Emphasis: Fronting, Do, Very, Reflexives – дүрмээр онцлох аргуудыг монголоор тайлбарлав
Emphasis: Fronting, Do, Very, Reflexives
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та онцлох do (I do like it), урагшлуулах (That I don't believe), тэмдэг нэр + as + өгүүлбэр (Strange as it may seem), онцлох өөрийн төлөөний үг (the manager herself), мөн the very, at all, whatsoever, on earth, so / such зэрэг хүчжүүлэх үгээр онцлол нэмж чадна.
Гол санаа
Ярихдаа та аль ч үгийг чангаар хэлээд л хүчтэй болгож чадна. Бичихдээ, мөн нямбай ярихдаа англи хэл яг ийм ажлыг дүрмээр хийдэг.
Амтлагчийн тавиурыг төсөөлөөрэй. Энгийн өгүүлбэр бол цагаан будаа; амтлагч бүр онцлолын өөр өөр амт нэмнэ. Do «үнэн шүү – үнэхээр!» гэсэн шаардлагын амт нэмнэ. Урагшлуулах нь үгийг өгүүлбэрийн эхэнд гаргаж харьцуулалт нэмнэ. Тэмдэг нэр + as удахгүй эсрэгцүүлэх гэж буй чанарт жин нэмнэ. Нэр үгийн ардах өөрийн төлөөний үг (the boss herself) ач холбогдол нэмнэ: «яг энэ, үүнээс доогуур хэн нэгэн биш». The very, at all, whatsoever, on earth халуун ногоо нэмнэ.
Эдгээр амтлагчийн аль нь ч шинэ баримт нэмэхгүй. Тэд хандлага нэмнэ: гайхал, шаардлага, эсрэгцүүлэл, хүчтэй мэдрэмж. Зөвийг нь сонговол таны англи хэл хавтгай биш, нарийн сонсогдоно.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор онцлохдоо ихэвчлэн сул үг, дайвар үг нэмдэг: «Надад үнэхээр таалагдсан шүү», «Би чамд хэлсэн л дээ», «Огт сонирхолгүй». Англиар үүний оронд дүрмийн хэрэгсэл: туслах үйл үг do / does / did, үгийн дараалал. Онцлох do-гийн ард үйл үг үндсэн хэлбэртэй, цаг did дээр л байна – монголоор цаг төгсгөлийн үйл үг дээр байдагтай ялгаатай.
Энд адилхан хэд хэдэн зүйл бий. Монгол «өөрөө» англи онцлох өөрийн төлөөний үгтэй яг адил ажилладаг: «Захирал өөрөө ирсэн» = The director herself came. Гагцхүү «өөрөө» хүйс ялгадаггүй (олон тоонд «өөрсдөө») бол англиар himself / herself / itself гэж хүйсийг нь сонгоно. Монгол «яг» = the very («яг тэр өдөр»), «хичнээн … ч» = Hard as… / Try as I might.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Надад үнэхээр таалагдаж байна шүү! Зүгээр л өлсөөгүй байна. | I do like it! I'm just not hungry. | сул үг → do + үндсэн хэлбэр |
| Би чамд үдэшлэгийн тухай хэлсэн л дээ. | I did tell you about the party. | цаг did дээр, tell үндсэн хэлбэр |
| Шоколадыг би тэсэж чадна, чипсийг тэсэж чадахгүй. | Chocolate I can resist; crisps I can't. | энд адилхан: тусагдахуун эхэнд гарч болно |
| Хичнээн хичээсэн ч би түүний нэрийг санаж чадахгүй байна. | Try as I might, I can't remember his name. | «хичнээн … ч» → Try as I might |
| Ерөнхийлөгч өөрөө шинэ эмнэлгийг нээхээр ирсэн. | The president herself came to open the new hospital. | энд адилхан: «өөрөө»; англиар хүйсээ сонгоно |
| Тэр хамгийн түрүүнд ирсэн хүн байсан. | She was the very first person to arrive. | «хамгийн түрүүнд», «яг» → the very |
| Би улс төрийг огт сонирхдоггүй. | I have no interest whatsoever in politics. | «огт … -гүй» → no + нэр үг + whatsoever |
Товчхондоо: монголоор онцлолыг ихэвчлэн «үнэхээр», «шүү», «л», «огт» зэрэг үгээр нэмдэг; англиар дүрмээр – do / did + үндсэн хэлбэр, урагшлуулах, adjective + as. «Өөрөө» = himself / herself… – хүйсээ зөв сонгоорой.
Бүтэц
Онцлох do
| Ердийн | Онцолсон | Тайлбар |
|---|---|---|
| I like it. | I do like it. | Present Simple (энгийн одоо цаг): do / does + үндсэн хэлбэр |
| She called. | She did call. | Past Simple (энгийн өнгөрсөн цаг): did + үндсэн хэлбэр |
| Sit down. | Do sit down. | тушаах хэлбэр: эелдэг, дулаан |
Урагшлуулах
| Ердийн дараалал | Урагшлуулсан | Тайлбар |
|---|---|---|
| I don't believe that. | That I don't believe. | тусагдахуун: араас нь ердийн дараалал |
| The days of cheap flights are gone. | Gone are the days of cheap flights. | be-гийн нөхөх хэсэг: үйл үг өгүүлэгдэхүүний өмнө (албан) |
Тэмдэг нэр / дайвар үг / үйл үг + as (эсвэл though) + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг
| Загвар | Ихэвчлэн | Жишээ |
|---|---|---|
| тэмдэг нэр + as / though + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг | хэдийгээр… их… ч | Strange as it may seem, I enjoy exams. |
| дайвар үг + as + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг | хэдийгээр… их… ч | Hard as he worked, he never got promoted. |
| try + as + өгүүлэгдэхүүн + might / may | хичнээн хичээсэн ч | Try as I might, I couldn't open the jar. |
Онцлох өөрийн төлөөний үг
| Жишээ | Утга |
|---|---|
| The CEO herself answered. | туслах нь биш, гүйцэтгэх захирал өөрөө |
| I painted the room myself. | өөр хүн биш, би өөрөө / тусламжгүй |
| The hotel itself was fine. | бусад зүйлээс ялгаатай нь зочид буудал өөрөө |
Хүчжүүлэх үгс
| Үг | Загвар | Жишээ |
|---|---|---|
| the very | the very + нэр үг | the very beginning, the very same day |
| at all / whatsoever | үгүйсгэл эсвэл асуултын ард; whatsoever нь no / any + нэр үг, эсвэл none / nothing-ийн ард | not tired at all; no idea whatsoever |
| ever / on earth / the hell | асуух үг + ever / on earth / the hell | Why ever…? What on earth…? |
| so / such | so + тэмдэг нэр; such (a / an) + (тэмдэг нэр) + нэр үг | It was so good! We had such fun! |
Хэрэглээ
1Онцлох do, does, did
Эргэлзээг үгүйсгэх, шаардах, эсвэл сөрөг зүйлтэй эсрэгцүүлэхийн тулд үндсэн хэлбэрийн өмнө do / does / did нэмж, өргөлттэй хэлнэ. Батлах Present Simple, Past Simple болон тушаах хэлбэрт хэрэглэнэ. Be-тэй зөвхөн тушаах хэлбэрт (Do be careful); бусад үед am / is / are-г л өргөлттэй хэлнэ. Монголоор «үнэхээр», «шүү», «л дээ».
2Тусагдахуун ба нөхөх хэсгийг урагшлуулах
Тусагдахуун эсвэл нөхөх хэсгийг эхэнд гаргаж анхаарал татна – ихэвчлэн өөр зүйлтэй эсрэгцүүлэх, эсвэл саяын хэлсэн зүйлтэй холбохын тулд. Урагшилсан тусагдахууны ард өгүүлбэрийн үлдэгдэл ердийн дараалалтай. Урагшилсан be-гийн нөхөх хэсгийн (gone, equally important) ард албан хэв маягт үйл үг ихэвчлэн өгүүлэгдэхүүний өмнө ирнэ. Урагшлуулах нь эрч хүчтэй ярианд, албан бичвэрт түгээмэл. (Сөрөг үг урагшилбал урвуу дараалал үүснэ – C1-01-ийг үзнэ үү.) Монголоор тусагдахууныг эхэнд гаргах нь хэвийн.
3Тэмдэг нэр / дайвар үг + as (though) + өгүүлбэр; try as I might
Энэ загвар ихэвчлэн «хэдийгээр (ямар нэг зүйл маш…) ч» гэсэн утгатай. Эхэнд тэмдэг нэр эсвэл дайвар үг, дараа нь as (эсвэл though), дараа нь өгүүлэгдэхүүн + үйл үг. Try as I might = «хичнээн хичээсэн ч». Албан эсвэл уран зохиолын хэв маяг. Хоёр as-тай As strange as it may seem ч, ялангуяа АНУ-ын англи хэлэнд, түгээмэл. Заримдаа нөхцөл байдал шалтгааны утга өгнө: Exhausted as he was, he went to bed = маш их ядарсан учраас. Much as-ийг (Much as I like him…) B2-23-аас үзнэ үү. Монголоор «хичнээн … ч», «… ч гэсэн».
4Онцлох өөрийн төлөөний үг
Өөрийн төлөөний үг нэр үг эсвэл төлөөний үгийг онцолж болно: «өөр хэн ч / юу ч биш, яг энэ», «бүр энэ хүн ч», эсвэл «биечлэн, тусламжгүй». Энэ нь үйл үгийн тусагдахуун биш тул хасахад өгүүлбэр бүрэн хэвээр. Ердийн өөрийн төлөөний үгийг (I hurt myself) A2-14-өөс үзнэ үү. Монголоор «өөрөө» – энд адилхан.
5The very, at all, whatsoever, ever, on earth
The very + нэр үг = «яг энэ» эсвэл «хамгийн туйлын» (the very top). At all, whatsoever үгүйсгэл, асуултыг хүчжүүлнэ; whatsoever нь no / any + нэр үг, эсвэл none / nothing-ийн ард ирнэ. Асуух үгийн ард ever, on earth гайхал, будлиан, эсвэл бухимдлыг илэрхийлнэ. The hell мөн адил ч хамаагүй хүчтэй, хүнийг гомдоож болно: таньж мэддэг байгаарай, гэхдээ хэрэглэх бол зөвхөн дотны найзтайгаа. Монголоор «яг», «огт», «ерөөсөө», «юу гэж», «чинь».
6Онцлолд so ба such
That-өгүүлбэргүйгээр so, such нь зүгээр «маш / туйлын» гэсэн утгатай, хүчтэй мэдрэмж илэрхийлнэ: so + тэмдэг нэр / дайвар үг; such + (a / an) + (тэмдэг нэр) + нэр үг. Албан бус ярианд so үйл үгийн өмнө ч орж болно. Үр дүнг илэрхийлэх so / such… that, what, how-тай анхаарлын өгүүлбэрийг B1-25-аас үзнэ үү. Монголоор «ямар сайхан», «ийм», «тийм».
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Ах маань төлсөн шүү дээ» → did + өнгөрсөн хэлбэр. Монголоор цаг төгсгөлийн үйл үг дээр («төлсөн») байдаг тул онцлох did-ийн ард ч үйл үгийг өнгөрсөн хэлбэрт оруулах нь түгээмэл. Цаг did дээр аль хэдийн бий.
2. «Хичнээн … ч» → How + тэмдэг нэр / дайвар үг. «Хичнээн гуйсан ч өвөө маань хөгшин морио зарсангүй» гэдэгт «хичнээн»-ийг how гэж бодоод How much I begged… гэж эхлүүлэх нь элбэг. Англиар However much I begged (эсвэл B2-23-ийн Much as I begged).
3. «Ээж маань өөрөө» → himself / herself андуурах. Монгол «өөрөө» хүйс ялгадаггүй тул эмэгтэй хүний тухай himself гэх, эсвэл эсрэгээрээ гаргах нь түгээмэл.
4. «Хэн нь ч … юу ч … -гүй» → давхар үгүйсгэл + at all. Монголоор «Худалдагчдын хэн нь ч хүргэлтийн тухай юу ч хэлж чадаагүй» гэж хэд хэдэн «ч … -гүй» хамт ирдэг. Англиар нэг өгүүлбэрт ганц үгүйсгэл.
5. «Ийм чанга хоолойтой» → such + a-гүй. Монголоор артикль байхгүй тул such-ийн ард ганц тооны тоолж болох нэр үгийн өмнө a / an-ийг мартдаг: «Болд ийм чанга хоолойтой шүү!»
Бүү андуураарай
Онцлох do эсвэл туслах do – Асуулт, үгүйсгэлд do бол ердийн туслах үйл үг, ихэвчлэн өргөлтгүй. Батлах өгүүлбэрт туслах do зөвхөн онцлолд хэрэглэгдэх бөгөөд өргөлттэй.
Онцлох өөрийн төлөөний үг эсвэл by + өөрийн төлөөний үг – By myself = «ганцаараа» эсвэл «тусламжгүй» (A2-14-ийг үзнэ үү). Онцлох өөрийн төлөөний үг «тусламжгүй» гэсэн утгатай ч байж болно, гэхдээ бас «бүр энэ хүн» эсвэл «өөр биш, яг энэ».
Урагшлуулах, урвуу дараалал, cleft – Урагшлуулах нь зүгээр үгийг эхэнд гаргана. Сөрөг хэллэгийг урагшлуулбал урвуу дараалал үүснэ (C1-01). Cleft нь it… that эсвэл what… is нэмнэ (C1-05).
Онцлолын so / such эсвэл so / such… that – Дангаараа so / such мэдрэмж илэрхийлнэ. That-тэй бол үр дүнг оруулна. B1-25-ыг үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- Онцлох do / does / did үргэлж өргөлттэй, хэзээ ч сулардаггүй: I DID /dɪd/ call. Асуултын туслах do ихэвчлэн сул: Do you…? /də jə/. (Том үсэг энд зөвхөн өргөлтийг харуулна.) Монголоор онцлохдоо «шүү», «л» нэмдэг тул англиар дуу хоолойгоороо онцлохыг тусгайлан дасгалжуулаарай.
- Be болон бусад туслах үйл үгтэй онцлол зөвхөн өргөлтөөр: I AM listening. She HAS paid.
- Онцлох өөрийн төлөөний үг өргөлттэй: the CEO herSELF. Ердийн өөрийн төлөөний үг ихэвчлэн өргөлтгүй: I cut myself. -self дэх /f/ авиаг доод уруулаа дээд шүдэнд хүргэж үлээнэ – «п» биш.
- Урагшилсан хэсгийн ард ихэвчлэн богино завсарлага: That | I don't believe.
- Whatsoever нэг үг. Онцлох асуултад why ever, what ever ихэвчлэн хоёр үгээр бичигдэнэ; Whatever happened to…? ч түгээмэл. Earth дахь /ɜː/ монгол хэлэнд байхгүй авиа: «өр» ч биш, «эр» ч биш – уруулаа дугуйлахгүй, хэлээ дунд нь тайван байлгана; төгсгөлийн /θ/-д хэлний үзүүрээ шүдний хооронд гаргана.
Алтан дүрэм
Дүрмээр онцлол нэмэхдээ: шаардахын тулд do / does / did-ийг өргөлттэй хэлж, араас нь үндсэн хэлбэр тавина; онцлохыг хүссэн зүйлээ урагшлуулна; эсрэгцүүлэхээс өмнө чанарыг тэмдэг нэр + as + өгүүлбэр-ээр онцолно; «өөр хэн ч биш, яг энэ» гэхдээ өөрийн төлөөний үг нэмнэ; халуун ногоо нэмэхдээ the very / at all / whatsoever / on earth / so / such.
Дасгал
A. Бүтэц
Өгүүлбэр бүрийг онцлол нэмж дахин бичнэ үү. Өгөгдсөн үгийг хэрэглэж, утгыг хадгална уу.
-
Хариултыг онцлох do-гоор дахин бичиж, ярьж буй хүнийг үгүйсгэнэ үү: "You never call your grandmother." "That's not true. I called her last Sunday."
-
"Strange as"-аар эхэлж дахин бичнэ үү: Although it may seem strange, the plan could save us thousands.
-
"Try as"-аар эхэлж дахин бичнэ үү: However hard he tried, he couldn't remember the password.
-
"Tired"-аар эхэлж дахин бичнэ үү: Although she was very tired, she stayed up to finish the report.
-
"Gone are"-аар эхэлж дахин бичнэ үү: The days when everyone had a landline are gone.
-
Эсрэгцүүллийг харуулахын тулд тусагдахуунуудыг урагшлуулна уу: I can resist chocolate, but I can't resist crisps.
-
Өгүүлбэр «бүр зохиолч өөрөө» гэсэн утгатай болохоор онцлох өөрийн төлөөний үг нэмнэ үү: The author signed my copy of the book at the launch.
-
"whatsoever"-ийг хэрэглэж дахин бичнэ үү: There is absolutely no evidence that the supplement improves memory.
B. Утга
Нөхцөл байдлыг уншаад илүү тохирох өгүүлбэрийг сонгоно уу.
-
Зочин бялуунаас хоёр удаа эелдгээр татгалзлаа. Та дулаахан шаардахыг хүсэж байна. Аль нь тохирох вэ?тушаах хэлбэрт онцлох do: дулаан, эелдэг шаардлага
-
Менежер тань "You didn't send the report." гэж хэллээ. Та үнэндээ явуулсан, гэхдээ нэг өдөр хоцорч. Аль хариулт түүний үгийг хамгийн тод үгүйсгэж байна вэ?өргөлттэй did эргэлзээг үгүйсгэнэ
-
Аль өгүүлбэр «маш их ядарсан учраас» гэсэн утгатай вэ?нөхцөл байдал шийднэ: байгалийн үр дүн = учраас; гэнэтийн эсрэгцүүлэл = хэдийгээр
-
Аль өгүүлбэр «туслах нь биш, бүр гүйцэтгэх захирал өөрөө» гэсэн утгатай вэ?онцлох өөрийн төлөөний үг = бүр энэ хүн; by herself = ганцаараа, тусламжгүй
-
Санал бодлын нийтлэл хоёр дахь, адил жинтэй санааг албан хэв маягаар танилцуулж байна. Аль нь илүү тохирох вэ?урагшилсан нөхөх хэсэг + урвуу: албан, сайн холбогдсон
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
I do understood your concerns about the budget, but we simply have no other option at this stage.
-
Strange as may it sound, I find long train journeys more relaxing than a week at the beach.
-
The managing director herself she came down to the shop floor to thank everyone after the inspection.
-
It was a such relief to hear that everyone on the boat had been rescued safely after the storm.
-
What on earth were you thinking when you agreed to drive all the way to the coast overnight?
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дугаарласан өгүүлбэрүүдийг заасан онцлолоор дахин бичнэ үү.
Manager: You don't seem to care about this project any more, Ana.
Ana: That's not fair. (19) I care about it. I've just had too much work.
Manager: (20) I don't believe that. You missed two deadlines.
Ana: (21) I missed the first one, but I sent the second report on time. (22) Although I worked very hard, I couldn't finish the analysis alone. (23) Even the client admitted that the brief kept changing.
Manager: (24) Why didn't you tell me sooner?
Ana: I thought you knew. I'm sorry.
-
(19)-ийг менежерийг үгүйсгэхийн тулд онцлох do-гоор дахин бичнэ үү.
-
(20)-ыг тусагдахууныг урагшлуулж дахин бичнэ үү.
-
(21)-ийг эсрэгцүүллийг онцлохын тулд хоёр дахь хэсэгт онцлох do хэрэглэж дахин бичнэ үү.
-
(22)-ыг "Hard as"-аар эхэлж дахин бичнэ үү.
-
(23)-ыг "Even"-ий оронд онцлох өөрийн төлөөний үг хэрэглэж дахин бичнэ үү.
-
(24)-ийг гайхал, бухимдлыг харуулахын тулд "on earth"-ийг хэрэглэж дахин бичнэ үү.
E. Таны ээлж
Англиар бичээрэй.
-
Найз тань таныг үдэшлэгт нь таатай өнгөрүүлээгүй гэж бодож байна. 2–3 өгүүлбэр хариу бичнэ үү. Онцлох do болон дор хаяж нэг хүчжүүлэх үг (so / such, at all, the very) хэрэглээрэй.
-
Ямар нэг зүйл хэрхэн өөрчлөгдсөн тухай санал бодлын нийтлэлд 2–3 өгүүлбэр бичнэ үү. Gone are the days… болон нэг тэмдэг нэр + as / though өгүүлбэр хэрэглээрэй.
-
Зочид буудлын богино сэтгэгдэл (2 өгүүлбэр) бичнэ үү. Эсрэгцүүлэхийн тулд нэг урагшилсан тусагдахуун, мөн whatsoever эсвэл at all хэрэглээрэй.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
C1-05 Cleft Sentences: What I Need Is… – онцлох хуваасан өгүүлбэрийг монголоор тайлбарлав "What"-аар эхэлж дахин бичнэ үү: The lack of communication annoyed me most.
-
C1-01 Inversion I: Never Have I…, No Sooner Had I… – сөрөг үгийн дараах урвуу дараалал "Never"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү: I have never received such poor service.
-
B2-23 Whereas, Nevertheless, Much As: англиар ялгаа, эсрэг санааг илэрхийлэх ахисан арга "Much as"-аар эхэлж дахин бичнэ үү: Although I admire her talent, I find her very difficult to work with.
Хариулт
A. Бүтэц
- That's not true. I did call her last Sunday.
- Strange as it may seem, the plan could save us thousands. / Strange though it may seem, the plan could save us thousands.
- Try as he might, he couldn't remember the password.
- Tired though she was, she stayed up to finish the report. / Tired as she was, she stayed up to finish the report.
- Gone are the days when everyone had a landline.
- Chocolate I can resist, but crisps I can't. / Chocolate I can resist; crisps I can't.
- The author herself signed my copy of the book at the launch. / The author himself signed my copy of the book at the launch.
- There is no evidence whatsoever that the supplement improves memory.
B. Утга
- Do have a piece of cake; I made it this morning.
- I did send it, but it went out a day late.
- Exhausted as he was, he went straight to bed.
- The CEO herself replied to my complaint within an hour.
- Equally important is the question of who will pay for it.
C. Алдааг олоорой
- I do understand your concerns about the budget, but we simply have no other option at this stage.
- Strange as it may sound, I find long train journeys more relaxing than a week at the beach.
- The managing director herself came down to the shop floor to thank everyone after the inspection.
- It was such a relief to hear that everyone on the boat had been rescued safely after the storm.
- ✓ What on earth were you thinking when you agreed to drive all the way to the coast overnight?
D. Нөхцөл байдалд
- I do care about it.
- That I don't believe.
- I missed the first one, but I did send the second report on time.
- Hard as I worked, I couldn't finish the analysis alone. / Hard though I worked, I couldn't finish the analysis alone.
- The client herself admitted that the brief kept changing. / The client himself admitted that the brief kept changing.
- Why on earth didn't you tell me sooner?
E. Таны ээлж
- I did enjoy it, honestly! It was such a lovely evening, and I didn't want to leave at all; I only went early because of my flight.
- Gone are the days when a whole family shared one phone in the hallway. Convenient as smartphones are, they have made it much harder for many of us to switch off.
- The small room I could live with; the noise from the bar I could not. When we complained, we received no apology whatsoever.
F. Холимог давталт
- What annoyed me most was the lack of communication.
- Never have I received such poor service.
- Much as I admire her talent, I find her very difficult to work with.
