İngilizce Question Tags: Cümle Sonundaki "Değil mi?" Soruları
Question Tags: …, Isn't It?
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda bilgiyi kontrol etmek ya da karşınızdakini onaylamaya davet etmek için cümlenin sonuna isn't it?, didn't you? ve can she? gibi question tag'ler (soru ekleri) ekleyebilecek ve bunları doğru ses tonuyla söyleyebileceksiniz.
Temel Fikir
Question tag, düz bir cümlenin sonundaki minicik bir sorudur: It's cold, isn't it? — "Hava soğuk, değil mi?" Düz cümleyi bir davete çevirir: "Haklı mıyım? Katılıyor musun?"
A2-32'deki yankıyı hatırlıyor musunuz? So do I ve Neither can she cümlelerinde ilk cümledeki yardımcı fiil bir yankı gibi geri geliyordu. Question tag de aynı yankıdır, ama bu kez kendi cümlenizin sonunda. Yardımcı fiili ya da be fiilini — is, have, can, will, did — bir zamirle tekrarlar ve genellikle tersine çevirir: olumlu cümle olumsuz tag alır, olumsuz cümle olumlu tag alır.
You can swim, can't you? You can't swim, can you?
Asıl anlam seste saklıdır. Ses tonu düşerse, konuşan oldukça emindir ve sadece onay ister: Lovely day, isn't it? Ses tonu yükselirse, bu gerçek bir sorudur; konuşan emin değildir: You've paid, haven't you?
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede her cümleye aynı eki ekleriz: değil mi? Cümle olumlu da olsa olumsuz da olsa, hangi zamanda olursa olsun, "değil mi" hiç değişmez. İngilizcede ise tag her seferinde yeniden kurulur: cümledeki yardımcı fiil, zaman ve özne tag'de yankılanır.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Hemşire-sin, değil mi? | You're a nurse, aren't you? |
| Roma'da otur-uyor-lar, değil mi? | They live in Rome, don't they? |
| Yüz-ebil-ir-sin, değil mi? | You can swim, can't you? |
| Ara-ma-dı, değil mi? | She didn't call, did she? |
| Hiç dinle-mi-yor, değil mi? | He never listens, does he? |
| Pizza söyle-yelim, olur mu? | Let's order a pizza, shall we? |
Türkçedeki "değil mi"yi tek bir kalıp olarak ezberlediğimiz için İngilizcede de tek bir kalıp (isn't it?) aramak çok doğaldır. Ama İngilizcede tag'i her seferinde cümlenin kendisinden kurmanız gerekir.
Yapı
Olumlu cümle → olumsuz tag; olumsuz cümle → olumlu tag
| Cümle | Tag |
|---|---|
| It is expensive, | isn't it? |
| It isn't expensive, | is it? |
| You have finished, | haven't you? |
| She can't drive, | can she? |
| They will be there, | won't they? |
| We should leave, | shouldn't we? |
Geniş ve geçmiş zamanın basit halleri → do / does / did — cümlede yardımcı fiil ve be yoksa, olumsuz ya da soru halindeki yardımcı fiili kullanın.
| Cümle | Tag |
|---|---|
| You live near here, | don't you? |
| He works at the airport, | doesn't he? |
| They went home early, | didn't they? |
| She doesn't like fish, | does she? |
Özel durumlar
| Cümle | Tag | Not |
|---|---|---|
| I'm late, | aren't I? | amn't I olmaz; am I not? çok resmîdir |
| I'm not late, | am I? | kurala uygun |
| Let's go, | shall we? | öneri |
| Open the window, | will you / would you / can you / could you? | rica |
| Don't forget, | will you? | olumsuz emir |
| There's a problem, | isn't there? | there tag'de kalır |
| Nobody called, | did they? | nobody olumsuzdur → olumlu tag; zamir they |
| Everyone's here, | aren't they? | everyone / someone → they |
| Nothing happened, | did it? | nothing / everything → it |
| This is yours, | isn't it? | this / that → it |
| You never call me, | do you? | never / hardly / rarely olumsuzdur → olumlu tag |
Kullanımlar
1Onay istemek — düşen ses tonu
Oldukça eminseniz ve karşınızdakinin size katılmasını ya da sohbet başlatmayı istiyorsanız, tag'de sesinizi düşürün. Hava, yemek ve olaylar hakkındaki yorumlarda çok yaygındır.
2Bilgiyi kontrol etmek — yükselen ses tonu
Bir şeyin doğru olduğunu düşünüyor ama emin olamıyorsanız sesinizi yükseltin. Neredeyse bir evet/hayır sorusu gibi çalışır.
3Yardımcı fiili ve zamanı eşleştirmek
Cümledeki yardımcı fiili (ya da be'yi) tekrarlayın. Yoksa ana fiille aynı zamanda do / does / did kullanın.
4Özel özneler
I am → aren't I; there is / are → there kalır; everyone, somebody, nobody → they; everything, nothing, this, that → it.
5not içermeyen olumsuz kelimeler
Never, hardly, rarely, no one, nobody, nothing cümleyi olumsuz yapar, bu yüzden tag olumlu olur. Türkçede de "hiç", "kimse", "hiçbir şey" olumsuz fiille kullanılır; İngilizcede ise fiil olumlu görünür ama cümle yine olumsuzdur.
6Öneri ve ricalar — Let's ve emir cümleleri
Let's'ten sonra tag shall we? olur ("…-elim mi? / olur mu?"). Emir cümlesinden sonra will you?, would you? ya da could you? emri dostça bir ricaya çevirir. Olumsuz emirden sonra will you? kullanın.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "Değil mi?" = "isn't it?" sanmak. Türkçede "değil mi" her cümleye uyar. Bu yüzden İngilizcede de her cümlenin sonuna isn't it? eklemek Türkçe konuşanların en tipik hatasıdır. Tag'i cümlenin kendi yardımcı fiilinden ve öznesinden kurun.
2. Olumsuz cümleden sonra da olumsuz tag kullanmak. "Doğum günümü unutmadın, değil mi?" cümlesinde "değil" kelimesi olumsuz olduğu için İngilizcede de olumsuz tag kullanmak kolaydır. Ama olumsuz cümlenin tag'i olumludur.
3. Olumsuz tag'e Türkçe mantığıyla cevap vermek. Türkçede "Meşgul değilsin, değil mi?" sorusuna "Evet, değilim" deriz; "evet" karşımızdakinin söylediğini onaylar. İngilizcede ise cevap gerçeğe göre verilir: olumsuz gerçek → No, olumlu gerçek → Yes.
4. Tag'de ismi tekrarlamak. Türkçede "değil mi" ayrı bir özne istemez; İngilizcede ise tag'de mutlaka bir zamir olmalıdır, isim değil.
Karıştırılmasın
Düşen ve yükselen ses tonu — Kelimeler aynı, anlam farklı.
Question tag ve kısa tepkiler — Tag kendi cümlenizin sonuna gelir. So do I ya da Are you? gibi tepkiler ise başkasının cümlesine verilir A2-32.
Tag'e cevap vermek — Tag'e göre değil, gerçeğe göre cevap verin: yes = olumlu gerçek, no = olumsuz gerçek (olumsuz sorularda olduğu gibi A2-33).
Aynı yönlü tag'ler — So you're the new manager, are you? (olumlu + olumlu) şaşkınlık ya da ilgi gösterir. Bu bir hata değildir; C2-03'te öğretilir.
Yazım ve Telaffuz
- Tag'den önce virgül, sonra soru işareti koyun: It's late, isn't it?
- Tag'ler hızlı söylenir ve cümleye bağlanır: isn't it /ˈɪznt ɪt/ ("İZ-nit"), didn't you /ˈdɪdntʃuː/ ("DİD-n-çu"), won't you /ˈwəʊntʃuː/ (UK), /ˈwoʊntʃuː/ (US) ("WOUN-çu").
- Düşen ton ↘ = eminim, onay istiyorum. Yükselen ton ↗ = gerçek soru, kontrol ediyorum. Türkçedeki "değil mi" çoğu zaman yükselen tonla söylenir; İngilizcede sohbet amaçlı tag'lerde sesinizi düşürmeyi unutmayın.
- aren't I /ˈɑːnt aɪ/ (UK), /ˈɑːrnt aɪ/ (US) — "AANT-ay".
- Vurgu tag'deki yardımcı fiildedir: You're coming, AREN'T you?
Altın Kural
Yardımcı fiili (ya da be'yi) yankılayın ve tersine çevirin: olumlu cümle → olumsuz tag, olumsuz cümle → olumlu tag; genellikle bir zamirle. Yardımcı fiil de be de yok mu? do / does / did kullanın. Düşen ton = "bana katıl"; yükselen ton = "doğru mu?" Türkçedeki tek kalıplık "değil mi"ye aldanmayın.
Alıştırmalar
A. Yapı
Doğru question tag'i yazın.
-
You're a nurse, ?
-
He can't swim, ?
-
They live in Rome, ?
-
She didn't call, ?
-
I'm late, ?
-
Let's take a break, ?
-
There's some milk in the fridge, ?
-
You've never been here before, ?
B. Anlam
Duruma uygun ses tonunu ya da cevabı seçin.
-
Emin olmadığınız bir şeyi kontrol etmek istiyorsunuz. Tag'deki ses tonunu seçin: …
-
Bir arkadaşınızla harika bir gün batımı izliyorsunuz ve "Beautiful, isn't it?" diyorsunuz. Ses tonunu seçin: …
-
"You didn't lock the door, did you?" ", I did." (Kapıyı kilitledim.)
-
Dostça bir rica için tag seçin: Open the window, …?
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
Your parents went to Peru, wasn't it?
-
Tom is a chef, isn't Tom?
-
Nobody saw you, didn't they?
-
Everyone's ready, aren't they?
D. Bağlam İçinde
Diyaloğu doğru question tag'lerle tamamlayın.
Amy: It's freezing in here today, 17?
Dan: It is! The heating isn't working, 18?
Amy: No. You told the manager, 19?
Dan: Yes, this morning. Let's make some hot tea, 20?
Amy: Good idea. You don't take sugar, 21?
Dan: No, thanks. Pass me the milk, 22?
E. Sıra Sende
-
Bir komşunuzla sohbet başlatmak için tag'li iki cümle yazın.
-
Emin olmadığınız bir bilgiyi kontrol etmek için tag'li bir cümle yazın.
F. Karışık Tekrar
-
A2-32 İngilizce So Do I, Neither Do I, Me Too: Ben de Demek "I can't swim." "Neither I."
-
A2-32 İngilizce So Do I, Neither Do I, Me Too: Ben de Demek "I'm moving to Rome." " you? That's exciting!"
-
B1-14 İngilizce Indirect Questions: Kibar Soru Sorma (Could You Tell Me Where…?) Do you know where (Tom / live)?
-
A2-33 İngilizce Subject ve Object Questions: Who Called You? Who Did You Call? (you / not / like) coffee? I thought you loved it!
Cevap anahtarı
A. Yapı
- aren't you
- can he
- don't they
- did she
- aren't I
- shall we
- isn't there
- have you
B. Anlam
- rising
- falling
- Yes
- will you
C. Hatayı Bul
- Your parents went to Peru, didn't they?
- Tom is a chef, isn't he?
- Nobody saw you, did they?
- ✓ Everyone's ready, aren't they?
D. Bağlam İçinde
- isn't it
- is it
- didn't you
- shall we
- do you
- will you / would you / can you / could you
E. Sıra Sende
- It's really quiet today, isn't it? You've just moved in, haven't you?
- The shop doesn't open on Sundays, does it?
F. Karışık Tekrar
- can
- Are
- Tom lives
- Don't you like / Do you not like
