SlowingoDilbilgisi
A2 22 / 38

İngilizce Must ve Have To Farkı: Mustn't ve Don't Have To Kullanımı

Must, Have To, Mustn't, Don't Have To

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda must, have to, mustn't, can't ve don't have to ile kuralları ve zorunlulukları anlatabilecek, neyin yasak olduğunu ve neyin gerekli olmadığını şimdiki, geçmiş ve gelecek zamanda söyleyebileceksiniz.

Temel Fikir

Must ve have to ikisi de "bu gerekli" der. Aradaki fark çoğu zaman baskının nereden geldiğidir. Must ile baskı genellikle konuşanın kendisinden gelir: I must call my mum — bunu ben önemli buluyorum. Have to ile baskı dışarıdan gelir: bir patron, bir kanun, bir tarife. I have to wear a uniform — işim bunu gerektiriyor.

Olumsuz halleri ise çok farklıdır ve bu dersin en önemli kısmı burasıdır. İki şey düşünün. Mustn't, müzedeki kırmızı ip bariyerdir: geçmeyin, yasak. Don't have to ise bir menüdür: seçim sizin. You mustn't park here (buraya park etmek yasak). You don't have to pay (ödemeniz gerekmiyor; ama isterseniz ödeyebilirsiniz).

Son olarak, must tıpkı can gibi bir modal fiildir (yardımcı kip fiili): hiç değişmez ve geçmiş zaman hali yoktur. Have to ise normal bir fiildir, bu yüzden her zamana girebilir: had to, will have to.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçe burada İngilizceye oldukça benzer çalışır. -malı / -meli ekinin gelecek zaman biçimi yoktur; geçmişe taşındığında da (-malıydım) çoğu zaman "gerekirdi ama yapmadım" anlamı kazanır. "Zorunda" ise tıpkı have to gibi her zamana rahatça girer: zorunda-ydım, zorunda kalacağım.

TürkçeAnlamİngilizce
Annemi ara-malı-yım.kendi kararımI must call my mum.
Takım elbise giy-mek zorunda-yım.dışarıdan gelen kuralI have to wear a suit.
Dokun-ma-malı-sın. / Dokunmak yasak.yasakYou mustn't touch it.
Öde-mek zorunda değil-sin. / Ödemene gerek yok.gerekli değilYou don't have to pay.
Beklemek zorunda kal-dık.geçmişte zorunlulukWe had to wait.
Taksiye binmek zorunda kal-acak-sın.gelecekte zorunlulukYou'll have to take a taxi.

Türkçede "-mamalısın" ile "zorunda değilsin" zaten farklı şeylerdir; İngilizcede de aynısı geçerlidir. Sorun şu: must'ı "zorunda" diye öğrenince mustn't'ı "zorunda değil" sanmak çok kolaydır. Oysa mustn't = "-mamalısın, yasak"; don't have to = "zorunda değilsin, gerek yok".

Yapı

Must — bir modal fiil: her özneyle aynı kalır, arkasından fiilin yalın hali gelir.

BiçimÖrnek
OlumluI / you / she / we / they must go.
OlumsuzI / you / she / we / they mustn't (must not) go.
Soru (nadir, oldukça resmî)Must I go?

Have to — normal bir fiil: özneye göre değişir; olumsuz ve soru cümlelerinde do / does / did kullanır.

BiçimI / you / we / theyhe / she / it
OlumluI have to work.She has to work.
OlumsuzI don't have to work.She doesn't have to work.
SoruDo you have to work?Does she have to work?
Kısa cevaplarYes, I do. / No, I don't.Yes, she does. / No, she doesn't.

Geçmiş ve gelecek — must'ın geçmiş hali yoktur ve will'den sonra gelemez; bu yüzden have to kullanılır.

ZamanBiçimÖrnek
Geçmişhad to / didn't have toWe had to wait an hour.
Geçmiş soruDid you have to…?Did you have to pay?
Gelecekwill have to / won't have toYou'll have to book early.

Anlam haritası

İfadeAnlamı
must / have toGerekli.
mustn't / can'tYasak. Yapmayın!
don't have toGerekli değil. Seçim sizin.

Kullanımlar

1Must — konuşanın kendi hissettiği zorunluluk

Bir şeyi siz gerekli ya da önemli bulduğunuzda must kullanın. Güçlü, kişisel tavsiyeler için de yaygındır.

I must call my grandmother this weekend.
Bu hafta sonu büyükannemi aramalıyım.
kendi fikrim
We must get a new sofa. This one is terrible.
Yeni bir kanepe almalıyız. Bu berbat.
You must try the cheesecake here. It's amazing!
Buranın cheesecake'ini mutlaka denemelisin. Harika!
güçlü bir tavsiye
I really must go now. It's late.
Artık gerçekten gitmeliyim. Geç oldu.

2Must — yazılı kurallar ve uyarılar

Must yazılı kurallarda, tabelalarda, formlarda ve talimatlarda çok yaygındır.

Passengers must show their tickets to the driver.
Yolcuların biletlerini şoföre göstermesi zorunludur.
All visitors must sign in at reception.
Tüm ziyaretçilerin resepsiyonda kayıt yaptırması gerekir.
Answers must be in black ink.
Cevaplar siyah mürekkeple yazılmalıdır.

3Have to — dışarıdan gelen zorunluluk

Zorunluluk bir kuraldan, yetkili bir kişiden, bir kanundan ya da durumun kendisinden geliyorsa have to kullanın. Günlük rutinler ve ayarlanmış planlar için normal seçim budur. Gündelik İngiliz İngilizcesinde have got to ('ve got to) da aynı anlamdadır: I've got to go.

I have to wear a suit at work.
İşte takım elbise giymek zorundayım.
şirketin kuralı
She has to take this medicine twice a day.
Bu ilacı günde iki kez almak zorunda.
doktor öyle söyledi
We have to be at the airport by six.
Saat altıya kadar havalimanında olmamız gerekiyor.
uçuş saati
My son has to do an hour of homework every evening.
Oğlum her akşam bir saat ödev yapmak zorunda.
Do you have to work on Saturdays?
Cumartesileri çalışmak zorunda mısın?

4Mustn't ve can't — yasak

Bir şeyin yasak olduğunu ya da çok kötü bir fikir olduğunu söylemek için mustn't kullanın. Günlük konuşmada kurallar için can't çok yaygındır. Mustn't daha çok İngiliz İngilizcesidir; Amerikan İngilizcesinde normal seçim can't ya da don't'tur.

You mustn't touch that wire. It's dangerous.
O kabloya dokunmamalısın. Tehlikeli.
yasak / çok kötü fikir
We mustn't forget Dad's birthday this year.
Bu yıl babamın doğum gününü unutmamalıyız.
You can't park here. It's for buses only.
Buraya park edemezsiniz. Sadece otobüsler için.
can't = izin yok
Students can't use their phones during the exam.
Öğrenciler sınav sırasında telefon kullanamaz.

5Don't have to — zorunluluk yok

Bir şey gerekli değilse don't / doesn't have to kullanın. Yapabilirsiniz, ama gerek yok.

You don't have to bring anything. We've got lots of food.
Bir şey getirmene gerek yok. Bol bol yemeğimiz var.
He doesn't have to get up early on Sundays.
Pazar günleri erken kalkmak zorunda değil.
It's free. You don't have to pay.
Ücretsiz. Ödemek zorunda değilsiniz.
isterseniz bağış yapabilirsiniz, ama gerek yok
We don't have to decide today.
Bugün karar vermek zorunda değiliz.

6Had to ve will have to — geçmiş ve gelecek

Must'ın geçmiş hali yoktur. Geçmişteki bir zorunluluk için had to kullanın ("zorunda kaldım / zorundaydım"). Gelecek için will have to kullanın ("zorunda kalacaksın"). (Must kendi planlarınızla ilgili yakın gelecek için kullanılabilir — I must call her tomorrow — ama asla will'den sonra gelmez.)

I had to work late yesterday.
Dün geç saate kadar çalışmak zorunda kaldım.
We didn't have to show our passports at the border.
Sınırda pasaport göstermek zorunda kalmadık.
Did you have to wait long at the doctor's?
Doktorda uzun süre beklemek zorunda kaldın mı?
You'll have to take a taxi. There are no buses after midnight.
Taksiye binmek zorunda kalacaksın. Gece yarısından sonra otobüs yok.
They won't have to change trains. It's a direct service.
Aktarma yapmak zorunda kalmayacaklar. Direkt sefer.

Sık Yapılan Hatalar

⚠️You don't have to smoke in the hospital.
✅You mustn't smoke in the hospital.
Dilbilgisi doğru, ama anlam yanlış: don't have to = gerek yok. Kural için mustn't (ya da can't) kullanın.
❌I musted leave early yesterday.
✅I had to leave early yesterday.
must'ın geçmiş hali yoktur.
❌She must to study tonight.
✅She must study tonight.
must'tan sonra "to" gelmez.
❌He have to wear a uniform.
✅He has to wear a uniform.
he / she / it → has to.
❌Do you must work tomorrow?
✅Do you have to work tomorrow?
must "do" ile kullanılmaz; have to kullanın.
❌She doesn't has to come.
✅She doesn't have to come.
doesn't'tan sonra "have" gelir.
❌I will must go.
✅I will have to go.
İki modal yan yana gelemez: will have to.
❌He musts finish today.
✅He must finish today.
must hiçbir zaman -s almaz.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "Mustn't"u "zorunda değil" sanmak. Must'ı "zorunda" diye ezberleyince olumsuzunu da "zorunda değil" diye düşünmek çok doğal gelir. Ama mustn't "-mamalısın, yasak" demektir. "Zorunda değilsin" anlamı için don't have to gerekir.

⚠️You don't have to touch that wire. It's dangerous.
✅You mustn't touch that wire. It's dangerous.
İlki "dokunmana gerek yok" demektir; tehlike varsa yasak gerekir.
⚠️You mustn't come to the meeting. It's optional.
✅You don't have to come to the meeting. It's optional.
İlki "toplantıya gelmen yasak" demektir.

2. Geçmişteki zorunluluğu "must" ile anlatmak. Türkçede "Dün erken çıkmam gerekiyordu" ya da "çıkmam lazımdı" deriz ve akla ilk gelen kelime must olur. İngilizcede must'ın geçmiş hali yoktur; geçmişteki zorunluluk için had to kullanılır: "çıkmak zorunda kaldım". Dikkat: "Dün erken çıkmalıydım" ise genellikle "çıkmam gerekirdi ama çıkmadım" demektir; bu da had to değil, should have anlamıdır.

❌Last month she must sell her car.
✅Last month she had to sell her car.
❌They musted cancel the match.
✅They had to cancel the match.

3. "Has to"yu unutmak. Türkçede "Ben erken kalkmak zorundayım" ama "Babam erken kalkmak zorunda" deriz; üçüncü tekil kişide ek yoktur. Bu yüzden İngilizcede de have biçimi değişmeden kalır. Oysa he / she / it ile has to gerekir; olumsuzda ise doesn't have to (has değil).

❌My dad have to get up at five.
✅My dad has to get up at five.
❌She doesn't has to cook tonight.
✅She doesn't have to cook tonight.

4. "Zorunda mısın?" sorusunu "must" ile kurmak. Türkçede soru eki "mı" cümlenin sonuna eklenir, fiil aynı kalır. İngilizcede must "do" ile soru yapmaz; günlük soru için Do you have to…? kullanılır.

❌Does he must bring his passport?
✅Does he have to bring his passport?
⚠️Must he bring his passport?
✅Does he have to bring his passport?
Doğru ama nadir ve resmî duyulur.

Karıştırılmasın

mustn't ve don't have to — Mustn't ip bariyerdir: yapmayın. Don't have to menüdür: seçim sizin.

You mustn't wear shoes in the temple.
Tapınağa ayakkabıyla girmemelisiniz.
yasak
You don't have to wear a tie to the party.
Partiye kravat takmak zorunda değilsin.
gerek yok, ama isteyen takabilir

must ve have to (olumlu) — Çoğu zaman ikisi de olur. Must daha kişisel duyulur; have to dışarıdaki bir kurala ya da duruma işaret eder. Amerikan İngilizcesinde konuşmada have to çok daha yaygındır.

I must eat less chocolate.
Daha az çikolata yemeliyim.
kendi kararım
I have to stop at the bank. They close at four.
Bankaya uğramam gerekiyor. Saat dörtte kapanıyorlar.
durum bunu gerektiriyor

can't (izin yok) ve can't (yapamamak) — Biçim aynıdır; anlamı bağlam söyler. Yetenek için bkz. A1-17.

You can't take photos in the museum.
Müzede fotoğraf çekemezsiniz.
kural
I can't swim.
Yüzme bilmiyorum.
yetenek

kural bildiren must ve tahmin bildiren must — She must be tired bir kural değildir; "Eminim yorgundur" demektir. Bu kullanım B1-16'da. Need to ve needn't ise B2-07'de.

Yazım ve Telaffuz

  • mustn't /ˈmʌsnt/: ilk t okunmaz — "masınt" gibi okunur, "mastınt" değil.
  • must cümle içinde genellikle zayıf okunur: /məst/ ya da /məs/ — I must go "ay mıs go" gibi duyulur.
  • have to /ˈhæftə/ — "heftı". has to /ˈhæstə/ — "hestı". had to /ˈhætə/ — d sesi t'nin içinde kaybolur: "hetı". Arkasındaki t yüzünden have'deki v "f" gibi okunur. Yazarken her zaman tam biçimi yazın, asla "hafta" diye değil.
  • have to kalıbında have kısaltılmaz: I have to go deyin (ya da gündelik dilde I've got to go).

Altın Kural

Mustn't = yapma, yasak. Don't have to = gerek yok, seçim sizin. Must'ın geçmiş hali yoktur: geçmiş için had to, will'den sonra will have to kullanın. Türkçe düşünürken: "-mamalısın" → mustn't; "zorunda değilsin" → don't have to.

Alıştırmalar

A. Yapı

Boşlukları parantezdeki fiilin doğru biçimiyle doldurun ya da cümleyi istenen biçime çevirin.

  1. My sister (have to) work every Saturday.
  2. Yesterday we (have to) walk home. The buses weren't running.
  3. you have to wear a uniform at your school?
  4. Olumsuz yapın: He has to pay.
  5. Gelecek zamana çevirin: I have to take a taxi. (tomorrow)
  6. Geçmiş zamanda soru kurun: you / have to / wait / long?

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin: yasak mı, yoksa gerek yok mu?

  1. Doğru olanı seçin: You … cross the road when the light is red.
  2. Doğru olanı seçin: It's Sunday, so I … get up early.
  3. Doğru olanı seçin: Entry is free. You … pay.
  4. Doğru olanı seçin: It's a secret. You … tell anyone!
  5. Müzede bir görevli konuşuyor. Doğru olanı seçin: "Sorry, you … take photos here."

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. She must to finish the report today.
  2. I musted call the bank yesterday.
  3. He don't have to pay.
  4. We'll have to leave early tomorrow.

D. Bağlam İçinde

must, mustn't, can't ya da have to'nun uygun bir biçimini kullanın.

İşteki ilk gün
Nina: So, what are the rules here?
Sam: Well, you 16 wear a suit. Jeans are fine. But you 17 wear your ID card all the time. That's the company rule.
Nina: OK. And can I use my phone at my desk?
Sam: Yes, but you 18 take photos in the lab. It's not allowed.
Nina: Do I 19 work at weekends?
Sam: No. Last year we 20 work on Saturdays, but not now.

E. Sıra Sende

Kendi hayatınızdan cümleler yazın.

  1. Bu hafta yapmak zorunda olduğunuz iki şeyi ve yapmak zorunda olmadığınız bir şeyi yazın.
  2. Eviniz, okulunuz ya da iş yeriniz için mustn't ya da can't ile iki kural yazın.

F. Karışık Tekrar

Önceki derslerden karışık sorular.

  1. A1-17 İngilizce Can ve Can't Kullanımı: Yetenek, İzin ve Rica (-ebilmek)
    Sorry, I (not / can) come tonight. I'm working.
  2. A2-19 Present Perfect mi, Past Simple mı? İngilizcede İki Geçmiş Zamanın Farkı
    I (work) late three times this week.
  3. A2-04 İngilizce Will Kullanımı: Anlık Kararlar, Sözler, Teklifler ve Tahminler
    It's late. I think I (take) a taxi.
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. has to
  2. had to
  3. Do
  4. He doesn't have to pay. / He does not have to pay.
  5. I'll have to take a taxi tomorrow. / I will have to take a taxi tomorrow.
  6. Did you have to wait long?

B. Anlam

  1. mustn't
  2. don't have to
  3. don't have to
  4. mustn't
  5. can't

C. Hatayı Bul

  1. She must finish the report today.
  2. I had to call the bank yesterday.
  3. He doesn't have to pay. / He does not have to pay.
  4. ✓ We'll have to leave early tomorrow.

D. Bağlam İçinde

  1. don't have to / do not have to
  2. have to / must
  3. mustn't / must not / can't / cannot
  4. have to
  5. had to

E. Sıra Sende

  1. I have to finish a report. I have to go to the dentist. I don't have to work on Friday.
  2. You mustn't feed the cat at the table. You can't eat in the bedrooms.

F. Karışık Tekrar

  1. can't / cannot
  2. 've worked / have worked
  3. 'll take / will take / 'm going to take / am going to take
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play