Both, either, neither, all, none, each, every кыргызча: «экөө тең», «бири да», «ар бир»
Both, Either, Neither, All, None, Each, Every
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз эки нерсе жөнүндө (both, either, neither) жана үч же андан көп нерсе жөнүндө (all, none, no) айта аласыз, each жана every ортосунда тандай аласыз, all day / every day / the whole day туура колдоно аласыз жана all менен both сөздөрүн сүйлөмдө туура жерге коё аласыз.
Негизги ой
Бул сөздөр бир эле учурда эки суроого жооп берет: Топ канчалык чоң? жана Топтун канчасы кирет?
Кичинекей кутучалардан турган торду элестетиңиз: топтун ар бир мүчөсүнө бир кутуча, ар бир кутучада белги (✓) же кайчылаш (✗).
Эки мүчөлүү топ үчүн: both = ✓✓; either = экөөнүн бири, кайсынысы экени маанилүү эмес; neither = ✗✗.
Үч же андан көп мүчөлүү топ үчүн: all = ✓✓✓; none же no = ✗✗✗.
Each жана every экөө тең бардык кутучаларды белгилейт, бирок торду ар башкача карашат. Each кутучалардын боюнча бирден өтөт: бул, бул жана бул. Every бардык кутучаларды бирге карап: «өзгөчөлүк жок» дейт. Ошондуктан each эки мүчөлүү топ менен да колдонулат, ал эми every үчүн чоңураак топ керек.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча эки нерсе жөнүндө экөө тең, экөөнүн бири, экөөнүн каалаганы, бири да … жок / эмес дейбиз, ал эми чоң топ жөнүндө баары / бардыгы жана бири да / эч бири … жок. Эң чоң айырма – тануу. Кыргызча «бири да», «эч бири» дайыма тануу этиш менен келет: «Экөөнүн бири да келген жок». Англисче neither, none жана no өзү эле тануу, ошондуктан андан кийин этиш ырастоо формасында турат: Neither of them came. Ал эми «экөө тең келген жок» дегенди Both… didn't деп которбоңуз, табигый вариант – neither. Экинчи айырма: кыргызча ар бир each да, every да боло берет; англисчеде эки нерсе үчүн each гана, ал эми «ар бирибиз» → each of us же every one of us (every of эмес). Жакшы жаңылык: «күн сайын» (every day) жана «күнү бою» (all day) кыргызча да эки башка сөз.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Ата-энем экөө тең мугалим. | Both my parents are teachers. | «экөө тең» → both + көптүк |
| Көчөнүн каалаган тарабына токтотсоңуз болот. | You can park on either side of the street. | «экөөнүн каалаганы» → either + жекелик |
| Эки варианттын бири да идеалдуу эмес. | Neither option is perfect. | кыргызча эки тануу; англисче neither + ырастоо этиш |
| Экөө тең келген жок. | Neither of them came. | «экөө тең … жок» → neither, both… didn't эмес |
| Досторумдун бири да кечеде жок болчу. | None of my friends were at the party. | үч же көп → none + ырастоо этиш |
| Муздаткычта сүт жок. | There's no milk in the fridge. | Бул жерде да ушундай: бир гана тануу |
| ар бир колунда | in each hand | эки нерсе → each |
| театрдагы ар бир орун | every seat in the theatre | топ, өзгөчөлүксүз → every; экөө тең жекелик |
| ар бирибизге | to each of us / to every one of us | every of эмес |
| күн сайын / күнү бою | every day / all day | Бул жерде да ушундай: эки башка маани |
Кыскасы: «экөө тең» → both; «бири да … жок» → neither (эки) же none (үч же көп) + ырастоо этиш; «ар бир» эки нерсе үчүн → each, чоң топ үчүн → each / every; «ар бирибиз» → each of us / every one of us.
Түзүлүшү
Эки нерсе
| Сөз | Мааниси | + зат атооч | + of + the / my / these… + көптүк | + of + ат атооч |
|---|---|---|---|---|
| both | экөө тең | both sides (көптүк) | both (of) the sides | both of us |
| either | бири же экинчиси | either side (жекелик) | either of the sides | either of them |
| neither | бири да эмес | neither side (жекелик) | neither of the sides | neither of you |
Жуптар
| Үлгү | Мисал |
|---|---|
| both… and… | Both Ana and Leo speak Greek. |
| either… or… | You can pay either by card or in cash. |
| neither… nor… | Neither the bus nor the train was on time. |
Үч же андан көп
| Сөз | + зат атооч | + of + the / my… + зат атооч | Мисал |
|---|---|---|---|
| all | all students / all food (жалпы) | all (of) the students | All (of) the rooms have Wi-Fi. |
| no | no seats / no time | — | There are no seats left. |
| none | — | none of the seats | None of the seats are / is free. |
Each жана every
| Сөз | Топтун көлөмү | + зат атооч | + of |
|---|---|---|---|
| each | эки же андан көп | each student (жекелик) | each of the students |
| every | үч же андан көп | every student (жекелик) | every one of the students |
Each жана every жекелик зат атоочту жана жекелик этишти алат: Every room has a balcony.
Убакыт менен all / every / whole
| Тизмек | Мааниси |
|---|---|
| all day / all week | толук күн / жума (бир мезгил) |
| the whole day / the whole week | толук күн / жума (бир мезгил) |
| every day / every week | ар бир күн / жума, кайра-кайра |
Ээден кийин all жана both кайда турат
| Этиш | Орду | Мисал |
|---|---|---|
| негизги этиш | анын алдында | We all like pizza. / They both work here. |
| be | андан кийин | They are both doctors. / We were all tired. |
| көмөкчү же модалдык этиш | биринчисинен кийин | You have all passed. / We can both come. |
| толуктооч ат атоочтон кийин | андан кийин | I love them both. / I've invited them all. |
Колдонулушу
1Both, either, neither: эки нерсе
Both көптүк зат атоочту жана көптүк этишти алат. Either жана neither жекелик зат атоочту алат. Neither өзү эле тануу, ошондуктан андан кийинки этиш ырастоо формасында. Кыргызча мындай учурда «бири да … жок» деп эки тануу колдонобуз.
2Both… and, either… or, neither… nor
Бул жуптарды эки сөздү же тизмекти байланыштыруу үчүн колдонуңуз. Neither… nor бир аз расмий; оозеки кепте not… or көбүрөөк колдонулат. Кыргызча: «…да, …да», «же…, же…».
3All, no, none: үч же андан көп
All бардык мүчөлөрдү камтыйт. All + көптүк же саналбоочу зат атооч (the жок) жалпы нерселер жөнүндө айтат; all (of) the белгилүү бир топ жөнүндө айтат. Нөл үчүн no + зат атооч же none of + the / my… + зат атооч колдонуңуз. None жалгыз да тура алат. Ат атооч менен of керек: all of us, none of them.
4Each жана every
Each мүчөлөргө бирден көңүл бурат жана эки нерсе менен да колдонулат. Every бүт топту өзгөчөлүксүз карайт жана үч же андан көп мүчөнү талап кылат. Көп учурда экөө тең мүмкүн жана айырмасы аз. Кыргызча экөө тең «ар бир», ошондуктан топтун көлөмүн ойлонуңуз.
5All day, every day, the whole day
All day жана the whole day бир толук мезгилди билдирет. Every day кайра-кайра, күндөн күнгө дегенди билдирет. Whole жекелик саналуучу зат атоочтор менен келет; саналбоочу зат атоочтор менен all колдонуңуз. Кыргызча: «күнү бою», «бүтүн күн», «күн сайын».
6All жана both кайда турат
All жана both ээден кийин, сүйлөмдүн ортосунда турушу мүмкүн: негизги этиштин алдында, be этишинен кийин же биринчи көмөкчү этиштен кийин. Алар толуктооч ат атоочтон кийин да келе алат.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «Бири да … жок» → neither / none + тануу этиш. Кыргызча «бири да», «эч бири» дайыма тануу этиш менен айтылат: «Экөөнүн бири да от албайт», «Дүкөндөрдүн бири да сатпайт». Англисчеде neither жана none өзү эле тануу, ошондуктан этиш ырастоо формасында турат.
2. «Экөө тең келген жок» → Both… didn't. Кыргызча «экөө тең» тануу этиш менен да табигый: «Агаларымдын экөө тең тойго келе алган жок». Аны сөзмө-сөз Both… didn't деп которуу оңой. Англисчеде мындай сүйлөм сейрек жана бир аз түшүнүксүз угулат; ✗✗ үчүн табигый тандоо – neither.
3. «Ар бирибиздин баштыгыбызга» → every of our bags. Кыргызча «ар бири», «ар бирибиз» деп оңой эле айтабыз. Аны every of деп которуп коюу оңой. Англисчеде every сөзүнөн кийин of түз келбейт: each of же every one of деңиз.
4. «Ар бир башында» → every. Кыргызча «ар бир» эки нерсе үчүн да колдонулат: «көпүрөнүн ар бир башында бирден чырак бар». Англисчеде every үчүн кеминде үч мүчө керек; эки нерсе үчүн each колдонуңуз.
Чаташтырбаңыз
every day жана all day – Канча жолу жана канча убакыт. Кыргызча: «күн сайын» жана «күнү бою».
either (экөөнүн бири) жана either (= да, тануу сүйлөмдө) – Тануу сүйлөмдүн аягындагы either «да» дегенди билдирет. A2-32 караңыз.
neither жана none – Neither эки нерсе үчүн; none үч же андан көп нерсе үчүн. Кыргызча экөө тең «бири да».
not all жана none – Not all = кээ бирлери ооба, кээ бирлери жок (✓✗✓). None = нөл (✗✗✗). Кыргызча: «баары эле … эмес» жана «бири да … эмес».
Neither… nor, none of жана each менен этиштин ылайыкташуусу B2-22 сабагында; few, a few, most of жана башка сан-өлчөм сөздөрү B2-19 сабагында.
Жазылышы жана айтылышы
- either эки түрдүү айтылат: /ˈaɪðə/ же /ˈiːðə/ (UK); АКШда /ˈiːðɚ/ көбүрөөк. neither да ушундай: /ˈnaɪðə/ же /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðɚ/ (US). Ортодогу /ð/ – жумшак үнсүз, үн менен айтылат: тилдин учу тиштердин ортосунда; з же д деп айтпаңыз.
- both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): акыркы /θ/ – каткалаң үнсүз, think сөзүндөгүдөй. Тилдин учун тиштердин ортосуна коюп, аба чыгарыңыз; аны с же т деп айтпаңыз.
- whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) hole сөзү менен бирдей угулат: w окулбайт. h – жөн гана дем.
- none /nʌn/ nun сөзү менен бирдей угулат жана one менен уйкашат. Жазылышына карап «нон» деп окубаңыз.
- every one (эки сөз) = ар бир адам же нерсе; everyone (бир сөз) = баары, ар бир адам.
Алтын эреже
Эки нерсе үчүн: both (✓✓), either (экөөнүн бири), neither (✗✗). Үч же андан көп үчүн: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = бирден (эки же андан көп); every = баары бирге, өзгөчөлүксүз (үч же андан көп). Neither, none жана no өзү эле тануу, ошондуктан ырастоо этишти колдонуңуз – кыргызчадагы «бири да … жок» деген эки тануудан айырмаланып.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Кашаадагы туура сөздү тандаңыз же сөздү туура жерге коюңуз.
-
I've got two bikes, but ___ of them works. …
-
___ my parents are from Lisbon. …
-
___ of the five candidates passed the test. …
-
There are ___ buses after midnight. …
-
all сөзүн туура жерге коюңуз: The children were tired.
-
both сөзүн туура жерге коюңуз: My sisters have moved to Canada.
B. Мааниси
Кашаадагы туура жоопту тандаңыз.
-
You can sit in ___ chair — this one or that one. …
-
She checks her phone ___ five minutes. …
-
There were two doors, with a guard at ___ door. …
-
I was ill and stayed in bed ___. …
-
Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
Neither of us didn't know the answer.
-
Every children in the class got a prize.
-
I've been to every one of her concerts.
-
We have spent the whole money.
D. Текстте
Диалогду толуктаңыз. Сөздөр: both, either, neither, all, whole, each, every
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.
E. Сиздин кезегиңиз
Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.
-
Үй-бүлөңүздөгү эки адам жөнүндө both жана neither менен эки сүйлөм жазыңыз.
-
Жумаңыз жөнүндө every day менен бир сүйлөм жана all day менен бир сүйлөм жазыңыз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere кыргызча: «бирөө», «эч ким», «баары» англисче I didn't see ___ at the station. …
-
A2-32 So do I, Neither do I, Me too кыргызча: англисче «мен да» кантип айтылат? "I don't eat meat." " do I."
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little кыргызча: «көп» жана «аз» англисче There isn't ___ milk left. …
Жооптор
A. Түзүлүшү
- neither
- Both
- None
- no
- The children were all tired. / All the children were tired. / All of the children were tired.
- My sisters have both moved to Canada. / Both my sisters have moved to Canada. / Both of my sisters have moved to Canada.
B. Мааниси
- either
- every
- each
- the whole day
- not all
C. Катаны табыңыз
- Neither of us knew the answer.
- Every child in the class got a prize. / All the children in the class got a prize. / All of the children in the class got a prize. / Every one of the children in the class got a prize. / Each child in the class got a prize.
- ✓ I've been to every one of her concerts.
- We have spent all the money. / We have spent all of the money.
D. Текстте
- Either
- whole
- both
- neither
- both
- each / every
E. Сиздин кезегиңиз
- My parents both love gardening. Neither of them can cook very well.
- I check my emails every day. On Sunday I stayed at home all day.
F. Аралаш кайталоо
- anybody / anyone
- Neither / Nor
- much
