Both, either, neither, all, none, each, every – shpjeguar në shqip
Both, Either, Neither, All, None, Each, Every
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të flisni për dy gjëra (both, either, neither) dhe për tri ose më shumë gjëra (all, none, no), të zgjidhni mes each dhe every, të përdorni saktë all day / every day / the whole day dhe t'i vendosni all dhe both në vendin e duhur në fjali.
Ideja kryesore
Këto fjalë u përgjigjen njëherësh dy pyetjeve: Sa i madh është grupi? dhe Sa anëtarë të grupit përfshihen?
Përfytyroni një rrjet të vogël me kutia, një kuti për çdo anëtar të grupit, dhe në çdo kuti një shenjë po (✓) ose jo (✗).
Për një grup prej dy: both = ✓✓; either = njëri nga të dy, s'ka rëndësi cili; neither = ✗✗.
Për një grup prej tre ose më shumë: all = ✓✓✓; none ose no = ✗✗✗.
Each dhe every i shënojnë të gjitha kutitë me ✓, por e shikojnë rrjetin ndryshe. Each ecën nëpër kutia një nga një: kjo, edhe kjo, edhe kjo. Every i sheh të gjitha kutitë bashkë dhe thotë: pa përjashtim. Prandaj each shkon edhe me një grup prej dy, kurse every do një grup më të madh.
Shqipja dhe anglishtja
Shqipja i ka pothuajse të gjitha këto fjalë: «të dy / të dyja» = both, «cilido nga të dy» = either, «asnjëri / asnjëra» = neither, «të gjithë» = all, «asnjë» = none / no, «gjithë ditën» = all day, «çdo ditë» = every day. Por ka tri dallime të rëndësishme.
Së pari, mohimi. Në shqip «asnjëri», «asnjë» shkojnë gjithmonë me «nuk»: «Asnjëri nuk erdhi». Neither, none dhe no në anglisht janë vetë mohore, prandaj folja pas tyre është pohore: Neither of them came. Edhe «Të dy nuk e dinin» në anglisht zakonisht bëhet Neither of us knew, jo Both of us didn't know. Së dyti, «çdo» në shqip është një fjalë e vetme për each dhe every. Për dy gjëra (dy duar, dy anë) anglishtja do each. Së treti, rendi: në shqip themi «të gjithë ne», «ne të dy», kurse në anglisht we all, we both ose all of us, both of us – kurrë all we.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Të dy prindërit e mi janë mësues. | Both my parents are teachers. | këtu është njësoj |
| Asnjëri prej tyre nuk erdhi. | Neither of them came. | anglisht pa not |
| Të dy nuk e dinim. | Neither of us knew. | ✗✗ → neither |
| Asnjë nga shokët nuk ishte aty. | None of my friends were there. | anglisht pa not |
| Një çantë në çdo dorë. | A bag in each hand. | dy gjëra: each, jo every |
| Çdo vend ishte i zënë. | Every seat was taken. | këtu është njësoj: çdo + njëjës |
| Të gjithë ne jemi krenarë. | We're all proud. / All of us are proud. | jo all we |
| Gjithë ditën / çdo ditë | all day / every day | këtu është njësoj: sa gjatë / sa shpesh |
Shkurt: neither, none, no janë vetë mohore – pa not; «çdo» për dy gjëra është each; dhe «të gjithë ne» është we all ose all of us.
Forma
Dy gjëra
| Fjala | Kuptimi | + emër | + of + the / my / these… + shumës | + of + përemër |
|---|---|---|---|---|
| both | të dy | both sides (shumës) | both (of) the sides | both of us |
| either | njëri ose tjetri | either side (njëjës) | either of the sides | either of them |
| neither | as njëri, as tjetri | neither side (njëjës) | neither of the sides | neither of you |
Çiftet
| Modeli | Shembull |
|---|---|
| both… and… | Both Ana and Leo speak Greek. |
| either… or… | You can pay either by card or in cash. |
| neither… nor… | Neither the bus nor the train was on time. |
Tri ose më shumë
| Fjala | + emër | + of + the / my… + emër | Shembull |
|---|---|---|---|
| all | all students / all food (në përgjithësi) | all (of) the students | All (of) the rooms have Wi-Fi. |
| no | no seats / no time | — | There are no seats left. |
| none | — | none of the seats | None of the seats are / is free. |
Each dhe every
| Fjala | Madhësia e grupit | + emër | + of |
|---|---|---|---|
| each | dy ose më shumë | each student (njëjës) | each of the students |
| every | tre ose më shumë | every student (njëjës) | every one of the students |
Each dhe every marrin emër në njëjës dhe folje në njëjës: Every room has a balcony.
all / every / whole me kohën
| Shprehja | Kuptimi |
|---|---|
| all day / all week | dita / java e plotë (një periudhë) |
| the whole day / the whole week | dita / java e plotë (një periudhë) |
| every day / every week | çdo ditë / javë, herë pas here |
Vendi i all dhe both pas kryefjalës
| Folja | Vendi | Shembull |
|---|---|---|
| folje kryesore | para saj | We all like pizza. / They both work here. |
| be | pas saj | They are both doctors. / We were all tired. |
| folje ndihmëse ose modale | pas së parës | You have all passed. / We can both come. |
| pas një përemri kundrinor | pas tij | I love them both. / I've invited them all. |
Përdorimi
1Both, either, neither – dy gjëra
Both merr emër në shumës dhe folje në shumës. Either dhe neither marrin emër në njëjës. Neither është tashmë mohor, prandaj folja pas tij është pohore. Në shqip «asnjëri» shkon me «nuk»; në anglisht jo.
2Both… and, either… or, neither… nor
Përdorni këto çifte për të lidhur dy fjalë ose shprehje. Neither… nor është pak zyrtar; në të folur not… or është më i zakonshëm. Në shqip: «edhe… edhe», «ose… ose», «as… as».
3All, no, none – tri ose më shumë
All përfshin çdo anëtar. All + emër në shumës ose i panumërueshëm (pa the) flet për gjërat në përgjithësi; all (of) the flet për një grup të caktuar. Për zero përdorni no + emër, ose none of + the / my… + emër. None mund të qëndrojë edhe vetëm. Me përemër duhet of: all of us, none of them.
4Each apo every
Each i sheh anëtarët një nga një dhe shkon edhe me dy. Every e sheh grupin e tërë pa përjashtim dhe do tre ose më shumë. Shpesh të dyja janë të mundshme, me pak dallim. Në shqip të dyja janë «çdo»; «secili» është më afër each.
5All day, every day, the whole day
All day dhe the whole day tregojnë një periudhë të plotë. Every day tregon përsëritje, ditë pas dite. Whole shkon me emrat e numërueshëm në njëjës; me emrat e panumërueshëm përdorni all. Në shqip «gjithë ditën» dhe «çdo ditë» bëjnë të njëjtin dallim.
6Vendi i all dhe both
All dhe both mund të vijnë pas kryefjalës, në mes të fjalisë: para foljes kryesore, pas be ose pas foljes së parë ndihmëse. Mund të vijnë edhe pas një përemri kundrinor. Në shqip «të gjithë» dhe «të dy» shpesh vijnë para kryefjalës ose në fund.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «As…, as… nuk» → neither… nor… not. Në shqip mohimi i dyfishtë është i detyrueshëm: «As Klea, as Arditi nuk e dëgjuan alarmin këtë mëngjes». Fjalë për fjalë del neither… nor… didn't. Në anglisht neither… nor është vetë mohor; folja pas tij është pohore.
2. «Të dy nuk…» → both… not. «Të dy ne nuk e dinim që farmacia mbyllej herët të shtunën», thotë Arbeni për veten dhe gruan. Fjalë për fjalë del Both of us didn't know. Në anglisht për ✗✗ zgjedhja e natyrshme është neither.
3. «Çdo» për dy gjëra → every. «Gjyshja më puthi në çdo faqe dhe më dha një kuti me ëmbëlsira.» «Çdo» në shqip shkon edhe me dy gjëra. Në anglisht për një grup prej dy (dy faqe, dy anë, dy duar) thuhet each – ose both + shumës.
4. «Të gjithë ne» → all we. «Të gjithë ne e duam shumë Dritën, ajo është shpirti i klasës.» Në shqip «të gjithë» vjen para përemrit. Në anglisht thuhet we all ose all of us; all we nuk përdoret kështu.
5. «Gjithë mëngjesin» → all the morning. «Fqinjët shpuan muret gjithë mëngjesin, s'mundëm të flinim.» «Mëngjesin» është në trajtën e shquar, prandaj del all the morning. Anglishtja e sotme thotë all morning ose the whole morning.
Mos i ngatërroni
every day apo all day – Sa shpesh apo sa gjatë. Njësoj si «çdo ditë» dhe «gjithë ditën».
either (njëri nga dy) apo either (= as, në mohime) – Either në fund të një fjalie mohore do të thotë «as… (unë)». Shih A2-32.
neither apo none – Neither është për dy; none për tre ose më shumë. Në shqip «asnjëri» dhe «asnjë» përdoren për të dyja.
not all apo none – Not all = disa po, disa jo (✓✗✓). None = zero (✗✗✗).
Për përputhjen e foljes me neither… nor, none of dhe each, shih B2-22; për few, a few, most of dhe fjalë të tjera sasie, shih B2-19.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- either ka dy shqiptime të pranuara: /ˈaɪðə/ ose /ˈiːðə/ (UK); /ˈiːðɚ/ është më i zakonshëm në SHBA. Njësoj neither: /ˈnaɪðə/ ose /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðɚ/ (US). th këtu është /ð/ = «dh» e shqipes.
- both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): th në fund është /θ/ = «th» e shqipes, pa zë, si te think. Shqipja i ka të dy tingujt, prandaj këtu keni avantazh: either me «dh», both me «th».
- whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) shqiptohet njësoj si hole; w nuk shqiptohet. Mos e lexoni ashtu siç shkruhet.
- none /nʌn/ shqiptohet njësoj si nun dhe rimon me one. Nuk është «non»: /ʌ/ është një zanore e shkurtër mes «a»-së dhe «ë»-së.
- each /iːtʃ/: «ç» e shqipes në fund, me një «i» të gjatë.
- every one (dy fjalë) = çdo person ose send veç e veç; everyone (një fjalë) = të gjithë, çdokush.
Rregulli i artë
Për dy: both (✓✓), either (njëri nga të dy), neither (✗✗). Për tre ose më shumë: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = një nga një (dy ose më shumë); every = të gjithë bashkë, pa përjashtim (tre ose më shumë). Neither, none dhe no janë vetë mohore, prandaj përdorni folje pohore – pa «nuk»-in e shqipes.
Ushtrime
A. Forma
Zgjidhni fjalën e duhur ose vendosni all / both në vendin e duhur.
-
I've got two bikes, but ___ of them works. …
-
___ my parents are from Lisbon. …
-
___ of the five candidates passed the test. …
-
There are ___ buses after midnight. …
-
Vendoseni all në vendin e duhur: The children were tired.
-
Vendoseni both në vendin e duhur: My sisters have moved to Canada.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
You can sit in ___ chair — this one or that one. …
-
She checks her phone ___ five minutes. …
-
There were two doors, with a guard at ___ door. …
-
I was ill and stayed in bed ___. …
-
Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
Neither of us didn't know the answer.
-
Every children in the class got a prize.
-
I've been to every one of her concerts.
-
We have spent the whole money.
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Fjalët: both, either, neither, all, whole, each, every
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy fjali për dy persona të familjes suaj me both dhe neither.
-
Shkruani një fjali me every day dhe një me all day për javën tuaj.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: përemrat e pacaktuar në anglisht I didn't see ___ at the station. …
-
A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: si thuhet «edhe unë» dhe «as unë» në anglisht "I don't eat meat." " do I."
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: «shumë» dhe «pak» në anglisht There isn't ___ milk left. …
Përgjigjet
A. Forma
- neither
- Both
- None
- no
- The children were all tired. / All the children were tired. / All of the children were tired.
- My sisters have both moved to Canada. / Both my sisters have moved to Canada. / Both of my sisters have moved to Canada.
B. Kuptimi
- either
- every
- each
- the whole day
- not all
C. Gjeni gabimin
- Neither of us knew the answer.
- Every child in the class got a prize. / All the children in the class got a prize. / All of the children in the class got a prize. / Every one of the children in the class got a prize. / Each child in the class got a prize.
- ✓ I've been to every one of her concerts.
- We have spent all the money. / We have spent all of the money.
D. Në kontekst
- Either
- whole
- both
- neither
- both
- each / every
E. Radha juaj
- My parents both love gardening. Neither of them can cook very well.
- I check my emails every day. On Sunday I stayed at home all day.
F. Përsëritje e përzier
- anybody / anyone
- Neither / Nor
- much
