Samanburður á ensku fyrir lengra komna: nowhere near, not so much… as, all the more
Advanced Comparison: Nowhere Near, Not So Much… As
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt nákvæmlega hversu mikill munurinn er (marginally, considerably, infinitely + miðstig; nowhere near as… as), notað föst orðasambönd eins og all the more og none the worse, borið saman tvennt með the + miðstigi + of the two, borið saman magn og heilar setningar (more people than expected) og borið saman tvo eiginleika (more sad than angry, not so much X as Y).
Aðalatriðið
Á stigi B1 lærðirðu að segja að eitt sé bigger eða the biggest og styrkja það með much eða by far (B1-24). Í raunveruleikanum er áhugaverða spurningin oft hversu mikið. Er nýi síminn marginally betri eða significantly betri? Eru launin þín not quite as high og hans, eða nowhere near as high?
Hugsaðu um rennimál – nákvæmt verkfæri sem verkfræðingur mælir bil með. Venjulegt miðstig segir hvort af tvennu er stærra. Samanburður fyrir lengra komna leggur rennimálið að bilinu og les af því: örlítið (marginally), mikið (considerably) eða gífurlegt (infinitely, nowhere near). Það getur líka mælt tvo eiginleika sömu manneskju hvorn á móti öðrum: She was more sad than angry.
Nákvæmur samanburður skiptir máli í skýrslum, umsögnum, samningaviðræðum og rökræðum. Vandvirkur höfundur segir ekki alltaf „miklu betra“; hann velur orðið sem passar við gögnin.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: hér hjálpar íslenskan þér mikið. Við höfum mörg orð fyrir lítinn og mikinn mun: „örlítið ódýrara“, „talsvert skilvirkari“, „marktækt hraðar“, „óendanlega betra“ – eins og marginally, considerably, significantly, infinitely. Íslenskan gerir líka sama greinarmun og enskan á „stærri en“ (bigger than) og „eins stór og“ (as big as), og á „færri“ (fewer) og „minna“ (less). „Hvergi nærri eins góð og“ er nákvæmlega nowhere near as good as, „engu nær“ er none the wiser, „ekki verri fyrir vikið“ er none the worse for it, og þegar tvennt er borið saman notum við miðstig („sú opnari af systrunum“), eins og vandað enskt mál.
Gildrurnar eru í nokkrum föstum orðasamböndum sem ekki er hægt að þýða orð fyrir orð. „Ekki beint frí, heldur ævintýri“ er not so much a holiday as an adventure – ekki but. „Frekar leiður en reiður“ er more sad than angry – rather sad merkir yfirleitt „nokkuð leiður“. „Þeim mun glæsilegri þar sem…“ er all the more impressive because…
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Verðið í ár er örlítið lægra en í fyrra. | Prices this year are marginally lower than last year. | nákvæmt atviksorð + miðstig – hér er þetta eins |
| Nýja vélin er talsvert skilvirkari en sú gamla. | The new engine is considerably more efficient than the old one. | hér er þetta eins |
| Framhaldsmyndin er hvergi nærri eins góð og fyrsta myndin. | The sequel is nowhere near as good as the first film. | „hvergi nærri … eins … og“ → nowhere near as … as |
| Árangur hennar er þeim mun glæsilegri þar sem hún er sjálflærð. | Her success is all the more impressive because she taught herself. | „þeim mun …, þar sem“ → all the more … because |
| Ég las leiðbeiningarnar tvisvar og var engu nær. | I read the instructions twice and was still none the wiser. | „engu nær“ → none the wiser |
| Af systrunum tveimur er Clara sú opnari. | Of the two sisters, Clara is the more outgoing. | miðstig um tvennt – hér er þetta eins |
| Það eru færri ferðamenn en venjulega í sumar. | There are fewer tourists than usual this summer. | „færri“ → fewer, „minna“ → less |
| Þegar hann heyrði fréttirnar var hann frekar leiður en reiður. | When he heard the news, he was more sad than angry. | tveir eiginleikar → more + lýsingarorð |
| Þetta var ekki beint frí, heldur ævintýri. | It wasn't so much a holiday as an adventure. | „heldur“ → as, ekki but |
Í stuttu máli: „en“ er than og „eins … og“ er as … as, eins og þú átt að venjast; „hvergi nærri“ er nowhere near; en „ekki beint …, heldur“ er not so much … as og „frekar X en Y“ um eiginleika er more X than Y.
Form
Hversu mikill er munurinn? (atviksorð + miðstig)
| Stærð | Hlutlaust / formlegt | Óformlegt |
|---|---|---|
| mjög lítill | marginally, slightly, a little | a bit |
| mikill | considerably, significantly, substantially, far, much | a lot, way, loads |
| gífurlegur | infinitely | — |
Mikill neikvæður munur
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| nowhere near as + lýsingarorð + as | nowhere near as good as |
| nothing like as + lýsingarorð + as | nothing like as good as |
| not nearly as + lýsingarorð + as | not nearly as good as |
| nowhere near / nothing like + nafnorð | nowhere near enough money; nothing like the photos |
Föst orðasambönd með the + miðstigi
| Orðasamband | Merking |
|---|---|
| all the more (+ because / for) | þeim mun meira, einmitt af þeirri ástæðu |
| none the worse (for) | ekki verri fyrir vikið |
| none the wiser | (1) engu nær; (2) enginn tekur eftir neinu |
| so much the better / all the better | því betra, aukakostur |
| the + miðstig (+ of the two) | sá/sú/það af tveimur sem er meira … |
Samanburður á magni, setningum og eiginleikum
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| more / fewer + nafnorð í fleirtölu + than | more people than expected |
| more / less + óteljanlegt nafnorð + than | less time than we hoped |
| than + setning / stytt mynd | cheaper than I thought; than usual; than ever |
| more + lýsingarorð + than + lýsingarorð (einn einstaklingur eða hlutur) | more sad than angry |
| not so much X as Y | not so much a holiday as an adventure |
Notkun
1Nákvæm atviksorð: marginally, considerably, significantly, infinitely
Veldu atviksorðið sem passar við raunverulega stærð munarins. Considerably, significantly og substantially eru algeng í skýrslum. Í fræðitexta merkir significantly yfirleitt tölfræðilega marktækt, svo notaðu það varlega – eins og „marktækt“ á íslensku. Marginally merkir „mjög lítið“. Infinitely er áherslumikið og oft huglægt. Í tali eru a lot, way og loads algeng.
2Nowhere near, nothing like, not nearly
Þessi orðasambönd sýna mikinn neikvæðan mun – miklu sterkari en not as… as. Nowhere near og nothing like eru algeng í tali; not nearly er hlutlaust. Nowhere near og nothing like geta líka staðið á undan nafnorði. Ef enginn munur er, notarðu every bit as… as (= just as). Um þann besta í hópi: by far the best (B1-24); far and away the best er enn sterkara. Á íslensku segjum við „hvergi nærri“, „ekki nærri því“ eða „ekki nándar nærri“.
3All the more, none the worse, none the wiser, so much the better
Þessi föstu orðasambönd nota the + miðstig til að tengja samanburð við ástæðu. All the more = þeim mun meira, af ákveðinni ástæðu (oft + because / for); á íslensku „þeim mun …, þar sem“. None the worse (for) = ekki verri fyrir vikið. None the wiser = engu nær, eða (með nobody / any the wiser) enginn tekur eftir neinu. So much the better / all the better = því betra.
4The + miðstig + of the two
Þegar þú berð saman nákvæmlega tvo einstaklinga eða hluti notar vandað enskt mál the + miðstig (of the two). Í óformlegu tali nota margir efsta stig hér; það er algengt, en síður vandað. Á íslensku notum við líka miðstig um tvennt („sú opnari af þeim tveimur“) – hér er þetta eins.
5Samanburður á magni og setningum
Magn berðu saman með more, less, fewer + nafnorði. Í vönduðu máli fer fewer með fleirtölu og less með óteljanlegu nafnorði; less + fleirtala er algengt í tali. Íslenskan gerir sama greinarmun: „færri ferðamenn“, „minni tími“. Á eftir than notarðu heila setningu eða stytta mynd, til dæmis than expected, than usual, than ever, than necessary.
6Samanburður á tveimur eiginleikum: more X than Y, not so much X as Y
Þegar þú berð saman tvo eiginleika sömu manneskju eða hlutar notarðu more + lýsingarorð + than + lýsingarorð, líka með stuttum lýsingarorðum (more sad than angry, ekki sadder than angry). Not so much X as Y leiðréttir lýsinguna: Y er nákvæmara en X. No more X than Y segir að X sé jafn lítið satt og Y, sem er augljóslega rangt. Á íslensku segjum við „frekar X en Y“ og „ekki beint X, heldur Y“.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „ekki beint …, heldur …“ → not so much … but. Á íslensku leiðréttum við lýsingu með „heldur“: „Þetta var ekki beint frí, heldur vinnuferð.“ „Heldur“ á eftir neitun er venjulega but á ensku (not X but Y), svo úr verður not so much … but. Fasta orðasambandið er hins vegar not so much … as.
2. „frekar X en Y“ → rather X than Y. „Frekar“ þýðist oft rather, svo „frekar þreyttur en pirraður“ verður rather tired than annoyed. En rather á undan lýsingarorði merkir yfirleitt „nokkuð“ (rather tired = nokkuð þreyttur). Til að bera saman tvo eiginleika segirðu more X than Y eða X rather than Y.
3. „langt frá því eins … og“ → far from as … as. Á íslensku segjum við „Nýja hótelið er langt frá því eins notalegt og gamla gistiheimilið.“ Orð fyrir orð verður til far from as cosy as. Á ensku getur far from ekki staðið beint á undan as … as. Segðu nowhere near as … as eða not nearly as … as (eða far from being as … as).
Ekki rugla saman
not as… as og nowhere near as… as – Hvort tveggja er neikvæður samanburður, en nowhere near sýnir mikinn mun.
all the more og more and more – All the more tengir aukninguna við ástæðu. More and more sýnir smám saman breytingu með tímanum (B1-24).
more X than Y (tveir hlutir) og more X than Y (tveir eiginleikar) – Þegar tveir hlutir eru bornir saman fá stutt lýsingarorð endinguna -er. Þegar tveir eiginleikar sama hlutar eru bornir saman notarðu more.
Stafsetning og framburður
- Nowhere /ˈnəʊweə/ (UK), /ˈnoʊwer/ (US) er eitt orð; í nowhere near bera bæði orðin áherslu. Í miðju orðinu er /w/: kringdar varir, ekki íslenskt v.
- Í áherslumiklum samanburði ber atviksorðið sterka áherslu: by FAR the best, sig-NIF-icantly cheaper, NOTHING like as good. (Hástafirnir sýna hér aðeins áherslu.) Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði, en significantly /sɪɡˈnɪfɪkəntli/ og considerably /kənˈsɪdərəbli/ hafa áhersluna á öðru atkvæði.
- Than er veikt í venjulegu tali: /ðən/. as í as… as er líka veikt: /əz/, með rödduðu z í lokin, ekki s. Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt; ekki skýrt a.
- Í than og the er /ð/: þú þekkir hljóðið úr íslensku ð, en á íslensku stendur það aldrei fremst í orði. Settu tungubroddinn milli tannanna og láttu raddböndin titra.
- considerable → considerably: -e fellur brott og -y bætist við. significant → significantly, marginal → marginally.
Gullna reglan
Láttu ekki better eða the best duga: sýndu hversu mikið með réttu atviksorði – marginally, considerably, infinitely, nowhere near. Þegar þú berð saman tvo eiginleika sama hlutar notarðu more + lýsingarorð (more sad than angry) eða not so much X as Y. Og mundu: „ekki beint …, heldur“ er not so much … as, ekki but, og „frekar X en Y“ er more X than Y, ekki rather X than Y.
Æfingar
A. Form
Umorðaðu hverja setningu með orðunum sem gefin eru. Merkingin á að haldast.
-
Notaðu "nowhere near": The sequel is much less good than the first film.
-
Notaðu "none the worse": He fell off his bike, but it didn't harm him at all.
-
Notaðu "more … than": She was sad, and only a little angry.
-
Notaðu "not so much … as": It's more accurate to call it an adventure than a holiday.
-
Notaðu "the more … of the two": Clara is more outgoing than her sister.
-
Notaðu "than" og lýsingarhátt þátíðar: The project took far longer than we had planned.
-
Notaðu "every bit as … as": The sequel is just as good as the original.
B. Merking
Lestu aðstæðurnar og veldu betri setninguna.
-
Rannsóknarskýrsla. Munurinn á hópunum tveimur hefur ekki verið prófaður tölfræðilega. Hvor setningin er öruggari?in research, significantly suggests a statistical test
-
Verð hefur hækkað um 0,2% frá fyrra ári. Hvor setningin lýsir þessu nákvæmlega?marginally = very slightly
-
Formleg skýrsla ber saman tvær tillögur. Hvort er vandaðra mál?careful English: the + comparative for exactly two
-
Hámarkshraði bílsins þíns er 150 km/klst., bíls vinar þíns 250 km/klst. Hvor setningin passar við muninn?nowhere near = a huge gap; not quite = a small one
-
Formleg skýrsla um fjölda gesta. Hvor hæfir málsniðinu?fewer + plural noun is standard in writing
-
Þú braust vasa og límdir hann saman. Hvor setningin merkir að enginn taki eftir því?nobody will be any the wiser = nobody will notice; still none the wiser = still not understanding
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
The flat we rented in the old town was nothing like as big than the photos on the website had suggested.
-
Looking back, I think my father was angrier than disappointed when I told him that I had left university.
-
The new heating system is considerably cheaper to run than the old one, although it took longer to install than expected.
-
This year's conference was very better organised than last year's, with shorter talks and far more time for questions.
-
The training course was more difficult than I expected it, but in the end I learned more than in the previous two years.
D. Í samhengi
Lestu umsögnina og umorðaðu númeruðu setningarnar með nákvæmari samanburði.
(19) We booked this hotel because it looked amazing online, but in reality it was very different from the photos. (20) The room was much, much smaller than advertised. (21) The "sea view" was really a glimpse of the sea between two buildings, not a proper view. (22) The staff, however, were far more helpful than we had expected. This made our stay even more pleasant, because we had been so disappointed at first. (23) The hotel has two restaurants. The Italian one is better. (24) Breakfast was a tiny bit cheaper than at the hotel next door, but the coffee was terrible. Would we come back? Possibly, but only for the staff.
-
Umorðaðu setningu (19) með "nothing like".
-
Umorðaðu setningu (20) með "nowhere near as … as".
-
Umorðaðu setningu (21) með "not so much … as".
-
Umorðaðu seinni setninguna í (22) með "all the more … because".
-
Sameinaðu (23) í eina setningu með "the better of the two".
-
Umorðaðu setningu (24) og skiptu óformlega atviksorðinu út fyrir nákvæmt og hlutlaust orð.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Berðu saman í 2–3 setningum tvo staði þar sem þú hefur búið eða sem þú hefur heimsótt. Notaðu tvö ólík nákvæm atviksorð (til dæmis marginally, considerably, infinitely) og eitt orðasamband með nowhere near eða nothing like.
-
Lýstu í 2–3 setningum hvernig þér leið þegar eitthvað olli þér vonbrigðum eða kom þér á óvart. Notaðu more + lýsingarorð + than + lýsingarorð einu sinni og not so much … as einu sinni.
-
Skrifaðu 2–3 setningar í vöruumsögn þar sem þú berð saman tvær vörur. Notaðu the + miðstig (+ of the two) einu sinni og eitt af orðasamböndunum all the more, so much the better eða none the worse.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B1-24 Miðstig á ensku: much better, the more… the better og twice as big as Notaðu "by far": No other café in town is as good as this one.
-
B1-24 Miðstig á ensku: much better, the more… the better og twice as big as Byrjaðu á "The more you practise": If you practise more, you will become more confident.
-
C1-16 Be to, be due to, be set to, on the verge of: formleg framtíð á ensku Notaðu "be due to": According to the schedule, the new bridge opens in May.
Svör
A. Form
- The sequel is nowhere near as good as the first film.
- He fell off his bike but was none the worse for it. / He fell off his bike but seemed none the worse for it.
- She was more sad than angry.
- It's not so much a holiday as an adventure.
- Clara is the more outgoing of the two sisters. / Of the two sisters, Clara is the more outgoing.
- The project took far longer than planned.
- The sequel is every bit as good as the original.
B. Merking
- Group B scored considerably higher than Group A.
- Prices are marginally higher than last year.
- Of the two proposals, the second is the cheaper.
- My car is nowhere near as fast as yours.
- There were fewer visitors than last year.
- Put it back carefully, and nobody will be any the wiser.
C. Finndu villuna
- The flat we rented in the old town was nothing like as big as the photos on the website had suggested.
- Looking back, I think my father was more angry than disappointed when I told him that I had left university.
- ✓ The new heating system is considerably cheaper to run than the old one, although it took longer to install than expected.
- This year's conference was much better organised than last year's, with shorter talks and far more time for questions. / This year's conference was far better organised than last year's, with shorter talks and far more time for questions. / This year's conference was considerably better organised than last year's, with shorter talks and far more time for questions.
- The training course was more difficult than I expected, but in the end I learned more than in the previous two years. / The training course was more difficult than I expected it to be, but in the end I learned more than in the previous two years.
D. Í samhengi
- We booked this hotel because it looked amazing online, but in reality it looked nothing like the photos. / We booked this hotel because it looked amazing online, but in reality it was nothing like the photos.
- The room was nowhere near as big as advertised.
- The "sea view" was not so much a view as a glimpse of the sea between two buildings.
- This made our stay all the more pleasant because we had been so disappointed at first.
- The hotel has two restaurants, and the Italian one is the better of the two.
- Breakfast was marginally cheaper than at the hotel next door, but the coffee was terrible. / Breakfast was slightly cheaper than at the hotel next door, but the coffee was terrible.
E. Spreyttu þig
- My hometown is considerably quieter than the capital, and rents there are marginally lower. The nightlife, though, is nowhere near as lively.
- When my flight was cancelled, I was more tired than angry. What upset me was not so much the delay as the lack of information.
- I tested two vacuum cleaners, and the cordless one is clearly the better of the two. It's all the more useful because it's light enough to carry upstairs.
F. Blönduð upprifjun
- This is by far the best café in town.
- The more you practise, the more confident you will become.
- The new bridge is due to open in May.
