इंग्रजीत वेळ, वार आणि तारीख: half past seven, the fifth of May – मराठीत स्पष्टीकरण
Time, Days and Dates
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही क्रमवाचक संख्या (first, second, third) वापरू शकाल, वार, महिने आणि तारखा ब्रिटिश आणि अमेरिकन पद्धतीने बोलू-लिहू शकाल, वर्षं सांगू शकाल, वेळ दोन पद्धतींनी सांगू शकाल आणि What time is it?, What's the date today?, When's your birthday? असे प्रश्न विचारू शकाल.
मुख्य कल्पना
एकाच भिंतीवर घड्याळ आणि कॅलेंडर डोळ्यांसमोर आणा. घड्याळ What time is it? चं उत्तर देतं. कॅलेंडर What's the date? चं उत्तर देतं. इंग्रजीत दोघांसाठी थोड्या वेगळ्या पद्धती आहेत.
कॅलेंडरमध्ये तारीख म्हणजे महिन्यातली जागा: मे महिन्याचा पाचवा दिवस. म्हणून तारखांसाठी क्रमवाचक संख्या वापरतात – क्रम दाखवणाऱ्या संख्या: first, second, third, fourth… साध्या संख्या तुम्हाला A1-04 वरून माहीत आहेत; क्रमवाचक संख्या त्यांच्यापासूनच बनतात.
वेळ सांगण्याच्या दोन पद्धती आहेत. पारंपरिक पद्धत घड्याळाच्या काट्यांकडे पाहते: half past seven, (a) quarter to eight. डिजिटल पद्धत फक्त आकडे वाचते: seven thirty, seven forty-five. दोन्ही बरोबर, दोन्ही खूप वापरतात.
वर्षं सहसा दोन भागांत म्हणतात: 19 | 99 → nineteen ninety-nine.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत तारीख आपण साध्या संख्येने सांगतो: “पाच मे”, “बारा तारखेला”. इंग्रजीत बोलताना तारीख क्रमवाचक संख्येने आणि the सह: the fifth of May. वेळेसाठी मराठीत खास शब्द आहेत: “सव्वा सात” (7:15), “साडेसात” (7:30), “पावणेआठ” (7:45), “दीड” (1:30), “अडीच” (2:30). यातलं “पावणेआठ” इंग्रजी a quarter to eight सारखंच पुढच्या तासाकडे पाहतं – हा फायदा. पण “साडेसात”, “दीड” यांचं शब्दशः भाषांतर (seven and half, one and half) इंग्रजीत चालत नाही: half past seven, half past one. मराठीतही आपण बोलताना 12 तासांचं घड्याळ “सकाळी / दुपारी / संध्याकाळी / रात्री” सह वापरतो – इंग्रजीतही तसंच, a.m. / p.m. सह. वर्षंही मराठीत दोन भागांत येतात (“एकोणीसशे नव्याण्णव”). आणि देवनागरीत कॅपिटल अक्षरं नसतात, पण इंग्रजीत वार आणि महिने नेहमी कॅपिटल अक्षराने.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| पाच मेला | on the fifth of May / on May 5th | मराठीत साधी संख्या; इंग्रजीत क्रमवाचक + the |
| सव्वा सात (7:15) | a quarter past seven | “सव्वा” → past + आधीचा तास |
| साडेसात (7:30) | half past seven | “साडे” → half past, seven and half नाही |
| पावणेआठ (7:45) | a quarter to eight | – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत: पुढच्या तासाकडे |
| दीड (1:30) / अडीच (2:30) | half past one / half past two | इंग्रजीत खास शब्द नाही; half past |
| तीन वाजले. | It's three o'clock. | मराठीत कर्ता नाही; इंग्रजीत it |
| संध्याकाळी साडेसहा | six thirty p.m. / half past six in the evening | – सारखंच: 12 तासांचं घड्याळ |
| सोमवार, मे | Monday, May | देवनागरीत कॅपिटल नाही; इंग्रजीत कॅपिटल अक्षर |
थोडक्यात: तारखा क्रमवाचक संख्येने आणि the सह; “साडे” आणि “दीड / अडीच” = half past; “पावणे” = a quarter to.
रचना
क्रमवाचक संख्या
| संख्या | शब्द | लिहिताना | संख्या | शब्द | लिहिताना |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | first | 1st | 11 | eleventh | 11th |
| 2 | second | 2nd | 12 | twelfth | 12th |
| 3 | third | 3rd | 13 | thirteenth | 13th |
| 4 | fourth | 4th | 20 | twentieth | 20th |
| 5 | fifth | 5th | 21 | twenty-first | 21st |
| 8 | eighth | 8th | 22 | twenty-second | 22nd |
| 9 | ninth | 9th | 30 | thirtieth | 30th |
बहुतेक क्रमवाचक संख्या = संख्या + -th. मोठ्या संख्यांत फक्त शेवटचा भाग बदलतो: twenty-first, thirty-second, thirty-third.
वार आणि महिने – नेहमी कॅपिटल अक्षराने
| वार | Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, Saturday, Sunday |
|---|---|
| महिने | January, February, March, April, May, June, July, August, September, October, November, December |
ऋतू लहान अक्षराने: spring, summer, autumn (UK) / fall (US), winter.
तारखा
| लिहिताना | बोलताना | |
|---|---|---|
| UK | 5 May 2026 / 5th May 2026 | the fifth of May / May the fifth |
| US | May 5, 2026 / May 5th | May fifth |
| आकड्यांत, UK | 05/06/2026 | = 5 जून |
| आकड्यांत, US | 05/06/2026 | = 6 मे |
वर्षं
| वर्ष | म्हणा |
|---|---|
| 1999 | nineteen ninety-nine |
| 1905 | nineteen oh five |
| 1800 | eighteen hundred |
| 2000 | two thousand |
| 2005 | two thousand and five (UK) / two thousand five (US) |
| 2026 | twenty twenty-six; two thousand and twenty-six (UK) / two thousand twenty-six (US) पण |
वेळ
| वेळ | पारंपरिक | डिजिटल |
|---|---|---|
| 7:00 | seven o'clock | seven o'clock / seven |
| 7:05 | five past seven (UK) / five after seven (US) | seven oh five |
| 7:15 | (a) quarter past seven (UK) / (a) quarter after seven (US) | seven fifteen |
| 7:30 | half past seven | seven thirty |
| 7:45 | (a) quarter to eight | seven forty-five |
| 7:50 | ten to eight | seven fifty |
- 1 ते 30 मिनिटांसाठी past, 31 ते 59 मिनिटांसाठी to: twenty-five to nine = 8:35. (अमेरिकन इंग्रजीत of किंवा till पण ऐकू येतं: a quarter of eight.)
- मिनिटं 5, 10, 20 किंवा 25 नसतील तर minutes जोडा: seven minutes past six.
- a.m. = दुपारी बारापूर्वी; p.m. = दुपारी बारानंतर. वेळापत्रकांत अनेकदा 24 तासांचं घड्याळ: 18:30 = eighteen thirty.
- अनौपचारिक ब्रिटिश इंग्रजीत half seven = 7:30.
प्रश्न
| प्रश्न | उत्तर |
|---|---|
| What time is it? / What's the time? (UK) | It's ten past four. |
| What day is it today? | It's Thursday. |
| What's the date today? | It's the third of June. / It's June third. |
| When's your birthday? | It's the twelfth of October. / It's October twelfth. |
वापर
1क्रमवाचक संख्या
क्रम आणि जागा सांगायला क्रमवाचक संख्या: मजले, स्पर्धा, वाढदिवस, पहिली वेळ.
2वार आणि महिने
वार आणि महिने ही नावं आहेत, म्हणून ती नेहमी कॅपिटल अक्षराने सुरू होतात. देवनागरीत असा फरक नसतो, म्हणून इथे लक्ष द्या.
3तारखा
ब्रिटिश इंग्रजीत सहसा आधी दिवस, अमेरिकन इंग्रजीत आधी महिना. बोलताना तारखा क्रमवाचक संख्येने. (तारखांबरोबर on: पाहा A1-20.)
4वर्षं
बहुतेक वर्षं दोन भागांत म्हणतात. 2000 ते 2009 साठी two thousand (and)…; 2010 पासून twenty ten आणि two thousand (and) ten दोन्ही वापरतात.
5वेळ – पारंपरिक पद्धत
What time is it? विचारा आणि It's… ने उत्तर द्या. तासाच्या पहिल्या अर्ध्या भागात past, दुसऱ्या भागात to. मराठी “पावणे” सारखं to पुढच्या तासाकडे पाहतं; पण “साडे” आणि “सव्वा” साठी इंग्रजीत आधीचा तास + past.
6वेळ – डिजिटल पद्धत
आधी तास, मग मिनिटं, एवढंच. वेळापत्रक, अपॉइंटमेंट आणि फोनवर हे खूप वापरतात.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “साडेसात”, “दीड वाजता” → seven and half, one and half o'clock. मराठीत अर्ध्या तासासाठी खास शब्द आहेत: “साडेसात”, “साडेनऊ”, “दीड”, “अडीच”. शब्दशः भाषांतर केलं की seven and half, one and half o'clock तयार होतं. इंग्रजीत अर्धा तास नेहमी half past + आधीचा तास, किंवा डिजिटल पद्धत: seven thirty, one thirty. (कालावधीसाठी “दीड तास” = an hour and a half: पाहा A1-04.)
2. “बावीस डिसेंबरला” → on twenty-two December. मराठीत तारीख आपण साध्या संख्येने सांगतो: “बावीस डिसेंबरला”, “सात तारखेला”. इंग्रजीत बोलताना तारीख क्रमवाचक संख्येने आणि the सह: the twenty-second of December (UK) किंवा December twenty-second (US).
3. “तीन मार्चपासून परीक्षा सुरू होते” → start from 3rd March. मराठीत सुरुवातीची तारीख “-पासून” ने सांगतो: “परीक्षा तीन मार्चपासून सुरू होतात”. भारतीय इंग्रजीत म्हणून start from… खूप ऐकू येतं. प्रमाण इंग्रजीत एखादी गोष्ट एखाद्या दिवशी सुरू होते: start on. (from … to … कालावधीसाठी: from 3rd to 20th March.)
गोंधळ करू नका
ब्रिटिश आणि अमेरिकन तारखा – 04/07 म्हणजे ब्रिटनमध्ये 4 जुलै, पण अमेरिकेत 7 एप्रिल. भारतातही आपण ब्रिटिश पद्धत वापरतो, म्हणून अमेरिकेतल्या लोकांना लिहिताना महिना शब्दात लिहा.
half past seven आणि half seven – ब्रिटिश इंग्रजीत दोन्हींचा अर्थ 7:30; half seven अनौपचारिक आहे. half seven म्हणजे “साडेसहा” नाही! अमेरिकन इंग्रजीत seven thirty किंवा half past seven म्हणा.
What time is it? आणि What's the date? – Time म्हणजे घड्याळ; date म्हणजे कॅलेंडर.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- अनियमित स्पेलिंग: five → fifth, nine → ninth (e शिवाय), twelve → twelfth, eight → eighth (एकच t), twenty → twentieth, thirty → thirtieth.
- twenty-first ते ninety-ninth हायफनसह लिहा.
- शेवटचा th म्हणजे /θ/: fourth /fɔːθ/ (UK), /fɔːrθ/ (US); fifth /fɪfθ/; sixth /sɪksθ/. हा मराठी “थ” नाही: “थ” मध्ये जीभ दातांना घट्ट लागते आणि हवा थांबून सुटते. /θ/ साठी जिभेचं टोक वरच्या-खालच्या दातांच्या मध्ये हलकं ठेवा आणि हवा सतत सोडा, आवाज न जोडता. Fifth आणि sixth कठीण आहेत – सुरुवातीला हळू म्हणा.
- third /θɜːd/ (UK), /θɝːd/ (US). /ɜː/ हा स्वर मराठीत नाही: ओठ गोल करू नका, तोंड सैल ठेवा.
- o'clock /əˈklɒk/ (UK), /əˈklɑːk/ (US): जोर clock वर, आणि सुरुवातीचा o अगदी हलका.
- वेळ आणि वर्षांत 0 म्हणजे oh, O अक्षरासारखं: nineteen oh five, ten oh five.
- Wednesday /ˈwenzdeɪ/: पहिला d उच्चारत नाहीत. February अनेकदा /ˈfebruəri/ किंवा /ˈfebjuəri/. स्पेलिंगप्रमाणे सगळी अक्षरं वाचू नका.
- कॅपिटल अक्षर: Monday, May. देवनागरीत कॅपिटल अक्षरं नसल्यामुळे अनेकदा “monday”, “may” असं लिहिलं जातं – लिहिल्यावर एकदा तपासा.
सुवर्णनियम
मोजण्यासाठी साध्या संख्या (five, thirty); क्रम आणि तारखांसाठी क्रमवाचक संख्या (the fifth, the thirtieth). वार आणि महिने कॅपिटल अक्षराने. वेळेसाठी 30 मिनिटांपर्यंत past, 30 नंतर to – किंवा फक्त आकडे वाचा: seven forty-five. “साडेसात” = half past seven, seven and half नाही.
सराव
A. रचना
क्रमवाचक संख्या, वर्षं आणि वेळ लिहा.
-
क्रमवाचक संख्या लिहा: 2
-
क्रमवाचक संख्या लिहा: 12
-
क्रमवाचक संख्या लिहा: 22
-
वर्ष शब्दांत लिहा: 1984
-
वेळ सांगा (पारंपरिक पद्धत): 6:15
-
वेळ सांगा (पारंपरिक पद्धत): 9:40
-
वेळ सांगा (डिजिटल पद्धत): 4:30
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
US पद्धतीत 03/04 म्हणजे: …
-
UK पद्धतीत 03/04 म्हणजे: …
-
"It's a quarter to five." डिजिटल पद्धतीत हे…
-
प्रश्न निवडा: "___?" "It's the ninth of July."
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
the nineth of May
-
It's forty past eight.
-
My birthday is the 3 of June.
-
Our holiday starts on the first of August.holiday (UK); vacation (US)
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा.
Kate: When's your birthday, Tom?
Tom: It's the 16 (31) of August.
Kate: Oh, that's a Saturday this year. What time 17 your party?
Tom: At half 18 seven.
Kate: Great. My train gets in at seven 19 (7:15) — perfect!
Tom: And what's the date today?
Kate: It's the 20 (2) of August. So, about four weeks!
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
इंग्रजीत तारखा आणि वेळा लिहा.
-
तुमचा वाढदिवस दोन पद्धतींनी लिहा (UK पद्धत आणि US पद्धत).
-
तुम्ही किती वाजता उठता आणि किती वाजता झोपता? प्रत्येक वेळ दोन पद्धतींनी लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A1-04 इंग्रजी संख्या (numbers): वय, किंमत आणि फोन नंबर इंग्रजीत कसे सांगायचे शब्दांत लिहा: 350 (UK)
-
A1-16 Question Words: what, where, who, how… इंग्रजीत प्रश्न कसे विचारायचे " is your birthday?" "In March."
-
A1-15 Always, Usually, Never: इंग्रजीत “किती वेळा” कसं सांगायचं – मराठीत स्पष्टीकरण शब्द योग्य क्रमाने लावा: is / never / my brother / on time
उत्तरे
A. रचना
- second
- twelfth
- twenty-second
- nineteen eighty-four
- a quarter past six / quarter past six / a quarter after six / quarter after six
- twenty to ten
- four thirty
B. अर्थ
- March 4
- 3 April
- four forty-five
- What's the date
C. चूक शोधा
- the ninth of May
- It's twenty to nine. / It's eight forty.
- My birthday is the 3rd of June. / My birthday is the third of June.
- ✓ Our holiday starts on the first of August.
D. संदर्भात
- thirty-first / 31st
- is
- past
- fifteen
- second / 2nd
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- the twelfth of October / October twelfth
- I get up at a quarter past seven — seven fifteen. I go to bed at half past eleven — eleven thirty.
F. मिश्र उजळणी
- three hundred and fifty
- When
- My brother is never on time.
