Advanced Verb Patterns: see him do / doing, find it hard, regard as – modelet e avancuara të foljeve
Advanced Verb Patterns: See Him Do, Find It Hard
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të përdorni folje të ndjekura nga një kundrinë + një element i dytë: foljet e perceptimit me formën bazë ose me formën -ing (dhe pësoren e tyre me to), kundrinë + mbiemër, it si kundrinë paraprake, kundrinë + as, get someone doing (me një përsëritje të shpejtë të help (to)), dhe përemër pronor ose kundrinor + -ing (I don't mind him / his smoking).
Ideja kryesore
Shumë folje nuk janë të plota vetëm me një kundrinë. I saw her është në rregull, por shpesh duam të themi çfarë po bënte ajo: I saw her cross the road. They made me është e paplotë: They made me nervous. Elementi i dytë pas kundrinës quhet plotës (complement): plotëson informacionin për kundrinën.
Mendoni për kundrinën si një fotografi dhe për plotësin si mbishkrimin poshtë saj. Find + the film + boring: folja zgjedh fotografinë, dhe boring është mbishkrimi poshtë. Çdo folje pranon vetëm disa lloje mbishkrimesh: formën bazë, formën -ing, një mbiemër, as + emër ose to + folje.
Kur mbishkrimi është i gjatë – një to-infinitive ose një fjali e tërë – anglishtja vë një it të shkurtër në vendin e kundrinës dhe e çon pjesën e gjatë në fund: I find it hard to concentrate.
Shqipja dhe anglishtja
Shqipja ka disa avantazhe këtu. Forma «duke» + pjesore përputhet me -ing: «E pashë duke kaluar rrugën» = I saw her crossing the road. Trajta e shkurtër «e» shpesh bën punën e it paraprak: «E kam të vështirë të përqendrohem» = I find it hard to concentrate; «Do ta vlerësoja (= të + e) nëse…» = I'd appreciate it if…. Edhe «e shohin si», «e përshkruajnë si» = see / describe… as.
Kurthi kryesor është «të». Pas «pashë», «dëgjova», «bën», «nuk e kam problem që» shqipja vë lidhoren me «të»: «e pashë të dilte», «më bën të qesh». Ky «të» kthehet lehtë në to. Në anglisht, pas see, hear, watch, make, let në veprore vjen forma bazë pa to, dhe pas mind vjen forma -ing. Një kurth i dytë: «e konsiderojnë si…» → consider as; me consider anglishtja standarde nuk e do as.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| E pashë të kalonte rrugën. | I saw her cross the road. | forma bazë, pa to |
| E pashë duke kaluar rrugën. | I saw her crossing the road. | këtu është njësoj: «duke» = -ing |
| E kam të vështirë të përqendrohem në zyrat e hapura. | I find it hard to concentrate in open-plan offices. | këtu është njësoj: «e» = it |
| Do ta vlerësoja nëse mund ta dërgonit raportin deri të premten. | I'd appreciate it if you could send the report by Friday. | këtu është njësoj: «ta» përmban «e» = it |
| Kjo foto më bën të ndihem plak. | This photo makes me feel old. | make + kundrinë + forma bazë, pa to |
| Shumë njerëz e shohin si regjisoren më të mirë të brezit të saj. | Many people regard her as the best director of her generation. | këtu është njësoj |
| E konsiderojnë si gjeni. | They consider him (to be) a genius. | consider pa as |
| Nuk e kam problem që ai të pijë duhan jashtë. | I don't mind him smoking outside. | kundrinë + -ing, jo to |
Shkurt: «duke» = -ing dhe «e» = it ju ndihmojnë; «të» pas see, hear, make nuk bëhet to, dhe consider nuk do as.
Forma
Foljet e perceptimit (see, hear, watch, notice, feel, smell)
| Modeli | Kuptimi | Shembull |
|---|---|---|
| folje + kundrinë + forma bazë | gjithë veprimi | I saw her cross the road. |
| folje + kundrinë + -ing | një pjesë e veprimit, në vazhdim | I saw her crossing the road. |
| pësore + to + forma bazë | gjithë veprimi (pësore) | She was seen to leave at 10. |
| pësore + -ing | në vazhdim (pësore) | She was seen leaving at 10. |
Kundrinë + plotës
| Modeli | Foljet | Shembull |
|---|---|---|
| folje + kundrinë + mbiemër | make, keep, leave, find, consider, drive, paint | Keep the door closed. |
| folje + it + mbiemër/emër + to-infinitive / fjali me that | find, make, consider, think | I find it hard to relax. |
| folje + it + fjali me if / when | appreciate, like, love, hate, can't stand | I'd appreciate it if you called. |
| folje + kundrinë + as + emër / mbiemër | regard, see, view, describe, treat, think of | They regard her as an expert. |
| consider + kundrinë + (to be) + emër / mbiemër | consider | We consider him (to be) reliable. |
Help, get dhe kundrinë + -ing
| Modeli | Shembull |
|---|---|
| help + kundrinë + (to) + forma bazë – përsëritje e B1-18 | She helped me (to) move. |
| get + kundrinë + -ing | We finally got the engine running. |
| folje + përemër pronor + -ing (zyrtare) | I don't mind his smoking. |
| folje + kundrinë + -ing (neutrale/jozyrtare) | I don't mind him smoking. |
Përdorimi
1Foljet e perceptimit + kundrinë + forma bazë ose -ing
Pas see, hear, watch, notice dhe feel, përdorni formën bazë kur e keni parë gjithë veprimin, dhe formën -ing kur keni parë një pjesë të tij, ndërsa po ndodhte. Për veprime të shkurtra forma bazë është e natyrshme; forma -ing tregon një veprim që zgjat në kohë. Pas smell zakonisht vjen -ing. Në shqip forma -ing përputhet me «duke», kurse forma bazë me «të» – por në anglisht pa to. (Një parapamje ishte te B2-16; see that… është te C2-08.)
2Foljet e perceptimit në pësore marrin to
Në pësore, forma bazë bëhet to + forma bazë. Forma -ing mbetet e njëjtë. Kjo pësore është e zakonshme në lajme dhe në raporte.
3Folje + kundrinë + mbiemër
Shumë folje marrin një kundrinë të ndjekur nga një mbiemër që përshkruan gjendjen e kundrinës ose rezultatin e veprimit. Në këtë vend përdorni mbiemër, jo ndajfolje.
4It si kundrinë paraprake
Kur kundrina e vërtetë është një to-infinitive i gjatë ose një fjali, vini it në vendin e kundrinës dhe çojeni pjesën e gjatë në fund. Modele të zakonshme: find / make / think / consider it + mbiemër + to-infinitive / fjali me that, dhe appreciate / like / hate / can't stand it + if / when. Pa it, fjalitë me find / make / consider janë të gabuara; appreciate if pa it dëgjohet në të folur jozyrtar, por anglishtja e kujdesshme e mban it. Në shqip shpesh e bën këtë punë «e»: «e kam të vështirë», «do ta vlerësoja».
5Folje + kundrinë + as
Foljet e mendimit dhe të përshkrimit – regard, see, view, describe, treat, refer to, think of – përdorin kundrinë + as + emër ose mbiemër, si «e shoh si…» në shqip. Consider zakonisht e merr emrin ose mbiemrin drejtpërdrejt, ose me to be – edhe pse në shqip themi «e konsideroj si…».
6Get + kundrinë + -ing (dhe një përsëritje e shpejtë e help)
Get + kundrinë + -ing do të thotë «e bëj diçka ose dikë të fillojë të bëjë diçka» – një makinë, një proces ose njerëz. Krahasojeni me get someone to do (bind dikë) te B2-11 dhe make someone do te B1-18. Përsëritje: pas help forma bazë mund të vijë me ose pa to – shih B1-18.
7Përemër pronor ose kundrinor + -ing
Pas foljeve si mind, imagine, remember, appreciate, object to, dislike, ai që e bën veprimin -ing mund të jetë një përemër pronor (his, my, Anna's) ose një kundrinor (him, me, Anna). Pronori është më zyrtar; kundrinori është normal në të folur. Me grupe të gjata emërore dhe me there funksionon vetëm kundrinori. Në shqip këtu kemi «që» + «të»: «nuk e kam problem që ai të pijë duhan»; në anglisht nuk vjen to.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «E dëgjuam portën të përplasej…» → heard the gate to. Pas foljeve të perceptimit shqipja vë «të» + lidhore: «Natën e dëgjuam portën e oborrit të përplasej nga era». Ky «të» kthehet në to. Në veprore anglishtja do formën bazë pa to (ose formën -ing).
2. «I bëjnë të qeshin…» → make everyone to. «Shakatë e Endritit i bëjnë të gjithë të qeshin, edhe në mbledhjet më serioze.» Pas «bëj» shqipja vë «të», dhe del make everyone to laugh. Pas make + kundrinë anglishtja vë formën bazë pa to.
3. «Nuk e kam problem që të…» → don't mind + to. «Nuk e kam problem që fëmijët të luajnë në oborr deri vonë.» Fjalë për fjalë del I don't mind the kids to play…. Pas mind vjen kundrina + forma -ing.
4. «E konsiderojnë si…» → consider him as. «Shumë njerëz në Prizren e konsiderojnë si kuzhinierin më të mirë të qytetit.» «Si» kthehet në as. Consider as dëgjohet, por modeli standard është consider + kundrinë + (to be); nëse doni as, përdorni regard ose see.
Mos i ngatërroni
see someone do apo see someone doing – Forma bazë = veprimi i plotë; -ing = veprimi në vazhdim (ndoshta nuk e keni parë fundin).
make someone + mbiemër apo make someone + forma bazë – Me mbiemër, make do të thotë «e bëj të bëhet». Me formë bazë, do të thotë «e bëj ose e detyroj të bëjë».
get someone doing apo get someone to do – Get + kundrinë + -ing = nis një veprimtari ose proces. Get + kundrinë + to do = bind dikë (B2-11).
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Te modeli me it paraprak, it është i dobët; theksi bie te mbiemri: I find it hard to…, She made it clear that….
- I'd appreciate it if… lidhet në një rrjedhë: /aɪd əˈpriːʃieɪt ɪt ɪf/ – «appreciate-it-if» tingëllon si një fjalë e gjatë. Theksi bie te -pre-, jo në fund të fjalës.
- Te seen to dhe heard to, to është i dobët: /siːn tə/, me një «ë» të shkurtër. /iː/ te seen është një «i» e gjatë.
- Watch fillon me /w/, jo me «v»: rrumbullakosni buzët si për «u». Heard /hɜːd/ ka zanoren e gjatë /ɜː/, si një «ë» e zgjatur.
- Mos vini kurrë presje mes kundrinës dhe plotësit: I find it hard to relax. They regard her as an expert.
Rregulli i artë
Disa folje duan një «mbishkrim» pas kundrinës: formë bazë ose -ing pas see / hear, mbiemër pas make / keep / find, as pas regard / describe. Kur mbishkrimi është i gjatë, vini it në vendin e kundrinës dhe çojeni pjesën e gjatë në fund. Në pësore, foljet e perceptimit marrin to – por në veprore, edhe kur në shqip themi «të», nuk vjen to.
Ushtrime
A. Forma
Rishkruani çdo fjali duke përdorur fjalën ose strukturën e dhënë. Ruani kuptimin.
-
Rishkruani duke përdorur "find it": Concentrating in open-plan offices is hard for me.
-
Rishkruani në pësore, duke filluar me "The suspect": Witnesses saw the suspect enter the building shortly before midnight.
-
Rishkruani në pësore, duke filluar me "Two men": A neighbour saw two men running from the scene.
-
Rishkruani si kërkesë të sjellshme duke përdorur "appreciate it": Please could you send me the figures by Friday?
-
Rishkruani duke përdorur "regard": In the opinion of many critics, she is the finest novelist of her generation.
-
Rishkruani duke përdorur "made it clear": The manager said very clearly that nobody would lose their job.
-
Rishkruani duke përdorur "got", duke filluar me "After an hour, we finally": After an hour, the engine finally started running.
B. Kuptimi
Lexoni situatën dhe zgjidhni fjalinë që i shkon më mirë.
-
Një dëshmitare i thotë policisë që e pa ngjarjen nga fillimi deri në fund. Cila fjali i shkon?base form = the whole action
-
U zgjuat për pak në orën 3 të natës; zënka te fqinjët kishte nisur tashmë, dhe ju zuri përsëri gjumi para se të mbaronte. Cila fjali i shkon?-ing = part of the action, in progress
-
Një letër zyrtare falënderimi nga një universitet për një folës të ftuar. Cila është më e përshtatshme?possessive + -ing is more formal
-
Pas javësh diskutimi, një kolege e bindi shefin të miratonte buxhetin. Cila fjali e thotë këtë?get + object + to-infinitive = persuade; get + object + -ing = start an activity or process
-
Një rekomandim pune i shkruar në anglisht të kujdesshme dhe standarde. Cila është më e mirë?consider + object + (to be); consider as is heard but is not the standard pattern
-
Doni të përshkruani si ua ndryshoi ndjenjat fundi i filmit, jo çfarë bëtë. Cila fjali i shkon?make + adjective = cause to become; make + base form = cause to do
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
According to the police report, the security guard was seen leave the building shortly before the alarm went off.
-
Many employees find difficult to switch off in the evenings when work emails keep arriving on their phones.
-
Several reviewers described the new album a bold departure from the band's earlier, more commercial sound.
-
I could hear the rain beating against the windows all night, which made it almost impossible to sleep.
-
The new office manager wants to keep the kitchen tidily, so she has asked everyone to wash their own cups before leaving.
D. Në kontekst
Ndryshoni pjesët me numër të këtij emaili sipas udhëzimeve. Shkruani versionin e ri të çdo pjese.
Dear Mr Harlow,
I am writing about the broken lift in Block C, which has now been out of order for three weeks. (19) Residents have found that reaching the upper floors without help is impossible. (20) Last Tuesday I saw an elderly neighbour. She was struggling up six flights of stairs with her shopping. The repair company does not seem to be in any hurry: (21) workers were seen. They left the site at lunchtime on four days last week. (22) Many residents think that this delay is a serious safety issue, especially for families with small children. (23) Can you tell us when the lift will be repaired? In the meantime, please keep us 24 (inform) of any progress.
Yours sincerely,
Clara Venn
-
Rishkruani (19) duke përdorur një "it" paraprak.
-
Bashkojini dy fjalitë e (20) në një, duke përdorur një folje perceptimi + kundrinë + -ing.
-
Bashkojini dy fjalitë e (21) në një, duke përdorur një folje perceptimi në pësore.
-
Rishkruani (22) duke përdorur "regard".
-
Rishkruani (23) si kërkesë zyrtare duke përdorur "appreciate".
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Po u përgjigjeni një sondazhi për stafin rreth punës në zyrë. Shkruani 3–4 fjali. Përdorni të paktën një herë "find it + mbiemër + to-infinitive", një folje + kundrinë + mbiemër (make / keep / leave) dhe një "regard / see … as".
-
Keni qenë dëshmitar i një aksidenti të vogël në rrugë. Shkruani tri fjali për një deklaratë dëshmitari. Përdorni një folje perceptimi + kundrinë + formë bazë (veprim i plotë), një folje perceptimi + kundrinë + -ing (veprim në vazhdim) dhe një folje perceptimi në pësore.
-
Shkruani rreshtat përmbyllës (2–3 fjali) të një emaili të sjellshëm për një furnitor. Përdorni saktë "I'd appreciate it if…" dhe "make it clear that…", me "it" në të dyja.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: «dua që të…», «më detyroi», «më la» në anglisht Rishkruani duke përdorur "let": My parents never allowed me to stay out after ten.
-
C1-01 Inversion I: Never have I…, No sooner had I… – përmbysja e rendit pas fjalëve mohuese Rishkruani duke filluar me "Never": I had never seen such a crowded station.
-
C1-17 Advanced Comparison: nowhere near, considerably better, all the more – krahasimi i saktë në anglisht Rishkruani duke përdorur "nowhere near": The sequel is not nearly as good as the original.
Përgjigjet
A. Forma
- I find it hard to concentrate in open-plan offices.
- The suspect was seen to enter the building shortly before midnight.
- Two men were seen running from the scene.
- I'd appreciate it if you could send me the figures by Friday. / I'd appreciate it if you sent me the figures by Friday.
- Many critics regard her as the finest novelist of her generation.
- The manager made it very clear that nobody would lose their job. / The manager made it clear that nobody would lose their job.
- After an hour, we finally got the engine running.
B. Kuptimi
- I saw the man break the window.
- I heard the neighbours next door arguing.
- We very much appreciate your coming at such short notice.
- She finally got her boss to approve the budget.
- We consider him to be one of our most reliable employees.
- The ending of the film made me really sad.
C. Gjeni gabimin
- According to the police report, the security guard was seen to leave the building shortly before the alarm went off. / According to the police report, the security guard was seen leaving the building shortly before the alarm went off.
- Many employees find it difficult to switch off in the evenings when work emails keep arriving on their phones.
- Several reviewers described the new album as a bold departure from the band's earlier, more commercial sound.
- ✓ I could hear the rain beating against the windows all night, which made it almost impossible to sleep.
- The new office manager wants to keep the kitchen tidy, so she has asked everyone to wash their own cups before leaving.
D. Në kontekst
- Residents have found it impossible to reach the upper floors without help.
- Last Tuesday I saw an elderly neighbour struggling up six flights of stairs with her shopping.
- Workers were seen to leave the site at lunchtime on four days last week. / Workers were seen leaving the site at lunchtime on four days last week.
- Many residents regard this delay as a serious safety issue, especially for families with small children.
- I would appreciate it if you could tell us when the lift will be repaired.
- informed
E. Radha juaj
- I find it much easier to concentrate at home than in the office. The constant noise in the open-plan area makes me tired by mid-afternoon, and the meeting rooms are rarely left free for quiet work. I regard the office as a place for meetings, not for focused work.
- I saw a cyclist turn sharply into Mill Lane without signalling. At that moment a van was coming down the hill, and I heard the driver shouting a warning. The cyclist was later seen to leave the scene on foot.
- I'd appreciate it if you could confirm the new delivery date by Thursday. Could you also make it clear to your drivers that our loading bay closes at 5 p.m.? Thank you for your help.
F. Përsëritje e përzier
- My parents never let me stay out after ten.
- Never had I seen such a crowded station.
- The sequel is nowhere near as good as the original.
