So ба such, What a…! ба How…! – англиар сэтгэл хөдлөлөө хэрхэн илэрхийлэх вэ
So, Such and Exclamations
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та so, such-ээр үгийг хүчтэй болгож (so tired, such a long day), үр дүнг харуулж (so tired that I fell asleep), тоо хэмжээг онцолж (so many emails), хүчтэй тэмдэг нэрийн өмнө зөв үг сонгож (very cold, гэхдээ absolutely freezing), анхаарлын өгүүлбэрээр хариу үйлдэл үзүүлж (What a view! How kind!) чадна.
Гол санаа
Заримдаа энгийн тайлбар хангалтгүй. Та хэр хүчтэй мэдэрч байгаагаа харуулахыг хүсдэг: It was cold нь It was so cold! эсвэл It was such a cold night! болно.
Чанга яригч төсөөлөөрэй. So, such хоёр чанга яригчийг аваад үгийг илүү чанга болгоно. Утга нь адилхан; ялгаа нь зөвхөн дүрэмд: so тэмдэг нэр эсвэл дайвар үгтэй (so cold), such нэр үгтэй хэллэгтэй (such a cold night) явна. Чангарсан үг дараа нь үр дүн рүү хөтөлж болно: …so cold that the lake froze.
What, how бол хашгираан өөрөө – бүтэн анхаарлын өгүүлбэр: What a night! How cold it was! Энд ч хамтрагч үг шийднэ: what нэр үгтэй хэллэгтэй, how тэмдэг нэр эсвэл дайвар үгтэй.
Тиймээс дөрвөн үгэнд нэг л асуулт тавиарай: миний гол үг нэр үг үү, тэмдэг нэр үү?
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор онцлохдоо «их», «маш», «ийм», «тийм» гэдэг. «Ийм / тийм» нь тэмдэг нэрийн өмнө ч («тийм хүйтэн»), нэр үгтэй хэллэгийн өмнө ч («тийм хүйтэн шөнө») ижилхэн ирдэг. Англиар энд хоёр өөр үг: so cold, гэхдээ such a cold night.
Анхаарлын өгүүлбэрт ч мөн адил. Монголоор «Ямар гоё харагдац вэ!», «Ямар эелдэг юм бэ!» гэж хоёуланд нь «ямар» гэдэг бөгөөд төгсгөлд нь асуух сул үг ирдэг. Англиар нэр үгтэй бол What (a)…!, тэмдэг нэртэй бол How…!, үгийн дараалал нь асуултынх биш, энгийн өгүүлбэрийнх: How tall you are!
Бас нэг ялгаа: монголоор «их» нь much ч, many ч байдаг («их ус», «их хүн»). Англиар тоолж болохгүй нэр үгэнд so much, олон тооны нэр үгэнд so many. Энд адилхан зүйл: «маш хүйтэн» = very cold, мөн «тачигнасан хүйтэн» гэдгийн өмнө «маш» тавьдаггүйтэй адил англиар freezing-ийн өмнө very тавихгүй.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Кино их уйтгартай байсан. | The film was so boring. | тэмдэг нэр → so |
| Ийм уйтгартай кино байсан. | It was such a boring film. | нэр үгтэй хэллэг → such a |
| Би тийм ядарсан болохоор автобусанд унтчихсан. | I was so tired (that) I fell asleep on the bus. | үр дүн → so… (that) |
| Маш их хүн ирсэн. | So many people came. | «их» → олон тоонд many |
| Ямар гоё харагдац вэ! | What a view! | нэр үг → What a |
| Ямар эелдэг юм бэ! | How kind! | тэмдэг нэр → How |
| Маш хүйтэн байна. | It's very cold. | энд адилхан: энгийн тэмдэг нэр → very |
| Тачигнасан хүйтэн байна. | It's absolutely freezing. | энд адилхан: хүчтэй үгийн өмнө «маш» / very байхгүй |
Товчхондоо: «ийм / тийм» = тэмдэг нэрийн өмнө so, нэр үгийн өмнө such (a); «Ямар … вэ!» = нэр үгтэй бол What (a)…!, тэмдэг нэртэй бол How…!, асуултын дараалалгүй.
Бүтэц
So ба such
| Үг | Загвар | Жишээ |
|---|---|---|
| so | so + тэмдэг нэр | The film was so boring. |
| so | so + дайвар үг | She speaks so fast. |
| such | such + a / an + (тэмдэг нэр) + ганц тооны нэр үг | It was such a boring film. |
| such | such + (тэмдэг нэр) + олон тоо / тоолж болохгүй нэр үг | They're such nice people. It was such good weather. |
So / such… (that) – үр дүн
| Загвар | Жишээ |
|---|---|
| so + тэмдэг нэр / дайвар үг + (that) + өгүүлбэр | I was so tired (that) I fell asleep on the bus. |
| such + нэр үгтэй хэллэг + (that) + өгүүлбэр | It was such a long queue (that) we left. |
That-ийг ихэвчлэн, ялангуяа ярианд хасдаг.
So much / many / little / few + нэр үг
| Үг | Нэр үгийн төрөл | Жишээ |
|---|---|---|
| so much | тоолж болохгүй | so much traffic |
| so many | олон тооны тоолж болох | so many emails |
| so little | тоолж болохгүй | so little time |
| so few | олон тооны тоолж болох | so few people |
Анхаарлын өгүүлбэр
| Загвар | Жишээ |
|---|---|
| What a / an + (тэмдэг нэр) + ганц тооны нэр үг! | What a view! What an amazing idea! |
| What + (тэмдэг нэр) + олон тоо / тоолж болохгүй нэр үг! | What lovely flowers! What awful weather! |
| How + тэмдэг нэр / дайвар үг! | How kind! How strange! |
| How + тэмдэг нэр / дайвар үг + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг! | How beautiful this place is! How fast she runs! |
Анхаарлын өгүүлбэрт өгүүлэгдэхүүн үйл үгийн өмнө ирнэ (How tall you are!), асуулт шиг араас нь биш.
Хэрэглээ
1Онцлохын тулд so + тэмдэг нэр / дайвар үг
Тэмдэг нэр эсвэл дайвар үгийг хүчтэй болгоход, ялангуяа ярианд so хэрэглэнэ. Ихэвчлэн сэтгэл хөдлөл илэрхийлдэг.
2Онцлохын тулд such + нэр үгтэй хэллэг
Нэр үг байвал such хэрэглэнэ. Ганц тооны тоолж болох нэр үгтэй бол a / an-г хадгална (such a, хэзээ ч a such биш); олон тоо, тоолж болохгүй нэр үгтэй бол a / an байхгүй.
3So / such… (that) – үр дүн
Хүчтэй байдлаас болж юу болсныг өгүүлбэр нэмж хэлнэ. That заавал биш. Монголоор «тийм … болохоор», «… тул».
4So much / many / little / few + нэр үг
Их эсвэл бага тоо хэмжээг онцолно. Much / little тоолж болохгүй нэр үгтэй, many / few олон тооны тоолж болох нэр үгтэй. Монголоор «их», «цөөн» хоёр нэр үгийн төрлөөс хамаардаггүй тул анхаараарай.
5What a / an…! – ганц тооны нэр үгтэй анхаарлын өгүүлбэр
Ямар нэг юманд хариу үйлдэл үзүүлэхэд What a / an + (тэмдэг нэр) + ганц тооны тоолж болох нэр үг хэрэглэнэ.
6What…! – олон тоо, тоолж болохгүй нэр үгтэй анхаарлын өгүүлбэр
Олон тоо болон тоолж болохгүй нэр үгтэй бол a / an-гүй What хэрэглэнэ.
7How…! – тэмдэг нэр, дайвар үгтэй анхаарлын өгүүлбэр
How + тэмдэг нэр эсвэл дайвар үг хэрэглэнэ. Араас нь өгүүлэгдэхүүн, үйл үгийг энгийн өгүүлбэрийн дарааллаар нэмж болно.
8Very cold, absolutely freezing – энгийн ба хүчтэй тэмдэг нэр
Ихэнх тэмдэг нэр их, бага байж болох чанарыг илэрхийлдэг: a bit cold, very cold. Хүчтэй тэмдэг нэр аль хэдийн «маш» + тэмдэг нэр гэсэн утгатай: freezing (маш хүйтэн), boiling (маш халуун), exhausted (маш ядарсан), starving (маш өлссөн), huge, tiny, amazing, terrible, delicious. Эдгээртэй very биш, absolutely эсвэл really хэрэглэнэ. Really, so хоёр аль алинтай нь явна. Absolutely хүчтэй тэмдэг нэртэй (мөн sure, right гэх мэт), харин cold, tired гэх мэт энгийн үгтэй ихэвчлэн явахгүй.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Тийм хөгжилтэй хүн» → so + нэр үг. Монголоор «ийм / тийм» тэмдэг нэрийн өмнө ч, нэр үгтэй хэллэгийн өмнө ч ижил: «Дөлгөөн тийм хөгжилтэй хүн, ажил дээр бүгдийг инээлгэдэг». Тиймээс so нэр үгтэй хэллэгийн өмнө гарч, бас a мартагдана.
2. «Ямар гоё вэ!» → What beautiful! Монголоор «ямар» тэмдэг нэрийн өмнө ч ирдэг: «Талын дээгүүр нар жаргаж байгааг хар. Ямар гоё вэ!». «Ямар» = what гэж бодоод тэмдэг нэрийн өмнө What тавих нь элбэг. Тэмдэг нэр ганцаараа бол How; нэр үгтэй бол What a.
3. «Маш их зочин» → so much visitors. Монголоор «их» гэдэг үг ус, мөнгөнд ч, хүн, зочинд ч хэрэглэгддэг: «Долдугаар сард нагац эгчийн маань жуулчны баазад маш их зочин ирдэг болохоор тэр нэмэлт тогооч авдаг». Англиар олон тооны нэр үгтэй бол so many.
4. «Маш их өлссөн» → very starving. Монголоор «маш» бараг бүх тэмдэг нэртэй явдаг: «Өдөржин хонь хариулсны дараа авга ах маань маш их өлссөн байв». Тиймээс хүчтэй тэмдэг нэрийн өмнө ч very гарна. Starving аль хэдийн «маш өлссөн» гэсэн утгатай.
5. «Ямар азтай юм бэ!» → асуултын дараалал. Монгол анхаарлын өгүүлбэр асуулт шиг «вэ / бэ»-гээр төгсдөг: «Ийм сайхан хөрштэй болсон бид ямар азтай юм бэ!». Тиймээс англиар асуултын дарааллаар хэлэх нь элбэг.
Бүү андуураарай
so ба such – Утга нь адил, хамтрагч нь өөр: so + тэмдэг нэр; such + нэр үг.
so / such ба too – So үгийг зөвхөн хүчтэй болгодог (үр дүн нь ямар ч байж болно); too бол «зөвшөөрөгдөхөөс илүү» – асуудал бий A2-08.
so… that (үр дүн) ба so that (зорилго) – So… that үр дүн өгнө. So that (хамт) зорилго өгнө: B1-27-ийг үзнэ үү.
Анхаарлын өгүүлбэр ба асуулт – Ижил үгс, өөр дараалал, өөр аялга.
Онцлох бусад аргыг (онцлох do, урагш гаргах, the very) C1-06-аас үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- Онцлоход so, such өргөлттэй, ярианд so-г ихэвчлэн сунгадаг: It was sooo good! – гэхдээ бичихдээ зөвхөн so.
- such a жигд холбогдоно: /ˈsʌtʃ ə/ – «SUTCH-uh». /ʌ/ бол шинэ авиа: амаа бага зэрэг ангайж, богино, тайван «а»-тай ойролцоо. ch /tʃ/ нь монгол «ч»-тэй ойролцоо тул танд амархан.
- Анхаарлын өгүүлбэрт гол үгийг онцолж, төгсгөлд нь дуугаа доошлуулаарай: What a beautiful view! (beautiful, view өргөлттэй, доошилсон аялга). Асуулт шиг дээшлүүлбэл гайхсан асуулт мэт сонсогдоно.
- What…!, How…! анхаарлын өгүүлбэрийн төгсгөлд анхаарлын тэмдэг (!) бичнэ, асуултын тэмдэг биш.
Алтан дүрэм
Асуу: нэр үг үү, тэмдэг нэр үү? So / How + тэмдэг нэр эсвэл дайвар үг; such / What + нэр үгтэй хэллэг (a / an зөвхөн нэг тоолж болох юманд). Үр дүнг that-тай өгүүлбэрээр харуулна. Хүчтэй тэмдэг нэрийн өмнө (freezing, amazing) very биш, absolutely, really эсвэл so. Монголын «ийм», «ямар» хоёуланд нь тохирдог тул гол үгээ шалгаарай.
Дасгал
A. Бүтэц
Зөв хувилбарыг сонгоно уу.
-
It was ___ a long day. …
-
The children were ___ excited that they couldn't sleep. …
-
There were ___ many people at the party. …
-
Hurry up — we've got so ___ time! …
-
___ a lovely surprise! …
-
___ kind of you! …
-
___ beautiful flowers! …
B. Утга
Даалгавар бүрийг гүйцэтгэнэ үү.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: She's … a talented singer.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: The weather was … bad that the flight was cancelled.
-
so… that-аар нийлүүлнэ үү: The film was very good. I watched it twice.
-
such… that-аар нийлүүлнэ үү: It was a very expensive car. We couldn't buy it.
-
How-аар анхаарлын өгүүлбэр зохионо уу: The view is very beautiful.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: It was … freezing last night.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
She has such a good taste in music.
-
What a terrible weather!
-
How a nice house you have!
-
There's so much noise outside.
-
It was so a funny film.
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй. Word box: so, such, what, how
Ana: 19 a beautiful flat!
Tom: Thanks! But there are 20 many stairs — I'm always tired.
Ana: And 21 a view! You can see the whole city.
Tom: I know. It's 22 lovely in the evening that I sit on the balcony every night.
Ana: 23 lucky you are!
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Өөрт тохиолдсон зүйлийн тухай so… that-тай нэг, such… that-тай нэг өгүүлбэр бичнэ үү.
-
Гурван зүйлд анхаарлын өгүүлбэрээр хариу үйлдэл үзүүлээрэй: найзынхаа мэдээ, цаг агаар, хоол.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A2-08 As… as, too, enough: тэнцүү, хэтэрхий, хангалттайг англиар хэрхэн хэлэх вэ This coffee is ___ hot to drink. …
-
A2-08 As… as, too, enough: тэнцүү, хэтэрхий, хангалттайг англиар хэрхэн хэлэх вэ He isn't old to drive.
-
B1-24 Харьцуулалт: much better, twice as big as, the more… the better – монголоор тайлбарлав The more you practise, better you get.
Хариулт
A. Бүтэц
- such
- so
- so
- little
- What
- How
- What
B. Утга
- such
- so
- The film was so good that I watched it twice. / The film was so good I watched it twice.
- It was such an expensive car that we couldn't buy it. / It was such an expensive car we couldn't buy it.
- How beautiful the view is! / How beautiful!
- absolutely
C. Алдааг олоорой
- She has such good taste in music.
- What terrible weather!
- What a nice house you have! / How nice your house is!
- ✓ There's so much noise outside.
- It was such a funny film. / The film was so funny.
D. Нөхцөл байдалд
- What
- so
- what / such
- so
- How
E. Таны ээлж
- I was so hungry that I ate two pizzas. It was such a hot day that we stayed inside.
- What great news! What awful weather! How delicious this soup is!
F. Холимог давталт
- too
- enough
- the
