Narrative Tenses. ինչպես պատմել անցյալի պատմություն անգլերենով
Telling Stories: Narrative Tenses
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք պատմել անցյալի պատմություն՝ Past Simple (պարզ անցյալ) գլխավոր դեպքերի համար, Past Continuous (շարունակական անցյալ) ֆոնի համար և Past Perfect (անցյալ վաղակատար)՝ պարզ կամ շարունակական, ավելի վաղ դեպքերի ու գործողությունների համար։ Նաև կսովորեք ամեն ինչ կապել այնպիսի բառերով, ինչպիսիք են then, suddenly, meanwhile և eventually։
Հիմնական գաղափար
Լավ պատմությունը կինոյի տեսարանի պես է։ Կա գործողությունը. բաներ, որոնք պատահում են իրար հետևից և սյուժեն առաջ են տանում։ Կա դեկորը. այն, ինչ արդեն կատարվում էր գործողության շուրջը՝ եղանակը, մարդիկ, ով ինչ էր անում։ Եվ երբեմն կա ֆլեշբեք՝ թռիչք դեպի այն, ինչ պատահել էր տեսարանից առաջ։
Անգլերենը այս դերերից յուրաքանչյուրը տալիս է առանձին ժամանակաձևի.
- Past Simple = գործողությունը (I opened the door.)
- Past Continuous = դեկորը (It was raining.)
- Past Perfect = ֆլեշբեքը (Someone had left a note.), իսկ Past Perfect Continuous (շարունակական անցյալ վաղակատար)՝ այն գործողության համար, որը որոշ ժամանակ շարունակվում էր (She had been crying.)
Երեք ժամանակաձևն էլ արդեն գիտեք (A1-28, A2-01, B1-03)։ Այս դասը դրանք միասին օգտագործելու մասին է, որպեսզի լսողը միշտ հասկանա, թե որն է պատմության գլխավոր գիծը, որը՝ ֆոնը, և ինչն էր պատահել ավելի շուտ։
Հայերեն և անգլերեն
Լավ լուր. հայերենում էլ պատմությունը նույն շերտերով ենք կառուցում։ «Բացեցի», «նստեցի» ձևերը գլխավոր դեպքերն են, «անձրև էր գալիս», «քամի էր փչում»՝ ֆոնը, իսկ «մոռացել էի», «թողել էր»՝ ֆլեշբեքը։ Այսինքն՝ «թողել էի» ձևը շատ մոտ է had left-ին, և սա ձեզ մեծ առավելություն է տալիս։
Դժվարությունները երեք տեղում են։ Առաջին. «հասկացա, որ…», «տեսա, որ…» նախադասություններից հետո հայերենում շատ բնական է «-ել է» ձևը. «Հասկացա, որ նոութբուքս գնացքում եմ թողել»։ Անգլերենում պատմության կետը անցյալում է, ուստի պետք է had left, ոչ թե have left։ Երկրորդ. տևողությունը։ Հայերենում ասում ենք «Մեկ ժամ էր՝ սպասում էր», այսինքն՝ «-ում էր» ձև։ Անգլերենում, երբ ասում ենք, թե որքան էր տևել գործողությունը մինչև անցյալի մի պահ, պետք է had been + -ing։ Երրորդ. պատմելիս խոսակցական հայերենում գլխավոր դեպքերն էլ հաճախ «-ել եմ» ձևով ենք ասում՝ «Անցած շաբաթ Դիլիջան ենք գնացել»։ Անգլերենում պատմության դեպքերը Past Simple են։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Դուռը բացեցի, ներս մտա։ | I opened the door and went in. | այստեղ նույնն է. դեպքեր իրար հետևից |
| Ցուրտ գիշեր էր, և ուժեղ քամի էր փչում։ | It was a cold night and the wind was blowing hard. | այստեղ նույնն է. ֆոն |
| Տունը լուռ էր. բոլորը քնելու էին գնացել։ | The house was quiet. Everyone had gone to bed. | այստեղ նույնն է. ֆլեշբեք |
| Հասկացա, որ նոութբուքս գնացքում եմ թողել։ | I realised I had left my laptop on the train. | հայերենում «եմ թողել», անգլերենում had, ոչ թե have |
| Մեկ ժամ էր՝ սպասում էր, երբ ավտոբուսը եկավ։ | She had been waiting for an hour when the bus came. | տևողություն մինչև անցյալի պահը → had been + -ing |
| Հենց որ դեմքը տեսա, հասկացա… | As soon as I saw her face, I knew… | այստեղ նույնն է. «հենց որ» = as soon as |
| Սկզբում քաղաքը չէի սիրում։ | At first I hated the city. | «սկզբում» = at first, իսկ առաջին քայլը՝ first |
Կարճ ասած՝ «-եց»-ը դեպքն է (Past Simple), «-ում էր»-ը՝ ֆոնը (Past Continuous), «-ել էր»-ը՝ ֆլեշբեքը (Past Perfect), իսկ «տեսա, որ … է» նախադասությունների մեջ էլ անգլերենը մնում է անցյալում՝ had։
Կառուցվածք
Պատմության ժամանակաձևերը
| Դերը պատմության մեջ | Ժամանակաձև | Կառույց | Օրինակ |
|---|---|---|---|
| Գլխավոր դեպքեր (հերթականությամբ) | Past Simple | բայ + -ed / անկանոն ձև | She picked up the phone. |
| Ֆոն, ընթացքի մեջ գտնվող գործողություն | Past Continuous | was / were + -ing | It was getting dark. |
| Ավելի վաղ դեպք (ֆլեշբեք) | Past Perfect | had + past participle (V3) | She had forgotten her charger. |
| Ավելի վաղ գործողություն տևողությամբ | Past Perfect Continuous | had been + -ing | She had been driving for hours. |
Ժամանակի կապակցող բառեր
| Դերը | Բառեր | Օրինակ |
|---|---|---|
| Սկիզբ | first | First, we checked in. |
| Հաջորդ քայլը | then, after that, next | Then we went to the beach. |
| Անմիջապես հետո | as soon as + նախադասություն | As soon as I sat down, my phone rang. |
| Նույն ժամանակ, այլ տեղում | meanwhile | Meanwhile, my sister was waiting at home. |
| Անսպասելի | suddenly | Suddenly, the lights went out. |
| Երկար ժամանակ կամ շատ խնդիրներից հետո | eventually | Eventually, the train arrived. |
Գործածություն
1Past Simple. գլխավոր դեպքերը
Պատմության գլխավոր դեպքերը Past Simple-ում են՝ այն հերթականությամբ, ինչ պատահել են։ Յուրաքանչյուրը պատմությունն առաջ է տանում։
2Past Continuous. ֆոնը
Past Continuous-ով նկարագրում ենք տեսարանը՝ եղանակը, մթնոլորտը, թե ինչ էին անում մարդիկ, երբ գլխավոր դեպքը պատահեց A2-02։
3Past Perfect. պատմության պահից առաջ եղած դեպքերը
Երբ պատմության մեջտեղում եք և պետք է նշեք մի բան, որ պատահել էր ավելի շուտ, օգտագործեք Past Perfect։ Այն շատ տարածված է realise, find out, discover, notice, see that բայերից հետո։ Հայերենում այստեղ հաճախ «-ել է» ենք ասում, բայց անգլերենում had է։
4Past Perfect Continuous. գործողություն, որը շարունակվում էր
had been + -ing-ը օգտագործում ենք այն գործողության համար, որը որոշ ժամանակ ընթանում էր մինչև պատմության մի պահ։ Այն հաճախ բացատրում է իրավիճակը (she was tired) կամ ցույց է տալիս, թե որքան էր տևել ինչ-որ բան, երբ գլխավոր դեպքը պատահեց։ Սա Present Perfect Continuous-ի (շարունակական ներկա կատարյալ) անցյալի տարբերակն է B1-01. տե՛ս նաև B1-03։ Հայերենում ասում ենք «մեկ ժամ էր՝ սպասում էր», բայց անգլերենում was waiting-ը բավարար չէ։
5Գլխավոր դեպքերի կապը. first, then, after that, as soon as
Կապակցող բառերը ցույց են տալիս դեպքերի հերթականությունը։ As soon as նշանակում է «հենց որ, անմիջապես հետո», և դրանից հետո ամբողջական նախադասություն է գալիս։
6Ռիթմը փոխելը. suddenly, meanwhile, eventually
Suddenly-ն («հանկարծ») ներկայացնում է անսպասելի դեպք (սովորաբար Past Simple-ով)։ Meanwhile-ը («այդ ընթացքում») թռչում է դեպի մի բան, որ նույն ժամանակ կատարվում էր այլ տեղում։ Eventually նշանակում է «երկար ժամանակ կամ շատ խնդիրներից հետո», հայերեն «ի վերջո»։
7Մեկ պատմություն, երեք ժամանակաձև
Ահա մի կարճ պատմություն, որտեղ յուրաքանչյուր ժամանակաձև իր գործն է անում։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Տեսա, որ … է» → saw that … has. Հայերենում «որ»-ով նախադասության մեջ ժամանակաձևը չենք փոխում. «Պարզ էր, որ շաբաթներով ոչ ոք սենյակը չի մաքրել»։ Անգլերենում պատմության կետը անցյալում է, ուստի դրանից առաջ եղածը Past Perfect է։
2. «Կեսգիշերից հազում էր» → was coughing since. Հայերենում տևողությունը դնում ենք «-ում էր» ձևի հետ. «Երբ բժիշկը հասավ, երեխան կեսգիշերից հազում էր»։ Անգլերենում since / for-ով տևողությունը մինչև անցյալի պահը պահանջում է had been + -ing։
3. «Ի՞նչ ես արել, երբ…» → What have you done when… Խոսակցական հայերենում պատմության դեպքերի մասին հաճախ հարցնում ենք «-ել ես» ձևով. «Անի՛, ի՞նչ եք արել, երբ համերգի ժամանակ լույսերը հանգան»։ Անգլերենում when-ով կապված անցյալի դեպքը Past Simple է։
4. «Երկու ամիս առաջ» → before two months. Հայերենում «առաջ»-ը և՛ ago է, և՛ before. «Մատուցողին անմիջապես ճանաչեցի. երկու ամիս առաջ մի հարսանիքի ժամանակ մեզ էր սպասարկել»։ Անգլերենում ժամանակահատվածից առաջ before չի դրվում։ Պատմության մեջ, երբ հաշվում ենք անցյալի պահից, ասում ենք two months earlier / two months before։
Մի՛ շփոթեք
Ֆոն, թե դեպք – Նույն բայը կարող է լինել և՛ ֆոն, և՛ դեպք՝ կախված դրա դերից։ Հայերենում էլ նույնն է՝ «լացում էր», թե «լաց եղավ»։
while, թե meanwhile – While-ը («մինչ», «երբ») երկու նախադասություն է միացնում մեկ նախադասության մեջ։ Meanwhile-ը («այդ ընթացքում») սկսում է նոր նախադասություն մեկ այլ տեղի կամ մարդու մասին։ Տե՛ս A2-02։
eventually, թե finally – Eventually-ն («ի վերջո») ընդգծում է երկար կամ դժվար ընթացքը։ Finally-ն («վերջապես», «վերջում») նաև ցուցակի վերջին քայլն է կամ սպասման ավարտը։ (At the end, թե in the end. տե՛ս B1-31։)
first, թե at first – First = առաջին քայլը հերթականության մեջ («նախ»)։ At first = սկզբում, մինչև ինչ-որ բան փոխվեց։ Հայերենում «սկզբում»-ը երբեմն երկուսի համար էլ ենք ասում, այնպես որ մտածեք. քայլ է, թե՞ փոփոխություն։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Պատմություններում was-ը և were-ը սովորաբար թույլ են՝ /wəz/, /wə/ (UK), /wər/ (US)։ It was raining-ը հնչում է մոտավորապես /ɪt wəz ˈreɪnɪŋ/։ Թույլ /ə/-ն մոտ է հայերեն «ը»-ին, այնպես որ սա ձեզ համար հեշտ է։ /w/-ի համար շրթունքները կլորացրեք, մի՛ ասեք «վ»։
- had-ը թույլ է կամ կրճատ՝ I'd left, she'd forgotten։ Ուշադիր լսեք /d/-ն. դա ֆլեշբեքի նշանն է։
- -ed վերջավորությունը. /t/՝ խուլ հնչյուններից հետո (walked, picked), /d/՝ ձայնեղներից հետո (opened, arrived), /ɪd/՝ t-ից և d-ից հետո (waited, decided)։ walked-ում և picked-ում լրացուցիչ ձայնավոր մի՛ ավելացրեք. դրանք մեկ վանկ են։
- -ing-ի վերջում /ŋ/ է. լեզվի հետևի մասը բարձրանում է, և հնչյունը դուրս է գալիս քթով։ Վերջում «գ» մի՛ ավելացրեք (raining, ոչ թե «ռեյնինգ»)։
- Գրավոր խոսքում նախադասության սկզբի կապակցող բառից հետո սովորաբար ստորակետ է դրվում. Suddenly, the lights went out. then-ի պես կարճ բառերից հետո ստորակետը պարտադիր չէ։
- eventually /ɪˈventʃuəli/. շեշտը երկրորդ վանկին է, ոչ թե վերջինին, ինչպես հայերենում։ /tʃ/-ն նույնն է, ինչ հայերեն «չ»-ն։
Ոսկե կանոն
Past Simple՝ այն, ինչ պատահեց, Past Continuous՝ այն, ինչ կատարվում էր, Past Perfect՝ այն, ինչ պատահել էր ավելի շուտ։ Կապակցող բառերով լսողին առաջնորդեք պատմության միջով։ Եվ հիշեք. «տեսա, որ … է»-ն պատմության մեջ had + V3 է, իսկ «մեկ ժամ էր՝ սպասում էր»-ը՝ had been waiting։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։
-
It (snow) when we left the house, so we took the car.
-
When I got to the cinema, the film already (start).
-
I (take) a photo, (post) it online and went to bed.
-
While she (wait) for the bus, she met an old school friend.
-
I didn't know anyone at the party because I never (meet) them before.
-
She was exhausted because she (drive) for nine hours. (continuous)
B. Իմաստ
Ընտրեք իմաստին համապատասխան տարբերակը։
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: …, a dog ran into the road.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: We searched for hours and … found the ring under the sofa.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: … I opened the door, the cat ran out.
-
"The baby was crying when I came in." Երեխան սկսե՞ց լացել այն պատճառով, որ ես ներս մտա: …
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: … the job was hard, but it got easier.
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
When I got home, I saw that someone has broken the window.
-
Meanwhile I was sleeping, the storm destroyed the fence.
-
As soon as I will arrive, I called my mum.
-
It was getting dark when we finally reached the hotel.
D. Համատեքստում
Կարդացեք պատմությունը։ Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով կամ ընտրեք ճիշտ բառը։
It was a sunny morning and the birds 16 (sing). I 17 (walk) through the park when I saw a small dog. It looked hungry, so I 18 (give) it some of my sandwich. Its collar had a phone number on it, so I called. The owner was so happy! The dog 19 (run) away from her house two days before, and it 20 (sleep) in the park since then. 21 (Eventually / Meanwhile), she arrived in her car and took the dog home.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով ձեր սեփական պատմության սկիզբը։
-
Գրեք պատմության առաջին երկու նախադասությունը։ Ֆոնի համար օգտագործեք Past Continuous։
-
Շարունակեք պատմությունը մեկ գլխավոր դեպքով և մեկ ֆլեշբեքով։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B1-03 Past Perfect. անցյալ վաղակատարը հայերենով՝ I Had Already Left It was the first time I (see) snow.
-
A2-34 Phrasal Verbs. ամենատարածված դարձվածային բայերը անգլերենում հայերենով It was cold, so I put my coat .
-
A2-33 Who Called You, թե Who Did You Call. ենթակայի և խնդրի հարցերը հայերենով Who (find) the wallet? (past)
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- was snowing
- had … started
- took … posted
- was waiting
- had … met
- had been driving / 'd been driving
B. Իմաստ
- Suddenly
- eventually
- As soon as
- no
- At first
C. Գտեք սխալը
- When I got home, I saw that someone had broken the window.
- While I was sleeping, the storm destroyed the fence.
- As soon as I arrived, I called my mum.
- ✓ It was getting dark when we finally reached the hotel.
D. Համատեքստում
- were singing
- was walking
- gave
- had run / ran
- had been sleeping / had slept
- Eventually
E. Ձեր հերթն է
- It was late at night and everyone was sleeping. I was reading in bed.
- Suddenly, I heard a noise downstairs. I had forgotten to lock the back door!
F. Խառը կրկնություն
- had seen
- on
- found
