүгүн сизди кыжырдантып жаткан бир нерсе жөнүндө If only…! сүйлөмүн жазыңыз.
-
Досуңуздун эртең жумуш боюнча маеги бар. Hope менен бир сүйлөм жазыңыз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
B1-06 Second Conditional кыргызча: «-са … -мак элем» англисче кантип айтылат? If I (be) you, I'd apologise.
-
B1-06 Second Conditional кыргызча: «-са … -мак элем» англисче кантип айтылат? If I won the lottery, I (buy) a house by the sea.
-
B1-07 Third Conditional кыргызча: «-ган болсо … -мак элем» англисче If I (know) about the party, I would have come.
-
A2-22 May, Might жана Could кыргызча: «-ышы мүмкүн» жана «балким» англисче It ___ rain later, so take an umbrella. …
Жооптор
A. Түзүлүшү
- had
- could
- were / was
- weren't / wasn't / were not / was not
- I wish I didn't have to get up early tomorrow.
- I wish it wasn't raining. / I wish it weren't raining.
B. Мааниси
- hope
- wish
- No
- hope
C. Катаны табыңыз
- I wish I could stay longer.
- I wish I were better at maths. / I wish I was better at maths.
- I hope you feel better soon. / I hope you'll feel better soon. / I hope you will feel better soon.
- ✓ If only I knew the answer!
D. Текстте
- were / was
- didn't have / did not have
- could
- hope
- knew
E. Сиздин кезегиңиз
- I wish I had a bigger kitchen. I wish I could speak Spanish.
- If only the bus came more often!
- I hope the interview goes well!
F. Аралаш кайталоо
- were
- would buy / could buy / might buy
- had known / 'd known
- might
