Sagnmynstur á ensku fyrir lengra komna: see him do, find it hard, regard as
Advanced Verb Patterns: See Him Do, Find It Hard
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu notað sagnir sem taka andlag + annan lið: skynjunarsagnir með grunnmynd eða -ing mynd (og þolmynd þeirra með to), andlag + lýsingarorð, it sem undirbúningsandlag, andlag + as, get someone doing (með stuttri upprifjun á help (to)) og eignarfornafn eða andlagsfornafn + -ing mynd (I don't mind him / his smoking).
Aðalatriðið
Margar sagnir eru ekki fullkomnar með andlaginu einu. I saw her er í lagi, en oft viljum við segja hvað hún gerði: I saw her cross the road. They made me er hálfkarað: They made me nervous. Seinni liðurinn á eftir andlaginu kallast sagnfylling (complement): hann lýkur upplýsingunum um andlagið.
Hugsaðu þér andlagið sem mynd og sagnfyllinguna sem myndatexta. Find + the film + boring: sögnin velur myndina og boring er textinn undir henni. Hver sögn leyfir aðeins ákveðna myndatexta: grunnmynd, -ing mynd, lýsingarorð, as + nafnorð eða to + sögn.
Ef myndatextinn er langur – heill nafnháttur með to eða heil setning – setur enskan stutta orðið it í sæti andlagsins og færir langa hlutann aftast: I find it hard to concentrate.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: margt hér þekkirðu. Á eftir „sjá“, „heyra“ og „horfa á“ kemur á íslensku andlag + nafnháttur án „að“: „Ég sá hann skora sigurmarkið“, „Ég heyrði einhvern banka“ – eins og I saw him score. Ef athöfnin var í gangi segjum við „vera að“: „Ég sá krakkana vera að leika sér“ – það er -ing (playing). „Fréttirnar gerðu hana glaða“ er made her happy, og „líta á hana sem…“ er nákvæmlega regard her as. Við segjum meira að segja „gerir það auðvelt að…“ og „ég kynni að meta það ef…“, með sama undirbúningsorði og enskan.
Munurinn er á þremur stöðum. Í fyrsta lagi þolmyndin: „Hann sást fara“ hefur ekkert nafnháttarmerki, en á ensku þarf to: He was seen to leave. Í öðru lagi „Mér finnst erfitt að…“: þar er ekkert „það“ á íslensku, en á ensku er það skylda: I find it hard to… Í þriðja lagi „fá einhvern til að gera eitthvað“: á eftir make kemur grunnmynd án to (made me cry), en á eftir get kemur to (got my brother to lend).
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Ég horfði á hann skora sigurmarkið. | I watched him score the winning goal. | andlag + nafnháttur án „að“ – hér er þetta eins |
| Þegar ég leit út sá ég krakkana vera að leika sér í snjónum. | When I looked out, I saw the kids playing in the snow. | „vera að“ → -ing |
| Hinn grunaði sást fara inn í bygginguna skömmu fyrir miðnætti. | The suspect was seen to enter the building shortly before midnight. | í þolmynd þarf to |
| Fréttirnar gerðu hana mjög glaða. | The news made her really happy. | andlag + lýsingarorð – hér er þetta eins |
| Mér finnst erfitt að einbeita mér í opnum skrifstofurýmum. | I find it hard to concentrate in open-plan offices. | á ensku þarf undirbúningsorðið it |
| Ég kynni að meta það ef þú gætir sent skýrsluna fyrir föstudag. | I'd appreciate it if you could send the report by Friday. | „það“ → it – hér er þetta eins |
| Margir líta á hana sem besta leikstjóra sinnar kynslóðar. | Many people regard her as the best director of her generation. | „líta á … sem“ → regard … as |
| Lagið fékk mig til að gráta. | The song made me cry. | á eftir make: grunnmynd, ekkert to |
Í stuttu máli: „sá hann fara“ er saw him leave, en „hann sást fara“ er he was seen to leave; „mér finnst erfitt að“ er I find it hard to; „líta á … sem“ er regard … as; og „fékk mig til að gráta“ er made me cry, án to.
Form
Skynjunarsagnir (see, hear, watch, notice, feel, smell)
| Mynstur | Merking | Dæmi |
|---|---|---|
| sögn + andlag + grunnmynd | öll athöfnin | I saw her cross the road. |
| sögn + andlag + -ing | hluti athafnarinnar, í gangi | I saw her crossing the road. |
| þolmynd + to + grunnmynd | öll athöfnin (þolmynd) | She was seen to leave at 10. |
| þolmynd + -ing | í gangi (þolmynd) | She was seen leaving at 10. |
Andlag + sagnfylling
| Mynstur | Sagnir | Dæmi |
|---|---|---|
| sögn + andlag + lýsingarorð | make, keep, leave, find, consider, drive, paint | Keep the door closed. |
| sögn + it + lýsingarorð/nafnorð + to + nafnháttur / that-setning | find, make, consider, think | I find it hard to relax. |
| sögn + it + if / when-setning | appreciate, like, love, hate, can't stand | I'd appreciate it if you called. |
| sögn + andlag + as + nafnorð / lýsingarorð | regard, see, view, describe, treat, think of | They regard her as an expert. |
| consider + andlag + (to be) + nafnorð / lýsingarorð | consider | We consider him (to be) reliable. |
Help, get og andlag + -ing
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| help + andlag + (to) + grunnmynd – upprifjun úr B1-18 | She helped me (to) move. |
| get + andlag + -ing | We finally got the engine running. |
| sögn + eignarfornafn + -ing (formlegt) | I don't mind his smoking. |
| sögn + andlagsfornafn + -ing (hlutlaust / óformlegt) | I don't mind him smoking. |
Notkun
1Skynjunarsagnir + andlag + grunnmynd eða -ing
Á eftir see, hear, watch, notice og feel notarðu grunnmynd þegar þú upplifðir alla athöfnina, og -ing mynd þegar þú upplifðir hluta hennar, á meðan hún var í gangi. Með stuttum athöfnum er grunnmyndin eðlileg; -ing myndin sýnir athöfn sem varir. Á eftir smell kemur yfirleitt -ing. (Forsmekkur var í B2-16; see that… er í C2-08.) Íslenskan notar hér nafnhátt án „að“, alveg eins og enskan notar grunnmynd, og „vera að“ samsvarar oft -ing.
2Í þolmynd kemur to á eftir skynjunarsögn
Í þolmynd verður grunnmyndin að to + grunnmynd. -ing myndin helst óbreytt. Þessi þolmynd er algeng í fréttum og skýrslum. Á íslensku notum við oft -st sögn með nafnhætti án „að“: „hann sást fara“, „hann heyrðist segja“ – en á ensku þarf to.
3Sögn + andlag + lýsingarorð
Á eftir mörgum sögnum kemur andlag og síðan lýsingarorð sem lýsir ástandi andlagsins eða útkomu athafnarinnar. Hér á lýsingarorð heima, ekki atviksorð. Á íslensku er þetta eins: „gerði hana glaða“, „máluðum eldhúsið hvítt“.
4It sem undirbúningsandlag
Þegar raunverulega andlagið er langur nafnháttur með to eða heil setning seturðu it í sæti andlagsins og færir langa hlutann aftast. Algeng mynstur: find / make / think / consider it + lýsingarorð + to + nafnháttur / that-setning og appreciate / like / hate / can't stand it + if / when. Án it eru setningar með find / make / consider rangar; appreciate if án it heyrist í óformlegu tali, en vandað mál heldur it. Á íslensku höfum við stundum „það“ („gerir það auðvelt“, „kynni að meta það“), en ekki alltaf: „Mér finnst erfitt að…“, „Flestum finnst dónalegt að…“.
5Sögn + andlag + as
Sagnir um skoðun og lýsingu – regard, see, view, describe, treat, refer to, think of – nota andlag + as + nafnorð eða lýsingarorð. Á eftir consider kemur nafnorðið eða lýsingarorðið yfirleitt beint eða með to be. Á íslensku segjum við „líta á … sem“ og „lýsa … sem“ – „sem“ er hér as.
6Get + andlag + -ing (og stutt upprifjun á help)
Get + andlag + -ing merkir „koma einhverju eða einhverjum af stað“ – vél, ferli eða fólki. Berðu saman við get someone to do (fá einhvern til, sannfæra) í B2-11 og make someone do í B1-18. Upprifjun: á eftir help getur grunnmyndin komið með eða án to – sjá B1-18.
7Eignarfornafn eða andlagsfornafn + -ing
Á eftir mind, imagine, remember, appreciate, object to, dislike getur gerandi -ing athafnarinnar verið í eignarfalli (his, my, Anna's) eða andlagsfalli (him, me, Anna). Eignarfallið er formlegra; andlagsfallið er algengt í tali. Með löngum nafnliðum og með there gengur aðeins andlagsfallið. Á íslensku notum við hér oft „að“-setningu eða „þegar“.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Hann sást fara…“ → was seen leave. Á íslensku segjum við „Hún sást ganga út“, „Hann heyrðist kvarta“ – -st sögn og nafnháttur án „að“ – og „Við vorum látin bíða“. Í germynd er enskan eins (I saw her walk out), en í þolmynd þarf enskan to: She was seen to walk out. Sama gildir um make: They made us wait, en We were made to wait. Ef athöfnin var í gangi geturðu líka notað -ing með see og hear: was seen walking.
2. „Mér finnst erfitt að…“, „telja auðveldara að…“ → find hard to, consider easier to. Á íslensku er ekkert „það“ í „Mér finnst erfitt að vakna“ eða „Flestum finnst óþægilegt að…“. Þegar „finnst“ verður find á ensku vantar því auðveldlega it. Á eftir find, make, consider og think + lýsingarorð + to þarf enskan undirbúningsorðið it.
3. „gerðu hana að fyrirliða“ → made her to captain. Á íslensku „gerum“ við einhvern „að“ einhverju: „Liðið gerði hana að fyrirliða“, „Bærinn gerði hann að heiðursborgara“. Þetta „að“ verður auðveldlega to á ensku. En á eftir make (og elect, appoint, name) kemur nafnorðið beint á eftir andlaginu, án to og oft án greinis þegar um stöðu eða hlutverk er að ræða: made her captain, elected him chairman.
Ekki rugla saman
see someone do og see someone doing – Grunnmynd = öll athöfnin; -ing = athöfn í gangi (þú sást ekki endilega endinn). Á íslensku: „sá hann stökkva“ og „sá hann vera að synda“.
make someone + lýsingarorð og make someone + grunnmynd – Með lýsingarorði merkir make „gera að“. Með grunnmynd merkir það „láta / fá til að gera“.
get someone doing og get someone to do – Get + andlag + -ing = athöfn eða ferli fer af stað. Get + andlag + to do = sannfæra (B2-11).
Stafsetning og framburður
- Í mynstrinu með undirbúnings-it er it veikt; áherslan er á lýsingarorðinu: I find it HARD to…, She made it CLEAR that…. (Hástafirnir sýna hér aðeins áherslu.)
- I'd appreciate it if… rennur saman: /aɪd əˈpriːʃieɪt ɪt ɪf/ – appreciate-it-if hljómar eins og eitt langt orð. Áherslan er á öðru atkvæði appreciate (ap-PRE-ciate), ekki á fyrsta eins og í íslenskum orðum. Í -ciate er /ʃ/, ekki s. Í I'd er /d/ í lokin raddað; íslenskt d er óraddað, svo láttu raddböndin titra aðeins.
- Í seen to og heard to er to veikt: /siːn tə/. heard /hɜːd/: /ɜː/ er ekki íslenskt ö – varirnar eru ekki kringdar; h-ið fremst er létt, eins og íslenskt h.
- Engin komma milli andlags og sagnfyllingar: I find it hard to relax. They regard her as an expert.
Gullna reglan
Sumar sagnir þurfa „myndatexta“ á eftir andlaginu: grunnmynd eða -ing á eftir see / hear, lýsingarorð á eftir make / keep / find, as á eftir regard / describe. Ef textinn er langur seturðu it í sæti andlagsins og færir langa hlutann aftast. Í þolmynd þurfa skynjunarsagnir to. Og mundu: „hann sást fara“ er he was seen to leave, „mér finnst erfitt að“ er I find it hard to, og „fékk mig til að gráta“ er made me cry.
Æfingar
A. Form
Umorðaðu hverja setningu með orðinu eða formgerðinni sem gefin er. Merkingin á að haldast.
-
Notaðu "find it": Concentrating in open-plan offices is hard for me.
-
Skrifaðu í þolmynd og byrjaðu á "The suspect": Witnesses saw the suspect enter the building shortly before midnight.
-
Skrifaðu í þolmynd og byrjaðu á "Two men": A neighbour saw two men running from the scene.
-
Skrifaðu sem kurteisa beiðni með "appreciate it": Please could you send me the figures by Friday?
-
Notaðu "regard": In the opinion of many critics, she is the finest novelist of her generation.
-
Notaðu "made it clear": The manager said very clearly that nobody would lose their job.
-
Notaðu "got" og byrjaðu á "After an hour, we finally": After an hour, the engine finally started running.
B. Merking
Lestu aðstæðurnar og veldu setninguna sem passar best.
-
Vitni segir lögreglunni að það hafi séð atvikið frá upphafi til enda. Hvor setningin passar?base form = the whole action
-
Þú vaknaðir stutta stund klukkan þrjú um nótt; rifrildið hjá nágrönnunum var þegar í gangi og þú sofnaðir aftur áður en því lauk. Hvor setningin passar?-ing = part of the action, in progress
-
Formlegt þakkarbréf háskóla til gestafyrirlesara. Hvor passar betur?possessive + -ing is more formal
-
Eftir margra vikna umræður sannfærði samstarfskona yfirmann sinn um að samþykkja fjárhagsáætlunina. Hvor setningin segir þetta?get + object + to-infinitive = persuade; get + object + -ing = start an activity or process
-
Meðmælabréf skrifað á vandaðri staðlaðri ensku. Hvor er betri?consider + object + (to be); consider as is heard but is not the standard pattern
-
Þú vilt lýsa því hvernig endir myndarinnar breytti líðan þinni, ekki því sem þú gerðir. Hvor setningin passar?make + adjective = cause to become; make + base form = cause to do
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
According to the police report, the security guard was seen leave the building shortly before the alarm went off.
-
Many employees find difficult to switch off in the evenings when work emails keep arriving on their phones.
-
Several reviewers described the new album a bold departure from the band's earlier, more commercial sound.
-
I could hear the rain beating against the windows all night, which made it almost impossible to sleep.
-
The new office manager wants to keep the kitchen tidily, so she has asked everyone to wash their own cups before leaving.
D. Í samhengi
Breyttu númeruðu hlutum tölvupóstsins eftir fyrirmælunum. Skrifaðu nýja útgáfu af hverjum hluta.
Dear Mr Harlow,
I am writing about the broken lift in Block C, which has now been out of order for three weeks. (19) Residents have found that reaching the upper floors without help is impossible. (20) Last Tuesday I saw an elderly neighbour. She was struggling up six flights of stairs with her shopping. The repair company does not seem to be in any hurry: (21) workers were seen. They left the site at lunchtime on four days last week. (22) Many residents think that this delay is a serious safety issue, especially for families with small children. (23) Can you tell us when the lift will be repaired? In the meantime, please keep us 24 (inform) of any progress.
Yours sincerely,
Clara Venn
-
Umorðaðu setningu (19) með undirbúningsorðinu "it".
-
Sameinaðu setningarnar tvær í (20) í eina með skynjunarsögn + andlagi + -ing mynd.
-
Sameinaðu setningarnar tvær í (21) í eina með þolmynd skynjunarsagnar.
-
Umorðaðu setningu (22) með "regard".
-
Umorðaðu setningu (23) sem formlega beiðni með "appreciate".
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Þú svarar starfsmannakönnun um vinnu á skrifstofunni. Skrifaðu 3–4 setningar. Notaðu að minnsta kosti einu sinni "find it + lýsingarorð + to + nafnhátt", einu sinni sögn + andlag + lýsingarorð (make / keep / leave) og einu sinni "regard / see … as".
-
Þú sást lítið slys úti á götu. Skrifaðu þrjár setningar í vitnisburð. Notaðu einu sinni skynjunarsögn + andlag + grunnmynd (heil athöfn), einu sinni skynjunarsögn + andlag + -ing (athöfn í gangi) og einu sinni þolmynd skynjunarsagnar.
-
Skrifaðu lokalínur kurteislegs tölvupósts til birgis (2–3 setningar). Notaðu "I'd appreciate it if…" og "make it clear that…" rétt, bæði með "it".
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: sögn + andlag + to á ensku Notaðu "let": My parents never allowed me to stay out after ten.
-
C1-01 Inversion á ensku: Never have I…, No sooner had I… – umsnúin orðaröð eftir neitun Byrjaðu á "Never": I had never seen such a crowded station.
-
C1-17 Samanburður á ensku fyrir lengra komna: nowhere near, not so much… as, all the more Notaðu "nowhere near": The sequel is not nearly as good as the original.
Svör
A. Form
- I find it hard to concentrate in open-plan offices.
- The suspect was seen to enter the building shortly before midnight.
- Two men were seen running from the scene.
- I'd appreciate it if you could send me the figures by Friday. / I'd appreciate it if you sent me the figures by Friday.
- Many critics regard her as the finest novelist of her generation.
- The manager made it very clear that nobody would lose their job. / The manager made it clear that nobody would lose their job.
- After an hour, we finally got the engine running.
B. Merking
- I saw the man break the window.
- I heard the neighbours next door arguing.
- We very much appreciate your coming at such short notice.
- She finally got her boss to approve the budget.
- We consider him to be one of our most reliable employees.
- The ending of the film made me really sad.
C. Finndu villuna
- According to the police report, the security guard was seen to leave the building shortly before the alarm went off. / According to the police report, the security guard was seen leaving the building shortly before the alarm went off.
- Many employees find it difficult to switch off in the evenings when work emails keep arriving on their phones.
- Several reviewers described the new album as a bold departure from the band's earlier, more commercial sound.
- ✓ I could hear the rain beating against the windows all night, which made it almost impossible to sleep.
- The new office manager wants to keep the kitchen tidy, so she has asked everyone to wash their own cups before leaving.
D. Í samhengi
- Residents have found it impossible to reach the upper floors without help.
- Last Tuesday I saw an elderly neighbour struggling up six flights of stairs with her shopping.
- Workers were seen to leave the site at lunchtime on four days last week. / Workers were seen leaving the site at lunchtime on four days last week.
- Many residents regard this delay as a serious safety issue, especially for families with small children.
- I would appreciate it if you could tell us when the lift will be repaired.
- informed
E. Spreyttu þig
- I find it much easier to concentrate at home than in the office. The constant noise in the open-plan area makes me tired by mid-afternoon, and the meeting rooms are rarely left free for quiet work. I regard the office as a place for meetings, not for focused work.
- I saw a cyclist turn sharply into Mill Lane without signalling. At that moment a van was coming down the hill, and I heard the driver shouting a warning. The cyclist was later seen to leave the scene on foot.
- I'd appreciate it if you could confirm the new delivery date by Thursday. Could you also make it clear to your drivers that our loading bay closes at 5 p.m.? Thank you for your help.
F. Blönduð upprifjun
- My parents never let me stay out after ten.
- Never had I seen such a crowded station.
- The sequel is nowhere near as good as the original.
