SlowingoDilbilgisi
A2 37 / 38

En Sık Kullanılan İngilizce Phrasal Verbs: Get Up, Put On, Turn Off

Common Phrasal Verbs

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda günlük hayatta en sık kullanılan phrasal verb'leri — get up, put on, turn off, look for, find out, give up ve daha fazlasını — anlayıp kullanabilecek ve bir zamiri doğru yere koyabileceksiniz (put it on, put on it değil).

Temel Fikir

Phrasal verb (öbek fiil), bir fiil + up, down, on, off, out, in ya da back gibi küçük bir kelimedir. Bu küçük kelimeye particle (parçacık) denir. İkisi birlikte, kendine ait anlamı olan tek bir fiil gibi çalışır.

Boya karıştırmayı düşünün. Mavi + sarı size "mavi-sarı" vermez. Size yeşil verir — yeni bir renk. Aynı şekilde give + up "bir şeyi yukarı vermek" demek değildir. Give up "denemeyi bırakmak, vazgeçmek" ya da "bir alışkanlığı bırakmak" demektir.

Bazı phrasal verb'lerin anlamı kolayca tahmin edilir: sit down, stand up, come back. Bazılarınınki edilmez: find out "bir bilgiyi öğrenmek, ortaya çıkarmak" demektir. Bu yüzden her phrasal verb'ü anlamı ve bir örnekle birlikte tek kelime gibi öğrenin.

Phrasal verb'ler günlük İngilizcede her yerdedir. Anadili İngilizce olanlar genellikle I got up at seven der; I rose at seven resmi ve eski moda duyulur.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede tek bir fiille söylediğimiz birçok şeyi İngilizce fiil + parçacık ile söyler. Parçacık süs değildir: anlamı o taşır. Bir de nesnenin yerine dikkat edin: Türkçede nesne fiilin önüne gelir, İngilizcede zamir fiil ile parçacığın arasına girer.

Türkçeİngilizce
kalk-makget up
uyan-makwake up
giy-mekput on
çıkar-maktake off
(ışığı) aç-mak / kapat-makturn on / turn off
ara-maklook for
öğren-mek (bir bilgiyi)find out
bırak-mak, vazgeç-mekgive up
O-nu giy.Put it on.

Türkçede "ışığı aç" deriz, ama İngilizcede ışık "açılmaz" (open değil); turn on edilir. Fiili değil, bütün öbeği öğrenin.

Yapı

Nesne almayan phrasal verb'ler

Phrasal verbAnlamÖrnek
get upyataktan kalkmakI get up at seven.
wake upuyanmakI woke up at six.
go outeğlenmek için dışarı çıkmakLet's go out tonight.
come backgeri dönmekShe came back at midnight.
sit down / stand upoturmak / ayağa kalkmakPlease sit down.

Nesne alan phrasal verb'ler (put on, turn off, pick up, try on…) — isim: iki yerde olabilir; zamir: ortada

İsimleZamirle (it, them, me…)
Put on your coat. / Put your coat on.Put it on.
Turn off the lights. / Turn the lights off.Turn them off.
Pick up the box. / Pick the box up.Pick it up.
Try on these shoes. / Try these shoes on.Try them on.

Look for ve look at — nesne, zamir olsa bile her zaman for / at'ten sonra gelir: I'm looking for my keys. I'm looking for them. (Nedeni için bkz. B1-28.)

Geçmiş biçimler — sadece fiil değişir, parçacık aynı kalır: get up → got up, wake up → woke up, put on → put on, take off → took off, come back → came back, sit down → sat down, stand up → stood up, find out → found out, give up → gave up.

Kullanımlar

1Sabah ve akşam rutininiz

Birçok phrasal verb günlük hayatı anlatır. Farka dikkat edin: önce wake up (gözleriniz açılır), sonra get up (yataktan çıkarsınız).

I usually wake up at six, but I don't get up until half past.
Genelde altıda uyanırım, ama altı buçuğa kadar kalkmam.
He puts on his glasses to read.
Okumak için gözlüğünü takar.
Take off your shoes, please. The floor is clean.
Ayakkabılarını çıkar lütfen. Yer temiz.
Can you turn on the light? It's dark in here.
Işığı açar mısın? Burası karanlık.
Don't forget to turn off your computer.
Bilgisayarını kapatmayı unutma.
I'm going out with some friends tonight.
Bu akşam birkaç arkadaşla dışarı çıkıyorum.
What time are you coming back?
Saat kaçta döneceksin?

2Sit down ve stand up

Bu ikisi nesne almaz. Onları çoğu zaman talimatlarda kullanırız.

Please sit down and open your books.
Lütfen oturun ve kitaplarınızı açın.
Everyone stood up when the judge came in.
Hâkim içeri girince herkes ayağa kalktı.
I sat down next to an old friend on the train.
Trende eski bir arkadaşımın yanına oturdum.

3Look for ve look at

Look for = aramak, bulmaya çalışmak. Look at = bir şeye bakmak. Nesne her zaman for ya da at'ten sonra gelir.

I'm looking for my phone. Have you seen it?
Telefonumu arıyorum. Gördün mü?
What are you looking for?
Ne arıyorsun?
Look at this photo! That's my grandmother.
Şu fotoğrafa bak! Bu benim büyükannem.
She looked at me and smiled.
Bana baktı ve gülümsedi.

4Find out, give up, pick up, fill in, try on

Bu fiiller günlük durumlarda çok yaygındır.

I need to find out the time of the last train.
Son trenin saatini öğrenmem lazım.
find out = bir bilgiyi öğrenmek
She found out about the party from her brother.
Partiyi erkek kardeşinden öğrendi.
My dad gave up smoking ten years ago.
Babam on yıl önce sigarayı bıraktı.
give up = bir alışkanlığı bırakmak
Don't give up! You're nearly there.
Pes etme! Az kaldı.
give up = denemeyi bırakmak
Can you pick up that bag for me?
Şu çantayı benim için yerden alır mısın?
I'll pick you up at the station at six.
Seni saat altıda istasyondan alırım.
pick up = birini (çoğunlukla arabayla) almak
Please fill in this form.
Lütfen bu formu doldurun.
fill out (US)
Can I try on this jacket?
Bu ceketi deneyebilir miyim?

5Zamirler ortaya gelir

put on, take off, turn on, turn off, pick up, fill in ve try on ile bir zamir (it, them, me, her…) her zaman fiil ile parçacığın arasına girer. İsim ise iki yerde de olabilir.

Your coat is on the chair. Put it on. It's cold outside.
Montun sandalyenin üstünde. Giy onu. Dışarısı soğuk.
These shoes are lovely. Can I try them on?
Bu ayakkabılar çok güzel. Deneyebilir miyim?
The TV is too loud. Turn it off, please.
Televizyonun sesi çok yüksek. Kapat şunu lütfen.
Here's the form. Fill it in and give it to the receptionist.
Form burada. Doldurup resepsiyondaki görevliye verin.

Sık Yapılan Hatalar

❌Put on it.
✅Put it on.
Zamir → ortaya.
❌I turned off it.
✅I turned it off.
Zamir → ortaya.
❌Can I try on them?
✅Can I try them on?
Zamir → ortaya.
❌I'm looking my keys.
✅I'm looking for my keys.
look for + nesne.
❌I'm looking them for.
✅I'm looking for them.
look for/at ile nesne her zaman for/at'ten sonra gelir.
❌Turn the light, please.
✅Turn on the light, please.
Anlamı parçacık taşır: turn on / turn off. (Turn the light on da doğrudur.)
❌She gave up to smoke.
✅She gave up smoking.
give up + -ing ya da isim.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. Işığı "açmak", televizyonu "kapatmak". Türkçede ışık, televizyon, bilgisayar "açılır" ve "kapatılır". Bu yüzden open ve close kullanmak çok yaygındır. İngilizcede ışıklar ve makineler için turn on / turn off (ya da switch on / off) kullanılır. Open / close kapı, pencere, kitap gibi şeyler içindir.

❌Can you open the light? It's dark in here.
✅Can you turn on the light? It's dark in here.
❌Don't forget to close the oven.
✅Don't forget to turn off the oven.

2. Zamiri sona koymak. Türkçede "Giy onu" ya da "Onu giy" deriz; zamirle fiil arasına hiçbir şey girmez. Bu yüzden İngilizcede de zamiri öbeğin sonuna koymak kolaydır. Ama zamir fiil ile parçacığın arasına girmelidir.

❌The radio is too loud. Can you turn down it?
✅The radio is too loud. Can you turn it down?
❌Your shoes are dirty. Take off them.
✅Your shoes are dirty. Take them off.

3. "Aramak" fiilini tek kelimeyle çevirmek. "Ne arıyorsun?" sorusunda Türkçede edat yoktur. İngilizcede look tek başına "bakmak"tır; "aramak" için for gerekir.

❌What are you looking?
✅What are you looking for?

4. Her "öğrenmek" için learn kullanmak. Türkçede hem bir dili hem de bir bilgiyi "öğreniriz". İngilizcede bir bilgiyi araştırıp ya da tesadüfen öğrenmek için find out daha doğaldır; learn daha çok bilgi ve beceri edinmek içindir.

⚠️I learned that my flight was cancelled.
✅I found out that my flight was cancelled.

5. "Bırakmak" fiilinden sonra to kullanmak. "Futbol oynamayı bıraktı" derken "-meyi" eki to'yu çağırır. Give up'tan sonra ise -ing ya da isim gelir.

❌He gave up to play football after his injury.
✅He gave up playing football after his injury.

Karıştırılmasın

wake up ve get up — Wake up = uyanmak. Get up = yataktan kalkmak.

I woke up at five because of the noise.
Gürültü yüzünden beşte uyandım.
I got up at seven.
Yedide kalktım.

look for ve find — Look for eylemin kendisidir (aramak, denemek). Find ise sonuçtur (bulmak).

I looked for my keys for an hour.
Bir saat boyunca anahtarlarımı aradım.
In the end, I found them in the fridge!
Sonunda onları buzdolabında buldum!

put on ve wear — Put on eylemdir (bir an: giymek, takmak). Wear ise durumdur (üzerinizde olması: giyiyor olmak). Türkçede ikisi de çoğu zaman "giymek"tir.

She put on her red dress.
Kırmızı elbisesini giydi.
eylem
She's wearing a red dress.
Üzerinde kırmızı bir elbise var.
durum

Phrasal verb'ler: sonraki adımlar — Hangi phrasal verb'lerin ayrılabildiği, üç kelimelik phrasal verb'ler (look forward to) ve sözlükte nasıl kontrol edileceği B1-28'de. Parçacıkların anlamları (up = tamamlama, off = ayrılma…) B2-25'te.

Yazım ve Telaffuz

  • Phrasal verb'lerde vurgu genellikle parçacıktadır: get up, sit down, give up. Zamir olsa da vurgu parçacıkta kalır: put it on.
  • Kelimeler birbirine bağlanır: get up "ge-tap", pick it up "pi-ki-tap", turn it off "tör-ni-tof" gibi duyulur.
  • İngiliz İngilizcesinde form fill in edilir; Amerikan İngilizcesinde fill out daha yaygındır.
  • Işıklar ve makineler için switch on / switch off da turn on / turn off ile aynı anlamdadır; switch İngiliz İngilizcesinde daha yaygındır.

Altın Kural

Her phrasal verb'ü kendi anlamı olan tek bir kelime gibi öğrenin. Zamir varsa onu ortaya koyun: put it on, turn them off — ama look for it.

Alıştırmalar

A. Yapı

Yönergeye göre tamamlayın ya da dönüştürün.

  1. I (wake up) at six this morning. (geçmiş zaman)
  2. She (put on) her coat and left. (geçmiş zaman)
  3. İsmin yerine zamir koyun: Turn off the TV.
  4. İsmin yerine zamir koyun: Pick up your toys.
  5. İsmin yerine zamir koyun: I'm looking for my glasses.
  6. Tamamlayın: My grandfather gave smoking last year.

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: You need to … the opening times before you go.
  2. Doğru olanı seçin: I … in the night because of the storm, but I stayed in bed.
  3. Doğru olanı seçin: Can I … these jeans before I buy them?
  4. Hangisi "geri dönmek" anlamına gelir? …

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. It's cold. Put on it.
  2. Can you turn off them?
  3. I'm looking my wallet.
  4. Please fill in this form.

D. Bağlam İçinde

Metni tek bir kelimeyle tamamlayın.

A busy morning
Every day I 15 up at 6.30 when my alarm rings, but I usually stay in bed for ten minutes. Then I 16 up, have a shower and 17 on my clothes. Yesterday I couldn't find my keys. I looked 18 them everywhere! Finally, I found them in my coat pocket. When I got to work, I 19 on my computer and checked my emails.

E. Sıra Sende

  1. Sabah rutininiz hakkında phrasal verb'lerle üç cümle yazın.
  2. Bıraktığınız ya da bırakmak istediğiniz bir alışkanlık hakkında yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-31 İngilizce Dependent Prepositions: Good At, Afraid Of, Listen To
    We waited the bus for half an hour.
  2. A2-33 İngilizce Subject ve Object Questions: Who Called You? Who Did You Call?
    Who (turn off) the lights? It's so dark! (geçmiş zaman)
  3. A2-28 İngilizce Used To Kullanımı: Geçmişteki Alışkanlıklar (Eskiden …-erdim)
    I (get up) early, but now I work from home. used to kullanın.
  4. A1-22 İngilizce Present Continuous (Şimdiki Zaman) Kullanımı: I'm Working
    Be quiet! The baby (sleep).
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. woke … up
  2. put … on
  3. Turn it off.
  4. Pick them up.
  5. I'm looking for them.
  6. up

B. Anlam

  1. find out
  2. woke up
  3. try on
  4. come back

C. Hatayı Bul

  1. It's cold. Put it on.
  2. Can you turn them off?
  3. I'm looking for my wallet.
  4. ✓ Please fill in this form.

D. Bağlam İçinde

  1. wake
  2. get
  3. put
  4. for
  5. turned / switched

E. Sıra Sende

  1. I wake up at seven. I get up at quarter past. I put on my running shoes and go out for a run.
  2. I gave up sugar in my coffee last year.

F. Karışık Tekrar

  1. for
  2. turned off
  3. used to get up
  4. is sleeping / 's sleeping
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play