SlowingoDilbilgisi
B1 4 / 39

İngilizce Narrative Tenses: Past Simple, Past Continuous ve Past Perfect ile Hikâye Anlatma

Telling Stories: Narrative Tenses

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda geçmişte yaşanan bir olayı anlatırken ana olaylar için past simple, arka plan için past continuous, daha önce olanlar için past perfect (düz ya da continuous) kullanabilecek; anlatınızı then, suddenly, meanwhile ve eventually gibi kelimelerle birbirine bağlayabileceksiniz.

Temel Fikir

İyi bir hikâye, bir filmdeki sahne gibi işler. Bir yanda aksiyon vardır: art arda olan ve olay örgüsünü ilerleten şeyler. Bir yanda dekor vardır: aksiyonun çevresinde zaten süren şeyler — hava, insanlar, birinin o sırada ne yaptığı. Bazen de bir flashback (geriye dönüş) gelir: sahneden önce olmuş bir şeye kısa bir sıçrayış.

İngilizce bu işlerin her birini ayrı bir zamana verir:

  • past simple (di'li geçmiş zaman) = aksiyon (I opened the door.)
  • past continuous (şimdiki zamanın hikâyesi, -iyordu) = dekor (It was raining.)
  • past perfect (miş'li geçmişin hikâyesi, -mıştı) = flashback (Someone had left a note.); bir süredir devam etmiş bir etkinlik için de past perfect continuous (She had been crying.)

Bu üç zamanı zaten biliyorsunuz (A1-28, A2-01, B1-03). Bu ders onları birlikte kullanmakla ilgili; böylece dinleyen kişi hikâyenin ana çizgisinin ne olduğunu, neyin arka plan olduğunu ve neyin daha önce yaşandığını her an bilir.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Burada iyi bir haber var: Türkçede de hikâye aynı şekilde katmanlara ayrılır. Ana olaylar -dı, arka plan -iyordu, daha önce olanlar -mıştı ile anlatılır.

Hikâyedeki göreviTürkçeİngilizce
ana olayKapıyı aç-tım.I opened the door.
arka planYağmur yağ-ıyordu.It was raining.
daha önce olanBiri not bırak-mıştı.Someone had left a note.
süreyle birlikteBir saat-tir bekl-iyordu.She had been waiting for an hour.
hemen ardındanGör-ür gör-mez anladım.As soon as I saw her, I knew.

Asıl fark son iki satırda. Türkçede "bir saattir bekliyordu" deriz; yani -iyordu kullanırız. İngilizcede ise bir etkinliğin geçmişteki bir ana kadar ne kadar sürdüğünü söylüyorsanız had been + -ing gerekir. "-ür -mez" kalıbı da zaman göstermez; İngilizcede as soon as'tan sonra hikâyenin zamanı (past simple) gelir.

Yapı

Hikâye anlatma zamanları

Hikâyedeki göreviZamanYapıÖrnek
Ana olaylar (sırayla)past simplefiil + -ed / düzensiz fiilShe picked up the phone.
Arka plan, süren eylempast continuouswas / were + -ingIt was getting dark.
Daha önce olan (flashback)past perfecthad + past participleShe had forgotten her charger.
Daha önce bir süre devam eden etkinlikpast perfect continuoushad been + -ingShe had been driving for hours.

Zaman bağlaçları

GöreviBağlaçlarÖrnek
Başlangıçfirst (önce)First, we checked in.
Sonraki adımthen, after that, next (sonra, ondan sonra)Then we went to the beach.
Hemen ardındanas soon as + yan cümle (-ır -maz)As soon as I sat down, my phone rang.
Aynı anda, başka bir yerdemeanwhile (bu sırada, o esnada)Meanwhile, my sister was waiting at home.
Habersizcesuddenly (aniden)Suddenly, the lights went out.
Uzun bir süre ya da bir sürü sorundan sonraeventually (sonunda, en sonunda)Eventually, the train arrived.

Kullanımlar

1Past simple — ana olaylar

Hikâyenin ana olayları, oldukları sırayla past simple ile anlatılır. Her biri hikâyeyi bir adım ileri taşır.

I got off the plane, collected my bag and looked for a taxi.
Uçaktan indim, valizimi aldım ve taksi aradım.
She opened the letter, read it twice and started to laugh.
Mektubu açtı, iki kez okudu ve gülmeye başladı.
We missed the last bus, so we walked home.
Son otobüsü kaçırdık, bu yüzden eve yürüdük.

2Past continuous — arka plan

Sahneyi kurmak için past continuous kullanın: hava, ortam, ana olay olduğunda insanların ne yaptığı A2-02.

It was a cold night and the wind was blowing hard.
Soğuk bir geceydi ve rüzgâr sert esiyordu.
People were sitting outside the café and a man was playing the violin.
İnsanlar kafenin önünde oturuyordu, bir adam da keman çalıyordu.
I was cooking dinner when the smoke alarm went off.
Duman alarmı çaldığında yemek yapıyordum.
arka plan + olay
While we were walking along the beach, we found an old bottle.
Sahil boyunca yürürken eski bir şişe bulduk.
As I was leaving the house, the phone rang.
Evden çıkarken telefon çaldı.
burada as = while

3Past perfect — hikâye anından önce olanlar

Hikâyenin ortasındayken daha önce olmuş bir şeyden söz etmeniz gerekirse past perfect kullanın. Realise (fark etmek), find out (öğrenmek), discover (keşfetmek), notice (dikkatini çekmek), see that (…olduğunu görmek) gibi fiillerden sonra çok yaygındır.

When I got to the office, I realised I had left my laptop on the train.
Ofise vardığımda dizüstü bilgisayarımı trende unuttuğumu fark ettim.
unutmak, fark etmekten önce
She was nervous because she had never spoken in public before.
Gergindi, çünkü daha önce hiç topluluk önünde konuşmamıştı.
The house was quiet. Everyone had gone to bed.
Ev sessizdi. Herkes yatmıştı.
The ground was white. It had snowed during the night.
Yer bembeyazdı. Gece kar yağmıştı.

4Past perfect continuous — bir süredir devam etmiş bir etkinlik

Hikâyedeki bir ana kadar bir süre devam etmiş bir etkinlik için had been + -ing kullanın. Çoğu zaman bir durumu açıklar (she was tired — yorgundu) ya da bir ana olay olduğunda bir şeyin ne kadar sürdüğünü gösterir. Present perfect continuous'un B1-01 geçmişteki karşılığıdır; ayrıca bkz. B1-03. Türkçede çoğu zaman "-dır …-iyordu" ya da "…-mekteydi" ile söylenir.

She had been waiting for an hour when the bus finally came.
Otobüs sonunda geldiğinde bir saattir bekliyordu.
Türkçede -iyordu, İngilizcede had been waiting
I'd been looking forward to the trip for months, so I was very disappointed.
Aylardır bu geziyi dört gözle bekliyordum, o yüzden çok hayal kırıklığına uğradım.
His clothes were dirty because he'd been working in the garden.
Kıyafetleri kirliydi, çünkü bahçede çalışmıştı.
etkinlik bitmiş, izi hâlâ görünüyor
We had been driving for six hours, and everyone was hungry.
Altı saattir yoldaydık ve herkes acıkmıştı.
How long had you been living there when you met your wife?
Eşinle tanıştığında ne zamandır orada yaşıyordun?

5Ana olayları bağlamak — first, then, after that, as soon as

Bağlaçlar ana olayların sırasını gösterir. As soon as "hemen ardından, -ır -maz" demektir ve arkasından bir yan cümle gelir.

First, we found a hotel. Then we went out for something to eat.
Önce bir otel bulduk. Sonra bir şeyler yemeye çıktık.
After that, we didn't see him again for years.
Ondan sonra onu yıllarca bir daha görmedik.
As soon as I saw her face, I knew something was wrong.
Yüzünü görür görmez bir şeylerin ters gittiğini anladım.
Next, the officer asked to see my passport.
Ardından memur pasaportumu görmek istedi.

6Ritmi değiştirmek — suddenly, meanwhile, eventually

Suddenly (aniden) şaşırtıcı bir olayı getirir (genellikle past simple ile). Meanwhile (bu sırada) başka bir yerde aynı anda olan bir şeye geçer. Eventually "uzun bir süre ya da bir sürü sorundan sonra, en sonunda" demektir; "belki, muhtemelen" anlamına gelmez.

We were watching TV. Suddenly, someone knocked loudly on the door.
Televizyon izliyorduk. Aniden biri kapıyı yüksek sesle çaldı.
I was stuck in traffic. Meanwhile, the meeting was starting without me.
Trafikte sıkışmıştım. Bu sırada toplantı bensiz başlıyordu.
We waited for hours. Eventually, a mechanic arrived.
Saatlerce bekledik. En sonunda bir tamirci geldi.
The road got narrower and narrower, and eventually it just stopped.
Yol gittikçe daraldı ve sonunda bitiverdi.

7Tek hikâye, üç zaman

Her zamanı kendi göreviyle kullanan kısa bir hikâye:

It was a Friday evening and it was raining heavily.
Bir cuma akşamıydı ve şiddetli yağmur yağıyordu.
arka plan
I was walking home from work and thinking about the weekend.
İşten eve yürüyor ve hafta sonunu düşünüyordum.
arka plan
Suddenly, a woman ran up to me and called my name.
Aniden bir kadın koşarak yanıma geldi ve adımı seslendi.
ana olay
She smiled and handed me a small black wallet — my wallet!
Gülümsedi ve bana küçük, siyah bir cüzdan uzattı
benim cüzdanımı! — ana olay
I'd dropped it outside the station twenty minutes earlier and hadn't noticed.
Yirmi dakika önce istasyonun önünde düşürmüştüm ve fark etmemiştim.
flashback
She had been following me all the way from the station!
İstasyondan beri peşimden geliyormuş!
süreli flashback
I thanked her, and eventually I got home, soaking wet but very happy.
Ona teşekkür ettim ve sonunda eve vardım; sırılsıklamdım ama çok mutluydum.
son

Sık Yapılan Hatalar

⚠️When I left the house, it rained.
✅When I left the house, it was raining.
Past simple yağmurun tam o anda başladığını söyler. Zaten süren arka plan için past continuous kullanın.
⚠️I was opening the door, I was going in and I was turning on the light.
✅I opened the door, went in and turned on the light.
Art arda ana olaylar → past simple. Continuous onları arka plan gibi gösterir.
⚠️When I arrived at the airport, I realised I forgot my passport.
✅…I realised I had forgotten my passport.
Hikâye anından önce olan → past perfect. Günlük konuşmada past simple da sık duyulur, ama past perfect daha açıktır.
❌When I got home, I saw that someone has broken the window.
✅When I got home, I saw that someone had broken the window.
Bakış açısı geçmişte → has değil, had.
❌As soon as I will see him, I told him.
✅As soon as I saw him, I told him.
Geçmişteki bir hikâyede as soon as + past simple.
❌Meanwhile I was cooking, he set the table.
✅While I was cooking, he set the table.
meanwhile bir zarftır, bağlaç değildir; iki yan cümleyi birleştiremez.
⚠️Suddenly the phone was ringing.
✅Suddenly the phone rang.
Ani bir olay kısa ve tamamlanmıştır → past simple.
❌She had been wait for an hour when the bus came.
✅She had been waiting for an hour when the bus came.
had been + -ing hali.
⚠️I was waiting for an hour when the bus came.
✅I had been waiting for an hour when the bus came.
Bir etkinliğin geçmişteki bir ana kadar ne kadar sürdüğünü söylemek için past perfect continuous kullanın.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "Bir saattir bekliyordum" cümlesini kelime kelime çevirmek. Türkçede süre bildiren bu cümlede "-iyordu" kullanırız. Bu yüzden İngilizcede de past continuous gelir. Ama süre (for an hour, for months) geçmişteki bir ana kadar uzanıyorsa İngilizce had been + -ing ister.

⚠️I was waiting for an hour when the bus came.
✅I had been waiting for an hour when the bus came.
⚠️They were dating for five years when they got married.
✅They had been dating for five years when they got married.

2. "-mış" (duyulan geçmiş) için past perfect kullanmak. Türkçede "Ali Londra'ya gitmiş" derken çoğu zaman başkasından duyduğumuz bir şeyi anlatırız. Bu "-mış" eki "-mıştı" ile karıştırılıp İngilizcede had + past participle'a çevrilir. Oysa past perfect "duydum ki" anlamı taşımaz; yalnızca "hikâyedeki başka bir geçmiş andan önce" demektir. Duyduğunuz tek bir olayı aktarırken past simple kullanın.

⚠️Did you know? Ali had moved to London last month.
✅Did you know? Ali moved to London last month.
Ortada başka bir geçmiş an yok; past perfect gereksiz ve tuhaf duyulur.

3. "Bu arada" yerine "meanwhile" demek. Türkçede "bu arada" hem "o sırada" hem de "aklıma gelmişken" anlamına gelir. Meanwhile yalnızca ilk anlamdadır: başka bir yerde aynı anda olanlar. Konu değiştirmek için by the way kullanılır. "Yemek yaparken" gibi iki cümleyi birleştirmek için de meanwhile değil, while gerekir.

❌I read a book meanwhile the kids were playing.
✅I read a book while the kids were playing.
⚠️Meanwhile, did you call Tom?
✅By the way, did you call Tom?

4. "Görür görmez" kalıbını şimdiki ya da gelecek zamanla çevirmek. "-ır -maz" ekinde zaman yoktur; zamanı cümlenin sonundaki fiil verir. İngilizcede ise as soon as'tan sonraki fiil de hikâyenin zamanında olmalıdır.

❌He left the room as soon as the phone rings.
✅He left the room as soon as the phone rang.

5. "Sonunda" için "at the end" demek. Türkçede "sonunda" tek kelimedir. İngilizcede uzun bir süreçten sonra gelen sonuç için eventually ya da finally kullanılır; at the end bir yerin ya da bir olayın sonu demektir (at the end of the film). Ayrıntılar B1-31'de.

⚠️I tried to fix the printer all morning. At the end, I called IT.
✅I tried to fix the printer all morning. Eventually, I called IT.

Karıştırılmasın

Arka plan ve olay — Aynı fiil, hikâyedeki görevine göre ikisi de olabilir.

The baby was crying when I came in.
İçeri girdiğimde bebek ağlıyordu.
arka plan: zaten ağlıyordu
The baby cried when I came in.
İçeri girince bebek ağladı.
olay: ben gelince ağlamaya başladı

while ve meanwhile — While (-ken) iki yan cümleyi tek cümlede birleştirir; meanwhile (bu sırada) başka bir yer ya da kişi hakkında yeni bir cümle başlatır. Bkz. A2-02.

While I was at the shops, someone broke into the car.
Ben alışverişteyken biri arabaya zorla girdi.
I went to the shops. Meanwhile, someone was breaking into the car.
Alışverişe gittim. Bu sırada biri arabaya zorla giriyordu.

eventually ve finally — Eventually uzun ya da zor bir süreci vurgular. Finally bir listedeki son adımı ya da beklemenin sonunu da gösterebilir. (At the end ve in the end: bkz. B1-31.)

After six interviews, she eventually got the job.
Altı mülakattan sonra sonunda işi aldı.
Finally, we said goodbye and drove home.
Son olarak vedalaştık ve arabayla eve döndük.

first ve at first — First = bir sıradaki ilk adım ("önce"). At first = başlangıçta, bir değişiklikten önce ("ilk başta").

At first I hated the city, but now I love it.
İlk başta şehirden nefret ediyordum, ama şimdi bayılıyorum.

Yazım ve Telaffuz

  • Hikâyelerde was ve were genellikle zayıf okunur: /wəz/, /wə/ (UK), /wər/ (US). It was raining "it-wız-reyning" gibi duyulur.
  • had zayıf okunur ya da kısaltılır: I'd left, she'd forgotten. Flashback'i duymak için /d/ sesine kulak verin.
  • -ed sonları: ötümsüz (sert) ünsüzlerden sonra /t/ (walked "wookt", picked "pikt"), ötümlü (yumuşak) seslerden sonra /d/ (opened "opınd", arrived "ırayvd"), t ve d'den sonra /ɪd/ (waited "weytıd", decided "disaydıd").
  • Cümle başındaki bağlaçlardan sonra yazıda genellikle virgül konur: Suddenly, the lights went out. Then gibi kısa bağlaçlardan sonra virgül isteğe bağlıdır.
  • eventually ikinci hecesinden vurgulanır: /ɪˈventʃuəli/ ("i-VEN-çu-ı-li").
  • Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.

Altın Kural

Ne olduğunu past simple ile, ne olup bittiğini (arka planı) past continuous ile, daha önce ne olmuş olduğunu past perfect ile anlatın. Dinleyiciye hikâyede yol göstermek için bağlaçları kullanın.

Alıştırmalar

A. Yapı

Parantez içindeki fiilin doğru halini yazın.

  1. It (snow) when we left the house, so we took the car.
  2. When I got to the cinema, the film already (start).
  3. I (take) a photo, (post) it online and went to bed.
  4. While she (wait) for the bus, she met an old school friend.
  5. I didn't know anyone at the party because I never (meet) them before.
  6. She was exhausted because she (drive) for nine hours. (continuous)

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: …, a dog ran into the road.
  2. Doğru olanı seçin: We searched for hours and … found the ring under the sofa.
  3. Doğru olanı seçin: … I opened the door, the cat ran out.
  4. "The baby was crying when I came in." Bebek benim gelmem yüzünden mi ağlamaya başladı? …
  5. Doğru olanı seçin: … the job was hard, but it got easier.

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. When I got home, I saw that someone has broken the window.
  2. Meanwhile I was sleeping, the storm destroyed the fence.
  3. As soon as I will arrive, I called my mum.
  4. It was getting dark when we finally reached the hotel.

D. Bağlam İçinde

Hikâyeyi parantez içindeki fiillerin doğru haliyle tamamlayın. 21. maddede doğru kelimeyi seçin.

The lost dog
It was a sunny morning and the birds 16 (sing). I 17 (walk) through the park when I saw a small dog. It looked hungry, so I 18 (give) it some of my sandwich. Its collar had a phone number on it, so I called. The owner was so happy! The dog 19 (run) away from her house two days before, and it 20 (sleep) in the park since then. 21 (Eventually / Meanwhile), she arrived in her car and took the dog home.

E. Sıra Sende

  1. Bir hikâyenin ilk iki cümlesini yazın. Arka plan için past continuous kullanın.
  2. Hikâyenize bir ana olay ve bir flashback ekleyin.

F. Karışık Tekrar

  1. B1-03 İngilizce Past Perfect Tense: Had + Past Participle (-mıştı)
    It was the first time I (see) snow.
  2. A2-34 En Sık Kullanılan İngilizce Phrasal Verbs: Get Up, Put On, Turn Off
    It was cold, so I put my coat .
  3. A2-33 İngilizce Subject ve Object Questions: Who Called You? Who Did You Call?
    Who (find) the wallet? (geçmiş zaman)
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. was snowing
  2. had … started
  3. took … posted
  4. was waiting
  5. had … met
  6. had been driving / 'd been driving

B. Anlam

  1. Suddenly
  2. eventually
  3. As soon as
  4. no
  5. At first

C. Hatayı Bul

  1. When I got home, I saw that someone had broken the window.
  2. While I was sleeping, the storm destroyed the fence.
  3. As soon as I arrived, I called my mum.
  4. ✓ It was getting dark when we finally reached the hotel.

D. Bağlam İçinde

  1. were singing
  2. was walking
  3. gave
  4. had run / ran
  5. had been sleeping / had slept
  6. Eventually

E. Sıra Sende

  1. It was late at night and everyone was sleeping. I was reading in bed.
  2. Suddenly, I heard a noise downstairs. I had forgotten to lock the back door!

F. Karışık Tekrar

  1. had seen
  2. on
  3. found
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play