SlowingoГрамматика
B2 4 / 30

I wish I had… және regret қазақша: өткенге өкініш және «-са ғой»

Wishes and Regrets About the Past

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз өткенге өкінішіңізді айта аласыз (I wish I had listened), біреудің өзгергенін қалайтын мінез-құлқына наразылық білдіре аласыз (I wish you would stop), regret + -ing / that қолдана аласыз және кез келген жағдайда wish сөзінен кейін дұрыс форманы таңдай аласыз.

Негізгі идея

Сіз хабарлама жібердіңіз де, бірден өкіндіңіз. «Жіберуді болдырмау» түймесін іздейсіз, бірақ ол жоқ. Wish дәл сол түйме сияқты: ол шындық емес нәрсені нұсқайды, ал тілекпен оны өзгерте алмайсыз.

B1-08 сабағында wish сөзін осы шаққа қолдандыңыз: I wish I had more time (бірақ уақытым жоқ). Енді оны екі жаңа бағытқа бұрамыз.

Артқа, өткенге қарай. Өткен туралы тілек айту үшін етістікті тағы бір қадам артқа жылжытыңыз, дәл үшінші шартты сөйлемдегідей (B1-07): I wish I had studied harder (бірақ жақсы оқымадым). Мұндағы Past Perfect (өткен шақтың аяқталған түрі) «болған істің керісі» дегенді білдіреді.

Басқа адамдарға қарай. Wish + would — мінез-құлық туралы: басқа адамның немесе дүниенің басқаша істегенін қалайсыз, көбіне ол сізді ашуландырады: I wish you would stop interrupting. Әдетте I wish I would… демейміз: өз мінезіңізді өзгерткіңіз келсе, жай ғана шешім қабылдай аласыз.

Соңында, regret — қиял емес, кәдімгі нақты етістік: ол сіз өкінетін нақты өткен әрекетті жеткізеді.

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Қазақша тілек пен өкінішті -са ғой, -са екен, әттең арқылы айтамыз. Бұл формалар уақытты көрсетпейді: «Білсем ғой» қазір туралы да, өткен туралы да айтыла береді, уақытты «кеше», «сол кезде» сияқты сөздер көрсетеді. Ағылшын тілінде уақытты етістіктің өзі көрсетеді: қазір туралы wish + past simple, өткен туралы wish + past perfect. Біреудің әрекетіне наразылықты қазақша -саңшы / -сеңші немесе -са екен арқылы айтамыз, ағылшынша бұл — wish + would. Ал regret қазақтың -ғаныма өкінемін тіркесіне өте жақын: екеуінде де нақты болған іс аталады, сондықтан қосымша «артқа қадам» жоқ.

ҚазақшаМағынасыАғылшынша
Әттең, көзілдірігімді ала шықсам ғой.өткенге өкініш: алмадымI wish I had brought my sunglasses.
Оның нөмірін білсем ғой.қазіргі күй: білмеймінI wish I knew her phone number.
Сол кезде қасыңда бола алсам ғой.өткендегі мүмкіндік болмадыI wish I could have been there for you.
Тамақ үстінде телефоныңа қарай бермесеңші.наразылық, өзгеріс күтуI wish you would stop checking your phone during dinner.
Жаңбыр тоқтаса екен.өзгеріс күтуI wish it would stop raining.
Футбол командасынан кетіп қалғаныма өкінемін.нақты өткен іске өкінішI regret quitting the football team.
Емтиханнан өткен шығарсың деп үміттенемін.нәтиже белгісіз: үмітI hope you passed the exam.

Есте сақтаңыз: қазақтың бір «-са ғой / -са екен» формасына ағылшыншада уақыт пен мағынаға қарай бірнеше форма сәйкес келеді: knew (қазіргі күй), had known (өткен), would + әрекет етістігі (біреудің өзгеруі).

Құрылым

wish / if only + Past Perfect (өткенге өкініш)

Бастауышwish / if onlyPast PerfectШындығында
IwishI had taken the job.I didn't take it.
Shewishesshe hadn't said that.She said it.
—If onlywe had booked earlier!We didn't.

wish + would (наразылық, өзгеріс күту)

Бастауышwishбіреу / бір нәрсе + would / wouldn't + етістіктің негізгі түрі
Iwishyou would listen to me.
Wewishthe neighbours wouldn't play music so late.
Everyonewishesit would stop raining.

regret

ҮлгіМысал
regret + -ingI regret selling my old guitar.
regret + not + -ingI regret not travelling more when I was young.
regret + having + үшінші форма (ресмирек)He regrets having left school at 16.
regret + (that) + бағыныңқы сөйлемI regret that I didn't say goodbye.

Қорытынды: wish сөзінен кейін не келеді?

ФормаУақытМағынасыМысал
wish + past simple / wereқазірқазіргі жағдай басқаша болса екенI wish I lived by the sea.
wish + couldқазір / жалпысізде жоқ қабілетI wish I could sing.
wish + Past Perfectөткенөткен оқиға басқаша болса екенI wish I'd gone to the party.
wish + could have + үшінші формаөткенөткенде болмаған қабілет не мүмкіндікI wish I could have helped.
wish + wouldқазір → келешекбіреу не бір нәрсе өзгерсе екенI wish he would call.

Қолданылуы

1Өткенге өкініш: wish + Past Perfect

Бір нәрсенің болғанына немесе болмағанына өкінетініңізді айту үшін wish + Past Perfect қолданыңыз. wish сөзінен кейінгі етістік шын болған істің керісін айтады.

I wish I had brought my sunglasses.
Әттең, күн көзілдірігімді ала шықсам ғой.
алмадым; өткен → had brought
She wishes she hadn't sent that email.
Ол «сол хатты жібермесем ғой» деп өкінеді.
жіберді → hadn't sent; she → әйел
Do you ever wish you'd studied something different at university?
Университетте басқа мамандықты оқысам ғой деп ойлайтын кезіңіз бола ма?
you'd = you had
We wish we had spent more time with Grandma.
Әжемізбен көбірек уақыт өткізсек ғой деп өкінеміз.
I wish I could have been there for you.
Сол кезде қасыңда бола алсам ғой.
бола алмадым → could have + үшінші форма

2If only: күштірек өкініш

If only wish сияқты қолданылады, бірақ эмоциясы күштірек, қазақтың «әттең» сөзіне жақын. Ол көбіне жеке леп сөйлем ретінде тұрады немесе үшінші шартты сөйлемнің нәтижесінің алдында келеді.

If only I had checked the date on my passport!
Әттең, төлқұжатымның мерзімін тексеріп қойсам ғой!
If only we'd left ten minutes earlier — we'd have caught the plane.
Әттең, он минут ерте шықсақ ғой, ұшаққа үлгерер едік.
we'd left = had left; we'd have = would have
If only I'd known how ill she was.
Оның қаншалықты ауыр науқас екенін білсем ғой.
I'd known = I had known; she → әйел
If only I'd listened to my parents!
Әттең, ата-анамның сөзін тыңдасам ғой!

3wish + would: наразылық және өзгеріс күту

Басқа адамның, бір заттың немесе жағдайдың басқаша әрекет етуін қаласаңыз, wish + would қолданыңыз. Ол көбіне шағым немесе шыдамсыз өтініш сияқты естіледі және келешектегі өзгеріске қарайды. Күй етістіктері үшін (be, have, know) оның орнына wish + past simple қолданыңыз.

I wish you would stop checking your phone during dinner.
Тамақ үстінде телефоныңа қарай бермесеңші.
«-саңшы / -сеңші» наразылық → wish + would
I wish my boss wouldn't email me at midnight.
Бастығым түн ортасында маған хат жібермесе екен.
wouldn't = істемесе екен
I wish it would stop raining — I want to go out.
Жаңбыр тоқтаса екен, далаға шыққым келеді.
ауа райы туралы да wish + would болады
She wishes her flatmate would do the washing-up sometimes.
Ол пәтерлес құрбысы кейде ыдыс жуып қойса екен дейді.
flatmate (UK) = roommate (US)
If only the bus would come!
Автобус тезірек келсе екен!
if only + would: шыдамсыздық

I немесе we бастауышымен, қолыңызда емес нәрсе үшін could қолданыңыз: I wish I could stop worrying (I wish I would… емес).

4regret + -ing / regret that…

Өзіңіз өкінетін нақты өткен әрекетті айту үшін regret қолданыңыз. Бұл қиял емес, сондықтан шақты тағы бір қадам артқа жылжытудың қажеті жоқ. Болымсыз түрі: regret not doing. Қазақтың «-ғаныма өкінемін», «-мағаныма өкінемін» тіркестері осыған дәл келеді.

I regret quitting the football team.
Футбол командасынан кетіп қалғаныма өкінемін.
«-ғаныма өкінемін» → regret + -ing
She doesn't regret moving abroad for a second.
Ол шетелге көшкеніне бір сәт те өкінбейді.
Many people regret not saving for retirement earlier.
Көп адам зейнетке ертерек ақша жинамағанына өкінеді.
«-мағанына» → regret not + -ing
He regrets that he never told his father how he felt.
Ол әкесіне өз сезімін ешқашан айтпағанына өкінеді.
regret that + бағыныңқы сөйлем
The company regrets having made the decision without consulting staff.
Компания қызметкерлермен ақылдаспай шешім қабылдағанына өкінеді.
ресми стиль

5wish сөзінен кейін дұрыс форманы таңдау

Өзіңізге екі сұрақ қойыңыз: Қашан? (қазір, өткенде, әлде келешектегі өзгеріс пе) және Не туралы? (күй ме, қабілет пе, әлде біреудің мінез-құлқы ма). Жауабы форманы береді. Қазақшада бәрі «-са ғой» немесе «-са екен» болып шыға береді, сондықтан осы екі сұрақ өте маңызды.

I wish I knew her phone number.
Оның телефон нөмірін білсем ғой.
қазір, күй → past simple
I wish I had asked for her phone number.
Әттең, одан телефон нөмірін сұрап алсам ғой.
өткен → Past Perfect; қазақшада форма бірдей
I wish she would call me.
Ол маған қоңырау шалса екен.
оның әрекеті, өзгеріс → would
I wish I could remember her number.
Оның нөмірін есіме түсіре алсам ғой.
қабілет → could

Жиі кездесетін қателер

❌I wish I didn't eat so much last night.
✅I wish I hadn't eaten so much last night.
Өткенге өкініш = wish + Past Perfect.
❌I wish I would be taller.
✅I wish I were taller.
Күй past simple алады (бейресми сөйлеуде was та жиі айтылады); wish + would әдетте I бастауышымен қолданылмайды.
❌I wish I would have gone to the concert.
✅I wish I had gone to the concert.
Бейресми сөйлеуде естіледі, бірақ нормаға сай емес: өткенге өкініш = had + үшінші форма.
❌I wish you will call me tomorrow.
✅I hope you will call me tomorrow. немесе I wish you would call me.
Шынайы мүмкіндікке hope; шыдамсыздыққа wish + would.
❌I regret to not go to the party.
✅I regret not going to the party.
Өткен әрекетке regret + not + -ing.
❌I wish I would know the answer.
✅I wish I knew the answer.
know — күй етістігі: wish + past simple.
❌If only I have listened to you!
✅If only I had listened to you!
Өткен туралы if only + Past Perfect.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Әттең, … -сам ғой» → wish + past simple. «Бала кезімде домбыра тартуды үйренсем ғой» сөйлемінде «-сам ғой» уақытты көрсетпейді, оны «бала кезімде» көрсетеді. Сондықтан ағылшыншада B1-08 сабағындағы wish + past simple қала береді. Өткен туралы өкініште бір қадам артқа: wish + Past Perfect.

❌I wish I learned to play the dombyra as a child.
✅I wish I had learned to play the dombyra as a child.
❌I wish I took an umbrella this morning.
✅I wish I had taken an umbrella this morning.

2. «-саңшы», «-са екен» → wish + осы шақ. Біреудің әрекетіне наразылықты қазақша «Баяуырақ жүрсеңізші», «Ерлан телефонын көтерсе екен» деп айтамыз. Бұл формаларда шақ жоқ, сондықтан ағылшыншада wish сөзінен кейін осы шақ қойылып кетеді. Біреудің әрекеті өзгерсе екен десеңіз: wish + would + етістіктің негізгі түрі.

❌I wish the driver drives more slowly.
✅I wish the driver would drive more slowly.
❌I wish Erlan answers his phone sometimes.
✅I wish Erlan would answer his phone sometimes.

3. «Бара алсам ғой» → could + негізгі түрі. «Финалды бірге көре алсам ғой» деп өткен күн туралы да айтамыз. Ағылшыншада I wish I could watch қазіргі немесе келешектегі мүмкіндік туралы естіледі. Өткенде болмаған мүмкіндік үшін could have + үшінші форма керек.

⚠️(Кеше кешке досыңызбен бірге финалды көре алмадыңыз.) I wish I could watch the final with you.
✅I wish I could have watched the final with you.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ «қазір көре алсам ғой» деген мағына береді; финал өтіп кетті.
⚠️(Құрбыңыздың тойы өткен айда болды.) I wish I could come to your wedding.
✅I wish I could have come to your wedding.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ той әлі алда сияқты естіледі.

4. «-ған болса екен» → wish. «Ұшағы аман-есен қонған болса екен» — бұл үміт: нәтижесін әлі білмейсіз. Бірақ «-са екен» тілек сияқты болғандықтан, wish таңдалып кетеді. Нәтижесі белгісіз нәрсе үшін hope қолданыңыз, одан кейін кәдімгі шақ келеді.

❌I wish her plane has landed safely.
✅I hope her plane has landed safely. немесе I hope her plane landed safely.
❌I wish Nurlan has found the hotel.
✅I hope Nurlan has found the hotel. немесе I hope Nurlan found the hotel.

Шатастырмаңыз

wish + past simple және wish + Past Perfect — қазіргі жағдай және өткен оқиға. B1-08 қараңыз. Қазақшада екеуі де «білсем ғой».

I wish I knew the answer.
Жауабын білсем ғой.
қазір
I wish I had known the answer in the exam.
Емтиханда жауабын білсем ғой.
сол кезде → had known

wish + would және wish + past simple — would = өзгергенін қалайтын әрекет (көбіне ашуландыратын); past simple = басқаша болса екен дейтін күй.

I wish you wouldn't shout.
Айқайламасаңшы.
әрекетті тоқтат
I wish you weren't so angry.
Сонша ашулы болмасаң ғой.
күй

wish және hope — hope шынайы мүмкіндікке арналған және кәдімгі шақпен келеді.

I hope you passed the exam.
Емтиханнан өткен шығарсың деп үміттенемін.
нәтижесін әлі білмеймін
I wish you had passed the exam.
Әттең, емтиханнан өтсең ғой.
өтпедің

I wish I had… және I should have… — екеуі де өкініш білдіреді; should have не істеу дұрыс болғанына назар аударады. B1-09 қараңыз.

I should have saved more money.
Көбірек ақша жинауым керек еді.
дұрыс іс осы еді

regret doing және regret to — We regret to inform you… («Сізге … хабарлауға мәжбүрміз») — өткенге өкініш емес, қазір жасалатын ресми хабарлама. B2-16 қараңыз.

Жазылуы мен айтылуы

  • Сөйлеуде I wish I had әдетте қысқарады: I wish I'd /aɪ wɪʃ aɪd/. Мұнда 'd = had. Соңғы /d/ ұяң: оны т деп айтпаңыз.
  • I wish you'd stop тіркесінде 'd = would. Келесі сөзге қараңыз: етістіктің негізгі түрі (stop) → would; үшінші форма (stopped) → had.
  • wish /wɪʃ/: бірінші дыбыс қазақтың у дыбысына ұқсас: ерінді дөңгелектеп бастаңыз. /ɪ/ қысқа әрі босаң; оны созып ee дыбысына айналдырмаңыз. /ʃ/ қазақтың ш дыбысына өте жақын.
  • If only тіркесінде екпін only сөзіне түседі: /ɪf ˈəʊnli/ (UK), /ɪf ˈoʊnli/ (US). Бірінші дауысты — дифтонг: ерін бірте-бірте дөңгелектенеді; оны жазылуы бойынша «онли» деп таза о дыбысымен айтпаңыз.
  • wishes сөзінде қосымша буын бар: /ˈwɪʃɪz/.
  • regret сөзінде екпін екінші буынға түседі: /rɪˈɡret/. Ағылшынның r дыбысы дірілдемейді: тіл таңдайға тимейді. Жазылуында t екі еселенеді: regretted, regretting.

Алтын ереже

Өткеннің басқаша болғанын қаласаңыз, бір қадам артқа, Past Perfect формасына жылжыңыз: I wish I had…. Басқа біреудің немесе бір нәрсенің өзгергенін қаласаңыз, wish + would қолданыңыз; өз жағдайыңыз үшін past simple немесе could қолданыңыз. Өзіңіз өкінетін нақты өткен іс үшін regret + -ing (немесе regret that + бағыныңқы сөйлем) қолданыңыз. Қазақтың «-са ғой» формасы уақытты көрсетпейді, ағылшын етістігі көрсетеді.

Жаттығулар

A. Құрылым

Жақшадағы етістіктің дұрыс түрін жазыңыз немесе сөйлемді нұсқау бойынша қайта жазыңыз.

  1. I didn't go to the concert. Now I wish I (go).
  2. She told him her secret. Now she wishes she (not tell) him.
  3. My brother always borrows my clothes. I wish he (stop) doing that.
  4. If only I (not lose) my keys yesterday!
  5. He regrets (not apply) for that job.
  6. wish арқылы қайта жазыңыз: I'm sorry I didn't call you on your birthday.

B. Мағына

Мағынасына қарай дұрыс жауапты таңдаңыз.

  1. Дұрыс жауапты таңдаңыз: I wish I … more patient.
  2. Дұрыс жауапты таңдаңыз: I wish the traffic … — we're going to be late!
  3. Дұрыс жауапты таңдаңыз: I … you have a great time in Mexico next week.
  4. Дұрыс жауапты таңдаңыз: I wish I … about the party last week — I would have come.
  5. Қай сөйлем біреудің мінез-құлқына айтылған шағым?

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. I wish I would have bought that jacket when it was on sale.
  2. He regrets to not finish university.
  3. I wish I didn't say that to her yesterday.
  4. I wish my neighbours wouldn't park in front of my garage.

D. Мәтін ішінде

Диалогты оқып, жақшадағы етістіктің дұрыс түрін жазыңыз.

After the trip
Sam: How was the festival?
Jo: Great, but I wish I 16 (take) a warmer jacket. I was freezing every night.
Sam: And the tickets?
Jo: Don't ask. If only we 17 (book) them earlier — they were twice the price at the gate.
Sam: Was Ben with you?
Jo: Yes, and he talked about work the whole weekend. I wish he 18 (stop) doing that.
Sam: Ha! Do you regret 19 (go)?
Jo: Not at all. I just wish I 20 (have) more holiday so I could go again next month.

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. Өткен жылғы бір өкінішіңіз туралы I wish + Past Perfect арқылы бір сөйлем жазыңыз.
  2. Сізді ашуландыратын бір нәрсе туралы I wish + would арқылы бір шағым жазыңыз.
  3. regret + -ing немесе regret not + -ing арқылы бір сөйлем жазыңыз.

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. B1-08 I Wish және If Only қазақша: «-са ғой» ағылшынша қалай айтылады?
    I wish I (live) closer to the sea.
  2. B1-07 Third Conditional қазақша: «-ған болсам, … -ған болар едім»
    If I had known about the strike, I (take) the car.
  3. B1-09 Should have, could have, might have қазақша: «керек еді» ағылшынша
    You (tell) me you were ill! I would have helped.
  4. B2-03 Unless, as long as, in case қазақша: if-тен басқа шарт сөздері («-маса», «-са болды», «… деп»)
    Take a map ___ your phone dies. …
Жауаптар

A. Құрылым

  1. had gone
  2. hadn't told
  3. would stop
  4. hadn't lost
  5. not applying / not having applied
  6. I wish I had called you on your birthday.

B. Мағына

  1. were
  2. would move
  3. hope
  4. had known
  5. I wish you would listen.

C. Қатені табыңыз

  1. I wish I had bought that jacket when it was on sale.
  2. He regrets not finishing university. / He regrets not having finished university. / He regrets that he didn't finish university.
  3. I wish I hadn't said that to her yesterday.
  4. ✓ I wish my neighbours wouldn't park in front of my garage.

D. Мәтін ішінде

  1. had taken
  2. had booked
  3. would stop
  4. going / having gone
  5. had

E. Сіздің кезегіңіз

  1. I wish I had started learning English earlier.
  2. I wish people wouldn't talk loudly on the phone on the train.
  3. I regret not visiting my grandparents more often.

F. Аралас қайталау

  1. lived
  2. would have taken / could have taken / might have taken
  3. should have told / could have told / might have told
  4. in case
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play