See Him Do, Find It Hard, Regard As – ზმნის რთული კონსტრუქციები ინგლისურად
Advanced Verb Patterns: See Him Do, Find It Hard
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ისეთი ზმნების გამოყენებას, რომლებსაც დამატება + მეორე ელემენტი მოსდევს: აღქმის ზმნები საწყისი ფორმით ან -ing ფორმით (და მათი ვნებითი გვარი to-თი), დამატება + ზედსართავი, it როგორც წინასწარი დამატება, დამატება + as, get someone doing (help (to)-ს მოკლე გამეორებით) და კუთვნილებითი ნაცვალსახელი ან დამატება + -ing (I don't mind him / his smoking).
მთავარი იდეა
ბევრი ზმნა მხოლოდ დამატებით სრული არ არის. I saw her სწორია, მაგრამ ხშირად გვინდა ვთქვათ, რას აკეთებდა: I saw her cross the road. They made me დაუსრულებელია: They made me nervous. დამატების შემდეგ მეორე ელემენტს შემავსებელი (complement) ჰქვია: ის დამატების შესახებ ინფორმაციას ასრულებს.
წარმოიდგინეთ, რომ დამატება სურათია, შემავსებელი კი – სურათის წარწერა. Find + the film + boring: ზმნა სურათს ირჩევს, boring კი მის ქვეშ წარწერაა. ყოველი ზმნა მხოლოდ გარკვეული ტიპის წარწერას იღებს: საწყის ფორმას, -ing ფორმას, ზედსართავს, as + არსებით სახელს ან to + ზმნას.
როცა წარწერა გრძელია – მთელი to-ინფინიტივი ან წინადადება – ინგლისური დამატების ადგილას მოკლე it-ს სვამს და გრძელ ნაწილს ბოლოში გადაიტანს: I find it hard to concentrate.
ქართული და ინგლისური
ქართული ამ შემთხვევებში სხვა საშუალებებს იყენებს. აღქმის ზმნებთან ჩვეულებრივ დამოკიდებული წინადადება მოდის: „დავინახე, როგორ გადაკვეთა გზა“, „მესმოდა, როგორ კამათობდნენ“. ინგლისურად კი დამატებასა და საწყის ფორმას ან -ing ფორმას ვიყენებთ: I saw her cross the road. „ძნელია“, „მიჭირს“, „მძულს, როცა…“ ქართულად დამატების გარეშე მშვენივრად მუშაობს; ინგლისურად find, make, hate, appreciate-ს დამატება სჭირდება – ამიტომ ჩნდება it.
ყველაზე საინტერესო ქართული ვითარებითი ბრუნვის „-ად“-ია. ერთი მხრივ, ის ზუსტად as-ის საქმეს აკეთებს: „მას საუკეთესო რეჟისორად მიიჩნევენ“ = regard her as the best director – აქ ერთნაირია. მეორე მხრივ, „-ად“ ზმნიზედასაც აწარმოებს („სუფთად“, „საინტერესოდ“), ამიტომ დამატების შემდეგ ზედსართავის ნაცვლად ზმნიზედა ჩნდება. ინგლისურად აქ ზედსართავია საჭირო: keep it clean.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ვუყურე, როგორ გაიტანა გადამწყვეტი გოლი. | I watched him score the winning goal. | ქართულად „როგორ“ + წინადადება; ინგლისურად დამატება + საწყისი ფორმა |
| მთელი ღამე მესმოდა, როგორ კამათობდნენ მეზობლები. | I could hear my neighbours arguing all night. | მიმდინარე ქმედება → დამატება + -ing |
| ღია ოფისში კონცენტრირება მიჭირს. | I find it hard to concentrate in open-plan offices. | ქართულად დამატება არ არის; ინგლისურად it |
| მძულს, როცა ფილმის დროს ლაპარაკობენ. | I hate it when people talk during films. | ინგლისურად hate-ს დამატება სჭირდება: it |
| ბევრი მას თავისი თაობის საუკეთესო რეჟისორად მიიჩნევს. | Many people regard her as the best director of her generation. | აქ ერთნაირია: „-ად“ = as |
| სახლიდან რომ გადიხართ, ფანჯრები ღია არ დატოვოთ. | Don't leave the windows open when you go out. | აქ ერთნაირია: ზედსართავი; ოღონდ „-ად“-იან ზმნიზედას ერიდეთ |
მოკლედ: „როგორ“ + წინადადება → დამატება + საწყისი ფორმა / -ing; „მიჭირს“, „მძულს, როცა“ → find it, hate it when; „-ად“ = as, მაგრამ დამატების შემდეგ – ზედსართავი, არა ზმნიზედა.
ფორმა
აღქმის ზმნები (see, hear, watch, notice, feel, smell)
| სქემა | მნიშვნელობა | მაგალითი |
|---|---|---|
| ზმნა + დამატება + საწყისი ფორმა | მთელი ქმედება | I saw her cross the road. |
| ზმნა + დამატება + -ing | ქმედების ნაწილი, მიმდინარე | I saw her crossing the road. |
| ვნებითი + to + საწყისი ფორმა | მთელი ქმედება (ვნებითი) | She was seen to leave at 10. |
| ვნებითი + -ing | მიმდინარე (ვნებითი) | She was seen leaving at 10. |
დამატება + შემავსებელი
| სქემა | ზმნები | მაგალითი |
|---|---|---|
| ზმნა + დამატება + ზედსართავი | make, keep, leave, find, consider, drive, paint | Keep the door closed. |
| ზმნა + it + ზედსართავი / არსებითი სახელი + to-ინფინიტივი / that-წინადადება | find, make, consider, think | I find it hard to relax. |
| ზმნა + it + if / when-წინადადება | appreciate, like, love, hate, can't stand | I'd appreciate it if you called. |
| ზმნა + დამატება + as + არსებითი სახელი / ზედსართავი | regard, see, view, describe, treat, think of | They regard her as an expert. |
| consider + დამატება + (to be) + არსებითი სახელი / ზედსართავი | consider | We consider him (to be) reliable. |
Help, get და დამატება + -ing
| სქემა | მაგალითი |
|---|---|
| help + დამატება + (to) + საწყისი ფორმა – გამეორება B1-18-დან | She helped me (to) move. |
| get + დამატება + -ing | We finally got the engine running. |
| ზმნა + კუთვნილებითი ნაცვალსახელი + -ing (ფორმალური) | I don't mind his smoking. |
| ზმნა + დამატება + -ing (ნეიტრალური / არაფორმალური) | I don't mind him smoking. |
გამოყენება
1აღქმის ზმნები + დამატება + საწყისი ფორმა ან -ing
see, hear, watch, notice და feel-ის შემდეგ საწყისი ფორმა გამოიყენეთ, როცა მთელ ქმედებას შეესწარით, ხოლო -ing ფორმა – როცა მის ნაწილს, მიმდინარეს. მოკლე ქმედებებისთვის საწყისი ფორმა ბუნებრივია; -ing ფორმა დროში გაწელილ ქმედებას აჩვენებს. Smell-ს ჩვეულებრივ -ing მოსდევს. (მოკლე შესავალი იყო B2-16-ში; see that… – C2-08-ში.)
2აღქმის ზმნები ვნებით გვარში to-ს იღებს
ვნებით გვარში საწყისი ფორმა to + საწყისი ფორმა ხდება. -ing ფორმა არ იცვლება. ეს ვნებითი გვარი ხშირია სიახლეებსა და ანგარიშებში.
3ზმნა + დამატება + ზედსართავი
ბევრ ზმნას დამატება და ზედსართავი მოსდევს, რომელიც დამატების მდგომარეობას ან ქმედების შედეგს აღწერს. ამ ადგილას ზედსართავი გამოიყენეთ და არა ზმნიზედა.
4It როგორც წინასწარი დამატება
როცა ნამდვილი დამატება გრძელი to-ინფინიტივი ან წინადადებაა, დამატების ადგილას it დასვით, გრძელი ნაწილი კი ბოლოში გადაიტანეთ. ხშირი სქემები: find / make / think / consider it + ზედსართავი + to-ინფინიტივი / that-წინადადება და appreciate / like / hate / can't stand it + if / when. it-ის გარეშე find / make / consider-იანი წინადადებები არასწორია; appreciate if it-ის გარეშე არაფორმალურ მეტყველებაში ისმის, მაგრამ ზუსტი ინგლისური it-ს ინარჩუნებს.
5ზმნა + დამატება + as
აზრისა და აღწერის ზმნები – regard, see, view, describe, treat, refer to, think of – დამატება + as + არსებით სახელს ან ზედსართავს იყენებს. Consider ჩვეულებრივ არსებით სახელს ან ზედსართავს პირდაპირ იღებს, ან to be-თი.
6Get + დამატება + -ing (და help-ის მოკლე გამეორება)
Get + დამატება + -ing ნიშნავს „რაიმეს ან ვინმეს ამუშავება, დაძვრა“ – მანქანის, პროცესის ან ადამიანების. შეადარეთ get someone to do (დარწმუნება) B2-11-ში და make someone do B1-18-ში. გამეორება: help-ის შემდეგ საწყისი ფორმა to-თი ან მის გარეშე დგას – იხ. B1-18.
7კუთვნილებითი ნაცვალსახელი ან დამატება + -ing
mind, imagine, remember, appreciate, object to, dislike-ის მსგავსი ზმნების შემდეგ -ing ქმედების შემსრულებელი შეიძლება იყოს კუთვნილებითი (his, my, Anna's) ან დამატება (him, me, Anna). კუთვნილებითი უფრო ფორმალურია; დამატების ფორმა მეტყველებაში ჩვეულებრივია. გრძელ არსებით ფრაზებთან და there-თან მხოლოდ დამატების ფორმა გამოდგება.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „საინტერესოდ მივიჩნიე“ → ზმნიზედა დამატების შემდეგ. ქართული „-ად“ ზმნიზედას აწარმოებს: „ლექცია ძალიან საინტერესოდ მივიჩნიე“, „ოთახი სუფთად შეინახეთ“. ინგლისურად find, keep, make, leave-ის დამატების შემდეგ ზედსართავი დგას – ის დამატებას აღწერს და არა ქმედებას.
2. „ზედმეტად მიიჩნევენ“ → consider as. ქართული „-ად“ ბევრ ზმნასთან ზუსტად as-ის საქმეს აკეთებს, ამიტომ as consider-საც ემატება. regard, see, describe-თან as სწორია, consider-თან კი სტანდარტული სქემაა დამატება + (to be).
3. „ვერ ვიტან, როცა…“ → can't stand when. ქართულად „ვერ ვიტან“, „მიყვარს“, „მძულს“ დამატების გარეშე პირდაპირ „როცა“-ს უერთდება. ინგლისურ მეტყველებაში I can't stand when… ისმის, მაგრამ ზუსტ ინგლისურში ზმნას დამატება სჭირდება: it.
4. „ვუყურებდი, როგორ…“ → watched how / saw how. ქართულად აღქმის ზმნას („დავინახე“, „ვუყურებდი“) „როგორ“ + წინადადება მოსდევს. ინგლისური how კი ხერხს ან ხარისხს ნიშნავს („რანაირად“). თავად ქმედებაზე სალაპარაკოდ – დამატება + საწყისი ფორმა ან -ing.
არ აგერიოთ
see someone do თუ see someone doing – საწყისი ფორმა = დასრულებული ქმედება; -ing = მიმდინარე ქმედება (შეიძლება დასასრული არ გინახავთ).
make someone + ზედსართავი თუ make someone + საწყისი ფორმა – ზედსართავთან make ნიშნავს „რაიმედ ქცევას“. საწყის ფორმასთან – „რაიმეს გაკეთების გამოწვევას ან იძულებას“.
get someone doing თუ get someone to do – Get + დამატება + -ing = აქტივობის ან პროცესის დაწყება. Get + დამატება + to do = დარწმუნება (B2-11).
მართლწერა და გამოთქმა
- წინასწარი it-ის სქემაში it სუსტია; მახვილი ზედსართავზე მოდის: I find it hard to…, She made it clear that….
- I'd appreciate it if… ერთად წარმოითქმის: /aɪd əˈpriːʃieɪt ɪt ɪf/ – appreciate-it-if ერთ გრძელ სიტყვად ისმის. /ʃ/ ქართული „შ“-ა – აქ უპირატესობა გაქვთ.
- seen to და heard to-ში to სუსტია: /siːn tə/. /iː/ გრძელია; /h/ ქართული „ჰ“-ა, არა „ხ“.
- დამატებასა და მის შემავსებელს შორის მძიმე არასოდეს დასვით: I find it hard to relax. They regard her as an expert. ქართულად „როგორ“-ის წინ მძიმე იწერება, ინგლისურ სქემაში კი არა.
ოქროს წესი
ზოგ ზმნას დამატების შემდეგ „წარწერა“ სჭირდება: საწყისი ფორმა ან -ing – see / hear-ის შემდეგ, ზედსართავი – make / keep / find-ის შემდეგ (არა ზმნიზედა), as – regard / describe-ის შემდეგ. როცა წარწერა გრძელია, დამატების ადგილას it დასვით და გრძელი ნაწილი ბოლოში გადაიტანეთ. ვნებით გვარში აღქმის ზმნები to-ს იღებს.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
გადაწერეთ თითოეული წინადადება მოცემული სიტყვით ან სტრუქტურით. შეინარჩუნეთ მნიშვნელობა.
-
გამოიყენეთ "find it": Concentrating in open-plan offices is hard for me.
-
გადაწერეთ ვნებით გვარში, დაიწყეთ სიტყვებით "The suspect": Witnesses saw the suspect enter the building shortly before midnight.
-
გადაწერეთ ვნებით გვარში, დაიწყეთ სიტყვებით "Two men": A neighbour saw two men running from the scene.
-
გადაწერეთ თავაზიან თხოვნად "appreciate it"-ით: Please could you send me the figures by Friday?
-
გამოიყენეთ "regard": In the opinion of many critics, she is the finest novelist of her generation.
-
გამოიყენეთ "made it clear": The manager said very clearly that nobody would lose their job.
-
გამოიყენეთ "got", დაიწყეთ სიტყვებით "After an hour, we finally": After an hour, the engine finally started running.
B. მნიშვნელობა
წაიკითხეთ სიტუაცია და აირჩიეთ ყველაზე შესაფერისი წინადადება.
-
მოწმე პოლიციას ეუბნება, რომ შემთხვევას თავიდან ბოლომდე ხედავდა. რომელი წინადადება შეეფერება?საწყისი ფორმა = მთელი ქმედება
-
ღამის სამ საათზე ცოტა ხნით გაიღვიძეთ; მეზობლები უკვე კამათობდნენ და კამათის დასრულებამდე ისევ ჩაგეძინათ. რომელი წინადადება შეეფერება?-ing = ქმედების ნაწილი, მიმდინარე
-
უნივერსიტეტის ოფიციალური სამადლობელი წერილი მოწვეულ მომხსენებელს. რომელია უფრო შესაფერისი?კუთვნილებითი + -ing უფრო ფორმალურია
-
კვირების განხილვის შემდეგ კოლეგამ ხელმძღვანელი დაარწმუნა, ბიუჯეტი დაემტკიცებინა. რომელი წინადადება ამბობს ამას?get + დამატება + to-ინფინიტივი = დარწმუნება; get + დამატება + -ing = აქტივობის ან პროცესის დაწყება
-
სამსახურიდან დახასიათება, დაწერილი ზუსტი, სტანდარტული ინგლისურით. რომელია უკეთესი?consider + დამატება + (to be); consider as ისმის, მაგრამ სტანდარტული სქემა არ არის
-
გინდათ აღწეროთ, როგორ შეცვალა ფილმის დასასრულმა თქვენი გრძნობები, და არა ის, რა გააკეთეთ. რომელი წინადადება შეეფერება?make + ზედსართავი = რაიმედ ქცევა; make + საწყისი ფორმა = რაიმეს გაკეთების გამოწვევა
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
According to the police report, the security guard was seen leave the building shortly before the alarm went off.
-
Many employees find difficult to switch off in the evenings when work emails keep arriving on their phones.
-
Several reviewers described the new album a bold departure from the band's earlier, more commercial sound.
-
I could hear the rain beating against the windows all night, which made it almost impossible to sleep.
-
The new office manager wants to keep the kitchen tidily, so she has asked everyone to wash their own cups before leaving.
D. კონტექსტში
დანომრილი ნაწილები მითითების მიხედვით შეცვალეთ. დაწერეთ თითოეული ნაწილის ახალი ვერსია.
Dear Mr Harlow,
I am writing about the broken lift in Block C, which has now been out of order for three weeks. (19) Residents have found that reaching the upper floors without help is impossible. (20) Last Tuesday I saw an elderly neighbour. She was struggling up six flights of stairs with her shopping. The repair company does not seem to be in any hurry: (21) workers were seen. They left the site at lunchtime on four days last week. (22) Many residents think that this delay is a serious safety issue, especially for families with small children. (23) Can you tell us when the lift will be repaired? In the meantime, please keep us 24 (inform) of any progress.
Yours sincerely,
Clara Venn
-
გადაწერეთ (19) წინასწარი "it"-ით.
-
გააერთიანეთ (20)-ის ორი წინადადება ერთად, აღქმის ზმნა + დამატება + -ing-ით.
-
გააერთიანეთ (21)-ის ორი წინადადება ერთად, ვნებითი გვარის აღქმის ზმნით.
-
გადაწერეთ (22) "regard"-ით.
-
გადაწერეთ (23) ოფიციალურ თხოვნად "appreciate"-ით.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
პასუხობთ თანამშრომელთა გამოკითხვას ოფისში მუშაობის შესახებ. დაწერეთ 3–4 წინადადება. ერთხელ მაინც გამოიყენეთ "find it + ზედსართავი + to-ინფინიტივი", ერთი ზმნა + დამატება + ზედსართავი (make / keep / leave) და ერთი "regard / see … as".
-
ქუჩაში მცირე შემთხვევას შეესწარით. დაწერეთ სამი წინადადება მოწმის ჩვენებისთვის. გამოიყენეთ ერთი აღქმის ზმნა + დამატება + საწყისი ფორმა (დასრულებული ქმედება), ერთი აღქმის ზმნა + დამატება + -ing (მიმდინარე ქმედება) და ერთი ვნებითი გვარის აღქმის ზმნა.
-
დაწერეთ მომწოდებლისთვის განკუთვნილი თავაზიანი წერილის დასასრული (2–3 წინადადება). სწორად გამოიყენეთ "I'd appreciate it if…" და "make it clear that…", ორივეში "it"-ით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do ქართულად: ზმნა + დამატება + to გამოიყენეთ "let": My parents never allowed me to stay out after ten.
-
C1-01 Inversion: Never Have I…, No Sooner Had I… – ინვერსია ინგლისურად დაიწყეთ სიტყვით "Never": I had never seen such a crowded station.
-
C1-17 Nowhere Near, Considerably, All the More, Not So Much… As – რთული შედარება ინგლისურად გამოიყენეთ "nowhere near": The sequel is not nearly as good as the original.
პასუხები
A. ფორმა
- I find it hard to concentrate in open-plan offices.
- The suspect was seen to enter the building shortly before midnight.
- Two men were seen running from the scene.
- I'd appreciate it if you could send me the figures by Friday. / I'd appreciate it if you sent me the figures by Friday.
- Many critics regard her as the finest novelist of her generation.
- The manager made it very clear that nobody would lose their job. / The manager made it clear that nobody would lose their job.
- After an hour, we finally got the engine running.
B. მნიშვნელობა
- I saw the man break the window.
- I heard the neighbours next door arguing.
- We very much appreciate your coming at such short notice.
- She finally got her boss to approve the budget.
- We consider him to be one of our most reliable employees.
- The ending of the film made me really sad.
C. იპოვეთ შეცდომა
- According to the police report, the security guard was seen to leave the building shortly before the alarm went off. / According to the police report, the security guard was seen leaving the building shortly before the alarm went off.
- Many employees find it difficult to switch off in the evenings when work emails keep arriving on their phones.
- Several reviewers described the new album as a bold departure from the band's earlier, more commercial sound.
- ✓ I could hear the rain beating against the windows all night, which made it almost impossible to sleep.
- The new office manager wants to keep the kitchen tidy, so she has asked everyone to wash their own cups before leaving.
D. კონტექსტში
- Residents have found it impossible to reach the upper floors without help.
- Last Tuesday I saw an elderly neighbour struggling up six flights of stairs with her shopping.
- Workers were seen to leave the site at lunchtime on four days last week. / Workers were seen leaving the site at lunchtime on four days last week.
- Many residents regard this delay as a serious safety issue, especially for families with small children.
- I would appreciate it if you could tell us when the lift will be repaired.
- informed
E. თქვენი ჯერი
- I find it much easier to concentrate at home than in the office. The constant noise in the open-plan area makes me tired by mid-afternoon, and the meeting rooms are rarely left free for quiet work. I regard the office as a place for meetings, not for focused work.
- I saw a cyclist turn sharply into Mill Lane without signalling. At that moment a van was coming down the hill, and I heard the driver shouting a warning. The cyclist was later seen to leave the scene on foot.
- I'd appreciate it if you could confirm the new delivery date by Thursday. Could you also make it clear to your drivers that our loading bay closes at 5 p.m.? Thank you for your help.
F. შერეული გამეორება
- My parents never let me stay out after ten.
- Never had I seen such a crowded station.
- The sequel is nowhere near as good as the original.
