SlowingoSarufi
A1 9 / 32

Me, Him, Her, Us, Them kwa Kiswahili: Object Pronouns (Viwakilishi vya Yambwa)

Me, Him, Her, Us, Them: Object Pronouns

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kuchagua kati ya viwakilishi vya kiima (I, he, she…) na viwakilishi vya yambwa (me, him, her…), kutumia viwakilishi vya yambwa baada ya vitenzi na vihusishi, na kusema misemo ya kila siku kama It's me na Me too.

Wazo Kuu

Katika A1-01 uliona kwamba Kiingereza huonyesha kazi ya neno kwa nafasi yake: kiima huja kabla ya kitenzi, yambwa baada yake. Viwakilishi huenda hatua moja zaidi — pia hubadilisha umbo lao ili kuonyesha kazi yao.

Fikiria kiwakilishi kama mwigizaji mwenye mavazi mawili. Kabla ya kitenzi, akiwa ndiye anayefanya kitendo, she amevaa vazi lake la kiima: She is my sister. Baada ya kitenzi, anabadilisha na kuvaa vazi la yambwa: I love her. Mtu yule yule, kazi tofauti, vazi tofauti.

Viwakilishi vitano vina mavazi mawili: I/me, he/him, she/her, we/us, they/them. Viwakilishi viwili — you na it — huvaa vazi moja kwa kazi zote mbili.

Kwetu, wazo hili ni geni kidogo. Katika Kiswahili, mimi, yeye, sisi, wao hazibadiliki: Yeye ni kaka yangu na Ninampenda yeye zina yeye ile ile. Na mara nyingi yambwa haiko kama neno peke yake kabisa: imo ndani ya kitenzi — ni-na-m-penda, tu-na-wa-jua. Kiingereza kinaitoa yambwa nje ya kitenzi, kinaiweka baada yake, na kinaipa umbo lake maalum.

Kanuni ni rahisi: kabla ya kitenzi → umbo la kiima; baada ya kitenzi au baada ya kihusishi → umbo la yambwa.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili huonyesha yambwa kwa kiambishi ndani ya kitenzi (-ni-, -ku-, -m-, -tu-, -wa-, -ki-, -i-…), na viwakilishi huru (mimi, yeye, wao) havibadiliki kati ya kiima na yambwa. Kiingereza huweka yambwa kama neno tofauti baada ya kitenzi, na viwakilishi vitano hubadilika umbo. Pia, kiambishi -m- hakionyeshi jinsia, lakini Kiingereza kinakutaka uchague him au her.

KiswahiliKiingerezaTofauti
Yeye ni kaka yangu. / Ninampenda yeye.He is my brother. / I love him.Kiswahili: yeye ile ile; Kiingereza: he → him
Ninampenda.I love him. / I love her.-m- haionyeshi jinsia; Kiingereza: chagua
Tunawajua vizuri.We know them well.yambwa ndani ya kitenzi; Kiingereza: neno baada ya kitenzi
Ninaivaa kila siku.I wear it every day.kitu: -i- ndani ya kitenzi; Kiingereza: it haiwezi kuachwa
Kaka yangu yuko pamoja nasi.My brother is with us.na + sisi; Kiingereza: with + us
Ni mimi.It's me.sawa: mimi → me, si I
Mimi pia.Me too.sawa kabisa

Muundo

Viwakilishi vya kiima na vya yambwa

Kiima (kabla ya kitenzi)Yambwa (baada ya kitenzi au kihusishi)
Ime
youyou
hehim
sheher
itit
weus
theythem

Nafasi

KiimaKitenziYambwa
Iloveher.
Weknowthem.
Theyneedus.
Youlikehim.
Kihusishi + kiwakilishi cha yambwaMfano
withMy brother is with us.
forThis is for you.
fromThe message is from her.
aboutThe film is about them.
next to / nearnext to me, near him

Misemo mifupi ya kila siku — tumia umbo la yambwa

MsemoMaana
It's me.kujitambulisha (mlangoni, kwenye picha)
Me too.hata mimi, ni kweli kwangu pia
Who, me?Unanizungumzia mimi?

Matumizi

1Baada ya Kitenzi

Mtu au kitu kinachopokea kitendo huja baada ya kitenzi, katika umbo la yambwa. (Vitenzi hapa vinatumia muundo wa I / you / we / they wa A1-01; he / she / it + kitenzi kinakuja katika A1-12.)

I really like him.
Ninampenda sana.
-m- → him (kwa mwanamke ingekuwa her)
We know them very well.
Tunawajua vizuri sana.
-wa- → them
My parents visit us every Sunday.
Wazazi wangu hututembelea kila Jumapili.
hu- = mazoea; -tu- → us
I miss you.
Ninakukumbuka.
-ku- → you
They need us.
Wanatuhitaji.
-tu- → us

2Baada ya Kihusishi

Baada ya vihusishi kama with, for, to, about, at, from, near na without, tumia umbo la yambwa.

My brother is with us.
Kaka yangu yuko pamoja nasi.
nasi → with us
This present is for you.
Zawadi hii ni kwa ajili yako.
The message is from her.
Ujumbe huu unatoka kwake.
kwake → from her (au from him: angalia muktadha)
Your bag is next to me.
Mkoba wako uko kando yangu.
This song is about him.
Wimbo huu unamhusu yeye.
yeye ni mwanamume → him

3Badala ya Nomino

Tumia viwakilishi vya yambwa ili usirudie nomino. It ni kwa kitu kimoja; them ni kwa watu na vitu.

"Where's my phone?" "I have it."
"Simu yangu iko wapi?" "Ninayo."
-yo → it
I love these shoes. I wear them every day.
Ninavipenda viatu hivi. Ninavivaa kila siku.
-vi- → them (vitu)
Anna is my best friend. I see her every day.
Anna ni rafiki yangu mkubwa. Ninamwona kila siku.
-mw- → her, kwa sababu Anna ni mwanamke
My grandparents are in Spain. I miss them.
Babu na bibi yangu wako Hispania. Ninawakumbuka.
-wa- → them
This soup is great. I love it.
Supu hii ni tamu sana. Ninaipenda.
-i- → it

4It's me na Me too

Katika Kiingereza cha kila siku, tumia umbo la yambwa katika majibu mafupi na baada ya be. (It is I ni ya zamani sana na rasmi sana.)

Who's there?
Ni nani?
It's me, Jack.
Ni mimi, Jack.
jibu la swali lililotangulia
I'm tired.
Nimechoka.
nimechoka ni hali ya sasa → I'm tired
Me too.
Mimi pia.
= I'm tired too
"That's you in this photo!" "Yes, that's me."
"Huyo ni wewe kwenye picha hii!" "Ndiyo, ni mimi."
"Is this for me?" "Yes, it's for you."
"Hii ni kwa ajili yangu?" "Ndiyo, ni kwa ajili yako."
"Who's hungry?" "Me!"
"Nani ana njaa?" "Mimi!"

Makosa ya Kawaida

❌I like he.
✅I like him.
Baada ya kitenzi, tumia umbo la yambwa.
❌This is for I.
✅This is for me.
Baada ya kihusishi, tumia umbo la yambwa.
❌This is for we.
✅This is for us.
Baada ya for → us.
❌Me am a student.
✅I am a student.
Kabla ya kitenzi, tumia umbo la kiima.
❌Him is my brother.
✅He is my brother.
Nafasi ya kiima → he.
❌I love this jacket. I wear every day.
✅I wear it every day.
wear inahitaji yambwa: sema "it".
❌I love my cats. I play with it every day.
✅I play with them every day.
Wingi → them.
⚠️Between you and I, the food is terrible.
✅Between you and me, the food is terrible.
Utasikia "you and I" hapa, lakini Kiingereza makini hutumia umbo la yambwa baada ya kihusishi, hata pamoja na "and".
⚠️Me and my sister are in Rome.
✅My sister and I are in Rome.
Ni kawaida sana katika mazungumzo yasiyo rasmi, lakini si katika Kiingereza makini. Kama kiima, sema "my sister and I".

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. -m- moja, maneno mawili. Ninampenda, ninamwona, nitampigia simu — -m- ni ile ile kwa mwanamume na mwanamke. Kwa hiyo, kama ilivyo kwa yeye na -ake, tunachanganya him na her. Angalia mtu unayemzungumzia, kisha chagua.

⚠️Amina is my best friend. I call him every evening.
✅Amina is my best friend. I call her every evening.
Sarufi ni sahihi, lakini Amina ni mwanamke → her.
⚠️My father is in Dodoma. I miss her.
✅My father is in Dodoma. I miss him.
Baba ni mwanamume → him.

2. Yeye isiyobadilika. Katika Kiswahili, yeye, sisi na wao ni zile zile kabla na baada ya kitenzi au kihusishi (pamoja na yeye, kwa ajili yao). Kwa hiyo ni rahisi kutumia umbo la kiima mahali pa yambwa.

❌I'm angry with he.
✅I'm angry with him.
Baada ya kihusishi with → him.
❌Our teacher is very kind to we.
✅Our teacher is very kind to us.
Baada ya to → us.

3. Yambwa iliyopotea. Katika Kiswahili, yambwa ya kitu mara nyingi imo ndani ya kitenzi (Ninaipenda), au hata huachwa kabisa katika jibu (Umeleta kitabu? — Ndiyo, nimeleta.). Tukitafsiri, kitenzi cha Kiingereza kinabaki bila yambwa. Lakini vitenzi kama like, love, need, wear vinahitaji yambwa.

❌My radio is old, but I like.
✅My radio is old, but I like it.
like inahitaji yambwa: it.

Usichanganye

her (yambwa) na her (umiliki) — Her ni kiwakilishi cha yambwa na pia neno la umiliki (tazama A1-08). Angalia kinachofuata.

I know her.
Ninamjua.
yambwa: hakuna kitu baada yake
I know her brother.
Ninamjua kaka yake.
umiliki: + nomino

Viwakilishi vya yambwa na reflexive pronouns — Kiima na yambwa vikiwa mtu yule yule, tumia myself, herself…: tazama A2-14.

She's angry with her.
Amemkasirikia (mwanamke mwingine).
mwanamke mwingine
She's angry with herself.
Amejikasirikia.
mtu yule yule: -ji- → herself, tazama A2-14

Watu wawili wakiunganishwa kwa and — Kila kiwakilishi bado hufuata nafasi yake. My sister and I ni kiima; my sister and me ni yambwa.

My sister and I are in Rome.
Mimi na dada yangu tuko Roma.
kiima; Kiswahili huanza na mimi, Kiingereza humalizia na I
The message is for my sister and me.
Ujumbe ni kwa ajili yangu na dada yangu.
baada ya kihusishi

Tahajia na Matamshi

  • Katika mazungumzo ya haraka, viwakilishi vya yambwa kwa kawaida ni dhaifu na vifupi:

- him → /ɪm/: I like him inasikika kama "I like-im". - her → /ə/ (UK), /ɚ/ (US): I love her inasikika kama "I love-er". - them → /ðəm/ au /əm/: I miss them inasikika kama "I miss-em". - us → /əs/: with us inasikika kama "with-us", kwa irabu fupi sana.

  • Katika Kiswahili tunatamka kila irabu kikamilifu, kwa hiyo maumbo haya dhaifu ni magumu kuyasikia. Ukimsikiliza mzungumzaji wa Kiingereza, tarajia "-im", "-er" na "-em" fupi mwishoni mwa kitenzi.
  • Usiongeze irabu mwishoni: him si "himu", them si "themu".
  • Viwakilishi husisitizwa hasa kwa kulinganisha: katika I like him, not her, sema him na her waziwazi na kwa nguvu.
  • me na you huandikwa kwa herufi kubwa mwanzoni mwa sentensi tu (Me too.); ni I peke yake inayoandikwa kwa herufi kubwa kila mara.

Kanuni ya Dhahabu

Kabla ya kitenzi → I, he, she, we, they. Baada ya kitenzi au kihusishi → me, him, her, us, them. You na it hazibadiliki kamwe. Kiswahili huficha yambwa ndani ya kitenzi (ni-na-m-penda); Kiingereza huiweka nje, baada ya kitenzi — na -m- inakuwa him au her.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha kwa kiwakilishi sahihi.

  1. I love my grandmother. I visit every week.
  2. Mr Jones is our teacher. We like a lot.
  3. My friends and I are at the café. This table is for .
  4. These cookies are great. I love !
  5. "Where's the key?" "I have ."
  6. Your coffee is next to ___. …
  7. Andika umbo la yambwa (object form): they

B. Maana

Chagua jibu sahihi.

  1. Chagua jibu sahihi: … are my neighbours.
  2. Chagua jibu sahihi: This message is for ….
  3. "Who is it?" "It's ___, Sarah!" …
  4. "I love pizza." "___ too!" …
  5. Chagua jibu sahihi: I know … brother.

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. The present is from I.
  2. Him is a doctor.
  3. This is my favourite cereal. I buy every week.
  4. My cats are great. I play with it every day.
  5. That's me in the photo.

D. Katika Muktadha

Chagua umbo sahihi ndani ya mabano.

A message to a friend
Hi Sara! The photos are great — I love 18 (they / them)! Your brother is in one photo. I like 19 (he / him) — he's so funny. And who is the girl next to 20 (he / him)? Is it 21 (she / her), your cousin Mia? My friend Tom and 22 (I / me) are in Lisbon now. The weather is great for 23 (we / us)!

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza.

  1. Andika kuhusu watu wawili unaowapenda, kwa viwakilishi vya yambwa.
  2. Jibu haya: mtu mlangoni kwako anauliza "Who's there?"; rafiki anasema "I'm hungry."
Majibu

A. Muundo

  1. her
  2. him
  3. us
  4. them
  5. it
  6. me
  7. them

B. Maana

  1. They
  2. her
  3. me
  4. Me
  5. her

C. Tafuta Kosa

  1. The present is from me.
  2. He is a doctor. / He's a doctor.
  3. This is my favourite cereal. I buy it every week. / I buy it every week.
  4. My cats are great. I play with them every day.
  5. ✓ That's me in the photo.

D. Katika Muktadha

  1. them
  2. him
  3. him
  4. her
  5. I
  6. us

E. Zamu Yako

  1. My sister is very kind. I love her. My neighbours are funny. I like them a lot.
  2. It's me, Ana. Me too!

F. Marudio Mchanganyiko

  1. her
  2. These
  3. he is
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play