Cách nói giờ, thứ, ngày tháng năm trong tiếng Anh (Time, Days and Dates)
Time, Days and Dates
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể dùng số thứ tự (first, second, third), nói và viết thứ, tháng, ngày tháng theo kiểu Anh và kiểu Mỹ, đọc năm, nói giờ theo hai cách, và hỏi What time is it?, What's the date today? và When's your birthday?
Ý chính
Hãy hình dung một chiếc đồng hồ và một cuốn lịch treo trên cùng một bức tường. Đồng hồ trả lời câu What time is it? Lịch trả lời câu What's the date? Tiếng Anh có một hệ thống hơi khác nhau cho mỗi thứ.
Trên lịch, một ngày là một vị trí trong tháng: ngày thứ năm của tháng Năm. Vì vậy, ngày tháng dùng số thứ tự (ordinal numbers), tức là những số xếp mọi thứ theo thứ tự: first, second, third, fourth… Bạn đã biết số đếm từ bài A1-04; số thứ tự được tạo ra từ số đếm.
Với đồng hồ, có hai cách nói. Cách truyền thống nhìn vào mặt đồng hồ: half past seven, (a) quarter to eight. Cách kiểu số chỉ đọc các con số: seven thirty, seven forty-five. Cả hai đều đúng và đều phổ biến.
Năm thường được đọc thành hai cụm: 19 | 99 → nineteen ninety-nine.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt tạo số thứ tự bằng thứ + số đếm (thứ hai, thứ ba), còn tiếng Anh có từ riêng (second, third) hoặc thêm -th. Khác biệt lớn nhất là ngày tháng: tiếng Việt dùng số đếm (ngày năm, mùng năm), tiếng Anh bắt buộc dùng số thứ tự (the fifth). Thứ và tháng trong tiếng Việt được đánh số (thứ Hai, tháng Mười), còn tiếng Anh có tên riêng, luôn viết hoa. Khi nói giờ, chữ kém của tiếng Việt hoạt động giống hệt to: lấy giờ sau trừ đi số phút.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Khác nhau ở đâu |
|---|---|---|
| tầng thứ ba | the third floor | "thứ" + số → từ riêng hoặc -th |
| ngày 5 tháng 5 / mùng 5 tháng 5 | the fifth of May (UK) / May fifth (US) | tiếng Việt: số đếm; tiếng Anh: số thứ tự |
| thứ Hai, tháng Mười | Monday, October | tên riêng, viết hoa, không đánh số |
| năm 1999 | nineteen ninety-nine | đọc thành hai cụm |
| Mấy giờ rồi? | What time is it? | "giờ" → time, không phải hour |
| bảy giờ (đúng) | seven o'clock | "giờ" → o'clock, không phải hours |
| bảy giờ rưỡi | half past seven / seven thirty | "rưỡi" → half past + giờ |
| bảy giờ mười lăm | a quarter past seven / seven fifteen | phút trước, giờ sau |
| tám giờ kém mười lăm | a quarter to eight / seven forty-five | cùng cách tính với "kém", nhưng tiếng Anh nói số phút trước: a quarter to eight |
Cấu trúc
Số thứ tự
| Số | Từ | Viết | Số | Từ | Viết |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | first | 1st | 11 | eleventh | 11th |
| 2 | second | 2nd | 12 | twelfth | 12th |
| 3 | third | 3rd | 13 | thirteenth | 13th |
| 4 | fourth | 4th | 20 | twentieth | 20th |
| 5 | fifth | 5th | 21 | twenty-first | 21st |
| 8 | eighth | 8th | 22 | twenty-second | 22nd |
| 9 | ninth | 9th | 30 | thirtieth | 30th |
Hầu hết số thứ tự = số đếm + -th. Với số lớn hơn, chỉ phần cuối thay đổi: twenty-first, thirty-second, thirty-third.
Thứ và tháng — luôn viết hoa
| Thứ | Monday (thứ Hai), Tuesday (thứ Ba), Wednesday (thứ Tư), Thursday (thứ Năm), Friday (thứ Sáu), Saturday (thứ Bảy), Sunday (Chủ nhật) |
|---|---|
| Tháng | January, February, March, April, May, June, July, August, September, October, November, December |
Mùa không viết hoa: spring, summer, autumn (UK) / fall (US), winter.
Ngày tháng
| Viết | Nói | |
|---|---|---|
| UK | 5 May 2026 / 5th May 2026 | the fifth of May / May the fifth |
| US | May 5, 2026 / May 5th | May fifth |
| Số, UK | 05/06/2026 | = 5 June |
| Số, US | 05/06/2026 | = May 6 |
Kiểu Anh giống tiếng Việt: ngày trước, tháng sau (05/06 = ngày 5 tháng 6). Kiểu Mỹ thì tháng đứng trước.
Năm
| Năm | Đọc là |
|---|---|
| 1999 | nineteen ninety-nine |
| 1905 | nineteen oh five |
| 1800 | eighteen hundred |
| 2000 | two thousand |
| 2005 | two thousand and five (UK) / two thousand five (US) |
| 2026 | twenty twenty-six; cũng có thể là two thousand and twenty-six (UK) / two thousand twenty-six (US) |
Nói giờ
| Giờ | Cách truyền thống | Kiểu số |
|---|---|---|
| 7:00 | seven o'clock | seven o'clock / seven |
| 7:05 | five past seven (UK) / five after seven (US) | seven oh five |
| 7:15 | (a) quarter past seven (UK) / (a) quarter after seven (US) | seven fifteen |
| 7:30 | half past seven | seven thirty |
| 7:45 | (a) quarter to eight | seven forty-five |
| 7:50 | ten to eight | seven fifty |
- Dùng past cho phút 1–30 và to cho phút 31–59: twenty-five to nine = 8:35. (Trong tiếng Anh Mỹ cũng có người nói of hoặc till: a quarter of eight.)
- Với những số không phải 5, 10, 20 hay 25, thêm minutes: seven minutes past six.
- a.m. = trước 12 giờ trưa; p.m. = sau 12 giờ trưa. Lịch tàu xe thường dùng giờ 24 tiếng: 18:30 = eighteen thirty.
- Trong tiếng Anh Anh thân mật, half seven = 7:30.
Câu hỏi
| Câu hỏi | Câu trả lời |
|---|---|
| What time is it? / What's the time? (UK) | It's ten past four. |
| What day is it today? | It's Thursday. |
| What's the date today? | It's the third of June. / It's June third. |
| When's your birthday? | It's the twelfth of October. / It's October twelfth. |
Cách dùng
1Số thứ tự
Dùng số thứ tự cho thứ tự và vị trí: tầng nhà, cuộc đua, sinh nhật, lần đầu tiên.
2Thứ và tháng
Thứ và tháng là tên riêng, nên luôn viết hoa.
3Ngày tháng
Tiếng Anh Anh thường đặt ngày trước, giống tiếng Việt; tiếng Anh Mỹ đặt tháng trước. Khi nói ngày, dùng số thứ tự. (Giới từ on với ngày tháng: xem A1-20.)
4Năm
Hầu hết các năm đọc thành hai cụm. Từ 2000 đến 2009, đọc two thousand (and)…; từ 2010, cả twenty ten và two thousand (and) ten đều được dùng.
5Nói giờ — cách truyền thống
Hỏi What time is it? và trả lời It's…. Dùng past cho nửa đầu của giờ, và to cho nửa sau.
6Nói giờ — kiểu số
Chỉ cần đọc giờ rồi đến phút. Cách này rất phổ biến với lịch tàu xe, cuộc hẹn và điện thoại.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Giờ" thành hour. Tiếng Việt dùng chữ "giờ" cả để hỏi giờ lẫn để nói giờ. Trong tiếng Anh, hỏi giờ dùng time, và giờ đúng dùng o'clock. Hour là một khoảng thời gian 60 phút.
2. "Bảy giờ rưỡi" dịch từng chữ. Tiếng Việt nói giờ trước, "rưỡi" sau. Tiếng Anh nói half past trước, giờ sau, hoặc đọc kiểu số.
3. "Kém" giữ trật tự tiếng Việt. Cách tính của "kém" giống hệt to, nhưng trật tự từ thì ngược lại: tiếng Việt nói giờ trước (mười giờ kém năm), tiếng Anh nói số phút trước (five to ten).
4. Ngày tháng bằng số đếm. Tiếng Việt nói ngày hai mốt tháng Mười, toàn số đếm. Tiếng Anh cần số thứ tự cho ngày.
Đừng nhầm lẫn
Ngày tháng kiểu Anh và kiểu Mỹ — 04/07 là ngày 4 tháng 7 ở Anh (giống cách viết của Việt Nam), nhưng là ngày 7 tháng 4 ở Mỹ. Khi viết cho người ở nước khác, hãy viết tháng bằng chữ.
half past seven và half seven — Cả hai đều là 7:30 trong tiếng Anh Anh; half seven là cách nói thân mật. Trong tiếng Anh Mỹ, hãy nói seven thirty hoặc half past seven. Lưu ý: half seven không phải 6:30!
What time is it? và What's the date? — Time là đồng hồ; date là lịch.
Chính tả và phát âm
- Cách viết bất quy tắc: five → fifth, nine → ninth (không có e), twelve → twelfth, eight → eighth (một chữ t), twenty → twentieth, thirty → thirtieth.
- Viết từ twenty-first đến ninety-ninth có gạch nối.
- Âm th ở cuối là /θ/: fourth /fɔːθ/ (UK), /fɔːrθ/ (US); fifth /fɪfθ/; sixth /sɪksθ/. Âm /θ/ không phải "th" của tiếng Việt (vốn là âm t bật hơi): hãy đặt đầu lưỡi nhẹ giữa hai hàm răng rồi thổi hơi, cổ họng không rung.
- fifth và sixth kết thúc bằng cụm phụ âm /fθ/ và /ksθ/. Tiếng Việt không có cụm phụ âm, nên hãy đọc chậm từng âm trước, rồi mới nhanh dần. Đừng bỏ mất /θ/, nếu không sixth nghe như six.
- third /θɜːd/ (UK), /θɝːd/ (US); Thursday cũng bắt đầu bằng /θ/. Phân biệt Tuesday (/tj/ hoặc /t/) và Thursday (/θ/).
- o'clock /əˈklɒk/ (UK), /əˈklɑːk/ (US): trọng âm ở clock, và đừng bỏ âm /k/ cuối.
- Số 0 trong giờ và năm đọc là oh, giống chữ O: nineteen oh five, ten oh five.
- Wednesday /ˈwenzdeɪ/: chữ d đầu tiên câm. February thường đọc là /ˈfebruəri/ hoặc /ˈfebjuəri/.
- Phân biệt thirteen /θɜːˈtiːn/ (nhấn cuối) và thirty /ˈθɜːti/ (nhấn đầu), fifteen và fifty: trọng âm giúp người nghe phân biệt 7:13 và 7:30.
Quy tắc vàng
Đếm bằng số đếm (five, thirty); xếp thứ tự và nói ngày tháng bằng số thứ tự (the fifth, the thirtieth). Thứ và tháng phải viết hoa. Khi nói giờ, dùng past đến 30 phút và to sau 30 phút (giống "kém", nhưng số phút đứng trước) — hoặc chỉ cần đọc các con số: seven forty-five.
Luyện tập
A. Hình thức
Viết số thứ tự, đọc năm hoặc nói giờ bằng chữ.
-
Viết số thứ tự: 2
-
Viết số thứ tự: 12
-
Viết số thứ tự: 22
-
Đọc năm: 1984
-
Nói giờ (cách truyền thống): 6:15
-
Nói giờ (cách truyền thống): 9:40
-
Nói giờ (kiểu số): 4:30
B. Ý nghĩa
Chọn hoặc viết đáp án đúng.
-
Theo kiểu Mỹ, 03/04 nghĩa là: …
-
Theo kiểu Anh, 03/04 nghĩa là: …
-
"It's a quarter to five." Theo kiểu số, đó là…
-
Chọn câu hỏi: "___?" "It's the ninth of July."
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
the nineth of May
-
It's forty past eight.
-
My birthday is the 3 of June.
-
Our holiday starts on the first of August.holiday (UK); vacation (US)
D. Trong ngữ cảnh
Điền từ thích hợp vào đoạn hội thoại, dựa vào số hoặc giờ trong ngoặc.
Kate: When's your birthday, Tom?
Tom: It's the 16 (31) of August.
Kate: Oh, that's a Saturday this year. What time 17 your party?
Tom: At half 18 seven.
Kate: Great. My train gets in at seven 19 (7:15) — perfect!
Tom: And what's the date today?
Kate: It's the 20 (2) of August. So, about four weeks!
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Viết ngày sinh của bạn theo hai cách (kiểu Anh và kiểu Mỹ).
-
Bạn thức dậy và đi ngủ lúc mấy giờ? Viết mỗi giờ theo hai cách.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A1-04 Số đếm trong tiếng Anh: cách nói tuổi, giá tiền và số điện thoại (Numbers) Viết bằng chữ: 350 (UK)
-
A1-16 Từ để hỏi trong tiếng Anh (Question Words): what, where, who, how much, how many " is your birthday?" "In March."
-
A1-15 Trạng từ chỉ tần suất (always, usually, never): vị trí và cách dùng Sắp xếp các từ thành câu: is / never / my brother / on time
Đáp án
A. Hình thức
- second
- twelfth
- twenty-second
- nineteen eighty-four
- a quarter past six / quarter past six / a quarter after six / quarter after six
- twenty to ten
- four thirty
B. Ý nghĩa
- March 4
- 3 April
- four forty-five
- What's the date
C. Tìm lỗi sai
- the ninth of May
- It's twenty to nine. / It's eight forty.
- My birthday is the 3rd of June. / My birthday is the third of June.
- ✓ Our holiday starts on the first of August.
D. Trong ngữ cảnh
- thirty-first / 31st
- is
- past
- fifteen
- second / 2nd
E. Đến lượt bạn
- the twelfth of October / October twelfth
- I get up at a quarter past seven — seven fifteen. I go to bed at half past eleven — eleven thirty.
F. Ôn tập tổng hợp
- three hundred and fifty
- When
- My brother is never on time.
