SlowingoGrammatika
B2 21 / 30

Few yoki a few? Little yoki a little? Quantifiers oʻzbekcha chuqurroq

Few or A Few? Quantifiers in Depth

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz few va a few, little va a little orasidan tanlay olasiz, plenty of, a great deal of va a large number of kabi miqdor soʻzlarini (quantifiers) ishlata olasiz hamda a number of va the number of dan keyin feʼlni toʻgʻri moslay olasiz.

Asosiy gʻoya

Miqdor soʻzlari faqat oʻlchamaydi. Ular gapiruvchi miqdorga qanday qarashini ham koʻrsatadi.

Ikki kishi tubida ozgina suv qolgan bitta stakanga qarab turibdi, deb tasavvur qiling. Biri deydi: "There's a little water left — great, we can share it." Ikkinchisi deydi: "There's little water left — we're in trouble." Miqdor bir xil. Munosabat esa qarama-qarshi.

Farqni kichkina a soʻzi yaratadi. a bilan maʼno ijobiy: biroz, foydali boʻlishga yetarli. a siz esa salbiy: deyarli yoʻq, yetarli emas.

B2 darajasida miqdor soʻzlarini ot turiga moslash ham kerak: baʼzilari faqat sanaladigan otlar bilan (a large number of), baʼzilari faqat sanalmaydigan otlar bilan (a great deal of) keladi. Miqdor soʻzi feʼlni qachon oʻzgartirishini ham bilish kerak: A number of people are…, lekin The number of people is…

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbek tilida ham ijobiy va salbiy ohang bor: «ozgina vaqtimiz bor» (yetarli, a little) va «vaqtimiz kam» (yetarli emas, little); «bir nechta oʻzgartirish kiritdim» (a few) va «buni kam odam biladi» (few). Lekin oʻzbekchadagi koʻp, kam, ozgina ot sanaladimi yoki yoʻqmi, farq qilmaydi: «kam pul», «kam odam», «koʻp vaqt», «koʻp kitob». Ingliz tilida esa tanlash kerak: sanaladigan otlar bilan few / a few / a large number of, sanalmaydiganlar bilan little / a little / a great deal of. Yana bir farq: oʻzbekchada miqdor soʻzidan keyin ot koʻpincha birlikda qoladi («bir necha marta», «koʻp ariza»), inglizchada esa koʻplikda: several times, a large number of applications. Deyarli … yoʻq esa inglizchada hardly any boʻladi, va undan keyin feʼl inkor qilinmaydi.

OʻzbekchaMaʼnosiInglizcha
Ozgina tuz qoʻshib, aralashtiring.ijobiy: birozAdd a little salt and stir.
Tayyorlanishga vaqtimiz juda kam edi.salbiy: yetarli emasWe had very little time to prepare.
Hisobotga bir nechta oʻzgartirish kiritdim.ijobiy: baʼziI've made a few changes to the report.
Buni kam odam biladi.salbiy: deyarli hech kimFew people know that…
Parijda bir necha marta boʻlganman.birlikdagi otI've been to Paris several times.
Sut deyarli qolmadi.deyarli yoʻqThere's hardly any milk left.
2015-yildan beri reyslar soni ikki baravar oshdi.raqamning oʻziThe number of flights has doubled.

Tuzilish

Ohang: ijobiy yoki salbiy

Ijobiy (biroz, yetarli)Salbiy (koʻp emas)Ot turi
a few friendsfew friendssanaladigan, koʻplik
a little timelittle timesanalmaydigan
quite a few people (= ancha koʻp)very few / hardly any peoplesanaladigan, koʻplik
plenty of time / ideas (= keragidan ham koʻp)hardly any time / ideasikkalasi ham

Katta miqdorlar

Miqdor soʻziSanaladigan, koʻplikSanalmaydiganUslub
a lot of / lots of✅✅betaraf / norasmiy
plenty of✅✅betaraf
quite a lot of✅✅betaraf
quite a few✅—betaraf / norasmiy
a large number of✅—rasmiy
a great deal of / a good deal of—✅rasmiy
a large amount of(norasmiy; rasmiy yozuvda odamlar va narsalar bilan ishlatmang)✅rasmiy
several (ikkitadan koʻp, lekin koʻp emas)✅—betaraf
numerous✅—rasmiy

Feʼl bilan moslashish

IboraFeʼlMisol
a number of + koʻplikdagi ot (= bir qancha, koʻp)koʻplikA number of students have complained.
the number of + koʻplikdagi ot (= raqamning oʻzi)birlikThe number of students has risen.

Most / many / much (+ of)

Umumiy (determinersiz)Aniq (the / my / these / them / it)
Most people like music.Most of the people I know like jazz.
Many shops close on Sundays.Many of the shops in my town close early.
Much research is still needed. (rasmiy)Much of the information was out of date.

Qoʻllanish

1Few / little: salbiy maʼno

Few (sanaladigan) va little (sanalmaydigan) «koʻp emas, kutilganidan yoki keragidan kam» degani. Yolgʻiz holda ular ancha rasmiy eshitiladi. Suhbatda not many, not much, very few va very little koʻproq ishlatiladi.

Few people know that he was once a professional dancer.
Uning bir paytlar professional raqqos boʻlganini kam odam biladi.
«kam odam» → few people: salbiy
There's little point in arguing now. The decision has been made.
Endi bahslashishdan foyda yoʻq. Qaror qabul qilingan.
little = deyarli yoʻq
She has very few close friends in the city.
Uning shaharda yaqin dugonalari juda kam.
she → ayol; friends sanaladi → few
We had very little time to prepare, so the presentation wasn't great.
Tayyorlanishga vaqtimiz juda kam edi, shuning uchun taqdimot unchalik yaxshi chiqmadi.
time sanalmaydi → little

2A few / a little / quite a few: ijobiy maʼno

A few (sanaladigan) va a little (sanalmaydigan) «biroz, oz miqdor, lekin foydali boʻlishga yetarli» degani. Quite a few ancha koʻp, koʻpincha kutilganidan koʻp degani. Only a few / only a little esa «koʻp emas» maʼnosini qaytaradi.

I've made a few changes to the report. Can you have a look?
Hisobotga bir nechta oʻzgartirish kiritdim. Koʻrib chiqa olasizmi?
«bir nechta» → a few; oʻzbekchada ot birlikda, inglizchada changes
Add a little salt and stir.
Ozgina tuz qoʻshib, aralashtiring.
«ozgina» → a little
We still have a little money left, so let's get a coffee.
Hali ozgina pulimiz qoldi, keling, kofe olaylik.
ijobiy
Quite a few of my colleagues work from home on Fridays.
Hamkasblarimdan ancha-munchasi juma kunlari uydan ishlaydi.
ancha koʻp
Only a few people came to the meeting.
Yigʻilishga atigi bir necha kishi keldi.
kam, biroz koʻngilsiz

3Katta miqdorlar: plenty of, a great deal of, a large number of

Keragidan ham koʻp boʻlsa, plenty of ishlating. Rasmiy yozuvda sanalmaydigan otlar bilan a great deal of, sanaladigan koʻplikdagi otlar bilan a large number of ishlating. Numerous — many ning rasmiy sinonimi.

Don't rush. We've got plenty of time.
Shoshilmang. Vaqtimiz bemalol yetadi.
plenty of = keragidan ham koʻp
The project required a great deal of effort.
Loyiha juda katta mehnat talab qildi.
sanalmaydigan ot → a great deal of
A large number of applications were rejected.
Juda koʻp ariza rad etildi.
oʻzbekchada «koʻp ariza», inglizchada applications va were
There are numerous studies on this topic.
Bu mavzuda koʻplab tadqiqotlar bor.
rasmiy
We had quite a lot of rain last week.
Oʻtgan hafta ancha koʻp yomgʻir yogʻdi.

4A number of va the number of

A number of + koʻplikdagi ot «bir qancha, koʻp» degani, feʼl esa koʻplikda. The number of + koʻplikdagi ot raqamning oʻzini bildiradi, feʼl birlikda. Oʻzbekchadagi «… soni» xuddi the number of ga mos keladi. Moslashishning boshqa qoidalari uchun B2-22 ga qarang.

A number of flights have been delayed because of the fog.
Tuman sababli bir qancha reyslar kechikdi.
«bir qancha» → a number of → have
The number of flights has doubled since 2015.
2015-yildan beri reyslar soni ikki baravar oshdi.
«soni» → the number of → has
A number of customers were unhappy with the new design.
Bir qancha mijozlar yangi dizayndan norozi boʻldi.
The number of people working from home is still growing.
Uydan ishlaydigan odamlar soni hamon oʻsib bormoqda.

5Most / most of the; many of / much of + determiner

Umumiy fikrlar uchun most, many va much ni toʻgʻridan-toʻgʻri otdan oldin qoʻying. Determiner (the, my, these, our) yoki olmosh (them, it) boʻlsa, of qoʻshing. Oʻzbekchada bu yerda qaratqich kelishigi keladi («doʻstlarimning koʻpi»), artikl esa yoʻq; inglizchada of dan keyin the yoki my kerak. Darak gapdagi much rasmiy eshitiladi; much of the / it esa hamma uslubda keng tarqalgan.

Most teenagers have a smartphone.
Aksariyat oʻsmirlarda smartfon bor.
umumiy: of yoʻq
Most of the teenagers in my class have a smartphone.
Sinfimdagi oʻsmirlarning koʻpchiligida smartfon bor.
aniq guruh: most of the
Many of my friends live abroad.
Doʻstlarimning koʻpi chet elda yashaydi.
«-imning koʻpi» → many of my
Much of the city was destroyed in the earthquake.
Zilzilada shaharning katta qismi vayron boʻldi.
much of the
I didn't like most of them.
Ularning koʻpi menga yoqmadi.
olmosh → of

6Several va hardly any

Several = ikkitadan koʻp, lekin koʻp emas. Hardly any = deyarli yoʻq; u sanaladigan va sanalmaydigan otlar bilan ishlaydi va nutqda keng tarqalgan. Hardly oʻzi inkor maʼnosida, shuning uchun unga no yoki not qoʻshmang. Oʻzbekchada «deyarli hech kim kelmadi» deb ikki marta inkor qilamiz; inglizchada bitta inkor yetadi.

I've been to Paris several times.
Parijda bir necha marta boʻlganman.
«bir necha marta» → several times, koʻplikda
The app has received several complaints about privacy.
Ilova maxfiylik boʻyicha bir nechta shikoyat oldi.
There's hardly any milk left.
Sut deyarli qolmadi.
«deyarli qolmadi» → hardly any + darak feʼl
Hardly any of the guests stayed after midnight.
Mehmonlardan deyarli hech kim yarim tundan keyin qolmadi.
oʻzbekchada inkor feʼl; inglizchada stayed

Keng tarqalgan xatolar

❌I have few money.
✅I have little money. yoki I don't have much money.
money sanalmaydi → little.
❌A great deal of people came.
✅A large number of people came. yoki A lot of people came.
a great deal of sanalmaydigan otlar uchun.
❌The number of tourists have increased.
✅The number of tourists has increased.
the number of → birlikdagi feʼl.
❌Most of people like summer.
✅Most people like summer. yoki Most of the people I know like summer.
determiner yoʻq → of yoʻq.
❌There are hardly no seats.
✅There are hardly any seats.
hardly oʻzi inkor maʼnosida.
❌We have plenty time.
✅We have plenty of time.
plenty of + ot.
⚠️Don't worry, I have few minutes — I can help you.
✅Don't worry, I have a few minutes — I can help you.
few minutes grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin «deyarli vaqtim yoʻq» degani, bu yerga mos emas.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «Kam» → har doim few. Oʻzbekchada «kam» va «ozgina» sanaladigan va sanalmaydigan otlarning ikkalasi bilan keladi: «kam odam», «kam maʼlumot». Inglizchada sanalmaydigan otlar (information, money, time, advice) bilan little / a little kerak.

❌There is few information about the project online.
✅There is little information about the project online.
❌There was very few furniture in the flat.
✅There was very little furniture in the flat.
furniture sanalmaydi → little.

2. «Ozgina» → little. «Ozgina fransuzcha bilaman» ijobiy: «ozgina boʻlsa ham, bilaman». Little esa «deyarli bilmayman» degani. Ijobiy maʼno uchun a ni unutmang.

⚠️I speak little French, so I can help you order in the café.
✅I speak a little French, so I can help you order in the café.
Grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin little French «deyarli bilmayman» degani, gapning ikkinchi qismiga zid.

3. Miqdor soʻzidan keyin birlikdagi ot. Oʻzbekchada «bir necha marta», «ancha talaba», «koʻp kitob» deymiz: ot birlikda. Inglizchada several, a few, quite a few, a large number of, many dan keyin sanaladigan ot koʻplikda boʻladi.

❌I've visited Samarkand several time.
✅I've visited Samarkand several times.
❌Quite a few student in our group want to take the IELTS exam.
✅Quite a few students in our group want to take the IELTS exam.

4. «Deyarli hech kim … -madi» → hardly nobody. Oʻzbekchada «deyarli hech kim» dan keyin feʼl inkorda keladi. Inglizchada hardly oʻzi inkor maʼnosida: hardly anybody / anyone / any + darak feʼl.

❌Hardly nobody came to the lecture.
✅Hardly anybody came to the lecture. yoki Hardly anyone came to the lecture.

5. «Maʼlumotning katta qismi» → much of information. Oʻzbekchada artikl yoʻq, shuning uchun of dan keyingi the tushib qoladi. Aniq narsa haqida gapirganda much of the / most of the / many of the deng.

❌Much of information on this website is out of date.
✅Much of the information on this website is out of date.

Adashtirmang

few va a few: oʻsha oz miqdor, lekin boshqacha munosabat.

Few students passed the exam.
Imtihondan kam talaba oʻtdi.
koʻngilsiz: deyarli hech kim
A few students passed the exam.
Imtihondan bir nechta talaba oʻtdi.
baʼzilari oʻtdi

little va a little

There's little hope of finding the ring now.
Endi uzukni topishga umid kam.
deyarli umid yoʻq
There's still a little hope.
Hali ozgina umid bor.
biroz umid bor

a number of va the number of: koʻplikdagi feʼl va birlikdagi feʼl.

A number of problems have appeared.
Bir qancha muammolar paydo boʻldi.
koʻplik: have
The number of problems has fallen.
Muammolar soni kamaydi.
birlik: has

Asoslar: much / many, a lot of va oddiy a few / a little A2-10 da. Each, every, all, none, both B1-30 da.

Imlo va talaffuz

  • a few va a little bitta birlik boʻlib, kuchsiz a bilan aytiladi: /ə ˈfjuː/, /ə ˈlɪtl/. Tez nutqda a juda qisqa, toʻliq oʻzbekcha «a» emas, boʻsh schwa. Uni diqqat bilan tinglang, chunki u maʼnoni oʻzgartiradi.
  • little /ˈlɪtl/: t va l orasida unli yoʻq; til t dan keyin oʻsha joyda qolib, l ga oʻtadi. «litil» demang. Birinchi unli qisqa /ɪ/, ship dagi kabi, choʻzilmaydi.
  • Munosabatni koʻrsatmoqchi boʻlsangiz, miqdor soʻziga urgʻu bering: There's little time. / There were quite a few.
  • numerous /ˈnjuːmərəs/ (UK), /ˈnuːmərəs/ (US): urgʻu birinchi boʻgʻinda. Oʻzbekchadagidek oxirgi boʻgʻinga urgʻu bermang.
  • several nutqda odatda ikki boʻgʻinli: /ˈsevrəl/. Urgʻu birinchi boʻgʻinda; -al oxiri kuchsiz.

Oltin qoida

A few / a little = biroz (ijobiy). Few / little = koʻp emas (salbiy). Sanalmaydigan otlar bilan a great deal of, koʻplikdagi otlar bilan a large number of ishlating. A number of dan keyin koʻplikdagi feʼl, the number of dan keyin birlikdagi feʼl keladi. Oʻzbekcha «kam» va «koʻp» ni oʻgirishdan oldin oʻylang: bu ot sanaladimi?

Mashqlar

A. Tuzilish

Koʻrsatmaga amal qiling.

  1. Aniq guruhga aylantiring: Most students live nearby. (the students in my class)
  2. few yoki little bilan toʻldiring: We had very time to prepare.
  3. few yoki little bilan toʻldiring: Very people know his real name.
  4. Toʻgʻri javobni tanlang: A number of flights … been cancelled.
  5. Toʻgʻri javobni tanlang: The number of students … doubled.
  6. Toʻldiring: We've got of time — there's no need to rush.

B. Maʼno

Vaziyatga mos javobni tanlang.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: Don't worry — we still have … time before the train leaves.
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: … people understood the joke, so hardly anyone laughed.
  3. Toʻgʻri javobni tanlang: I've got … minutes. What do you need?
  4. Qaysi gap ijobiyroq?
  5. "Quite a few of my colleagues work from home." Bu nimani bildiradi?

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. Most of people in my office drink coffee.
  2. There's hardly no fuel in the tank.
  3. A great deal of tourists visit the castle every year.
  4. The number of people working from home is still growing.

D. Kontekstda

Matnni toʻldiring. Qavs ichidagi variantlardan birini tanlang.

Our town in numbers
16 (A / The) number of people living in the town centre has fallen. 17 (A / The) number of families have moved to the suburbs, where there is 18 (plenty / numerous) of space. Sadly, 19 (few / a few) young people stay after school — most leave for the city. Still, there is 20 (little / a little) good news: 21 (several / much) new cafés have opened this year.

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Shahringiz yoki ish joyingizni a few, few, quite a few yoki hardly any bilan tasvirlang.
  2. Boʻsh vaqtingiz haqida ikkita gap yozing: biri a little bilan, ikkinchisi little bilan.

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little oʻzbekcha: miqdor soʻzlari
    How … sugar do you take?
  2. B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every oʻzbekcha: «ikkalasi ham» va «hech biri»
    … student has a locker.
  3. B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every oʻzbekcha: «ikkalasi ham» va «hech biri»
    I've read … books, and I liked them both.
  4. B2-18 Future in the Past oʻzbekcha: was going to, would va was about to («-moqchi edim»)
    I (going to) call you, but I lost your number.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. Most of the students in my class live nearby.
  2. little
  3. few
  4. have
  5. has
  6. plenty / lots / a lot / loads / quite a lot / a great deal

B. Maʼno

  1. a little
  2. Few
  3. a few
  4. She has a few close friends.
  5. a fairly large number

C. Xatoni toping

  1. Most people in my office drink coffee. / Most of the people in my office drink coffee.
  2. There's hardly any fuel in the tank.
  3. A large number of tourists visit the castle every year. / A lot of tourists visit the castle every year. / Lots of tourists visit the castle every year. / Many tourists visit the castle every year. / Numerous tourists visit the castle every year.
  4. ✓ The number of people working from home is still growing.

D. Kontekstda

  1. The
  2. A
  3. plenty
  4. few
  5. a little
  6. several

E. Sizning navbatingiz

  1. There are quite a few good restaurants in my town, but hardly any parks.
  2. I have a little time to read in the evenings. At weekends I have little time for myself because of the kids.

F. Aralash takrorlash

  1. much
  2. Every
  3. both
  4. was going to
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play