ඉංග්රීසියෙන් කතාවක් කියන හැටි: Narrative Tenses — සරල සිංහලෙන්
Telling Stories: Narrative Tenses
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට අතීතයේ වුණු කතාවක් ඉංග්රීසියෙන් කියන්න පුළුවන් වෙනවා: ප්රධාන සිද්ධිවලට Past Simple (සරල අතීත කාලය), පසුබිමට Past Continuous (අඛණ්ඩ අතීත කාලය), ඊට කලින් වුණු සිද්ධි සහ ක්රියාවලට Past Perfect (පූර්ණ අතීත කාලය) හෝ Past Perfect Continuous (පූර්ණ අඛණ්ඩ අතීත කාලය). ඒ වගේම then, suddenly, meanwhile, eventually වගේ වචනවලින් කතාව එකට යා කරන්නත් ඔබට පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
හොඳ කතාවක් චිත්රපටියක දර්ශනයක් වගේ. එතන ක්රියාව තියෙනවා: එකින් එක සිද්ධ වෙලා කතාව ඉස්සරහට ගෙනයන දේවල්. පසුබිම තියෙනවා: ක්රියාව වටේ දැනටමත් සිද්ධ වෙමින් තිබුණු දේවල්, ඒ කියන්නේ කාලගුණය, මිනිස්සු, කවුරුහරි කර කර හිටපු දේ. සමහර වෙලාවට ෆ්ලෑෂ්බෑක් එකකුත් තියෙනවා: දර්ශනයට කලින් වුණු දෙයකට ආපහු පනින එක.
ඉංග්රීසිය මේ හැම රාජකාරියකටම වෙනම කාලයක් දෙනවා:
- Past Simple = ක්රියාව (I opened the door.)
- Past Continuous = පසුබිම (It was raining.)
- Past Perfect = ෆ්ලෑෂ්බෑක් එක (Someone had left a note.), සහ ටික වෙලාවක් තිස්සේ සිද්ධ වෙමින් තිබුණු ක්රියාවකට Past Perfect Continuous (She had been crying.)
මේ කාල තුනම ඔබ දැනටමත් දන්නවා (A1-28, A2-01, B1-03). මේ පාඩම ඒවා එකට පාවිච්චි කරන හැටි ගැනයි. එතකොට අහගෙන ඉන්න කෙනාට හැම වෙලාවෙම තේරෙනවා කතාවේ ප්රධාන ධාරාව මොකක්ද, පසුබිම මොකක්ද, කලින් වුණේ මොකක්ද කියලා.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
හොඳ ආරංචිය: සිංහලෙත් මේ ස්ථර තුනම තියෙනවා. -ා රූපය (ගියා, ඇරියා) ප්රධාන සිද්ධි කියනවා; -මින් හිටියා / කර කර හිටියා පසුබිම කියනවා; -ලා තිබුණා (“දාලා තිබුණා”, “ගිහින් තිබුණා”) Past Perfect වලට හරිම ළඟයි. නමුත් වෙනස්කම් තුනක් තියෙනවා. පළවෙනි එක: “… කියලා” එකේ ඇතුළේ සිංහලෙන් අපි සාමාන්යයෙන් තියෙනවා වගේ වර්තමාන රූපය තියාගන්නවා (“කවුරුහරි ජනේලය කඩලා තියෙනවා කියලා මම දැක්කා”); ඉංග්රීසියේ කතාව අතීතයේ නම් එතන had. දෙවෙනි එක: “පැයක් තිස්සේ බලාගෙන හිටියා” කියන එකේ තියෙන්නේ සාමාන්ය -මින් හිටියා රූපය; ඉංග්රීසියේ “ඒ මොහොත වෙනකම් කොච්චර වෙලාවක්” කියනකොට had been + -ing. තුන්වෙනි එක: සිංහලේ අතරේ කියන එක වාක්ය ඛණ්ඩ දෙකක් යා කරන්නත් (“මම උයන අතරේ”) අලුත් වාක්යයක් පටන් ගන්නත් (“ඒ අතරේ…”) පාවිච්චි වෙනවා; ඉංග්රීසියේ මුල් එකට while, දෙවෙනි එකට meanwhile. ඒ වගේම සිංහලේ අන්තිමේදී / අන්තිමට එක වචනයක් eventually සහ finally දෙකටම යනවා.
| සිංහල | කතාවේ රාජකාරිය | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| එයා ලියුම ඇරියා, දෙපාරක් කියෙව්වා. | ප්රධාන සිද්ධි | She opened the letter and read it twice. |
| හුළඟ සැරෙන් හමමින් තිබුණා. | පසුබිම | The wind was blowing hard. |
| හැමෝම නිදාගන්න ගිහින් තිබුණා. | ඊට කලින් වුණු දේ | Everyone had gone to bed. |
| එයා පැයක් තිස්සේ බලාගෙන හිටියා. | ඒ මොහොත වෙනකම් කොච්චර වෙලාවක් | She had been waiting for an hour. |
| ලැප්ටොප් එක කෝච්චියේ දාලා ඇවිත් තිබුණා කියලා මට තේරුණා. | “කියලා” ඇතුළේ කලින් වුණු දේ | I realised I had left my laptop on the train. |
| මූණ දැක්ක ගමන් මට තේරුණා. | ඊට පස්සේ වහාම | As soon as I saw her face, I knew. |
| එක පාරටම කවුරුහරි දොරට තට්ටු කළා. | හදිසි සිද්ධිය | Suddenly, someone knocked on the door. |
| ඒ අතරේ මීටිං එක පටන් ගනිමින් තිබුණා. | එම වෙලාවේ, වෙන තැනක | Meanwhile, the meeting was starting. |
| අන්තිමේදී මැකැනික් කෙනෙක් ආවා. | ගොඩ වෙලාවකට පස්සේ | Eventually, a mechanic arrived. |
ව්යුහය
කතාවක් කියන කාල
| කතාවේ රාජකාරිය | කාලය | රූපය | උදාහරණය |
|---|---|---|---|
| ප්රධාන සිද්ධි (පිළිවෙළට) | Past Simple | ක්රියාපදය + -ed / අවිධිමත් රූපය | She picked up the phone. |
| පසුබිම, සිද්ධ වෙමින් තිබුණු ක්රියාව | Past Continuous | was / were + -ing | It was getting dark. |
| ඊට කලින් වුණු සිද්ධිය (ෆ්ලෑෂ්බෑක්) | Past Perfect | had + තුන්වෙනි රූපය | She had forgotten her charger. |
| කලින් ටික කාලයක් තිස්සේ තිබුණු ක්රියාව | Past Perfect Continuous | had been + -ing | She had been driving for hours. |
කාලය පෙන්නන යා කරන වචන (time linkers)
| රාජකාරිය | වචන | උදාහරණය |
|---|---|---|
| පටන් ගැනීම | first | First, we checked in. |
| ඊළඟ පියවර | then, after that, next | Then we went to the beach. |
| ඊට පස්සේ වහාම | as soon as + වාක්ය ඛණ්ඩය | As soon as I sat down, my phone rang. |
| එම වෙලාවේම, වෙන තැනක | meanwhile | Meanwhile, my sister was waiting at home. |
| කලින් දැනුම් දීමක් නැතුව | suddenly | Suddenly, the lights went out. |
| ගොඩ වෙලාවකට හෝ ප්රශ්න ගොඩකට පස්සේ | eventually | Eventually, the train arrived. |
භාවිතය
1Past Simple — ප්රධාන සිද්ධි
කතාවක ප්රධාන සිද්ධි Past Simple එකෙන්, ඒවා සිද්ධ වුණු පිළිවෙළටම කියන්න. හැම සිද්ධියක්ම කතාව ඉස්සරහට ගෙනයනවා.
2Past Continuous — පසුබිම
දර්ශනය හදන්න Past Continuous පාවිච්චි කරන්න: කාලගුණය, වාතාවරණය, ප්රධාන සිද්ධිය වෙනකොට මිනිස්සු කර කර හිටපු දේ A2-02.
3Past Perfect — කතාවේ කාලයට කලින් වුණු සිද්ධි
කතාව මැද ඉඳලා ඊටත් කලින් වුණු දෙයක් ගැන කියන්න ඕනෑ නම් Past Perfect පාවිච්චි කරන්න. realise, find out, discover, notice, see that වගේ ක්රියාපදවලින් පස්සේ මේක හරිම බහුලයි.
4Past Perfect Continuous — ටික කාලයක් තිස්සේ සිද්ධ වෙමින් තිබුණු ක්රියාවක්
කතාවේ එක මොහොතක් වෙනකම් ටික කාලයක් තිස්සේ සිද්ධ වෙමින් තිබුණු ක්රියාවකට had been + -ing පාවිච්චි කරන්න. ඒකෙන් බොහෝ විට තත්ත්වයක් පැහැදිලි කරනවා (she was tired), නැත්නම් ප්රධාන සිද්ධිය වෙනකොට යමක් කොච්චර වෙලාවක් තිස්සේ තිබුණාද කියලා පෙන්නනවා. ඒක Present Perfect Continuous එකේ අතීත රූපය B1-01; B1-03 එකත් බලන්න.
5ප්රධාන සිද්ධි යා කරන හැටි — first, then, after that, as soon as
යා කරන වචනවලින් ප්රධාන සිද්ධිවල පිළිවෙළ පෙන්නනවා. As soon as කියන්නේ “ඊට පස්සේ වහාම”. ඊට පස්සේ වාක්ය ඛණ්ඩයක් (උක්තය + ක්රියාපදය) එනවා. සිංහලේ “-පු ගමන් / -ක්ක ගමන්” මෙතනට හොඳට ගැළපෙනවා.
6කතාවේ රිද්මය වෙනස් කරන හැටි — suddenly, meanwhile, eventually
Suddenly කියන්නේ පුදුම සිද්ධියක් හඳුන්වා දෙන වචනයක් (සාමාන්යයෙන් Past Simple එක්ක). Meanwhile කියන්නේ එම වෙලාවේම වෙන තැනක සිද්ධ වෙමින් තිබුණු දෙයකට පනින එක. Eventually කියන්නේ “ගොඩ වෙලාවකට පස්සේ, නැත්නම් ප්රශ්න ගොඩකට පස්සේ”. ඒකේ තේරුම “සමහරවිට” නෙවෙයි.
7එක කතාවක්, කාල තුනම
මෙන්න හැම කාලයක්ම තමන්ගේ රාජකාරිය කරන පොඩි කතාවක්.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “… කඩලා තියෙනවා කියලා දැක්කා” → has. සිංහලෙන් “කියලා” කොටසේ ඇතුළේ අපි වර්තමාන රූපයම තියාගන්නවා (“යතුර ගෙදර දාලා තියෙනවා කියලා මට මතක් වුණා”). ඒක වචනයෙන් වචනයට හැරෙව්වොත් has / have එනවා. අතීත කතාවක, කතාවේ කාලයට කලින් වුණු දෙයකට had + තුන්වෙනි රූපය. “දාලා ආවා කියලා තේරුණා” වගේ සරල අතීතයෙන් කිව්වොත් realised she left එනවා; ඒක අවිධිමත් කතාවේ ඇහෙනවා, නමුත් had left වඩා පැහැදිලියි.
2. “ඒ අතරේ” → meanwhile + වාක්ය ඛණ්ඩය. සිංහලේ “අතරේ” කියන එක වාක්ය ඛණ්ඩ දෙකක් යා කරන්නත් (“අම්මා කෑම උයන අතරේ”) අලුත් වාක්යයක් පටන් ගන්නත් (“ඒ අතරේ…”) පාවිච්චි වෙනවා. ඉංග්රීසියේ meanwhile කියන්නේ ක්රියා විශේෂණයක් විතරයි: ඒක අලුත් වාක්යයක් පටන් ගන්නවා. උක්තය + ක්රියාපදය යා කරන්න while.
3. “පැයක් තිස්සේ බලාගෙන හිටියා” → was waiting / since an hour. සිංහලෙන් කාල ප්රමාණය එක්ක සාමාන්ය “-මින් හිටියා / -ගෙන හිටියා” රූපය එනවා. ඒ නිසා ගොඩක් අය was waiting කියනවා, නැත්නම් “පැයක ඉඳන්” කියන එක since an hour කරනවා. අතීතයේ එක මොහොතක් වෙනකම් කොච්චර වෙලාවක්ද කියනකොට had been + -ing + for. since එන්නේ පටන් ගත්ත වෙලාවට කලින් විතරයි (since two o'clock).
4. “අන්තිමේදී” → eventually ද finally ද? සිංහලේ “අන්තිමේදී / අන්තිමට” එක වචනයක් දෙකටම යනවා. ලැයිස්තුවක අන්තිම පියවරට finally ස්වාභාවිකයි; eventually කියන්නේ දිගු, අමාරු ක්රියාවලියකට පස්සේ. ඒ වගේම eventually කියන්නේ “සමහරවිට” නෙවෙයි.
පටලවා ගන්න එපා
පසුබිම සහ සිද්ධිය — එකම ක්රියාපදය දෙකටම වෙන්න පුළුවන්. තීරණය වෙන්නේ ඒකේ රාජකාරිය අනුව.
while සහ meanwhile — While එක වාක්යයක් ඇතුළේ වාක්ය ඛණ්ඩ දෙකක් යා කරනවා; meanwhile වෙන තැනක් හෝ වෙන කෙනෙක් ගැන අලුත් වාක්යයක් පටන් ගන්නවා. A2-02 බලන්න.
eventually සහ finally — Eventually දිගු හෝ අමාරු ක්රියාවලියක් අවධාරණය කරනවා. Finally ලැයිස්තුවක අන්තිම පියවරත්, බලාගෙන ඉන්න එක ඉවර වුණු එකත් පෙන්නනවා. (At the end සහ in the end: B1-31 බලන්න.)
first සහ at first — First = පියවර පෙළක පළවෙනි එක. At first = මුලදී, වෙනසක් වෙන්න කලින්.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- කතාවල was සහ were සාමාන්යයෙන් දුර්වලයි: /wəz/, /wə/ (UK), /wər/ (US). It was raining වල අවධාරණය rain මත, was ඉක්මනින් සහ සැහැල්ලුවෙන්.
- had බොහෝ විට දුර්වල හෝ කෙටි රූපයෙන්: I'd left, she'd forgotten. ෆ්ලෑෂ්බෑක් එක අඳුනගන්න /d/ ශබ්දයට සවන් දෙන්න. I'd left කියනකොට /d/ අතහරින්න එපා: දිවේ තුඩ උඩ දත් පිටිපස්සේ තියෙන උස් තැනේ තියලා කියන්න (සිංහලේ “ද” ට වඩා “ඩ” ට ළඟයි).
- -ed අග: හුළඟ විතරක් යන ශබ්දවලින් පස්සේ /t/ (walked, picked), කටහඬ තියෙන ශබ්දවලින් පස්සේ /d/ (opened, arrived), t සහ d වලින් පස්සේ /ɪd/ (waited, decided). walked /wɔːkt/ අක්ෂර එකයි: -ed අගට අමතර ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- ලියනකොට වාක්යයක් මුලින් එන යා කරන වචනයකට පස්සේ සාමාන්යයෙන් කොමාවක් දානවා: Suddenly, the lights went out. then වගේ කෙටි වචනවලට පස්සේ කොමාව අත්යවශ්ය නැහැ.
- eventually /ɪˈventʃuəli/ — අවධාරණය දෙවෙනි අක්ෂරයේ: i-VEN-choo-uh-lee. /v/ කියන්න උඩ දත් යට තොලේ සැහැල්ලුවෙන් තියන්න; සිංහලේ /v/ සහ /w/ දෙකටම එක “ව” තියෙන නිසා තොල් රවුම් කරන්න එපා.
- meanwhile /ˈmiːnwaɪl/ — පළවෙනි අක්ෂරයේ ස්වරය දිගයි (සිංහලේ ඊ වගේ දිගක්), w කියනකොට තොල් රවුම් කරන්න.
රන් රීතිය
සිද්ධ වුණු දේට Past Simple, සිද්ධ වෙමින් තිබුණු දේට Past Continuous, ඊට කලින් සිද්ධ වෙලා තිබුණු දේට Past Perfect. අහගෙන ඉන්න කෙනාට කතාව තේරෙන්න යා කරන වචන පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ “-ලා තිබුණා” ගැන හිතෙනකොට, ඉංග්රීසියේ had ගැන හිතන්න.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
වරහන් තුළ තියෙන ක්රියාපදයේ හරි රූපය දාන්න.
-
It (snow) when we left the house, so we took the car.
-
When I got to the cinema, the film already (start).
-
I (take) a photo, (post) it online and went to bed.
-
While she (wait) for the bus, she met an old school friend.
-
I didn't know anyone at the party because I never (meet) them before.
-
She was exhausted because she (drive) for nine hours. (continuous)
B. අර්ථය
තේරුම අනුව නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: …, a dog ran into the road.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: We searched for hours and … found the ring under the sofa.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … I opened the door, the cat ran out.
-
"The baby was crying when I came in." බබා අඬන්න පටන් ගත්තේ මම ඇතුළට ආව නිසාද? …
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … the job was hard, but it got easier.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
When I got home, I saw that someone has broken the window.
-
Meanwhile I was sleeping, the storm destroyed the fence.
-
As soon as I will arrive, I called my mum.
-
It was getting dark when we finally reached the hotel.
D. පාඨය තුළ
කතාව සම්පූර්ණ කරන්න. වරහන් තුළ තියෙන ක්රියාපදයේ හරි රූපය දාන්න, නැත්නම් හරි වචනය තෝරන්න.
It was a sunny morning and the birds 16 (sing). I 17 (walk) through the park when I saw a small dog. It looked hungry, so I 18 (give) it some of my sandwich. Its collar had a phone number on it, so I called. The owner was so happy! The dog 19 (run) away from her house two days before, and it 20 (sleep) in the park since then. 21 (Eventually / Meanwhile), she arrived in her car and took the dog home.
E. ඔබේ වාරය
ඔබේම කතාවක් ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
කතාවක මුල් වාක්ය දෙක ලියන්න. පසුබිමට Past Continuous පාවිච්චි කරන්න.
-
ඔබේ කතාව දිගටම ලියන්න: එක ප්රධාන සිද්ධියක් සහ එක ෆ්ලෑෂ්බෑක් එකක් එකතු කරන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
B1-03 Past Perfect (පූර්ණ අතීත කාලය): I Had Already Left — සරල සිංහලෙන් It was the first time I (see) snow.
-
A2-34 බහුලව පාවිච්චි වෙන Phrasal Verbs (get up, put on, turn off) — සරල සිංහලෙන් It was cold, so I put my coat .
-
A2-33 Who Called You? Who Did You Call? උක්ත ප්රශ්න සහ කර්ම ප්රශ්න — සරල සිංහලෙන් Who (find) the wallet? (past)
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- was snowing
- had … started
- took … posted
- was waiting
- had … met
- had been driving / 'd been driving
B. අර්ථය
- Suddenly
- eventually
- As soon as
- no
- At first
C. වැරැද්ද සොයන්න
- When I got home, I saw that someone had broken the window.
- While I was sleeping, the storm destroyed the fence.
- As soon as I arrived, I called my mum.
- ✓ It was getting dark when we finally reached the hotel.
D. පාඨය තුළ
- were singing
- was walking
- gave
- had run / ran
- had been sleeping / had slept
- Eventually
E. ඔබේ වාරය
- It was late at night and everyone was sleeping. I was reading in bed.
- Suddenly, I heard a noise downstairs. I had forgotten to lock the back door!
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- had seen
- on
- found
