Few yoki a few? Little yoki a little? Quantifiers oʻzbekcha chuqurroq
Few or A Few? Quantifiers in Depth
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz few va a few, little va a little orasidan tanlay olasiz, plenty of, a great deal of va a large number of kabi miqdor soʻzlarini (quantifiers) ishlata olasiz hamda a number of va the number of dan keyin feʼlni toʻgʻri moslay olasiz.
Asosiy gʻoya
Miqdor soʻzlari faqat oʻlchamaydi. Ular gapiruvchi miqdorga qanday qarashini ham koʻrsatadi.
Ikki kishi tubida ozgina suv qolgan bitta stakanga qarab turibdi, deb tasavvur qiling. Biri deydi: "There's a little water left — great, we can share it." Ikkinchisi deydi: "There's little water left — we're in trouble." Miqdor bir xil. Munosabat esa qarama-qarshi.
Farqni kichkina a soʻzi yaratadi. a bilan maʼno ijobiy: biroz, foydali boʻlishga yetarli. a siz esa salbiy: deyarli yoʻq, yetarli emas.
B2 darajasida miqdor soʻzlarini ot turiga moslash ham kerak: baʼzilari faqat sanaladigan otlar bilan (a large number of), baʼzilari faqat sanalmaydigan otlar bilan (a great deal of) keladi. Miqdor soʻzi feʼlni qachon oʻzgartirishini ham bilish kerak: A number of people are…, lekin The number of people is…
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbek tilida ham ijobiy va salbiy ohang bor: «ozgina vaqtimiz bor» (yetarli, a little) va «vaqtimiz kam» (yetarli emas, little); «bir nechta oʻzgartirish kiritdim» (a few) va «buni kam odam biladi» (few). Lekin oʻzbekchadagi koʻp, kam, ozgina ot sanaladimi yoki yoʻqmi, farq qilmaydi: «kam pul», «kam odam», «koʻp vaqt», «koʻp kitob». Ingliz tilida esa tanlash kerak: sanaladigan otlar bilan few / a few / a large number of, sanalmaydiganlar bilan little / a little / a great deal of. Yana bir farq: oʻzbekchada miqdor soʻzidan keyin ot koʻpincha birlikda qoladi («bir necha marta», «koʻp ariza»), inglizchada esa koʻplikda: several times, a large number of applications. Deyarli … yoʻq esa inglizchada hardly any boʻladi, va undan keyin feʼl inkor qilinmaydi.
| Oʻzbekcha | Maʼnosi | Inglizcha |
|---|---|---|
| Ozgina tuz qoʻshib, aralashtiring. | ijobiy: biroz | Add a little salt and stir. |
| Tayyorlanishga vaqtimiz juda kam edi. | salbiy: yetarli emas | We had very little time to prepare. |
| Hisobotga bir nechta oʻzgartirish kiritdim. | ijobiy: baʼzi | I've made a few changes to the report. |
| Buni kam odam biladi. | salbiy: deyarli hech kim | Few people know that… |
| Parijda bir necha marta boʻlganman. | birlikdagi ot | I've been to Paris several times. |
| Sut deyarli qolmadi. | deyarli yoʻq | There's hardly any milk left. |
| 2015-yildan beri reyslar soni ikki baravar oshdi. | raqamning oʻzi | The number of flights has doubled. |
Tuzilish
Ohang: ijobiy yoki salbiy
| Ijobiy (biroz, yetarli) | Salbiy (koʻp emas) | Ot turi |
|---|---|---|
| a few friends | few friends | sanaladigan, koʻplik |
| a little time | little time | sanalmaydigan |
| quite a few people (= ancha koʻp) | very few / hardly any people | sanaladigan, koʻplik |
| plenty of time / ideas (= keragidan ham koʻp) | hardly any time / ideas | ikkalasi ham |
Katta miqdorlar
| Miqdor soʻzi | Sanaladigan, koʻplik | Sanalmaydigan | Uslub |
|---|---|---|---|
| a lot of / lots of | ✅ | ✅ | betaraf / norasmiy |
| plenty of | ✅ | ✅ | betaraf |
| quite a lot of | ✅ | ✅ | betaraf |
| quite a few | ✅ | — | betaraf / norasmiy |
| a large number of | ✅ | — | rasmiy |
| a great deal of / a good deal of | — | ✅ | rasmiy |
| a large amount of | (norasmiy; rasmiy yozuvda odamlar va narsalar bilan ishlatmang) | ✅ | rasmiy |
| several (ikkitadan koʻp, lekin koʻp emas) | ✅ | — | betaraf |
| numerous | ✅ | — | rasmiy |
Feʼl bilan moslashish
| Ibora | Feʼl | Misol |
|---|---|---|
| a number of + koʻplikdagi ot (= bir qancha, koʻp) | koʻplik | A number of students have complained. |
| the number of + koʻplikdagi ot (= raqamning oʻzi) | birlik | The number of students has risen. |
Most / many / much (+ of)
| Umumiy (determinersiz) | Aniq (the / my / these / them / it) |
|---|---|
| Most people like music. | Most of the people I know like jazz. |
| Many shops close on Sundays. | Many of the shops in my town close early. |
| Much research is still needed. (rasmiy) | Much of the information was out of date. |
Qoʻllanish
1Few / little: salbiy maʼno
Few (sanaladigan) va little (sanalmaydigan) «koʻp emas, kutilganidan yoki keragidan kam» degani. Yolgʻiz holda ular ancha rasmiy eshitiladi. Suhbatda not many, not much, very few va very little koʻproq ishlatiladi.
2A few / a little / quite a few: ijobiy maʼno
A few (sanaladigan) va a little (sanalmaydigan) «biroz, oz miqdor, lekin foydali boʻlishga yetarli» degani. Quite a few ancha koʻp, koʻpincha kutilganidan koʻp degani. Only a few / only a little esa «koʻp emas» maʼnosini qaytaradi.
3Katta miqdorlar: plenty of, a great deal of, a large number of
Keragidan ham koʻp boʻlsa, plenty of ishlating. Rasmiy yozuvda sanalmaydigan otlar bilan a great deal of, sanaladigan koʻplikdagi otlar bilan a large number of ishlating. Numerous — many ning rasmiy sinonimi.
4A number of va the number of
A number of + koʻplikdagi ot «bir qancha, koʻp» degani, feʼl esa koʻplikda. The number of + koʻplikdagi ot raqamning oʻzini bildiradi, feʼl birlikda. Oʻzbekchadagi «… soni» xuddi the number of ga mos keladi. Moslashishning boshqa qoidalari uchun B2-22 ga qarang.
5Most / most of the; many of / much of + determiner
Umumiy fikrlar uchun most, many va much ni toʻgʻridan-toʻgʻri otdan oldin qoʻying. Determiner (the, my, these, our) yoki olmosh (them, it) boʻlsa, of qoʻshing. Oʻzbekchada bu yerda qaratqich kelishigi keladi («doʻstlarimning koʻpi»), artikl esa yoʻq; inglizchada of dan keyin the yoki my kerak. Darak gapdagi much rasmiy eshitiladi; much of the / it esa hamma uslubda keng tarqalgan.
6Several va hardly any
Several = ikkitadan koʻp, lekin koʻp emas. Hardly any = deyarli yoʻq; u sanaladigan va sanalmaydigan otlar bilan ishlaydi va nutqda keng tarqalgan. Hardly oʻzi inkor maʼnosida, shuning uchun unga no yoki not qoʻshmang. Oʻzbekchada «deyarli hech kim kelmadi» deb ikki marta inkor qilamiz; inglizchada bitta inkor yetadi.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «Kam» → har doim few. Oʻzbekchada «kam» va «ozgina» sanaladigan va sanalmaydigan otlarning ikkalasi bilan keladi: «kam odam», «kam maʼlumot». Inglizchada sanalmaydigan otlar (information, money, time, advice) bilan little / a little kerak.
2. «Ozgina» → little. «Ozgina fransuzcha bilaman» ijobiy: «ozgina boʻlsa ham, bilaman». Little esa «deyarli bilmayman» degani. Ijobiy maʼno uchun a ni unutmang.
3. Miqdor soʻzidan keyin birlikdagi ot. Oʻzbekchada «bir necha marta», «ancha talaba», «koʻp kitob» deymiz: ot birlikda. Inglizchada several, a few, quite a few, a large number of, many dan keyin sanaladigan ot koʻplikda boʻladi.
4. «Deyarli hech kim … -madi» → hardly nobody. Oʻzbekchada «deyarli hech kim» dan keyin feʼl inkorda keladi. Inglizchada hardly oʻzi inkor maʼnosida: hardly anybody / anyone / any + darak feʼl.
5. «Maʼlumotning katta qismi» → much of information. Oʻzbekchada artikl yoʻq, shuning uchun of dan keyingi the tushib qoladi. Aniq narsa haqida gapirganda much of the / most of the / many of the deng.
Adashtirmang
few va a few: oʻsha oz miqdor, lekin boshqacha munosabat.
little va a little
a number of va the number of: koʻplikdagi feʼl va birlikdagi feʼl.
Asoslar: much / many, a lot of va oddiy a few / a little A2-10 da. Each, every, all, none, both B1-30 da.
Imlo va talaffuz
- a few va a little bitta birlik boʻlib, kuchsiz a bilan aytiladi: /ə ˈfjuː/, /ə ˈlɪtl/. Tez nutqda a juda qisqa, toʻliq oʻzbekcha «a» emas, boʻsh schwa. Uni diqqat bilan tinglang, chunki u maʼnoni oʻzgartiradi.
- little /ˈlɪtl/: t va l orasida unli yoʻq; til t dan keyin oʻsha joyda qolib, l ga oʻtadi. «litil» demang. Birinchi unli qisqa /ɪ/, ship dagi kabi, choʻzilmaydi.
- Munosabatni koʻrsatmoqchi boʻlsangiz, miqdor soʻziga urgʻu bering: There's little time. / There were quite a few.
- numerous /ˈnjuːmərəs/ (UK), /ˈnuːmərəs/ (US): urgʻu birinchi boʻgʻinda. Oʻzbekchadagidek oxirgi boʻgʻinga urgʻu bermang.
- several nutqda odatda ikki boʻgʻinli: /ˈsevrəl/. Urgʻu birinchi boʻgʻinda; -al oxiri kuchsiz.
Oltin qoida
A few / a little = biroz (ijobiy). Few / little = koʻp emas (salbiy). Sanalmaydigan otlar bilan a great deal of, koʻplikdagi otlar bilan a large number of ishlating. A number of dan keyin koʻplikdagi feʼl, the number of dan keyin birlikdagi feʼl keladi. Oʻzbekcha «kam» va «koʻp» ni oʻgirishdan oldin oʻylang: bu ot sanaladimi?
Mashqlar
A. Tuzilish
Koʻrsatmaga amal qiling.
-
Aniq guruhga aylantiring: Most students live nearby. (the students in my class)
-
few yoki little bilan toʻldiring: We had very time to prepare.
-
few yoki little bilan toʻldiring: Very people know his real name.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: A number of flights … been cancelled.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: The number of students … doubled.
-
Toʻldiring: We've got of time — there's no need to rush.
B. Maʼno
Vaziyatga mos javobni tanlang.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: Don't worry — we still have … time before the train leaves.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: … people understood the joke, so hardly anyone laughed.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I've got … minutes. What do you need?
-
Qaysi gap ijobiyroq?
-
"Quite a few of my colleagues work from home." Bu nimani bildiradi?
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
Most of people in my office drink coffee.
-
There's hardly no fuel in the tank.
-
A great deal of tourists visit the castle every year.
-
The number of people working from home is still growing.
D. Kontekstda
Matnni toʻldiring. Qavs ichidagi variantlardan birini tanlang.
16 (A / The) number of people living in the town centre has fallen. 17 (A / The) number of families have moved to the suburbs, where there is 18 (plenty / numerous) of space. Sadly, 19 (few / a few) young people stay after school — most leave for the city. Still, there is 20 (little / a little) good news: 21 (several / much) new cafés have opened this year.
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Shahringiz yoki ish joyingizni a few, few, quite a few yoki hardly any bilan tasvirlang.
-
Boʻsh vaqtingiz haqida ikkita gap yozing: biri a little bilan, ikkinchisi little bilan.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little oʻzbekcha: miqdor soʻzlari How … sugar do you take?
-
B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every oʻzbekcha: «ikkalasi ham» va «hech biri» … student has a locker.
-
B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every oʻzbekcha: «ikkalasi ham» va «hech biri» I've read … books, and I liked them both.
-
B2-18 Future in the Past oʻzbekcha: was going to, would va was about to («-moqchi edim») I (going to) call you, but I lost your number.
Javoblar
A. Tuzilish
- Most of the students in my class live nearby.
- little
- few
- have
- has
- plenty / lots / a lot / loads / quite a lot / a great deal
B. Maʼno
- a little
- Few
- a few
- She has a few close friends.
- a fairly large number
C. Xatoni toping
- Most people in my office drink coffee. / Most of the people in my office drink coffee.
- There's hardly any fuel in the tank.
- A large number of tourists visit the castle every year. / A lot of tourists visit the castle every year. / Lots of tourists visit the castle every year. / Many tourists visit the castle every year. / Numerous tourists visit the castle every year.
- ✓ The number of people working from home is still growing.
D. Kontekstda
- The
- A
- plenty
- few
- a little
- several
E. Sizning navbatingiz
- There are quite a few good restaurants in my town, but hardly any parks.
- I have a little time to read in the evenings. At weekends I have little time for myself because of the kids.
F. Aralash takrorlash
- much
- Every
- both
- was going to
