Another, other, the other, others кыргызча: «дагы бир», «башка», «калгандары»
Another, Other, The Other, Others
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз дагы бир же башка бир адам же нерсе жөнүндө (another), жалпы эле башка адамдар жана нерселер жөнүндө (other, others), ошондой эле калгандары жөнүндө (the other, the others) айта аласыз.
Негизги ой
Алты токоч турган табакты элестетиңиз. Бирөөнү жедиңиз. Ал абдан даамдуу экен, ошондуктан another токоч аласыз – дагы бирөөнү, табактагы каалаган бирин. Another адатта бирөөнү билдирет жана кайсынысы экенин айтпайт.
Эми табакта эки гана токоч калды. Бирөөнү алдыңыз. Табакта кайсынысы калды? The other – экинчиси. The бизге кайсынысы экенин так билерибизди айтат: бул акыркысы.
Кийинки жумада табакта кайра алты токоч турат, сиз бирөөнү аласыз. Табактагы бешөө эмне болот? Алар – the others, башкача айтканда калгандарынын баары.
Ал эми the жок other эмне? Ал табактагылар эмес, жалпы эле башка адамдар жана нерселер үчүн: Other shops sell cheaper cakes.
Ошентип, эки суроо бериңиз. Бирөөбү же бирөөдөн көппү? Жана кайсылар экенин так билебизби (калгандары), же жокпу? Жооптор туура сөздү көрсөтөт.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча бул маанилерди бир нече сөз менен айтабыз: дагы бир («дагы бир чыны чай» – another), башка («башка адамдар», «башка күнү» – other, another), экинчиси же тигиниси (the other) жана калгандары (the others). Кыргызча башка сөзү жекелик санда да, көптүк санда да ошол бойдон калат: «башка калем», «башка адамдар». Англисчеде тандоо керек: жекелик сан менен another (же the / my / any + other), көптүк сан менен other. Экинчи айырма: кыргызча көптүк мүчө зат атоочко да, башка сөздөргө да жалганат («башкалар», «калгандар»), ал эми англисчеде other зат атоочтун алдында -s албайт: other people, others people эмес. Бир жакшы окшоштук бар: «бири … экинчиси» англисчедеги one … the other тизмегине дал келет.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Дагы бир чыны чай алсам болобу? | Can I have another cup of tea, please? | «дагы бир» → another + жекелик сан |
| Жума күнү келе албайм. Башка күнү жолугалы. | I can't come on Friday. Let's meet another day. | жекелик сан менен «башка» → another |
| Башка суроолоруңуз барбы? | Do you have any other questions? | көптүк сан менен «башка» → other (-s жок) |
| Башка адамдар мага кошулбайт. | Other people don't agree with me. | кыргызча «башка» өзгөрбөйт; англисче others people эмес |
| Бир агам Римде жашайт, экинчиси Парижде. | One lives in Rome, and the other lives in Paris. | Бул жерде да ушундай: «бири … экинчиси» → one … the other |
| Беш окуучу бул жерде. Калгандары китепканада. | Five students are here. The others are in the library. | «калгандары» → the others (зат атоочсуз) |
| Кээ бирөөлөр кышты жакшы көрөт. Башкалары жек көрөт. | Some people love winter. Others hate it. | «башкалары» → others |
| Автобусту дагы жыйырма мүнөт күттүк. | We waited another twenty minutes for the bus. | «дагы» + сан → another + сан + көптүк сан |
| Жакында агаңды көрдүм. | I saw your brother the other day. | «жакында, бир нече күн мурун» → the other day |
Кыскасы: «дагы бир» жана жекелик сан менен «башка» → another; көптүк сан менен «башка» → other (-s жок); «башкалары» → others; «экинчиси» жана «калгандары» → the other / the others.
Түзүлүшү
| Мааниси | + жекелик сан | + көптүк сан же саналбоочу | жалгыз (ат атооч) |
|---|---|---|---|
| дагы бир / башка бир | another book | — | another (one) |
| башка, биз айтып жаткандар эмес | — (бирок: my other bag, any other question) | other books, other information | others |
| калган бири / калгандары | the other book | the other books | the other (one) / the others |
Негизги эрежелер
- Another – бир сөз: an + other. Ал жекелик сандагы саналуучу зат атооч менен келет.
- Өзгөчө учур: another + сан + көптүк сан = «дагы»: another two days, another ten minutes.
- Зат атоочтун алдындагы other эч качан -s албайт: other people, others people эмес.
- Others жана the others жалгыз турат, алардан кийин зат атооч келбейт.
- My, your, any, some, no, one, the сөздөрүнөн кийин another эмес, other колдонуңуз: my other sister, any other questions, the other day.
Эки нерсе / бир топ
| Үлгү | Мисал |
|---|---|
| one … the other (эки нерсе) | I have two cats. One is black, and the other is white. |
| some … others (жалпы эле адамдар же нерселер) | Some people like jazz. Others don't. |
| some … the others (белгилүү топтун калганы) | Some of the guests left at ten. The others stayed until midnight. |
Колдонулушу
1Another + жекелик сан: дагы бир, же башка бир
Another «дагы бир» же «башка бир» дегенди билдирет. Ал жекелик сандагы саналуучу зат атооч менен же жалгыз (another, another one) келет. Сан менен көптүк сандагы зат атооч менен да келе алат. Кыргызча «дагы бир» же «башка» дейбиз.
2Other + көптүк сан же саналбоочу зат атооч: жалпы эле башкалар
Other + көптүк сандагы же саналбоочу зат атооч «башкалар», «биз айтып жаткандар эмес» дегенди билдирет. My, your, any, some, no же one сөздөрүнөн кийин other жекелик сан менен да келет. Кыргызча бул жерде дайыма «башка» дейбиз.
3The other / the others: калган бири же калгандары
The other + жекелик сан = экөөнүн акыркысы, же топтогу акыркысы. The other + көптүк сан, же жалгыз the others = белгилүү топтун калгандарынын баары. Кыргызча «экинчиси», «тигиниси», «калгандары» дейбиз.
4Others (ат атооч) жана other + зат атооч
Others – ат атооч: андан кийин зат атооч жок болгондо колдонуңуз. Зат атооч болсо, other колдонуңуз. The жок others жалпы эле «башка адамдар / башка нерселер» дегенди билдирет. Кыргызча «башкалар», «башкалары» дейбиз.
5The other day: туруктуу тизмек
The other day «бир нече күн мурун, жакында» дегенди билдирет. Ал «экинчи күнү» же «башка күнү» дегенди билдирбейт.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «Башка бөлмө» → other room. Кыргызча «башка» сөзү жекелик сандагы зат атооч менен түз эле келет: «башка бөлмө берип коюңузчу». Англисчеде жекелик сандагы саналуучу зат атоочтун алдында жалгыз other турбайт: another («башка бир») же the other («экинчиси») керек.
2. «Башка адамдар» → others people. Кыргызча көптүк мүчө бир нече сөзгө жалгана берет: «башкалар», «калгандар», «башка адамдар». Ошондуктан англисчеде да other сөзүнө -s кошуп коюу оңой. Зат атоочтун алдында other эч качан -s албайт.
3. «Дагы документтер» → another documents. Кыргызча «дагы» көптүк сан менен да, саналбоочу зат атооч менен да келет: «дагы документтер керек», «дагы маалымат». Англисче another бир нерсе үчүн гана. Көптүк сан жана саналбоочу зат атоочтор менен more же other колдонуңуз.
4. «Башка күнү» → the other day. Кыргызча «башка күнү барабыз» келечек жөнүндө айтылат. The other day окшош көрүнгөнү менен, ал «бир нече күн мурун» дегенди билдирет. Келечектеги башка бир күн үчүн another day же some other day деңиз.
Чаташтырбаңыз
another жана the other – Another = дагы бир, каалаган бири, белгилүү бири эмес. The other = акыркысы; кайсынысы экенин билебиз.
another жана more – Another жекелик сандагы саналуучу дагы бир нерсе үчүн. Саналбоочу зат атоочтор менен more колдонуңуз (же another + идиш).
other жана else – Something, anyone, nobody жана A2-11 сабагындагы башка сөздөрдөн кийин other эмес, else колдонуңуз.
each other – Бул эки тараптуу аракет үчүн туруктуу тизмек (They help each other. – «Алар бири-бирине жардам беришет»). Ал A2-14 сабагында өтүлөт.
Жазылышы жана айтылышы
- another дайыма бир сөз болуп жазылат. An other деген сөз жок.
- another /əˈnʌðə/ (UK), /əˈnʌðər/ (US): басым ортоңку муунга түшөт. Биринчи a алсыз /ə/. Кыргызча адатка салып басымды акыркы муунга койбоңуз.
- other /ˈʌðə/ (UK), /ˈʌðər/ (US) mother жана brother сөздөрү менен уйкашат. /ʌ/ – кыска, ооз бир аз ачылган, эриндер томолоктолбогон үндүү; «о» эмес.
- th бул жерде /ð/ – the жана this сөздөрүндөгүдөй жумшак, үндүү тыбыш. Тилдин учун тиштердин ортосуна коюп, үн менен аба чыгарыңыз. Аны «з» же «д» менен алмаштырбаңыз.
- others /ˈʌðəz/ (UK), /ˈʌðərz/ (US) /z/ тыбышы менен бүтөт.
Алтын эреже
Дагы бир / башка бир → another + жекелик сан (же + сан + көптүк сан: another two days). Жалпы эле башкалар → other + көптүк сан же саналбоочу зат атооч, же жалгыз others. Калгандары → the other (+ зат атооч) же жалгыз the others. Зат атоочтун алдындагы other эч качан -s албайт.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Туура сөздү жазыңыз. Кашаадагы түшүндүрмө маанисин көрсөтөт.
-
Can I have cup of tea, please? (one more)
-
I have two sisters. One is a doctor, and is a teacher.
-
Some people love winter. hate it.
-
Only three students are here. Where are ?
-
Do you have any questions?
-
This shirt is too small. Can I try size? (a different one)
B. Мааниси
Маанисине ылайык жоопту тандаңыз.
-
Туура жоопту тандаңыз: There are two cakes left. I'll eat this one, and you can have ….
-
Туура жоопту тандаңыз: Five people came to the meeting. Two left early, and … stayed.
-
Туура жоопту тандаңыз: We need … information.
-
Туура жоопту тандаңыз: I can't come today. Let's meet … day.
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
I'd like an other coffee, please.
-
The others students are in the garden.
-
Some people like it, but other don't.
-
We stayed another two nights.
D. Текстте
Диалогду толуктаңыз. Сөздөр: another, other, the other, the others
Waiter: Is everything OK?
Ana: Yes, thanks, but this fork is dirty. Can I have 15 one, please?
Waiter: Of course. Is it just you two tonight?
Ana: No, there are six of us. Leo is outside on the phone, and 16 are on the bus.
Waiter: OK, I'll bring 17 four chairs. Do you want to sit by the window?
Ana: Yes, please. Some people like the garden, but 18 people prefer the window!
Waiter: Great. Follow me, please.
E. Сиздин кезегиңиз
Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.
-
Сизде бир нерседен экөө бар (сумка, бөлөлөр, телефон…). Экөө жөнүндө one … the other менен жазыңыз.
-
Классыңыздагы же кеңсеңиздеги адамдар жөнүндө some … others менен жазыңыз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere кыргызча: «бирөө», «эч ким», «баары» англисче Is there anything you need? (= more)
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little кыргызча: «көп» жана «аз» англисче There are ___ … chairs in the garden.
-
A2-06 Салыштырма даража кыргызча: bigger, more beautiful, better жана than This room is (quiet) than the other one.
Жооптор
A. Түзүлүшү
- another
- the other / the other one
- Others / Other people
- the others / the other students / the other ones
- other
- another
B. Мааниси
- the other
- the others
- more
- another
C. Катаны табыңыз
- I'd like another coffee, please.
- The other students are in the garden. / The others are in the garden.
- Some people like it, but others don't. / Some people like it, but other people don't.
- ✓ We stayed another two nights.
D. Текстте
- another
- the others
- another
- other
E. Сиздин кезегиңиз
- I have two cousins. One lives in London, and the other lives in Dublin.
- Some of my colleagues walk to work. Others come by bus.
F. Аралаш кайталоо
- else
- a few
- quieter / more quiet
