SlowingoGramatyka
C2 5 / 10

Przedimki a, an, the dla zaawansowanych: rzeczowniki abstrakcyjne i ogólniki

Articles and Determiners: Final Nuances

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji precyzyjnie dobierzesz przedimek przy rzeczownikach abstrakcyjnych, w zdaniach ogólnych (o całym gatunku czy klasie rzeczy), przy rzeczownikach niepoliczalnych z określeniem i przy nazwach własnych. Będziesz też wiedzieć, gdzie zwyczaj naprawdę się waha — w nagłówkach, przy chorobach, posiłkach, porach roku i porach dnia.

Główna idea

Przedimek odpowiada na jedno pytanie: jak identyfikujemy ten rzeczownik? Brak przedimka (przedimek zerowy) znaczy „rzecz w ogóle, jako pojęcie”. A/an znaczy „jeden przykład pewnego typu”. The znaczy „ten konkretny — wiesz, który”.

Na poziomie C2 ten sam rzeczownik przechodzi między tymi pozycjami zależnie od znaczenia. Life to życie w ogóle; the life of a nurse to jeden określony rodzaj życia; a life of luxury to jeden typ spośród wielu możliwych. Nawet rzeczownik niepoliczalny może dostać a, kiedy przymiotnik albo zdanie robi z niego „pewien rodzaj” czegoś: a good knowledge of statistics.

Wyobraź sobie przedimki jako obiektyw z zoomem. Brak przedimka to najszerszy kadr — pojęcie. A/an przybliża do jednego przykładu albo typu. The przybliża tak, że w kadrze zostaje tylko jedna rzecz. Rzeczownik jest ten sam; zmienia się ustawienie obiektywu. Wiele „wyjątków” to po prostu sytuacje, w których zwyczaj ustawił obiektyw na stałe — jak w nagłówkach czy w by bus.

Polski a angielski

Polski nie ma przedimków. To, co angielski wyraża przez a i the, polski zostawia kontekstowi, szykowi wyrazów albo słowom takim jak „ten”, „jakiś”, „pewien”. Nowa, nieokreślona rzecz zwykle stoi po polsku na końcu zdania („Do pokoju weszła kobieta” = a woman), a znana — na początku („Kobieta weszła do pokoju” = the woman). Po polsku zdanie ogólne o gatunku zwykle ma liczbę pojedynczą bez żadnego wykładnika: „Tygrys jest zagrożony wyginięciem”. Po angielsku taki pusty rzeczownik w liczbie pojedynczej jest niemożliwy — trzeba wybrać jedną z trzech form, a a/an do tego zdania akurat nie pasuje.

PolskiCo robi polskiAngielski
Wykształcenie powinno być bezpłatne.pojęcie ogólneEducation should be free.
Wykształcenie, które zdobyłam, było świetne.dookreślone zdaniemThe education I received was excellent.
Tygrys jest zagrożony wyginięciem.liczba pojedyncza ogólnaTigers are endangered. / The tiger is endangered.
Telefon wynaleziono w 1876 roku.wynalazek jako klasaThe telephone was invented in 1876.
Dzwoni jakiś pan Patel.„jakiś” = ktoś nieznanyThere's a Mr Patel on the phone.
Przychodzą Nowakowie.liczba mnoga nazwiskaThe Nowaks are coming.
Boli mnie głowa.czasownik, nie rzeczownikI've got a headache.
Jedziemy pociągiem.narzędnikWe're going by train.

Najważniejsze: skoro polski nie ma przedimków, kusi, żeby po angielsku je pomijać tam, gdzie są konieczne (the przed rzeczownikiem dookreślonym, a przed objawem choroby), albo — po nauce — wstawiać the „na wszelki wypadek” przed pojęciami ogólnymi (the life, the nature). Pytaj za każdym razem: pojęcie, przykład czy ta konkretna rzecz?

Budowa

Trzy ustawienia obiektywu

ObiektywPrzedimekPrzykład
pojęcie / ogólniebrakEducation is a right.
jeden przykład / jeden typa / anShe received an education that few could afford.
konkretne, zidentyfikowanetheThe education I received was excellent.

Odniesienie ogólne (generic reference): trzy możliwości — nie zawsze wymienne

FormaCo opisujeRejestrPrzykład
liczba mnoga, brak przedimkaklasę ogólnieneutralny, najczęstszyTigers are endangered.
a / an + liczba pojedynczato, co prawdziwe dla każdego pojedynczego egzemplarzaneutralny; definicjeA tiger can swim well.
the + liczba pojedynczaklasę jako jeden typ (gatunki, wynalazki, instrumenty, narządy)formalny, naukowyThe tiger is endangered.

A/an nie może nieść faktów o klasie jako całości — że jest zagrożona, wymarła, rozpowszechniona albo wynaleziona w danym roku. Przy wynalazku naturalnym wyborem jest the + liczba pojedyncza (The telephone was invented in 1876); liczba mnoga brzmi przy invent mniej naturalnie. Ogólne the + liczba pojedyncza działa tylko przy utrwalonych typach (the tiger, the smartphone, the violin), a nie przy dowolnej frazie (the red car nie znaczy „czerwone samochody w ogóle”).

Wzorce szczególne

WzorzecPrzedimekPrzykład
niepoliczalny + przymiotnik / zdanie, jako rodzaja / ana good knowledge of, a warmth that…
nagłówki, notatki, napisy, etykietyczęsto brakMan rescued from river. Exit.
by + środek transportu / komunikacjibrakby car, by train, by email
przyimek + rzeczownik abstrakcyjny (stałe)brakin theory, in practice, at risk, on purpose
nazwisko rodziny (l. mnoga)thethe Smiths
nazwisko artysty = dziełoaa Picasso
nazwisko jako typthe / athe Mozart of her generation, a modern Einstein

Użycie

1Rzeczowniki abstrakcyjne — ogólnie i konkretnie

Rzeczowniki abstrakcyjne i niepoliczalne nie mają przedimka, kiedy znaczą pojęcie w ogóle, a dostają the, kiedy coś je dookreśla — często fraza z of albo zdanie względne (B1-22). Fraza z of nie wymaga automatycznie the: the history of art (konkretna dziedzina), ale a history of violence (pewien rodzaj).

Education should be free for everyone.
Edukacja powinna być bezpłatna dla wszystkich.
ogólnie
The education I received at that school changed my life.
Wykształcenie, które zdobyłam w tej szkole, zmieniło moje życie.
konkretne: „które…” → the
Happiness doesn't depend on money.
Szczęście nie zależy od pieniędzy.
po angielsku depend on, nie „from”
She talked about the happiness she felt when her son was born.
Opowiadała o szczęściu, które czuła, kiedy urodził się jej syn.
dookreślone zdaniem: the
Nature is full of surprises.
Przyroda jest pełna niespodzianek.
„przyroda” ogólnie: bez the
The nature of the problem is still unclear.
Charakter tego problemu wciąż nie jest jasny.
the + fraza z of
He had a history of heart problems.
Od dawna miał problemy z sercem.
a + fraza z of: pewien rodzaj historii

2Trzy sposoby mówienia o całej klasie

O całej klasie rzeczy można mówić na trzy sposoby. Liczba mnoga bez przedimka jest najczęstsza i najbezpieczniejsza. A/an opisuje dowolny typowy egzemplarz i pasuje do definicji. The + liczba pojedyncza przedstawia klasę jako jeden typ — zwłaszcza gatunki, wynalazki, instrumenty i części ciała — i brzmi bardziej formalnie. Fakty o klasie jako całości wymagają liczby mnogiej albo the, nie a/an (przy invent naturalne jest the + liczba pojedyncza). Polskie „Smartfon zmienił…” czy „Delfin jest…” to zawsze jedna z tych trzech form — nigdy goły rzeczownik.

Smartphones have changed the way we communicate.
Smartfony zmieniły sposób, w jaki się porozumiewamy.
liczba mnoga: najczęstsza
A smartphone is a mobile phone with internet access and apps.
Smartfon to telefon komórkowy z dostępem do internetu i aplikacjami.
definicja: każdy pojedynczy smartfon
The smartphone has transformed modern life.
Smartfon odmienił współczesne życie.
klasa jako jeden wynalazek: formalnie; po polsku ta sama forma co w definicji
Dolphins are highly intelligent.
Delfiny są niezwykle inteligentne.
The dolphin is one of the most intelligent animals on Earth.
Delfin jest jednym z najinteligentniejszych zwierząt na Ziemi.
gatunek: formalnie
A dolphin needs to surface to breathe.
Delfin musi wypływać na powierzchnię, żeby oddychać.
prawdziwe dla każdego pojedynczego delfina
The dodo became extinct in the 17th century.
Dront dodo wymarł w XVII wieku.
cały gatunek: nie „A dodo became extinct”

3A/an z dookreślonymi rzeczownikami niepoliczalnymi

Niektóre rzeczowniki niepoliczalne dostają a/an, kiedy przymiotnik albo fraza opisuje szczególny rodzaj czy cechę. Tak bywa często z knowledge, understanding, education, warmth, honesty, patience, interest. Rzeczownik nie staje się przez to policzalny: nie ma liczby mnogiej ani liczebnika.

The job requires a good knowledge of statistics.
Ta praca wymaga dobrej znajomości statystyki.
„good knowledge of statistics” też się spotyka, np. w ogłoszeniach o pracę
She has a deep understanding of how children learn.
Głęboko rozumie, jak uczą się dzieci.
po polsku czasownik, po angielsku a + przymiotnik + rzeczownik
There was a warmth in his voice that I hadn't noticed before.
W jego głosie było jakieś ciepło, którego wcześniej nie zauważyłam.
„jakieś” podpowiada a
He showed an honesty that surprised everyone.
Wykazał się szczerością, która wszystkich zaskoczyła.
Knowledge is power.
Wiedza to potęga.
ogólnie: bez przedimka

4Brak przedimka w nagłówkach, napisach i stałych zwrotach

Nagłówki, napisy, etykiety i notatki pomijają przedimki, żeby oszczędzić miejsce. Brak przedimka jest też stały po by + środek transportu lub komunikacji i w wielu zwrotach przyimek + rzeczownik abstrakcyjny.

Prime Minister announces new tax on sugar.
Premier zapowiada nowy podatek od cukru.
nagłówek
Staff only.
Tylko dla personelu.
napis
We went to Edinburgh by train.
Pojechaliśmy do Edynburga pociągiem.
polski narzędnik → by + bez przedimka; ale: on the train, in the car
In theory, the plan works; in practice, it's too expensive.
W teorii plan działa, w praktyce jest za drogi.
Thousands of jobs are at risk.
Tysiące miejsc pracy jest zagrożonych.
I didn't do it on purpose!
Nie zrobiłam tego celowo!

5Przedimki z nazwami własnymi

Imiona i nazwiska zwykle nie mają przedimka (A1-06), ale przedimek wraca, kiedy nazwy używamy w szczególny sposób: dla całej rodziny, dzieła sztuki, przykładu typu, osoby nieznanej mówiącemu albo „tej słynnej osoby”. Nazwy geograficzne są w B1-23.

The Johnsons are coming for dinner on Saturday.
Johnsonowie przychodzą w sobotę na kolację.
cała rodzina: polska końcówka -owie → the + -s
The museum has just bought a Picasso.
Muzeum właśnie kupiło obraz Picassa.
a = jeden obraz Picassa
She was called the Mozart of her generation.
Nazywano ją Mozartem swojego pokolenia.
ktoś taki jak Mozart
There's a Mr Patel on the phone for you.
Dzwoni do ciebie jakiś pan Patel.
„jakiś” → a: ktoś o tym nazwisku, kogo nie znam
You don't mean the Dylan Marsh, do you?
Chyba nie chodzi ci o tego Dylana Marsha?
akcentowane the = ten słynny

6Choroby, posiłki, pory roku i pory dnia — wahania i wybór

Tu zwyczaj się waha i często obie wersje są poprawne. Bez przedimka mówimy o czymś ogólnie albo w stałym zwrocie; przedimek dodajemy, kiedy rzeczownik jest konkretny albo opisany. Większość nazw chorób jest niepoliczalna i nie ma przedimka; objawy takie jak headache są policzalne.

I've got flu.
Mam grypę.
UK; „the flu” też jest częste, zwłaszcza w USA
She has a headache and a sore throat.
Boli ją głowa i gardło.
objawy są policzalne: a; po polsku często czasownik „boli”
He's being treated for pneumonia.
Leczą go na zapalenie płuc.
nazwa choroby: niepoliczalna, bez przedimka
We had lunch at a café near the river.
Zjedliśmy obiad w kawiarni nad rzeką.
posiłek ogólnie: bez przedimka
We had a lovely lunch at a café near the river.
Zjedliśmy pyszny obiad w kawiarni nad rzeką.
z przymiotnikiem: a
In winter, the lake freezes.
Zimą jezioro zamarza.
„In the winter” też jest poprawne
The winter of 1963 was the coldest on record.
Zima 1963 roku była najzimniejsza w historii pomiarów.
konkretna: the
I usually work in the morning but rest at night.
Zwykle pracuję rano, a w nocy odpoczywam.
stałe: in the morning, at night

Częste błędy

❌The life is too short to worry.
✅Life is too short to worry.
Rzeczownik abstrakcyjny w znaczeniu ogólnym: bez przedimka.
❌Education I received was excellent.
✅The education I received was excellent.
Dookreślone zdaniem: the.
⚠️A tiger is endangered.
✅Tigers are endangered. lub The tiger is endangered.
Złe znaczenie: a/an może tu oznaczać tylko jednego konkretnego tygrysa; nie opisze całego gatunku.
⚠️A telephone was invented in 1876.
✅The telephone was invented in 1876.
Złe znaczenie: wynalazek jako klasa wymaga the + liczba pojedyncza.
❌The job needs good knowledge of the accounting.
✅The job needs a good knowledge of accounting. lub The job needs good knowledge of accounting.
Dziedzina w ogóle: bez przedimka.
⚠️The tigers are endangered. (meaning all tigers)
✅Tigers are endangered.
Złe znaczenie: the + liczba mnoga to konkretne tygrysy, nie gatunek.
❌We went there by the bus.
✅We went there by bus.
By + środek transportu: bez przedimka.
❌Smiths are coming tonight.
✅The Smiths are coming tonight.
Cała rodzina: the + nazwisko w liczbie mnogiej.
❌In the theory, this should work.
✅In theory, this should work.
Stały zwrot: bez przedimka.

Pułapki dla Polaków

1. Goły rzeczownik w zdaniu o całym gatunku. Po polsku „Tygrys jest drapieżnikiem”, „Mikroskop otworzył przed nauką nowy świat” — liczba pojedyncza bez niczego. Po angielsku policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej nie może stać sam: trzeba wybrać liczbę mnogą, the albo (w definicji) a/an.

❌Microscope opened up a whole new world for science.
✅The microscope opened up a whole new world for science.
❌Honeybee lives in large colonies.
✅Honeybees live in large colonies.
albo formalnie: The honeybee lives in large colonies.

2. Brak the przed rzeczownikiem dookreślonym. Polski nie musi formalnie odróżniać „jakości w ogóle” od „tej jakości”. Kiedy rzeczownik abstrakcyjny jest dookreślony frazą z of albo zdaniem, po angielsku zwykle potrzebuje the.

❌Quality of the service was very poor.
✅The quality of the service was very poor.
❌Atmosphere at the concert was amazing.
✅The atmosphere at the concert was amazing.

3. The „na wszelki wypadek” przy pojęciach ogólnych. Po nauce przedimków wiele osób wstawia the przed „przyrodą”, „historią” czy „muzyką” w znaczeniu ogólnym. Po angielsku pojęcie ogólne nie ma przedimka.

❌I've always loved the nature.
✅I've always loved nature.
❌The politics doesn't interest me.
✅Politics doesn't interest me.

4. „Boli mnie głowa” → objaw bez a. Po polsku objaw to często czasownik („boli mnie”, „mam gorączkę”), więc po angielsku łatwo zgubić a. Headache, cold, temperature, cough jako objawy są policzalne.

❌I've got terrible headache.
✅I've got a terrible headache.
❌He has high temperature.
✅He has a high temperature.

Nie myl

the + liczba pojedyncza (ogólnie) i the + liczba mnoga (konkretnie) — The tiger może znaczyć gatunek; the tigers to konkretne tygrysy. Po polsku obie formy to po prostu „tygrys” / „tygrysy”.

The tiger is native to Asia.
Tygrys pochodzi z Azji.
gatunek
The tigers at the zoo were asleep.
Tygrysy w zoo spały.
konkretne zwierzęta

by car i in the car — By + środek transportu to stałe połączenie bez przedimka; z in / on używamy przedimka albo zaimka dzierżawczego. Polski w obu przypadkach ma inną formę („samochodem” / „w samochodzie”).

I usually go to work by car.
Zwykle jeżdżę do pracy samochodem.
I left my bag in the car.
Zostawiłam torbę w samochodzie.
konkretny samochód

a/an z dookreślonym niepoliczalnym i rzeczowniki policzalne — A knowledge nie robi z knowledge rzeczownika policzalnego: nie ma liczby mnogiej ani liczebnika. Zob. A1-24.

He has a thorough knowledge of the law.
Gruntownie zna prawo.
nie „two knowledges”

przedimki i inne określniki — połączenia takie jak such a, quite a, many a i half an hour są w C2-07.

Pisownia i wymowa

  • The to zwykle /ðə/ przed spółgłoską i /ði/ przed samogłoską: the end /ði end/. Wielu użytkowników, zwłaszcza w USA, mówi /ðə/ także przed samogłoską.
  • /ð/ to dźwięczne „th”: czubek języka lekko między zębami albo tuż za górnymi zębami, z głosem. Nie zastępuj go polskim „d” ani „z” — the to nie „de” ani „ze”.
  • Akcentowane the /ðiː/ — długie i mocne — znaczy „ten słynny” albo „ten prawdziwy”: You don't mean the Dylan Marsh?
  • A to zwykle /ə/, krótki, niewyraźny dźwięk bez akcentu (szwa). Polski nie ma takiej redukcji, więc pilnuj, żeby nie mówić pełnego „a” ani „ej”. Akcentowane /eɪ/ znaczy „tylko jeden” albo „jakikolwiek”: I said a reason, not the reason.
  • W nagłówkach i napisach przedimków nie ma w druku; kiedy ludzie mówią o nagłówku, zwykle przywracają przedimki.

Złota zasada

Zapytaj, co ten rzeczownik tu znaczy: pojęcie (bez przedimka), jeden przykład lub typ (a/an) czy jedną zidentyfikowaną rzecz (the). W zdaniu o całej klasie użyj liczby mnogiej albo the + liczby pojedynczej (przy wynalazkach the + liczba pojedyncza) — nie a/an i nigdy gołego rzeczownika w liczbie pojedynczej. Tam, gdzie zwyczaj się waha (choroby, posiłki, pory roku), poprawna jest więcej niż jedna wersja.

Ćwiczenia

A. Forma

Przekształć zdania zgodnie z poleceniem. Zachowaj znaczenie.

  1. Przekształć, zaczynając od "The education": I received an excellent education at that school.
  2. Przekształć, używając "a" + przymiotnik + "understanding": She understands economics extremely well.
  3. Zamień na nagłówek prasowy: A man has been arrested after a robbery at a bank in the city centre.
  4. Zamień na formalne zdanie ogólne z "the" + rzeczownik w liczbie pojedynczej: Smartphones have transformed modern life.
  5. Przekształć, używając "by" + środek transportu: We took the train to Edinburgh.
  6. Przekształć, używając "a" + nazwisko artysty: The museum has just bought a painting by Picasso.
  7. Przekształć, używając "the" + nazwisko rodziny: Mr and Mrs Robinson and their children have moved to Canada.

B. Znaczenie

Przeczytaj opis sytuacji i wybierz zdanie, które najlepiej do niej pasuje.

  1. Podręcznik biologii podaje fakt o całym gatunku. Które zdanie pasuje?
  2. Artykuł o historii techniki. Które zdanie pasuje?
  3. Słownik dla dzieci opisuje to, co prawdziwe dla każdego pojedynczego roweru. Które zdanie pasuje?
  4. Prelekcja o dzikiej przyrodzie dla szerokiej publiczności; mowa o tygrysach w ogóle. Które zdanie pasuje?
  5. Recepcjonistka mówi ci, że czeka na ciebie kobieta, której nigdy wcześniej nie widziała. Które zdanie pasuje?

C. Znajdź błąd

W każdym zdaniu jest jeden błąd albo zdanie jest poprawne. Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. Most people would agree that the money can't buy happiness, although it certainly makes life easier.
  2. Education I received at that small village school gave me a lifelong love of reading.
  3. In the practice, the new rule is rarely applied, because most managers have never been trained to use it.
  4. We decided to go to the airport by the bus, because parking there costs almost as much as the flight.
  5. The job requires a good knowledge of local history and a genuine interest in working with visitors.

D. W kontekście

W tym szkicu przewodnika po muzeum są problemy z przedimkami. Popraw ponumerowane fragmenty zgodnie z poleceniami.

A museum guide (draft)
Welcome to our new gallery. (18) Elephant is the largest land animal, and this room tells its story. Sadly, (19) the elephants are now at risk in many parts of Africa. (20) In theory, they are protected by law; in practice, hunting continues. The paintings in the next room were donated by (21) a local family called Henderson, and the one on the left is (22) a painting by Turner. (23) Visitors who come with the bus can buy a discounted ticket at the desk. Our café serves lunch from twelve — so why not finish your visit with 24 long, relaxing lunch on the terrace?
  1. Przepisz (18) jako formalne zdanie o całym gatunku.
  2. W (19) autor przewodnika ma na myśli słonie w ogóle. Przepisz to zdanie.
  3. Która wersja (20) jest poprawna?
  4. Zapisz (21) krócej, używając "the" + nazwisko rodziny.
  5. Zapisz (22) krócej, używając "a" + nazwisko artysty.
  6. Przepisz (23), używając "by" + środek transportu.

E. Twoja kolej

Pisz po angielsku.

  1. Napisz trzy zdania o idei abstrakcyjnej, np. uczciwości, sztuce albo wolności. Użyj rzeczownika raz ogólnie (bez przedimka), raz dookreślonego przez the + frazę z of albo zdanie względne i raz jako rodzaju cechy z a / an + przymiotnik.
  2. Napisz trzyzdaniowe hasło encyklopedyczne o wynalazku albo zwierzęciu. Uwzględnij definicję z a / an, jeden fakt o całej klasie z the + liczba pojedyncza i jedno zdanie ogólne z rzeczownikiem w liczbie mnogiej bez przedimka.
  3. Napisz nagłówek prasowy o lokalnym wydarzeniu, a potem rozwiń go w pełne zdanie ze wszystkimi przedimkami na miejscu.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. B1-22 Przedimki (articles) a/an, the i brak przedimka: ogólnie, konkretnie, instytucje
    Twoja sąsiadka chodzi tam co tydzień, żeby się modlić. Które zdanie pasuje?
  2. B2-22 Subject-verb agreement: news is, police are — liczba pojedyncza czy mnoga?
    Przekształć, używając "The news" jako podmiotu: The reports we heard were better than we expected.
  3. B1-23 The z nazwami własnymi: rzeki, góry, kraje, miasta, hotele (articles with names)
    Popraw przedimki: We sailed down Danube to Black Sea.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. The education I received at that school was excellent.
  2. She has an excellent understanding of economics. / She has a deep understanding of economics. / She has a thorough understanding of economics.
  3. Man arrested after city centre bank robbery / Man arrested after bank robbery in city centre
  4. The smartphone has transformed modern life.
  5. We went to Edinburgh by train. / We travelled to Edinburgh by train.
  6. The museum has just bought a Picasso.
  7. The Robinsons have moved to Canada.

B. Znaczenie

  1. The dodo became extinct in the 17th century.
  2. The typewriter was invented in the 19th century.
  3. A bicycle has two wheels and is moved by pedals.
  4. Tigers are now endangered in most of Asia.
  5. There's a Ms Romero waiting for you at reception.

C. Znajdź błąd

  1. Most people would agree that money can't buy happiness, although it certainly makes life easier.
  2. The education I received at that small village school gave me a lifelong love of reading.
  3. In practice, the new rule is rarely applied, because most managers have never been trained to use it.
  4. We decided to go to the airport by bus, because parking there costs almost as much as the flight.
  5. ✓ The job requires a good knowledge of local history and a genuine interest in working with visitors.

D. W kontekście

  1. The elephant is the largest land animal.
  2. Sadly, elephants are now at risk in many parts of Africa.
  3. In theory, they are protected by law; in practice, hunting continues.
  4. the Hendersons, a local family / the Hendersons
  5. a Turner
  6. Visitors who come by bus can buy a discounted ticket at the desk.
  7. a

E. Twoja kolej

  1. Honesty is not always easy. The honesty of her answer surprised the interview panel. She spoke with a quiet honesty that everyone respected.
  2. A bicycle is a vehicle with two wheels and pedals. The bicycle was invented in the 19th century. Today, bicycles are one of the most popular ways to travel in many cities.
  3. Mayor opens new bridge over river. / The mayor has opened a new bridge over the river.

F. Powtórka mieszana

  1. She goes to church every Sunday morning.
  2. The news we heard was better than we expected. / The news was better than we expected.
  3. We sailed down the Danube to the Black Sea.
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play