Remember, forget, stop, try + -ing apo to? Dallimi në kuptim, i shpjeguar në shqip
Remember, Forget, Stop, Try
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të zgjidhni mes -ing dhe to pas remember, forget, stop dhe try, dhe të shpjegoni si e ndryshon kuptimin kjo zgjedhje.
Ideja kryesore
Për shumicën e foljeve, zgjedhja mes -ing dhe to është thjesht një fakt që duhet mësuar B1-17. Por te disa folje shumë të zakonshme, zgjedhja ndryshon kuptimin – dhe ka një logjikë pas saj.
Kujtoni shigjetën nga A1-25 dhe A2-25: to-infinitive tregon përpara, drejt një veprimi që vjen pas foljes kryesore – një detyrë, një synim, një qëllim. Forma -ing shikon vetë veprimin, dhe shpesh ai veprim është tashmë real: ka ndodhur më parë ose po ndodh tashmë.
I remember locking the door: së pari mbyllja, pastaj kujtimi. Remember to lock the door: së pari kujtoni, pastaj mbyllni.
She stopped smoking: duhani ishte real dhe mbaroi. She stopped to smoke: ndaloi së ecuri, dhe pastaj erdhi cigarja.
Mbajeni në mend këtë figurë – -ing shikon vetë veprimin; to tregon përpara – dhe këto katër folje do të kenë kuptim.
Shqipja dhe anglishtja
Shqipja e bën këtë dallim me fjalë të ndryshme – dhe kjo ndihmon. Për një kujtim themi «mbaj mend që e mbylla derën» (me «që / se» dhe kohë të kaluar); për një detyrë themi «mos harro ta mbyllësh derën» (me «të»). «Ndalova së piri duhan» (e lashë) nuk është njësoj me «ndaluam për të blerë ujë» (me qëllim). Dhe «u përpoqa ta hap kavanozin» (përpjekje) nuk është njësoj me «provo ta rindezësh» (eksperiment).
Rreziku vjen nga «të». Shqipja e përdor «të» edhe aty ku anglishtja do -ing: «Nuk mban mend të ketë nënshkruar…», «Provo të shtosh pak limon», «Ndalova të pi duhan». Kur «të» kthehet automatikisht në to, kuptimi në anglisht ndryshon.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Mbaj mend që e mbylla derën. | I remember locking the door. | kujtim → -ing |
| Mos harro të fikësh dritat. | Remember to switch off the lights. | detyrë: këtu është njësoj, «të» → to |
| Babai la duhanin para dhjetë vjetësh. | My dad stopped smoking ten years ago. | e lashë → stop + -ing |
| Ndaluam për të blerë ujë rrugës. | We stopped to buy some water on the way. | qëllim → stop + to |
| U përpoqa ta hap kavanozin. | I tried to open the jar. | përpjekje → try to |
| Provoni ta rindizni. | Try restarting it. | eksperiment → try + -ing |
Shkurt: kujtim («mbaj mend që…»), lënie e një zakoni («la», «ndaloi së…») dhe eksperiment («provo…») = -ing; detyrë («mos harro të…»), qëllim («për të…») dhe përpjekje («u përpoqa të…») = to.
Forma
| Folja | + -ing | + to-infinitive |
|---|---|---|
| remember | kujtim i një veprimi të mëparshëm | kujtoni një detyrë, pastaj e bëni |
| forget | kujtim i një veprimi të mëparshëm (kryesisht I'll never forget + -ing) | nuk e bëni një detyrë |
| stop | mbaroni një veprimtari | ndaloni një veprimtari për të bërë një tjetër |
| try | bëni diçka si eksperiment, për të parë nëse ndihmon | bëni një përpjekje për diçka të vështirë |
Radha e ngjarjeve
| Fjalia | Së pari | Pastaj |
|---|---|---|
| I remember posting the letter. | dërgimi | kujtimi |
| Remember to post the letter. | kujtimi | dërgimi |
| We stopped talking. | biseda | ndalimi |
| We stopped to talk. | ndalimi | biseda |
Përdorimi
1Remember + -ing apo to
Remember + -ing = keni kujtimin e diçkaje që ndodhi më parë. Remember + to = nuk e harroni një detyrë dhe pastaj e bëni. Mund të vini edhe një person para formës -ing: I remember my dad singing.
2Forget + to apo -ing
Forget + to = nuk e bëni një detyrë, sepse nuk ju kujtohet. Ky është modeli shumë më i zakonshëm. Forget + -ing përdoret kryesisht te I'll never forget… (një kujtim i fortë) dhe I'd forgotten all about….
3Stop + -ing apo to
Stop + -ing = mbaroni një veprimtari ose lini një zakon. Stop + to = ndaloni atë që po bëni për të bërë diçka tjetër; ky to tregon qëllim A2-26.
4Try + to apo -ing
Try + to = bëni një përpjekje për diçka të vështirë; mund të mos ia dilni. Try + -ing = bëni diçka si eksperiment, për të parë nëse e zgjidh problemin. Try + -ing përdoret shpesh për të dhënë këshilla. Në shqip «përpiqem të» = try to, kurse «provo…» si këshillë = try + -ing.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Nuk mban mend të ketë nënshkruar…» → doesn't remember to sign. «Arta nuk mban mend të ketë nënshkruar këtë formular javën e kaluar, por firma e saj është aty». Në shqip «të» shkon edhe me kujtimet. Në anglisht remember to është vetëm për detyrat; për një kujtim duhet remember + -ing.
2. «Ndaloi të luante…» → stopped to play. «Pas lindjes së vajzës, Besniku ndaloi të luante futboll me shokët». Në shqip kjo do të thotë «e la futbollin». Fjalë për fjalë del stopped to play football, që në anglisht do të thotë «ndaloi diçka tjetër për të luajtur futboll». Për lënien e një zakoni: stop + -ing.
3. «Provoni të përdorni…» → try to use. Si këshillë për pastrimin themi: «Nëse njolla nuk del, provoni të përdorni pak sodë buke». «Provoni të» kthehet në try to, që në anglisht tingëllon si përpjekje e vështirë. Për një këshillë, një eksperiment: try + -ing.
Mos i ngatërroni
try to do apo try doing – përpjekje apo eksperiment.
stop to do apo stop doing – qëllim apo mbarim.
remember doing apo remember to do – kujtim apo detyrë.
Folje të tjera që ndryshojnë kuptim – regret, mean, go on, like dhe need janë te B2-16. Foljet si enjoy ose decide kanë vetëm një model dhe kuptimi nuk ndryshon B1-17.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Drejtshkrimi i formës -ing: stop → stopping (dyfishohet bashkëtingëllorja), forget → forgetting (theksi në rrokjen e fundit, prandaj dyfishohet t), try → trying (y mbetet).
- to është e dobët para bashkëtingëllores: /tə/ – to call /tə ˈkɔːl/. Zanorja /ə/ është afër «ë»-së shqipe.
- Te stopped to dy tingujt t bashkohen në një: /stɒpt tə/ (UK), /stɑːpt tə/ (US). Mos e lexoni stopped si dy rrokje («stop-ed»): është një rrokje e vetme. Dëgjoni me kujdes nëse pas foljes vjen to apo -ing.
- -ing /ɪŋ/ mbaron me një tingull hundor, pa «g» të shtuar në fund.
- remember /rɪˈmembə/ (UK), /rɪˈmembər/ (US) – theksi në rrokjen e dytë.
Rregulli i artë
Pas remember, forget, stop dhe try, -ing shikon vetë veprimin ose diçka që ka ndodhur tashmë, kurse to tregon përpara, drejt një veprimi që vjen më pas: një detyrë, një qëllim ose një përpjekje. Mos e ktheni «të» automatikisht në to.
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
-
I clearly remember (put) my keys in my bag.
-
Please remember (water) the plants while I'm away.
-
My grandfather stopped (drive) when he turned 85.
-
On the way home, we stopped (buy) some coffee.
-
I'll never forget (see) the sea for the first time.
-
Did you remember (lock) the back door, or is it still open?
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë sipas kuptimit në kllapa.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I tried … the box, but it was too heavy. (= I made an effort, but failed)
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: If the soup is too salty, try … a potato. (= do it as an experiment and see if it helps)
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: We stopped … at the view. (= we stopped walking so that we could look)
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'll never forget … my hero. (= a memory)
-
Cila fjali do të thotë «e la duhanin»?
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
I remember to go to that beach when I was a child.
-
Don't forget calling your grandmother tonight.
-
Can you stop to tap your pen? It's driving me crazy.
-
I tried to call you three times, but you didn't answer.
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
Mia: Did you remember 16 (pack) the charger?
Dan: Yes. I remember 17 (put) it in the side pocket.
Mia: Good. Can we stop 18 (get) a coffee soon? I'm falling asleep.
Dan: Sure. And please stop 19 (check) your phone — look at the view!
Mia: I'm trying 20 (find) the hotel's address. It isn't in my emails.
Dan: Try 21 (search) for the word "booking". That sometimes works.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy fjali: një gjë që mbani mend se e bënit kur ishit fëmijë dhe një gjë që nuk duhet ta harroni këtë javë.
-
Një shok nuk fle dot. Jepini dy këshilla me try + -ing.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B1-17 Folje + -ing apo folje + to në anglisht: listat e plota (enjoy doing, decide to do) I've decided (look) for a new job.
-
B1-17 Folje + -ing apo folje + to në anglisht: listat e plota (enjoy doing, decide to do) Do you mind (wait) a few minutes?
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: «dua që të…», «më detyroi», «më la» në anglisht My parents made me (practise) the piano every day.
-
B1-19 Gerund në anglisht: forma -ing si emër, pas parafjalëve dhe «look forward to + -ing» I'm looking forward to (see) you.
Përgjigjet
A. Forma
- putting
- to water
- driving
- to buy
- seeing
- to lock
B. Kuptimi
- to lift
- adding
- to look
- meeting
- She stopped smoking.
C. Gjeni gabimin
- I remember going to that beach when I was a child.
- Don't forget to call your grandmother tonight.
- Can you stop tapping your pen? It's driving me crazy.
- ✓ I tried to call you three times, but you didn't answer.
D. Në kontekst
- to pack
- putting / having put
- to get
- checking
- to find
- searching
E. Radha juaj
- I remember riding my bike to school. I must remember to renew my passport.
- Try turning off your phone an hour before bed. Try reading something boring.
F. Përsëritje e përzier
- to look
- waiting
- practise
- seeing
