Both, either, neither, all, none, each og every á ensku
Both, Either, Neither, All, None, Each, Every
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu talað um tvo eða fleiri hluti saman eða hvern fyrir sig: both, either, neither (tveir), all, no, none (þrír eða fleiri), each og every, muninn á all day, the whole day og every day, og hvar all og both standa í setningunni.
Aðalatriðið
Þessi orð svara tveimur spurningum í einu: Hversu stór er hópurinn? og Hversu mikið af hópnum er með?
Hugsaðu þér litla töflu með einum reit fyrir hvern í hópnum, og í hverjum reit er annaðhvort hak (✓) eða kross (✗).
Í hópi með tveimur: both = ✓✓; either = annar hvor, skiptir ekki máli hvor; neither = ✗✗.
Í hópi með þremur eða fleiri: all = ✓✓✓; none eða no = ✗✗✗.
Each og every setja bæði hak í hvern reit, en horfa á töfluna á ólíkan hátt. Each fer yfir reitina einn í einu: þennan og þennan og þennan. Every horfir á alla reitina í einu og segir: án undantekninga. Þess vegna getur each átt við tvo, en every þarf stærri hóp.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: íslenskan gerir sama greinarmun á tveimur og fleiri. „Báðir“ er both, „annar hvor / hvor sem er“ er either, „hvorugur“ er neither – og „allir“, „enginn“ eiga við þrjá eða fleiri. Pörin passa líka: „bæði … og“ er both… and, „annaðhvort … eða“ er either… or, „hvorki … né“ er neither… nor. Og eins og í ensku er neitunin í orðinu sjálfu, svo sögnin er játandi: „Hvorugur okkar vissi svarið“ er Neither of us knew the answer. Hér er þetta eins. „Hvor“ og „hver“ hjálpa líka: „í hvorri hendi“ (tvær) er in each hand, „hvert einasta sæti“ er every seat.
Erfiðleikarnir eru þrír. Í fyrsta lagi merkir „enginn“ bæði nobody og none: „enginn okkar“ verður auðveldlega nobody of us, en á ensku er það none of us. Í öðru lagi segjum við „allan daginn“ með greini, en á ensku er það all day eða the whole day – all the day hljómar gamaldags. Í þriðja lagi standa „báðir“ og „allir“ oft á eftir aðalsögninni á íslensku („Bræður mínir búa báðir erlendis“), en á ensku standa both og all á undan aðalsögninni: My brothers both live abroad.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Báðir foreldrar mínir eru kennarar. | Both my parents are teachers. | fleirtala – hér er þetta eins |
| Þú mátt leggja hvorum megin götunnar sem er. | You can park on either side of the street. | „hvor sem er“ → either + eintala |
| Hvorugur kosturinn er fullkominn. | Neither option is perfect. | „hvorugur“ → neither + játandi sögn – hér er þetta eins |
| Hvorki systir mín né ég mundum heimilisfangið. | Neither my sister nor I could remember the address. | „hvorki … né“ → neither… nor – hér er þetta eins |
| Enginn vina minna var í partíinu. | None of my friends were at the party. | „enginn“ + eignarfall → none of, ekki nobody of |
| Hún var með poka í hvorri hendi. | She had a bag in each hand. | tveir → each, ekki every |
| Það rigndi allan daginn. | It rained all day. | „allan daginn“ → all day / the whole day, ekki all the day |
| Ég tek strætó á hverjum degi. | I take the bus every day. | aftur og aftur → every day |
| Bræður mínir búa báðir erlendis. | My brothers both live abroad. | á íslensku á eftir sögninni, á ensku á undan aðalsögninni |
| Við erum öll mjög stolt af þér. | We're all really proud of you. | á eftir be – hér er þetta eins |
Í stuttu máli: „báðir / hvor sem er / hvorugur“ → both / either / neither, „enginn okkar“ → none of us, „allan daginn“ → all day; og both og all standa á undan aðalsögninni, en á eftir be og hjálparsögn.
Form
Tveir hlutir
| Orð | Merking | + nafnorð | + of + the / my / these… + fleirtala | + of + fornafn |
|---|---|---|---|---|
| both | báðir | both sides (fleirtala) | both (of) the sides | both of us |
| either | annar hvor | either side (eintala) | either of the sides | either of them |
| neither | hvorugur | neither side (eintala) | neither of the sides | neither of you |
Pör
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| both… and… | Both Ana and Leo speak Greek. |
| either… or… | You can pay either by card or in cash. |
| neither… nor… | Neither the bus nor the train was on time. |
Þrír eða fleiri
| Orð | + nafnorð | + of + the / my… + nafnorð | Dæmi |
|---|---|---|---|
| all | all students / all food (almennt) | all (of) the students | All (of) the rooms have Wi-Fi. |
| no | no seats / no time | — | There are no seats left. |
| none | — | none of the seats | None of the seats are / is free. |
Each og every
| Orð | Stærð hópsins | + nafnorð | + of |
|---|---|---|---|
| each | tveir eða fleiri | each student (eintala) | each of the students |
| every | þrír eða fleiri | every student (eintala) | every one of the students |
Each og every fara með nafnorði í eintölu og sögn í eintölu: Every room has a balcony.
all / every / whole með tíma
| Orðasamband | Merking |
|---|---|
| all day / all week | allan daginn / alla vikuna (eitt tímabil) |
| the whole day / the whole week | allan daginn / alla vikuna (eitt tímabil) |
| every day / every week | á hverjum degi / í hverri viku, aftur og aftur |
all og both á eftir frumlagi
| Sögn | Staða | Dæmi |
|---|---|---|
| aðalsögn | á undan henni | We all like pizza. / They both work here. |
| be | á eftir henni | They are both doctors. / We were all tired. |
| hjálparsögn eða háttarsögn | á eftir þeirri fyrstu | You have all passed. / We can both come. |
| á eftir fornafni í andlagi | á eftir því | I love them both. / I've invited them all. |
Notkun
1Both, either, neither – tveir hlutir
Both fer með nafnorði og sögn í fleirtölu. Either og neither fara með nafnorði í eintölu. Neither er þegar neitandi, svo sögnin á eftir því er játandi – eins og með „hvorugur“ á íslensku.
2Both… and, either… or, neither… nor
Með þessum pörum tengirðu tvö orð eða orðasambönd. Neither… nor er dálítið formlegt; í tali er not… or algengara. Á íslensku: „bæði … og“, „annaðhvort … eða“, „hvorki … né“ – hér er þetta eins.
3All, no, none – þrír eða fleiri
All nær yfir alla í hópnum. All + fleirtala eða óteljanlegt nafnorð (án the) talar almennt; all (of) the talar um ákveðinn hóp. Um núll notarðu no + nafnorð eða none of + the / my… + nafnorð. None getur líka staðið eitt. Með fornafni þarf of: all of us, none of them. Á íslensku „allir“, „enginn“ – og „enginn“ á ensku er bæði nobody og none.
4Each og every
Each beinir athyglinni að hverjum og einum og getur átt við tvo. Every horfir á allan hópinn án undantekninga og þarf þrjá eða fleiri. Oft passa bæði og munurinn er lítill. Á íslensku „hvor“ (tveir) og „hver“, „hver einasti“.
5All day, every day, the whole day
All day og the whole day merkja eitt heilt tímabil. Every day merkir aftur og aftur, dag eftir dag. Whole fer með teljanlegu nafnorði í eintölu; með óteljanlegu notarðu all. Á íslensku „allan daginn“ og „á hverjum degi“ – en á ensku er enginn greinir í all day.
6All og both í setningunni
All og both geta staðið inni í setningunni á eftir frumlaginu: á undan aðalsögn, á eftir be eða á eftir fyrstu hjálparsögninni. Þau geta líka staðið á eftir fornafni í andlagi. Á íslensku standa „allir“ og „báðir“ á eftir sögninni; með be og hjálparsögnum er þetta eins, en með aðalsögn ekki.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Enginn okkar…“ → Nobody of us. Á íslensku merkir „enginn“ bæði nobody og none: „Enginn kom“, „Enginn okkar vissi það“. Á ensku getur nobody (eða no one) ekki fengið of á eftir sér. Um hóp segirðu none of us / none of them – og sögnin er játandi.
2. „allan daginn“ → all the day. Á íslensku fær tíminn greini: „allan daginn“, „alla vikuna“, „allt sumarið“. Á ensku er venjulega enginn greinir í all day, all week, all summer; all the day hljómar gamaldags. Ef þú vilt greininn segirðu the whole day.
3. „Þau vinna bæði…“, „Við elskum öll…“ → work both, love all. Á íslensku standa „báðir“ og „allir“ á eftir aðalsögninni: „Foreldrar mínir vinna báðir á spítalanum“, „Við elskum öll lakkrís“. Á ensku standa both og all á undan aðalsögninni. (Á eftir be og hjálparsögn er röðin eins og á íslensku: We're all…, They have both…)
Ekki rugla saman
every day og all day – hversu oft og hversu lengi.
either (annar hvor) og either (= heldur, í neitandi setningu) – í lok neitandi setningar merkir either „ekki heldur“. Sjá A2-32.
neither og none – neither um tvo; none um þrjá eða fleiri. Á íslensku „hvorugur“ og „enginn“.
not all og none – not all = sumir já, sumir nei (✓✗✓). None = núll (✗✗✗).
Samræmi sagnar við neither… nor, none of og each er í B2-22; few, a few, most of og önnur magnorð í B2-19.
Stafsetning og framburður
- either hefur tvo viðurkennda framburði: /ˈaɪðə/ eða /ˈiːðə/ (UK); í Bandaríkjunum er /ˈiːðɚ/ algengara. neither eins: /ˈnaɪðə/ eða /ˈniːðə/ (UK), /ˈniːðɚ/ (US). /ð/ í miðjunni er eins og ð í „hvorugur“ – hér hjálpar íslenskan.
- both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): í lokin er óraddað /θ/ eins og þ í „þak“ – Íslendingar ráða vel við það, en það má ekki verða að t eða s. Sérhljóðið er tvíhljóð: bandaríska myndin er nálægt íslensku ó, en sú breska byrjar á hlutlausu /ə/.
- whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) hljómar nákvæmlega eins og hole; w heyrist ekki. h er létt eins og íslenskt h.
- none /nʌn/ hljómar eins og nun og rímar við one. /ʌ/ er nýtt hljóð: stutt og opið, hvorki íslenskt o né u.
- every one (tvö orð) = hver einasti hlutur eða manneskja; everyone (eitt orð) = allir.
Gullna reglan
Um tvo: both (✓✓), either (annar hvor), neither (✗✗). Um þrjá eða fleiri: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = einn í einu (tveir eða fleiri); every = allir saman, án undantekninga (þrír eða fleiri). Og mundu: „enginn okkar“ er none of us, „allan daginn“ er all day, og both og all standa á undan aðalsögninni: We all love it.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttu orði eða settu orðið á réttan stað.
-
I've got two bikes, but ___ of them works. …
-
___ my parents are from Lisbon. …
-
___ of the five candidates passed the test. …
-
There are ___ buses after midnight. …
-
Settu all á réttan stað: The children were tired.
-
Settu both á réttan stað: My sisters have moved to Canada.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
You can sit in ___ chair — this one or that one. …
-
She checks her phone ___ five minutes. …
-
There were two doors, with a guard at ___ door. …
-
I was ill and stayed in bed ___. …
-
Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
Neither of us didn't know the answer.
-
Every children in the class got a prize.
-
I've been to every one of her concerts.
-
We have spent the whole money.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í samtalinu. Notaðu both, either, neither, all, whole, each eða every.
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu tvær setningar um tvo í fjölskyldunni þinni með both og neither.
-
Skrifaðu eina setningu um vikuna þína með every day og eina með all day.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A2-11 Something, anyone, nobody og everywhere: óákveðin fornöfn á ensku I didn't see ___ at the station. …
-
A2-32 So do I, neither do I, me too: að vera sammála og ósammála á ensku "I don't eat meat." " do I."
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few og a little: mikið og lítið á ensku There isn't ___ milk left. …
Svör
A. Form
- neither
- Both
- None
- no
- The children were all tired. / All the children were tired. / All of the children were tired.
- My sisters have both moved to Canada. / Both my sisters have moved to Canada. / Both of my sisters have moved to Canada.
B. Merking
- either
- every
- each
- the whole day
- not all
C. Finndu villuna
- Neither of us knew the answer.
- Every child in the class got a prize. / All the children in the class got a prize. / All of the children in the class got a prize. / Every one of the children in the class got a prize. / Each child in the class got a prize.
- ✓ I've been to every one of her concerts.
- We have spent all the money. / We have spent all of the money.
D. Í samhengi
- Either
- whole
- both
- neither
- both
- each / every
E. Spreyttu þig
- My parents both love gardening. Neither of them can cook very well.
- I check my emails every day. On Sunday I stayed at home all day.
F. Blönduð upprifjun
- anybody / anyone
- Neither / Nor
- much
