Articles: síðustu blæbrigði enskra greina – óhlutstæð nafnorð, the tiger, a Picasso, by train
Articles and Determiners: Final Nuances
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu valið greini af nákvæmni með óhlutstæðum nafnorðum, almennum fullyrðingum, óteljanlegum nafnorðum með ákvæðisorði og nöfnum, og þú veist hvar notkunin sveiflast í raun – í fyrirsögnum og með sjúkdómum, máltíðum, árstíðum og tímum dagsins.
Aðalatriðið
Greinarnir svara einni spurningu: hvernig er þetta nafnorð afmarkað? Enginn greinir merkir „hluturinn almennt, sem hugtak“. A/an merkir „eitt dæmi af einhverri tegund“. The merkir „einmitt þessi eini – þú veist hver“.
Á C2-stigi flakkar sama nafnorð á milli þessara staða eftir merkingunni. Life er almennt; the life of a nurse er ein afmörkuð tegund lífs; a life of luxury er ein tegund af mörgum mögulegum. Jafnvel óteljanlegt nafnorð getur fengið a, þegar lýsingarorð eða aukasetning gerir það að „ákveðinni tegund“: a good knowledge of statistics.
Hugsaðu þér greinana sem aðdráttarlinsu. Enginn greinir er víðasta sjónarhornið – hugtakið. A/an dregur að einu dæmi eða einni tegund. The dregur svo nærri að aðeins einn hlutur er í fókus. Nafnorðið er það sama, stillingin á linsunni breytist. Margar „undantekningar“ eru einfaldlega tilvik þar sem venjan hefur fest linsuna, eins og í fyrirsögnum eða í by bus.
Íslenska og enska
Á íslensku er ákveðni greinirinn viðskeyttur („sagan“, „verðið“) og óákveðinn greinir er ekki til. Íslenskan setur greininn oft á orð sem eru notuð almennt: „Sagan endurtekur sig“, „Menntunin sem ég fékk…“. Í fyrra dæminu hefur enskan engan greini (history), í því seinna the (the education I received). Á íslensku segir greinirinn því ekki alltaf til um hvort orðið er almennt eða afmarkað; á ensku verður að velja í hvert sinn: enginn greinir, a / an eða the.
Eignarfallið vinnur öfugt. Í „eðli vandans“ og „verð íbúðarinnar“ fær fyrra orðið engan greini, en enska setningin byrjar samt á the: the nature of the problem, the price of the flat. Góðu fréttirnar: um heila tegund segjum við „Höfrungurinn er…“ og „Höfrungar eru…“, alveg eins og The dolphin is… og Dolphins are…. Með farartæki og samskiptaleiðir verður „með lest“, „með tölvupósti“ á ensku by án greinis.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Menntun á að vera ókeypis fyrir alla. | Education should be free for everyone. | almennt hugtak: enginn greinir – hér er þetta eins |
| Menntunin sem ég fékk í þessum skóla breytti lífi mínu. | The education I received at that school changed my life. | aukasetningin afmarkar: the |
| Eðli vandans er enn óljóst. | The nature of the problem is still unclear. | eignarfall: enginn greinir á „eðli“, en the á ensku |
| Höfrungurinn er eitt greindasta dýr jarðar. | The dolphin is one of the most intelligent animals on Earth. | tegundin í heild: the + eintala – hér er þetta eins |
| Höfrungar eru mjög greindir. | Dolphins are highly intelligent. | fleirtala almennt – hér er þetta eins |
| Starfið krefst góðrar þekkingar á tölfræði. | The job requires a good knowledge of statistics. | óteljanlegt + lýsingarorð: a er algengt |
| Við fórum til Edinborgar með lest. | We went to Edinburgh by train. | „með“ → by, enginn greinir |
| Johnson-fjölskyldan kemur í mat á laugardaginn. | The Johnsons are coming for dinner on Saturday. | öll fjölskyldan: the + ættarnafn í fleirtölu |
| Það er einhver herra Patel í símanum. | There's a Mr Patel on the phone for you. | „einhver“ → a + nafn |
Í stuttu máli: íslenski greinirinn á almennu orði þýðir ekki the; hugtak almennt er án greinis, afmarkað með of-lið eða aukasetningu er the; um heila tegund er fleirtala eða the + eintala, ekki a; og „með lest“ er by train.
Form
Þrjár stillingar linsunnar
| Linsa | Greinir | Dæmi |
|---|---|---|
| hugtak / almennt | enginn | Education is a right. |
| eitt dæmi / ein tegund | a / an | She received an education that few could afford. |
| afmarkað | the | The education I received was excellent. |
Þrjár leiðir til að tala almennt – ekki skiptanlegar
| Mynd | Hvað hún lýsir | Málsnið | Dæmi |
|---|---|---|---|
| fleirtala, enginn greinir | flokkinn almennt | hlutlaust, algengast | Tigers are endangered. |
| a / an + eintala | það sem á við hvert einstakt eintak | hlutlaust; skilgreiningar | A tiger can swim well. |
| the + eintala | flokkinn sem eina tegund (dýrategundir, uppfinningar, hljóðfæri, líffæri) | formlegt, fræðilegt | The tiger is endangered. |
A/an getur ekki borið staðreyndir um flokkinn í heild – útrýmingarhættu, útdauða, útbreiðslu eða uppfinningu á tilteknu ári. Með uppfinningum er the + eintala eðlilegasta valið (The telephone was invented in 1876); fleirtala er síður eðlileg með sögninni invent. Almennt the + eintala hentar aðeins rótgrónum tegundum (the tiger, the smartphone, the violin), ekki hvaða nafnlið sem er (the red car getur ekki merkt „rauðir bílar almennt“).
Sérstök mynstur
| Mynstur | Greinir | Dæmi |
|---|---|---|
| óteljanlegt + lýsingarorð / aukasetning, sem tegund | a / an | a good knowledge of, a warmth that… |
| fyrirsagnir, minnismiðar, skilti, tilkynningar | oft enginn | Man rescued from river. Exit. |
| by + farartæki / samskiptaleið | enginn | by car, by train, by email |
| forsetning + óhlutstætt nafnorð (fast orðasamband) | enginn | in theory, in practice, at risk, on purpose |
| ættarnafn (fleirtala) | the | the Smiths |
| nafn listamanns = verk | a | a Picasso |
| nafn sem tegund | the / a | the Mozart of her generation, a modern Einstein |
Notkun
1Óhlutstæð nafnorð – almenn og afmörkuð
Óhlutstæð og óteljanleg nafnorð eru án greinis þegar þau merkja hugtakið almennt, en fá the þegar þau eru afmörkuð, oft með of-lið eða tilvísunarsetningu (B1-22). Of-liður kallar ekki sjálfkrafa á the: the history of art (afmarkað svið), en a history of violence (ein tegund). Á íslensku segir greinirinn ekki alltaf til um þetta: „sagan“ getur verið almenn, og „eðli vandans“ er afmarkað án greinis.
2Þrjár leiðir til að tala almennt
Um heilan flokk má tala á þrjá vegu. Fleirtala án greinis er algengust og öruggust. A/an lýsir hverju dæmigerðu eintaki og hentar í skilgreiningar. The + eintala setur flokkinn fram sem eina tegund – einkum dýrategundir, uppfinningar, hljóðfæri og líkamshluta – og hljómar formlegra. Staðreyndir um flokkinn í heild krefjast fleirtölu eða the, ekki a/an (með sögninni invent er the + eintala eðlilegasta valið). Íslenskan notar svipuð mynstur: „Höfrungar eru…“, „Snjallsími er…“, „Höfrungurinn er…“.
3A/an með óteljanlegu nafnorði sem hefur ákvæðisorð
Sum óteljanleg nafnorð fá a/an þegar lýsingarorð eða liður á eftir lýsir ákveðinni tegund eða eiginleika. Þetta er algengt með knowledge, understanding, education, warmth, honesty, patience, interest. Nafnorðið verður samt ekki teljanlegt: engin fleirtala og engar tölur. Á íslensku er enginn óákveðinn greinir, svo að þetta a þarf að muna sérstaklega.
4Enginn greinir í fyrirsögnum, tilkynningum og föstum orðasamböndum
Fyrirsagnir, tilkynningar, skilti og minnismiðar sleppa greinum til að spara pláss. Enginn greinir er heldur í föstu orðasambandi by + farartæki eða samskiptaleið og í mörgum orðasamböndum með forsetningu + óhlutstæðu nafnorði. „Með lest“, „með tölvupósti“ er á ensku by, ekki with.
5Greinir með nöfnum
Nöfn fólks eru venjulega án greinis (A1-06), en greinirinn kemur aftur þegar nafnið er notað á sérstakan hátt: heil fjölskylda, listaverk, dæmi um ákveðna týpu, manneskja sem sá sem talar þekkir ekki, eða „sá frægi“. Staðarnöfn eru í B1-23.
6Sjúkdómar, máltíðir, árstíðir og tímar dagsins – sveiflur og val
Hér sveiflast notkunin og oft eru báðar leiðir réttar. Veldu greinislausu myndina um eitthvað almennt eða í föstu orðasambandi; bættu greininum við þegar nafnorðið er afmarkað eða því er lýst. Flest sjúkdómsheiti eru óteljanleg og án greinis; einkenni eins og headache eru teljanleg. Á íslensku fá máltíðir og árstíðir oft greini („eftir kvöldmatinn“, „á veturna“), en það segir ekkert um ensku.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Sagan endurtekur sig“ → the history. Á íslensku fá mörg óhlutstæð orð greini þótt við tölum almennt: „Sagan endurtekur sig“, „Loftslagsbreytingarnar ógna jöklunum“. Greinirinn á íslensku segir ekki að orðið sé afmarkað. Á ensku er hugtak í almennri merkingu án greinis; the kemur aðeins þegar orðið er afmarkað (the history of this farm).
2. „Verð íbúðarinnar“ → the vantar á undan of-lið. Á íslensku fær orðið á undan eignarfallinu engan greini: „verð íbúðarinnar“, „nafn vatnsins“, „ástand veganna“. Það er samt afmarkað, og á ensku byrjar sami nafnliður á the: the price of the flat, the condition of the roads.
3. „Með rútu“, „með tölvupósti“ → with the coach, with email. Á íslensku notum við „með“ bæði um félagsskap („með vinkonu“) og um ferðamáta eða samskiptaleið („með rútu“, „með tölvupósti“). Á ensku er ferðamáti og samskiptaleið by + nafnorð án greinis (by coach, by email), eða on the coach um tiltekinn bíl.
Ekki rugla saman
the + eintala (almennt) og the + fleirtala (afmarkað) – The tiger getur merkt tegundina; the tigers merkir ákveðin dýr. Á íslensku er „tígrisdýrið“ líka tegundin, en „tígrisdýrin“ eru oftast ákveðin dýr – hér er þetta svipað.
by car og in the car – By + farartæki er fast orðasamband án greinis; með in / on notum við greini eða eignarfornafn. Á íslensku segjum við „á bíl“ eða „með bíl“ um ferðamátann og „í bílnum“ um tiltekinn bíl.
a/an með óteljanlegu nafnorði og teljanleg nafnorð – A knowledge gerir knowledge ekki teljanlegt: engin fleirtala og engar tölur. Sjá A1-24.
greinir og önnur ákvæðisorð – Sambönd eins og such a, quite a, many a og half an hour eru í C2-07.
Stafsetning og framburður
- The er venjulega /ðə/ á undan samhljóði og /ði/ á undan sérhljóði: the end /ði end/. Margir, einkum í US, segja líka /ðə/ á undan sérhljóði. Hljóðið /ð/ þekkirðu úr íslensku ð, en á íslensku kemur það aldrei fremst í orði. Settu tungubroddinn á milli tannanna og láttu raddböndin titra – ekki d og ekki t.
- Áherslu-the /ðiː/ (langt og sterkt) merkir „sá frægi“ eða „sá eini rétti“: You don't mean the Dylan Marsh?
- A er venjulega /ə/; með áherslu /eɪ/ merkir það „aðeins einn“ eða „hvaða sem er“: I said a reason, not the reason. Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt; segðu a og the stutt og létt, án áherslu.
- Í fyrirsögnum og á skiltum vantar greininn á prenti; þegar fólk talar um fyrirsögnina setur það greinana yfirleitt aftur inn.
Gullna reglan
Spurðu hvað nafnorðið merkir hér: hugtak (enginn greinir), eitt dæmi eða eina tegund (a/an) eða einn afmarkaðan hlut (the). Um staðreynd sem á við heilan flokk notarðu fleirtölu eða the + eintölu (með uppfinningum the + eintölu), ekki a/an. Þar sem notkunin sveiflast (sjúkdómar, máltíðir, árstíðir) er fleiri en eitt rétt. Og mundu: íslenski greinirinn á almennu orði („sagan“) er enginn greinir á ensku, eignarfallið („verð íbúðarinnar“) er yfirleitt the … of, og „með lest“ er by train.
Æfingar
A. Form
Endurskrifaðu hverja setningu eftir fyrirmælunum. Merkingin á að haldast óbreytt.
-
Endurskrifaðu þannig að setningin byrji á "The education": I received an excellent education at that school.
-
Endurskrifaðu með "a" + lýsingarorði + "understanding": She understands economics extremely well.
-
Endurskrifaðu sem fyrirsögn í dagblaði: A man has been arrested after a robbery at a bank in the city centre.
-
Endurskrifaðu sem formlega almenna fullyrðingu með "the" + nafnorði í eintölu: Smartphones have transformed modern life.
-
Endurskrifaðu með "by" + farartæki: We took the train to Edinburgh.
-
Endurskrifaðu með "a" + nafni listamanns: The museum has just bought a painting by Picasso.
-
Endurskrifaðu með "the" + ættarnafni: Mr and Mrs Robinson and their children have moved to Canada.
B. Merking
Lestu aðstæðurnar og veldu setninguna sem passar best.
-
Líffræðibók setur fram staðreynd um heila tegund. Hvor setningin passar?a/an cannot carry a fact about the whole class
-
Grein um sögu tækninnar. Hvor setningin passar?an invention as a class: the + singular
-
Barnaorðabók lýsir því sem á við hvert einstakt reiðhjól. Hvor setningin passar?a/an = any single member; the + plural = particular bicycles
-
Fyrirlestur um náttúru fyrir almenning; fyrirlesarinn á við tígrisdýr almennt. Hvor setningin passar?the + plural would mean particular tigers
-
Starfsmaður í afgreiðslunni segir þér að kona sem hann hefur aldrei hitt bíði eftir þér. Hvor setningin passar?a + name = someone called this, unknown to the speaker
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
Most people would agree that the money can't buy happiness, although it certainly makes life easier.
-
Education I received at that small village school gave me a lifelong love of reading.
-
In the practice, the new rule is rarely applied, because most managers have never been trained to use it.
-
We decided to go to the airport by the bus, because parking there costs almost as much as the flight.
-
The job requires a good knowledge of local history and a genuine interest in working with visitors.
D. Í samhengi
Í þessu uppkasti að leiðsögn um safn eru vandamál með greinana. Lagaðu númeruðu hlutana eftir fyrirmælunum.
Welcome to our new gallery. (18) Elephant is the largest land animal, and this room tells its story. Sadly, (19) the elephants are now at risk in many parts of Africa. (20) In theory, they are protected by law; in practice, hunting continues. The paintings in the next room were donated by (21) a local family called Henderson, and the one on the left is (22) a painting by Turner. (23) Visitors who come with the bus can buy a discounted ticket at the desk. Our café serves lunch from twelve — so why not finish your visit with 24 long, relaxing lunch on the terrace?
-
Endurskrifaðu hluta (18) sem formlega fullyrðingu um heila tegund.
-
Í hluta (19) á leiðsögumaðurinn við fíla almennt. Endurskrifaðu hann.
-
Hvor útgáfa hluta (20) er rétt?fixed preposition + abstract noun phrases: zero article
-
Styttu hluta (21) með "the" + ættarnafni.
-
Styttu hluta (22) með "a" + nafni listamanns.
-
Endurskrifaðu hluta (23) með "by" + farartæki.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu þrjár setningar um óhlutstætt hugtak, til dæmis heiðarleika, list eða frelsi. Notaðu nafnorðið einu sinni almennt (án greinis), einu sinni afmarkað með the + of-lið eða tilvísunarsetningu og einu sinni sem tegund eiginleika með a / an + lýsingarorði.
-
Skrifaðu þriggja setninga færslu í alfræðirit um uppfinningu eða dýr. Hafðu með skilgreiningu með a / an, eina staðreynd um flokkinn í heild með the + eintölu og eina almenna fullyrðingu með nafnorði í fleirtölu án greinis.
-
Skrifaðu fyrirsögn í dagblaði um viðburð í heimabyggð þinni og breyttu henni svo í heila setningu þar sem allir greinar eru komnir aftur á sinn stað.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B1-22 Greinirinn á ensku: a, an, the eða enginn greinir – almennt, ákveðið og go to school Nágrannakona þín fer þangað í hverri viku til að biðja. Hvor setningin passar?church for its main purpose: no article
-
B2-22 Subject-verb agreement: news is, police are – samræmi frumlags og sagnar á ensku Endurskrifaðu þannig að frumlagið sé "The news": The reports we heard were better than we expected.
-
B1-23 The með nöfnum og stöðum á ensku: the Thames en Lake Como Skrifaðu setninguna með réttum greinum: We sailed down Danube to Black Sea.
Svör
A. Form
- The education I received at that school was excellent.
- She has an excellent understanding of economics. / She has a deep understanding of economics. / She has a thorough understanding of economics.
- Man arrested after city centre bank robbery / Man arrested after bank robbery in city centre
- The smartphone has transformed modern life.
- We went to Edinburgh by train. / We travelled to Edinburgh by train.
- The museum has just bought a Picasso.
- The Robinsons have moved to Canada.
B. Merking
- The dodo became extinct in the 17th century.
- The typewriter was invented in the 19th century.
- A bicycle has two wheels and is moved by pedals.
- Tigers are now endangered in most of Asia.
- There's a Ms Romero waiting for you at reception.
C. Finndu villuna
- Most people would agree that money can't buy happiness, although it certainly makes life easier.
- The education I received at that small village school gave me a lifelong love of reading.
- In practice, the new rule is rarely applied, because most managers have never been trained to use it.
- We decided to go to the airport by bus, because parking there costs almost as much as the flight.
- ✓ The job requires a good knowledge of local history and a genuine interest in working with visitors.
D. Í samhengi
- The elephant is the largest land animal.
- Sadly, elephants are now at risk in many parts of Africa.
- In theory, they are protected by law; in practice, hunting continues.
- the Hendersons, a local family / the Hendersons
- a Turner
- Visitors who come by bus can buy a discounted ticket at the desk.
- a
E. Spreyttu þig
- Honesty is not always easy. The honesty of her answer surprised the interview panel. She spoke with a quiet honesty that everyone respected.
- A bicycle is a vehicle with two wheels and pedals. The bicycle was invented in the 19th century. Today, bicycles are one of the most popular ways to travel in many cities.
- Mayor opens new bridge over river. / The mayor has opened a new bridge over the river.
F. Blönduð upprifjun
- She goes to church every Sunday morning.
- The news we heard was better than we expected. / The news was better than we expected.
- We sailed down the Danube to the Black Sea.
