Mạo từ a, an, the nâng cao: danh từ trừu tượng, nghĩa khái quát và tên riêng (Articles: Final Nuances)
Articles and Determiners: Final Nuances
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể chọn mạo từ (articles) thật chính xác với danh từ trừu tượng, câu nói khái quát, danh từ không đếm được có thêm phần mô tả, và tên riêng; bạn cũng biết những chỗ cách dùng thật sự dao động — tít báo, bệnh tật, bữa ăn, mùa và các buổi trong ngày.
Ý chính
Mạo từ trả lời một câu hỏi: danh từ này đang được xác định như thế nào? Không mạo từ (zero article) nghĩa là "sự vật nói chung, như một khái niệm". A/an nghĩa là "một ví dụ của một loại". The nghĩa là "chính cái này — bạn biết là cái nào".
Ở trình độ C2, cùng một danh từ có thể chuyển qua lại giữa các vị trí này tùy nghĩa bạn muốn. Life là cuộc sống nói chung; the life of a nurse là một kiểu cuộc sống đã được xác định; a life of luxury là một kiểu sống trong nhiều kiểu có thể có. Ngay cả danh từ không đếm được cũng có thể đi với a khi một tính từ hoặc một mệnh đề biến nó thành "một kiểu" gì đó: a good knowledge of statistics.
Hãy coi mạo từ như ống kính zoom. Không mạo từ là góc rộng nhất — khái niệm. A/an zoom vào một ví dụ hoặc một loại. The zoom đến khi chỉ còn một thứ duy nhất trong khung hình. Danh từ vẫn vậy; chỉ có nấc zoom thay đổi. Nhiều "ngoại lệ" chỉ là những trường hợp mà thói quen đã cố định nấc zoom, như trong tít báo hay by bus.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt không có mạo từ. Chúng ta xác định danh từ bằng những cách khác: từ chỉ loại (cái, con, chiếc), một, những / các, này / đó, hoặc chỉ dựa vào ngữ cảnh. Vì thế người Việt hay bỏ mạo từ, hoặc ngược lại, thêm the mỗi khi trong đầu có "các", "những" hay "cái".
| Tiếng Việt | Nấc zoom | Tiếng Anh |
|---|---|---|
| Giáo dục là một quyền. | khái niệm chung | Education is a right. |
| Nền giáo dục mà tôi nhận được rất tốt. | cụ thể, đã xác định | The education I received was excellent. |
| Hổ đang có nguy cơ tuyệt chủng. | cả lớp, cách thông dụng | Tigers are endangered. |
| Loài hổ đang có nguy cơ tuyệt chủng. | cả loài như một kiểu (trang trọng) | The tiger is endangered. |
| Một con hổ có thể bơi giỏi. | bất kỳ một cá thể nào | A tiger can swim well. |
| Những con hổ ở sở thú đang ngủ. | những con cụ thể | The tigers at the zoo were asleep. |
| Cô ấy có một vốn hiểu biết tốt về thống kê. | một kiểu hiểu biết | She has a good knowledge of statistics. |
| Chúng tôi đi Đà Lạt bằng xe khách. | phương tiện, cụm cố định | We went to Da Lat by coach. |
Chữ "loài" của tiếng Việt khá gần với the + danh từ số ít khi nói về cả một giống loài. Nhưng "những / các" không tự động là the: Những con hổ ở sở thú (cụ thể) → the tigers, còn khi nói chung về cả lớp, tiếng Anh dùng số nhiều không mạo từ: Tigers.
Cấu trúc
Ba nấc zoom
| Ống kính | Mạo từ | Ví dụ |
|---|---|---|
| khái niệm / nói chung | không mạo từ | Education is a right. |
| một ví dụ / một loại | a / an | She received an education that few could afford. |
| cụ thể, đã xác định | the | The education I received was excellent. |
Nói khái quát: ba lựa chọn — không thay thế được cho nhau
| Hình thức | Mô tả điều gì | Phong cách | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| số nhiều, không mạo từ | cả lớp nói chung | trung tính, phổ biến nhất | Tigers are endangered. |
| a / an + số ít | điều đúng với bất kỳ một cá thể nào | trung tính; định nghĩa | A tiger can swim well. |
| the + số ít | cả lớp như một kiểu (loài vật, phát minh, nhạc cụ, cơ quan trong cơ thể) | trang trọng, khoa học | The tiger is endangered. |
A/an không thể mang những sự thật về cả lớp nói chung — có nguy cơ tuyệt chủng, đã tuyệt chủng, phổ biến rộng rãi, hay được phát minh vào một năm nào đó. Với một phát minh, the + số ít là lựa chọn tự nhiên (The telephone was invented in 1876); số nhiều thì kém tự nhiên hơn khi đi với invent. The + số ít mang nghĩa khái quát chỉ dùng được với những loại đã quen thuộc, đã thành "kiểu" (the tiger, the smartphone, the violin), không dùng với bất kỳ cụm danh từ nào (the red car không thể có nghĩa là "xe màu đỏ nói chung").
Các mẫu đặc biệt
| Mẫu | Mạo từ | Ví dụ |
|---|---|---|
| danh từ không đếm được + tính từ / mệnh đề, chỉ một kiểu | a / an | a good knowledge of, a warmth that… |
| tít báo, ghi chú, biển báo, nhãn | thường không mạo từ | Man rescued from river. Exit. |
| by + phương tiện đi lại / liên lạc | không mạo từ | by car, by train, by email |
| giới từ + danh từ trừu tượng (cụm cố định) | không mạo từ | in theory, in practice, at risk, on purpose |
| họ của một gia đình (số nhiều) | the | the Smiths |
| tên họa sĩ = một tác phẩm | a | a Picasso |
| tên riêng dùng như một kiểu người | the / a | the Mozart of her generation, a modern Einstein |
Cách dùng
1Danh từ trừu tượng — nói chung và cụ thể
Danh từ trừu tượng và danh từ không đếm được không có mạo từ khi chỉ khái niệm nói chung, và có the khi được làm cho cụ thể, thường bằng một cụm of hoặc một mệnh đề quan hệ (B1-22). Có cụm of không có nghĩa là bắt buộc phải có the: the history of art (một lĩnh vực cụ thể) nhưng a history of violence (một kiểu tiền sử).
2Ba cách nói khái quát
Bạn có thể nói về cả một lớp sự vật theo ba cách. Số nhiều không mạo từ là phổ biến nhất và an toàn nhất. A/an mô tả bất kỳ một cá thể điển hình nào và hợp với định nghĩa. The + số ít trình bày cả lớp như một kiểu — nhất là loài vật, phát minh, nhạc cụ và bộ phận cơ thể — và nghe trang trọng hơn. Những sự thật về cả lớp nói chung cần số nhiều hoặc the, không dùng a/an (với invent, the + số ít là lựa chọn tự nhiên).
3A/an với danh từ không đếm được có phần mô tả
Một số danh từ không đếm được đi với a/an khi một tính từ hoặc một cụm theo sau mô tả một kiểu hay một phẩm chất cụ thể. Điều này thường gặp với knowledge, understanding, education, warmth, honesty, patience, interest. Danh từ không vì thế mà trở thành đếm được: không có số nhiều, không có con số.
4Không mạo từ trong tít báo, biển báo và cụm cố định
Tít báo, biển báo, nhãn và ghi chú bỏ mạo từ để tiết kiệm chỗ. Không mạo từ cũng là cố định sau by + phương tiện đi lại hoặc liên lạc, và trong nhiều cụm giới từ + danh từ trừu tượng.
5Mạo từ với tên riêng
Tên người bình thường không có mạo từ (A1-06), nhưng mạo từ quay lại khi tên được dùng theo cách đặc biệt: cả một gia đình, một tác phẩm nghệ thuật, một ví dụ của một kiểu người, một người mà người nói không quen, hoặc "người nổi tiếng ấy". Tên địa danh ở bài B1-23.
6Bệnh tật, bữa ăn, mùa và các buổi trong ngày — dao động và lựa chọn
Ở đây cách dùng dao động, và thường cả hai lựa chọn đều đúng. Chọn không mạo từ cho nghĩa chung hoặc cụm cố định; thêm mạo từ khi danh từ cụ thể hoặc được mô tả. Phần lớn tên bệnh là danh từ không đếm được và không có mạo từ; triệu chứng như headache thì đếm được.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. Thêm the vì trong đầu có "cuộc", "sự", "tình". Sự tự do, cuộc sống, tình yêu nghe như những thứ đã xác định, nên nhiều bạn viết the freedom, the life. Khi nói chung, danh từ trừu tượng không có mạo từ.
2. Bỏ the khi danh từ đã được làm cụ thể. Tiếng Việt không có mạo từ, nên Đồ ăn chúng tôi ăn ở Huế ngon tuyệt dễ thành câu thiếu the. Có mệnh đề hoặc cụm of làm cho danh từ cụ thể → cần the.
3. Danh từ đếm được số ít "trơn" khi nói về cả loài. Tê tê là một trong những loài bị buôn bán nhiều nhất — nhiều bạn viết danh từ số ít không có mạo từ. Danh từ đếm được số ít không thể đứng một mình: dùng số nhiều, hoặc the + số ít (trang trọng).
4. "Những / các" thành the khi nói chung. Các bạn trẻ ngày nay… nói về người trẻ nói chung, không phải một nhóm cụ thể. The + số nhiều lại chỉ một nhóm cụ thể.
5. "Đi bằng xe máy của tôi". Sau by + phương tiện không có mạo từ và cũng không có từ sở hữu. Nếu muốn nói "xe của tôi", hãy dùng on / in.
Đừng nhầm lẫn
the + số ít (khái quát) và the + số nhiều (cụ thể) — The tiger có thể chỉ cả loài; the tigers là những con hổ cụ thể.
by car và in the car — By + phương tiện là cụm cố định, không mạo từ; với in / on thì dùng mạo từ hoặc từ sở hữu.
a/an với danh từ không đếm được có mô tả và danh từ đếm được — A knowledge không làm knowledge thành đếm được: không có số nhiều, không có con số. Xem A1-24.
mạo từ và các từ hạn định khác — Những tổ hợp như such a, quite a, many a và half an hour được dạy ở bài C2-07.
Chính tả và phát âm
- The thường đọc là /ðə/ trước phụ âm và /ði/ trước nguyên âm: the end /ði end/. Nhiều người, nhất là ở Mỹ, cũng đọc /ðə/ trước nguyên âm.
- Âm /ð/ không phải "đ" và cũng không phải "d/gi" của tiếng Việt. Hãy đặt nhẹ đầu lưỡi giữa hai hàm răng, đẩy hơi ra và cho dây thanh rung. Tránh đọc the thành "đờ" hay "dờ".
- The khi nhấn /ðiː/ (dài và mạnh) nghĩa là "người nổi tiếng ấy" hoặc "chính là cái đó": You don't mean the Dylan Marsh?
- A bình thường là /ə/, một âm rất ngắn và nhẹ, không phải "ây"; khi nhấn mới là /eɪ/, nghĩa là "chỉ một" hoặc "bất kỳ một": I said a reason, not the reason.
- Nối âm: an + nguyên âm nối liền, an apple /ənˈæpl/. Người Việt hay ngắt an rồi đọc tiếp, hoặc nuốt mất âm /n/ — hãy để /n/ chạy thẳng sang nguyên âm tiếp theo.
- Trong tít báo và biển báo, mạo từ vắng mặt khi in; khi nói về một tít báo, người ta thường thêm mạo từ trở lại.
Quy tắc vàng
Hãy hỏi danh từ ở đây mang nghĩa gì: khái niệm (không mạo từ), một ví dụ hay một loại (a/an), hay một thứ đã xác định (the). Với sự thật về cả một lớp, hãy dùng số nhiều hoặc the + số ít (với phát minh: the + số ít) — không dùng a/an. Đừng dịch "những / các" thành the một cách máy móc. Ở những chỗ cách dùng dao động (bệnh tật, bữa ăn, mùa), có nhiều hơn một lựa chọn đúng.
Luyện tập
A. Hình thức
Viết lại mỗi câu theo yêu cầu. Giữ nguyên nghĩa.
-
Viết lại, bắt đầu bằng "The education": I received an excellent education at that school.
-
Viết lại, dùng "a" + tính từ + "understanding": She understands economics extremely well.
-
Viết lại thành tít báo: A man has been arrested after a robbery at a bank in the city centre.
-
Viết lại thành một câu khái quát trang trọng, dùng "the" + danh từ số ít: Smartphones have transformed modern life.
-
Viết lại, dùng "by" + phương tiện: We took the train to Edinburgh.
-
Viết lại, dùng "a" + tên họa sĩ: The museum has just bought a painting by Picasso.
-
Viết lại, dùng "the" + họ của gia đình: Mr and Mrs Robinson and their children have moved to Canada.
B. Ý nghĩa
Đọc tình huống và chọn câu phù hợp nhất.
-
Một cuốn sách sinh học nêu một sự thật về cả một loài. Câu nào phù hợp?a/an không thể mang một sự thật về cả lớp
-
Một bài viết về lịch sử công nghệ. Câu nào phù hợp?phát minh xét như cả lớp: the + số ít
-
Một cuốn từ điển cho trẻ em mô tả điều đúng với bất kỳ chiếc xe đạp nào. Câu nào phù hợp?a/an = bất kỳ một cá thể nào; the + số nhiều = những chiếc xe cụ thể
-
Một buổi nói chuyện về động vật hoang dã cho công chúng; người nói muốn nói về hổ nói chung. Câu nào phù hợp?the + số nhiều sẽ có nghĩa là những con hổ cụ thể
-
Lễ tân báo rằng có một người phụ nữ mà cô ấy chưa từng gặp đang đợi bạn. Câu nào phù hợp?a + tên = một người tên như vậy mà người nói không quen
C. Tìm lỗi sai
Mỗi câu có một lỗi, hoặc đã đúng. Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
Most people would agree that the money can't buy happiness, although it certainly makes life easier.
-
Education I received at that small village school gave me a lifelong love of reading.
-
In the practice, the new rule is rarely applied, because most managers have never been trained to use it.
-
We decided to go to the airport by the bus, because parking there costs almost as much as the flight.
-
The job requires a good knowledge of local history and a genuine interest in working with visitors.
D. Trong ngữ cảnh
Bản nháp hướng dẫn tham quan bảo tàng này có một số lỗi về mạo từ. Hãy sửa các phần được đánh số theo yêu cầu.
Welcome to our new gallery. (18) Elephant is the largest land animal, and this room tells its story. Sadly, (19) the elephants are now at risk in many parts of Africa. (20) In theory, they are protected by law; in practice, hunting continues. The paintings in the next room were donated by (21) a local family called Henderson, and the one on the left is (22) a painting by Turner. (23) Visitors who come with the bus can buy a discounted ticket at the desk. Our café serves lunch from twelve — so why not finish your visit with 24___ long, relaxing lunch on the terrace?
-
Viết lại câu (18) thành một câu trang trọng nói về cả loài.
-
Ở câu (19), người hướng dẫn muốn nói về voi nói chung. Hãy viết lại.
-
Câu (20) dạng nào đúng?cụm cố định giới từ + danh từ trừu tượng: không mạo từ
-
Viết lại phần (21) cho ngắn gọn hơn, với "the" + họ của gia đình.
-
Viết lại phần (22) cho ngắn gọn hơn, với "a" + tên họa sĩ.
-
Viết lại câu (23) với "by" + phương tiện.
-
Điền mạo từ thích hợp vào (24).
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh theo yêu cầu.
-
Viết ba câu về một ý niệm trừu tượng như sự trung thực, nghệ thuật hay tự do. Dùng danh từ đó một lần với nghĩa chung (không mạo từ), một lần được làm cụ thể bằng the + cụm of hoặc mệnh đề quan hệ, và một lần như một kiểu phẩm chất với a / an + tính từ.
-
Viết một mục bách khoa toàn thư dài ba câu về một phát minh hoặc một loài vật. Gồm một định nghĩa với a / an, một sự thật về cả lớp với the + số ít, và một câu nói chung với danh từ số nhiều không mạo từ.
-
Viết một tít báo về một sự kiện ở địa phương, rồi mở rộng nó thành một câu đầy đủ, thêm lại tất cả mạo từ.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
B1-22 Cách dùng mạo từ a, an, the: nói chung, nói cụ thể và go to school (Articles) Tuần nào người hàng xóm của bạn cũng đến đó để cầu nguyện. Câu nào phù hợp?church với mục đích chính của nó: không mạo từ
-
B2-22 Sự hòa hợp giữa chủ ngữ và động từ với các danh từ khó (Subject-Verb Agreement) Viết lại với "The news" làm chủ ngữ: The reports we heard were better than we expected.
-
B1-23 Cách dùng the với tên riêng và địa danh (The with Names and Places) Viết lại với mạo từ đúng: We sailed down Danube to Black Sea.
Đáp án
A. Hình thức
- The education I received at that school was excellent.
- She has an excellent understanding of economics. / She has a deep understanding of economics. / She has a thorough understanding of economics.
- Man arrested after city centre bank robbery / Man arrested after bank robbery in city centre
- The smartphone has transformed modern life.
- We went to Edinburgh by train. / We travelled to Edinburgh by train.
- The museum has just bought a Picasso.
- The Robinsons have moved to Canada.
B. Ý nghĩa
- The dodo became extinct in the 17th century.
- The typewriter was invented in the 19th century.
- A bicycle has two wheels and is moved by pedals.
- Tigers are now endangered in most of Asia.
- There's a Ms Romero waiting for you at reception.
C. Tìm lỗi sai
- Most people would agree that money can't buy happiness, although it certainly makes life easier.
- The education I received at that small village school gave me a lifelong love of reading.
- In practice, the new rule is rarely applied, because most managers have never been trained to use it.
- We decided to go to the airport by bus, because parking there costs almost as much as the flight.
- ✓ The job requires a good knowledge of local history and a genuine interest in working with visitors.
D. Trong ngữ cảnh
- The elephant is the largest land animal.
- Sadly, elephants are now at risk in many parts of Africa.
- In theory, they are protected by law; in practice, hunting continues.
- the Hendersons, a local family / the Hendersons
- a Turner
- Visitors who come by bus can buy a discounted ticket at the desk.
- a
E. Đến lượt bạn
- Honesty is not always easy. The honesty of her answer surprised the interview panel. She spoke with a quiet honesty that everyone respected.
- A bicycle is a vehicle with two wheels and pedals. The bicycle was invented in the 19th century. Today, bicycles are one of the most popular ways to travel in many cities.
- Mayor opens new bridge over river. / The mayor has opened a new bridge over the river.
F. Ôn tập tổng hợp
- She goes to church every Sunday morning.
- The news we heard was better than we expected. / The news was better than we expected.
- We sailed down the Danube to the Black Sea.
