Narrative Tenses — tense សម្រាប់និទានរឿង ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Telling Stories: Narrative Tenses
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចនិទានរឿងមួយអំពីអតីតកាល ដោយប្រើ Past Simple (អតីតកាលធម្មតា) សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ Past Continuous (អតីតកាលបន្ត) សម្រាប់សាច់រឿងខាងក្រោយ និង Past Perfect (អតីតកាលសម្រេច) ឬ Past Perfect Continuous (អតីតកាលសម្រេចបន្ត) សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ និងសកម្មភាពដែលកើតឡើងមុននោះ។ អ្នកក៏អាចភ្ជាប់រឿងទាំងមូលដោយពាក្យដូចជា then, suddenly, meanwhile និង eventually ផងដែរ។
គំនិតសំខាន់
រឿងល្អមួយដំណើរការដូចឈុតមួយក្នុងភាពយន្ត។ មាន សកម្មភាព គឺអ្វីដែលកើតឡើងម្ដងមួយៗ ហើយរុញរឿងទៅមុខ។ មាន ទេសភាព គឺអ្វីដែលកំពុងកើតឡើងរួចជាស្រេចនៅជុំវិញសកម្មភាពនោះ៖ អាកាសធាតុ មនុស្ស និងអ្វីដែលនរណាម្នាក់កំពុងធ្វើ។ ហើយពេលខ្លះ មាន ការរំលឹកក្រោយ (flashback) គឺការលោតត្រឡប់ទៅរឿងដែលកើតឡើងមុនឈុតនោះ។
ភាសាអង់គ្លេសប្រគល់ការងារនីមួយៗទៅឱ្យ tense មួយផ្សេងគ្នា៖
- Past Simple = សកម្មភាព (I opened the door.)
- Past Continuous = ទេសភាព (It was raining.)
- Past Perfect = ការរំលឹកក្រោយ (Someone had left a note.) និង Past Perfect Continuous សម្រាប់សកម្មភាពដែលបានបន្តមួយរយៈ (She had been crying.)
អ្នកស្គាល់ tense ទាំងបីនេះរួចហើយ (A1-28, A2-01, B1-03)។ មេរៀននេះនិយាយអំពីការប្រើវាជាមួយគ្នា ដើម្បីឱ្យអ្នកស្ដាប់ដឹងជានិច្ចថា អ្វីជាខ្សែរឿងសំខាន់ អ្វីជាសាច់រឿងខាងក្រោយ ហើយអ្វីកើតឡើងមុន។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ក្នុងរឿងខ្មែរ កិរិយាសព្ទមិនប្ដូរទម្រង់ទេ។ យើងប្រើពាក្យពេលវេលា និងពាក្យជំនួយដូចជា កំពុង (សាច់រឿងខាងក្រោយ) និង ហើយ ឬ អស់ហើយ (អ្វីដែលចប់មុនហើយ) ប៉ុន្តែច្រើនតែលុបវាចោលនៅពេលសាច់រឿងច្បាស់ស្រាប់។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស កិរិយាសព្ទ នីមួយៗ ក្នុងរឿងត្រូវជ្រើស tense ហើយ tense នោះប្រាប់អ្នកស្ដាប់ថា វាជាព្រឹត្តិការណ៍ ទេសភាព ឬការរំលឹកក្រោយ។ ពាក្យភ្ជាប់វិញ ភាសាខ្មែរមានស្រាប់ស្ទើរតែទាំងអស់ ដូច្នេះចំណុចនេះងាយសម្រាប់អ្នក។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| ខ្ញុំបើកទ្វារ ចូលទៅក្នុង ហើយបើកភ្លើង | I opened the door, went in and turned on the light. | ព្រឹត្តិការណ៍តាមលំដាប់ → Past Simple ទាំងអស់ |
| មេឃកំពុងភ្លៀង ពេលខ្ញុំចេញពីផ្ទះ | It was raining when I left the house. | ទេសភាព → was / were + -ing |
| ពេលខ្ញុំទៅដល់ ភ្ញៀវទៅផ្ទះអស់ហើយ | When I arrived, the guests had gone home. | “…អស់ហើយ” មុនពេលខ្ញុំទៅដល់ → had + V3 |
| នាងចាំឡានក្រុងមួយម៉ោងហើយ ទើបឡានមកដល់ | She had been waiting for an hour when the bus came. | រយៈពេលរហូតដល់ពេលនោះ → had been + -ing |
| ស្រាប់តែមាននរណាម្នាក់គោះទ្វារ | Suddenly, someone knocked on the door. | ព្រឹត្តិការណ៍ភ្លាមៗ → Past Simple |
| ភ្លាមៗពេលខ្ញុំឃើញមុខនាង ខ្ញុំដឹងថាមានរឿងអ្វីមួយ | As soon as I saw her face, I knew something was wrong. | ក្នុងរឿងអតីតកាល → as soon as + Past Simple |
| ខ្ញុំជាប់ស្ទះចរាចរណ៍។ ចំណែកឯការប្រជុំវិញ កំពុងចាប់ផ្ដើម | I was stuck in traffic. Meanwhile, the meeting was starting. | meanwhile ចាប់ផ្ដើមប្រយោគថ្មី |
| យើងរង់ចាំជាច្រើនម៉ោង។ ទីបំផុត ជាងជួសជុលមកដល់ | We waited for hours. Eventually, a mechanic arrived. | ក្រោយរយៈពេលយូរ → eventually |
សរុបមក៖ ក្នុងភាសាខ្មែរ ពាក្យពេលវេលា និងបរិបទប្រាប់លំដាប់នៃរឿង។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស tense ក៏ធ្វើការងារនោះដែរ ដូច្នេះមុននឹងនិយាយកិរិយាសព្ទនីមួយៗ សូមសួរខ្លួនឯងថា៖ ព្រឹត្តិការណ៍ ទេសភាព ឬរឿងដែលកើតឡើងមុន?
ទម្រង់
Tense សម្រាប់និទានរឿង
| តួនាទីក្នុងរឿង | Tense | ទម្រង់ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|---|
| ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ (តាមលំដាប់) | Past Simple | verb + -ed / កិរិយាសព្ទមិនទៀងទាត់ | She picked up the phone. |
| សាច់រឿងខាងក្រោយ សកម្មភាពកំពុងកើតឡើង | Past Continuous | was / were + -ing | It was getting dark. |
| ព្រឹត្តិការណ៍មុននោះ (flashback) | Past Perfect | had + past participle (V3) | She had forgotten her charger. |
| សកម្មភាពមុននោះដែលមានរយៈពេល | Past Perfect Continuous | had been + -ing | She had been driving for hours. |
ពាក្យភ្ជាប់ពេលវេលា
| តួនាទី | ពាក្យភ្ជាប់ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| ចាប់ផ្ដើម (ដំបូង) | first | First, we checked in. |
| ជំហានបន្ទាប់ (បន្ទាប់មក) | then, after that, next | Then we went to the beach. |
| ភ្លាមៗក្រោយពេលនោះ | as soon as + ឃ្លា | As soon as I sat down, my phone rang. |
| ពេលជាមួយគ្នា នៅកន្លែងផ្សេង (ចំណែកឯ) | meanwhile | Meanwhile, my sister was waiting at home. |
| ដោយមិនបានរំពឹងទុក (ស្រាប់តែ) | suddenly | Suddenly, the lights went out. |
| ក្រោយរយៈពេលយូរ ឬបញ្ហាច្រើន (ទីបំផុត) | eventually | Eventually, the train arrived. |
របៀបប្រើ
1Past Simple — ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ
ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗនៃរឿងប្រើ Past Simple តាមលំដាប់ដែលវាកើតឡើង។ ព្រឹត្តិការណ៍នីមួយៗរុញរឿងទៅមុខ។
2Past Continuous — សាច់រឿងខាងក្រោយ
ប្រើ Past Continuous ដើម្បីរៀបចំឆាក៖ អាកាសធាតុ បរិយាកាស និងអ្វីដែលមនុស្សកំពុងធ្វើ នៅពេលព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់កើតឡើង A2-02។
3Past Perfect — ព្រឹត្តិការណ៍មុនពេលរឿង
ពេលអ្នកនៅកណ្ដាលរឿង ហើយត្រូវនិយាយអំពីអ្វីដែលកើតឡើងមុននោះ ប្រើ Past Perfect។ វាប្រើញឹកញាប់ណាស់ក្រោយកិរិយាសព្ទដូចជា realise, find out, discover, notice, see that។
4Past Perfect Continuous — សកម្មភាពដែលបានបន្តមួយរយៈ
ប្រើ had been + -ing សម្រាប់សកម្មភាពដែលកំពុងបន្តអស់មួយរយៈ រហូតដល់ពេលមួយក្នុងរឿង។ វាច្រើនពន្យល់ស្ថានភាពមួយ (she was tired) ឬបង្ហាញថាសកម្មភាពមួយបានបន្តយូរប៉ុណ្ណា នៅពេលព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់កើតឡើង។ វាជាទម្រង់អតីតកាលរបស់ Present Perfect Continuous B1-01។ មើល B1-03 ផងដែរ។
5ការភ្ជាប់ព្រឹត្តិការណ៍ — first, then, after that, as soon as
ពាក្យភ្ជាប់បង្ហាញលំដាប់នៃព្រឹត្តិការណ៍។ As soon as មានន័យថា “ភ្លាមៗក្រោយពេល” ហើយតាមដោយឃ្លា (ប្រធាន + កិរិយាសព្ទ)។
6ការប្ដូរចង្វាក់ — suddenly, meanwhile, eventually
Suddenly (ស្រាប់តែ) នាំមកនូវព្រឹត្តិការណ៍គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល (ជាធម្មតា Past Simple)។ Meanwhile (ចំណែកឯ… ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះ) លោតទៅរឿងដែលកំពុងកើតឡើងក្នុងពេលតែមួយ នៅកន្លែងផ្សេង។ Eventually មានន័យថា “ក្រោយរយៈពេលយូរ ឬបញ្ហាជាច្រើន” (ទីបំផុត) វាមិនមានន័យថា “ប្រហែលជា” ទេ។
7រឿងមួយ tense ទាំងបី
នេះជារឿងខ្លីមួយដែលប្រើ tense នីមួយៗតាមតួនាទីរបស់វា។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. កិរិយាសព្ទមិនប្ដូរក្នុងរឿងទាំងមូល ក្នុងរឿងខ្មែរ ពាក្យ ម្សិលមិញ នៅដើមរឿងគ្រប់គ្រាន់ហើយ៖ ម្សិលមិញ ឡានក្រុងខូច ដូច្នេះខ្ញុំជិះតុកតុកទៅសាលា។ អ្នករៀនខ្លះប្ដូរតែកិរិយាសព្ទទីមួយ ឬមិនប្ដូរសោះ។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស ព្រឹត្តិការណ៍ នីមួយៗ ក្នុងរឿងត្រូវការ Past Simple។
2. “…បាត់ហើយ” → Past Simple ភាសាខ្មែរនិយាយ ខ្ញុំខលទៅសុភានៅការិយាល័យ ប៉ុន្តែនាងចេញទៅបាត់ហើយ។ ពាក្យ “ហើយ” បង្ហាញថាវាចប់មុន ប៉ុន្តែអ្នករៀនច្រើនបកប្រែវាជា Past Simple ធម្មតា។ ក្នុងរឿងអតីតកាល ព្រឹត្តិការណ៍ដែលចប់មុនពេលរឿង ច្បាស់ជាងជាមួយ Past Perfect។
3. ភ្លេច had និង been ពាក្យ “ហើយ” ឬ “កំពុង” ជាពាក្យតូចតែមួយ ហើយភាសាខ្មែរគ្មានអ្វីដូច had been ទេ។ ដូច្នេះ ពេលនិយាយពីសកម្មភាពដែលបានបន្តមុនពេលរឿង (ពិសិដ្ឋហត់ ព្រោះគាត់រត់តាមឡានក្រុង) អ្នករៀនខ្លះប្រើតែ -ing ដោយគ្មាន had been។
4. ទេសភាពដោយគ្មាន “កំពុង” ភាសាខ្មែរនិយាយ ដារាមើលទៅក្រៅបង្អួច។ មនុស្សជាច្រើនចាំឡានក្រុងក្នុងភ្លៀង ហើយអ្នកស្ដាប់យល់ពីបរិបទថា វាជាទេសភាព។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស Past Simple នៅទីនេះស្ដាប់ទៅដូចជាព្រឹត្តិការណ៍មួយក្នុងខ្សែរឿង។ សម្រាប់ទេសភាពដែលកំពុងកើតឡើង ត្រូវប្រើ Past Continuous។
កុំច្រឡំ
សាច់រឿងខាងក្រោយ និងព្រឹត្តិការណ៍ — កិរិយាសព្ទតែមួយអាចជាទាំងពីរ អាស្រ័យលើតួនាទីរបស់វា។ ភាសាខ្មែរអាចនិយាយ ពេលខ្ញុំចូលមក កូនតូចយំ សម្រាប់អត្ថន័យទាំងពីរ។
while និង meanwhile — While (ខណៈពេល) ភ្ជាប់ឃ្លាពីរក្នុងប្រយោគតែមួយ។ Meanwhile (ចំណែកឯ… ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះ) ចាប់ផ្ដើមប្រយោគថ្មីអំពីកន្លែង ឬមនុស្សផ្សេង។ មើល A2-02។
eventually និង finally — Eventually សង្កត់លើដំណើរការដែលយូរ ឬពិបាក។ Finally ក៏សម្គាល់ជំហានចុងក្រោយក្នុងបញ្ជីមួយ ឬការបញ្ចប់នៃការរង់ចាំ។ ភាសាខ្មែរប្រើ “ទីបំផុត” ឬ “ចុងក្រោយ” សម្រាប់ទាំងពីរ។ (At the end និង in the end៖ មើល B1-31។)
first និង at first — First = ជំហានទីមួយក្នុងលំដាប់ (ដំបូង)។ At first = នៅដំណាក់កាលដំបូង មុនពេលមានការផ្លាស់ប្ដូរ (កាលពីដំបូង)។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- ក្នុងរឿង was និង were ជាធម្មតាបញ្ចេញសំឡេងខ្សោយ៖ /wəz/, /wə/ (UK), /wər/ (US) — It was raining ស្ដាប់ទៅដូច “it-wuz-raining”។ សំឡេង /z/ ក្នុង was ត្រូវការការរំញ័រ “zzz” ពិតប្រាកដ មិនមែនសំឡេង [h] ដូចស នៅចុងពាក្យខ្មែរទេ។
- had ខ្សោយ ឬកាត់ខ្លី៖ I'd left, she'd forgotten។ សូមស្ដាប់សំឡេង /d/ ដើម្បីដឹងថាជាការរំលឹកក្រោយ។ កុំទម្លាក់ /d/ ចោល បើមិនដូច្នោះទេ I'd left ស្ដាប់ទៅដូច I left។
- ចុង -ed៖ /t/ ក្រោយសំឡេងគ្មានសំឡេងក (walked, picked), /d/ ក្រោយសំឡេងមានសំឡេងក (opened, arrived), /ɪd/ ក្រោយ t និង d (waited, decided)។ ភាសាខ្មែរគ្មានព្យញ្ជនៈជាប់គ្នានៅចុងពាក្យទេ ដូច្នេះ walked /wɔːkt/ ងាយក្លាយជា “walk”។ សូមបញ្ចប់ដោយ /t/ តូចមួយ ដោយអណ្ដាតប៉ះអញ្ចាញធ្មេញខាងលើ ហើយក៏កុំភ្លេចសរសេរ -ed ផងដែរ។
- ពាក្យភ្ជាប់នៅដើមប្រយោគជាធម្មតាតាមដោយសញ្ញាក្បៀស ក្នុងការសរសេរ៖ Suddenly, the lights went out. ក្រោយពាក្យភ្ជាប់ខ្លីៗដូចជា then សញ្ញាក្បៀសអាចមាន ឬគ្មានក៏បាន។
- eventually សង្កត់លើព្យាង្គទីពីរ៖ /ɪˈventʃuəli/ (“i-VEN-choo-uh-lee”)។ កុំសង្កត់ព្យាង្គចុងក្រោយតាមទម្លាប់ភាសាខ្មែរ។
ច្បាប់មាស
Past Simple សម្រាប់អ្វីដែលបានកើតឡើង Past Continuous សម្រាប់អ្វីដែលកំពុងកើតឡើងនៅជុំវិញ Past Perfect សម្រាប់អ្វីដែលបានកើតឡើងមុននោះ។ ប្រើពាក្យភ្ជាប់ដើម្បីនាំអ្នកស្ដាប់ឆ្លងកាត់រឿង។ ហើយកុំទុកឱ្យពាក្យពេលវេលាធ្វើការងារទាំងអស់ដូចក្នុងភាសាខ្មែរ៖ កិរិយាសព្ទនីមួយៗត្រូវការ tense របស់វា។
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើកិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចក។
-
It (snow) when we left the house, so we took the car.
-
When I got to the cinema, the film already (start).
-
I (take) a photo, (post) it online and went to bed.
-
While she (wait) for the bus, she met an old school friend.
-
I didn't know anyone at the party because I never (meet) them before.
-
She was exhausted because she (drive) for nine hours. (continuous)
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយដែលត្រូវនឹងអត្ថន័យ។
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ …, a dog ran into the road.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ We searched for hours and … found the ring under the sofa.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ … I opened the door, the cat ran out.
-
"The baby was crying when I came in." តើកូនតូចចាប់ផ្ដើមយំ ដោយសារខ្ញុំចូលមកឬ? …
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ … the job was hard, but it got easier.
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
When I got home, I saw that someone has broken the window.
-
Meanwhile I was sleeping, the storm destroyed the fence.
-
As soon as I will arrive, I called my mum.
-
It was getting dark when we finally reached the hotel.
D. ក្នុងបរិបទ
អានរឿងខ្លីនេះ ហើយបំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើកិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចក។ ក្នុងលំហាត់ 21 ជ្រើសរើសពាក្យមួយ។
It was a sunny morning and the birds 16 (sing). I 17 (walk) through the park when I saw a small dog. It looked hungry, so I 18 (give) it some of my sandwich. Its collar had a phone number on it, so I called. The owner was so happy! The dog 19 (run) away from her house two days before, and it 20 (sleep) in the park since then. 21 (Eventually / Meanwhile), she arrived in her car and took the dog home.
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេររឿងខ្លីរបស់អ្នកជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេរប្រយោគពីរដំបូងនៃរឿងមួយ។ ប្រើ Past Continuous សម្រាប់សាច់រឿងខាងក្រោយ។
-
បន្តរឿងរបស់អ្នក ដោយថែមព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយ និងការរំលឹកក្រោយមួយ។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
B1-03 Past Perfect (អតីតកាលសម្រេច) — had + V3 ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ It was the first time I (see) snow.
-
A2-34 Phrasal verbs ដែលប្រើញឹកញាប់ (get up, put on, turn off…) — ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ It was cold, so I put my coat .
-
A2-33 Who called you? ឬ Who did you call? — សំណួរអំពីប្រធាន និងកម្ម ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ Who (find) the wallet? (past)
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- was snowing
- had … started
- took … posted
- was waiting
- had … met
- had been driving / 'd been driving
B. អត្ថន័យ
- Suddenly
- eventually
- As soon as
- no
- At first
C. រកកំហុស
- When I got home, I saw that someone had broken the window.
- While I was sleeping, the storm destroyed the fence.
- As soon as I arrived, I called my mum.
- ✓ It was getting dark when we finally reached the hotel.
D. ក្នុងបរិបទ
- were singing
- was walking
- gave
- had run / ran
- had been sleeping / had slept
- Eventually
E. វេនរបស់អ្នក
- It was late at night and everyone was sleeping. I was reading in bed.
- Suddenly, I heard a noise downstairs. I had forgotten to lock the back door!
F. រំលឹកចម្រុះ
- had seen
- on
- found
