İngilizce Saatler, Günler ve Tarihler: Sıra Sayıları (Ordinal Numbers) ve Saat Söyleme
Time, Days and Dates
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda sıra sayılarını (first, second, third) kullanabilecek, günleri, ayları ve tarihleri İngiliz ve Amerikan usulüyle söyleyip yazabilecek, yılları okuyabilecek, saati iki farklı şekilde söyleyebilecek ve What time is it?, What's the date today?, When's your birthday? diye sorabileceksiniz.
Temel Fikir
Aynı duvarda bir saat ve bir takvim düşünün. Saat What time is it? sorusunu cevaplar. Takvim What's the date? sorusunu cevaplar. İngilizcede ikisinin sistemi biraz farklıdır.
Takvimde bir tarih, ay içindeki bir sıradır: Mayısın beşinci günü. Bu yüzden tarihlerde ordinal numbers (sıra sayıları) kullanılır: first, second, third, fourth… Sayma sayılarını A1-04'ten zaten biliyorsunuz; sıra sayıları onlardan türer.
Saatte iki konuşma şekli vardır. Geleneksel yol saatin kadranına bakar: half past seven, (a) quarter to eight. Dijital yol ise sadece rakamları okur: seven thirty, seven forty-five. İkisi de doğrudur ve ikisi de yaygındır.
Yıllar genellikle iki parça halinde söylenir: 19 | 99 → nineteen ninety-nine.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Saat söylerken Türkçe ile İngilizce aynı mantıkla çalışır: yarım saate kadar "geçiyor" (past), yarım saatten sonra bir sonraki saate "var" (to). Tarihlerde ise önemli bir fark var: Türkçede tarihi sayma sayısıyla söyleriz ("beş Mayıs"); İngilizcede sıra sayısı gerekir (the fifth of May).
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Saat yedi-yi on geç-iyor. | It's ten past seven. |
| Saat yedi-yi çeyrek geç-iyor. | It's a quarter past seven. |
| Saat yedi buçuk. | It's half past seven. |
| Saat sekiz-e çeyrek var. | It's a quarter to eight. |
| Beş Mayıs. | The fifth of May. / May fifth. |
| Saat kaç? | What time is it? |
Dikkat: "yedi buçuk" İngilizcede "seven and a half" olmaz; half past seven ya da seven thirty denir.
Yapı
Sıra sayıları
| Sayı | Kelime | Yazılışı | Sayı | Kelime | Yazılışı |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | first | 1st | 11 | eleventh | 11th |
| 2 | second | 2nd | 12 | twelfth | 12th |
| 3 | third | 3rd | 13 | thirteenth | 13th |
| 4 | fourth | 4th | 20 | twentieth | 20th |
| 5 | fifth | 5th | 21 | twenty-first | 21st |
| 8 | eighth | 8th | 22 | twenty-second | 22nd |
| 9 | ninth | 9th | 30 | thirtieth | 30th |
Sıra sayılarının çoğu = sayı + -th. Büyük sayılarda sadece son kısım değişir: twenty-first, thirty-second, thirty-third.
Günler ve aylar — her zaman büyük harfle
| Günler | Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, Saturday, Sunday |
|---|---|
| Aylar | January, February, March, April, May, June, July, August, September, October, November, December |
Mevsimler küçük harfle yazılır: spring, summer, autumn (UK) / fall (US), winter.
Tarihler
| Yazılışı | Söylenişi | |
|---|---|---|
| UK | 5 May 2026 / 5th May 2026 | the fifth of May / May the fifth |
| US | May 5, 2026 / May 5th | May fifth |
| Rakamla, UK | 05/06/2026 | = 5 Haziran |
| Rakamla, US | 05/06/2026 | = 6 Mayıs |
Yıllar
| Yıl | Söylenişi |
|---|---|
| 1999 | nineteen ninety-nine |
| 1905 | nineteen oh five |
| 1800 | eighteen hundred |
| 2000 | two thousand |
| 2005 | two thousand and five (UK) / two thousand five (US) |
| 2026 | twenty twenty-six; ayrıca two thousand and twenty-six (UK) / two thousand twenty-six (US) |
Saat söyleme
| Saat | Geleneksel | Dijital |
|---|---|---|
| 7:00 | seven o'clock | seven o'clock / seven |
| 7:05 | five past seven (UK) / five after seven (US) | seven oh five |
| 7:15 | (a) quarter past seven (UK) / (a) quarter after seven (US) | seven fifteen |
| 7:30 | half past seven | seven thirty |
| 7:45 | (a) quarter to eight | seven forty-five |
| 7:50 | ten to eight | seven fifty |
- 1–30. dakikalar için past, 31–59. dakikalar için to kullanın: twenty-five to nine = 8:35. (Amerikan İngilizcesinde of ya da till de duyulur: a quarter of eight.)
- 5, 10, 20 ya da 25 dışındaki sayılarda minutes ekleyin: seven minutes past six.
- a.m. = öğlen 12'den önce; p.m. = öğlen 12'den sonra. Tarifelerde çoğu zaman 24 saat sistemi kullanılır: 18:30 = eighteen thirty.
- Samimi İngiliz İngilizcesinde half seven = 7:30.
Sorular
| Soru | Cevap |
|---|---|
| What time is it? / What's the time? (UK) | It's ten past four. |
| What day is it today? | It's Thursday. |
| What's the date today? | It's the third of June. / It's June third. |
| When's your birthday? | It's the twelfth of October. / It's October twelfth. |
Kullanımlar
1Sıra sayıları
Sıra ve konum için sıra sayılarını kullanın: katlar, yarışlar, doğum günleri, ilk kez yapılan şeyler.
2Günler ve aylar
Günler ve aylar birer isimdir; bu yüzden her zaman büyük harfle başlar.
3Tarihler
İngiliz İngilizcesinde genellikle önce gün gelir; Amerikan İngilizcesinde önce ay gelir. Tarihleri sıra sayılarıyla söyleyin. (Tarihlerle on kullanımı için bkz. A1-20.)
4Yıllar
Yılların çoğunu iki parça halinde söyleyin. 2000–2009 arasında two thousand (and)… deyin; 2010'dan sonra hem twenty ten hem de two thousand (and) ten kullanılır.
5Saat söyleme — geleneksel yol
What time is it? diye sorun ve It's… diye cevap verin. Saatin ilk yarısında past, ikinci yarısında to kullanın. Türkçedeki "geçiyor / var" mantığının aynısıdır.
6Saat söyleme — dijital yol
Önce saati, sonra dakikayı söyleyin. Tarifelerde, randevularda ve telefonlarda çok yaygındır.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. Tarihi sayma sayısıyla söylemek. Türkçede "beş Mayıs", "yirmi üç Nisan" deriz; sıra sayısı kullanmayız. İngilizcede tarih söylerken sıra sayısı şarttır.
2. "Sekiz buçuk"u kelime kelime çevirmek. Türkçede "buçuk" saatin arkasına gelir. İngilizcede ise half önce gelir ve past ile kullanılır, ya da dijital yol seçilir.
3. "Saat kaç?" sorusunu kelime kelime çevirmek. "Kaç" akla how many getirir. Ama saati sormanın kalıbı What time is it?'tir.
4. Günleri ve ayları küçük harfle yazmak. Türkçede ay ve gün adları belirli bir tarih bildirmiyorsa küçük harfle yazılır ("pazartesi günü", "mayıs ayında"). İngilizcede ise her zaman büyük harfle başlarlar.
5. Yılları Türkçedeki gibi tek parça okumak. Türkçede "bin dokuz yüz doksan dokuz" deriz. İngilizcede bu da anlaşılır, ama normal yol iki parçadır.
Karıştırılmasın
İngiliz ve Amerikan tarihleri — 04/07 İngiltere'de 4 Temmuz, ABD'de ise 7 Nisan demektir. Başka ülkelerdeki insanlara yazarken ayın adını yazıyla yazın. Türkiye'de de tarih İngiliz usulüne benzer: önce gün, sonra ay.
half past seven ve half seven — İngiliz İngilizcesinde ikisi de 7:30 demektir; half seven samimidir. Amerikan İngilizcesinde seven thirty ya da half past seven deyin.
What time is it? ve What's the date? — Time saattir; date takvimdir.
Yazım ve Telaffuz
- Düzensiz yazılışlar: five → fifth, nine → ninth (e yok), twelve → twelfth, eight → eighth (tek t), twenty → twentieth, thirty → thirtieth.
- twenty-first'ten ninety-ninth'e kadar kısa çizgiyle yazılır.
- Sondaki th /θ/ sesidir: dilinizin ucunu dişlerinizin arasına koyup hafifçe üfleyin; "t" ya da "s" değildir. fourth /fɔːθ/ (UK), /fɔːrθ/ (US); fifth /fɪfθ/; sixth /sɪksθ/. Fifth ve sixth zordur — önce yavaş söyleyin.
- third /θɜːd/ (UK), /θɝːd/ (US) — "thörd" gibi, th sesiyle.
- o'clock /əˈklɒk/ (UK), /əˈklɑːk/ (US) — "ıklok"; vurgu clock'tadır.
- Saatlerde ve yıllarda 0, O harfi gibi oh ("ou") diye okunur: nineteen oh five, ten oh five.
- Wednesday /ˈwenzdeɪ/ — "wenzdey" gibi; ilk d okunmaz. February çoğu zaman /ˈfebruəri/ ya da /ˈfebjuəri/ diye söylenir.
Altın Kural
Sayarken sayma sayılarını (five, thirty), sıralarken ve tarih söylerken sıra sayılarını (the fifth, the thirtieth) kullanın. Günler ve aylar büyük harfle yazılır. Saat için 30 dakikaya kadar past, 30'dan sonra to kullanın — ya da sadece rakamları okuyun: seven forty-five.
Alıştırmalar
A. Yapı
Sıra sayısını, yılı ya da saati İngilizce yazın.
-
Sıra sayısını yazın: 2
-
Sıra sayısını yazın: 12
-
Sıra sayısını yazın: 22
-
Yılı okuyun: 1984
-
Saati söyleyin (geleneksel): 6:15
-
Saati söyleyin (geleneksel): 9:40
-
Saati söyleyin (dijital): 4:30
B. Anlam
Doğru cevabı seçin ya da yazın.
-
Amerikan usulünde 03/04 ne demektir? …
-
İngiliz usulünde 03/04 ne demektir? …
-
"It's a quarter to five." Dijital usulde nasıl söylenir?
-
Soruyu seçin: "___?" "It's the ninth of July."
C. Hatayı Bul
Hatalı ifadeyi düzeltin. Doğruysa "correct" yazın.
-
the nineth of May
-
It's forty past eight.
-
My birthday is the 3 of June.
-
Our holiday starts on the first of August.holiday (UK); vacation (US)
D. Bağlam İçinde
Diyaloğu tamamlayın. Parantez içindeki sayıları kelimeyle yazın.
Kate: When's your birthday, Tom?
Tom: It's the 16 (31) of August.
Kate: Oh, that's a Saturday this year. What time 17 your party?
Tom: At half 18 seven.
Kate: Great. My train gets in at seven 19 (7:15) — perfect!
Tom: And what's the date today?
Kate: It's the 20 (2) of August. So, about four weeks!
E. Sıra Sende
-
Doğum gününüzü iki şekilde yazın (İngiliz usulü ve Amerikan usulü).
-
Kaçta kalkıyor, kaçta yatıyorsunuz? Her saati iki şekilde yazın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-04 İngilizce Sayılar (Numbers): Yaş, Fiyat ve Telefon Numarası Söyleme Kelimeyle yazın: 350 (UK)
-
A1-16 İngilizce Soru Kelimeleri (Question Words): What, Where, When, Who, Why, How " is your birthday?" "In March."
-
A1-15 İngilizce Sıklık Zarfları (Adverbs of Frequency): Always, Usually, Never Kelimeleri sıraya koyun: is / never / my brother / on time
Cevap anahtarı
A. Yapı
- second
- twelfth
- twenty-second
- nineteen eighty-four
- a quarter past six / quarter past six / a quarter after six / quarter after six
- twenty to ten
- four thirty
B. Anlam
- March 4
- 3 April
- four forty-five
- What's the date
C. Hatayı Bul
- the ninth of May
- It's twenty to nine. / It's eight forty.
- My birthday is the 3rd of June. / My birthday is the third of June.
- ✓ Our holiday starts on the first of August.
D. Bağlam İçinde
- thirty-first / 31st
- is
- past
- fifteen
- second / 2nd
E. Sıra Sende
- the twelfth of October / October twelfth
- I get up at a quarter past seven — seven fifteen. I go to bed at half past eleven — eleven thirty.
F. Karışık Tekrar
- three hundred and fifty
- When
- My brother is never on time.
