SlowingoMálfræði
B2 25 / 30

Whereas, nevertheless, much as: andstæður og tilslökun á ensku

Whereas, Nevertheless, Much As: Advanced Contrast

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu borið saman tvo hluti með whereas / while, bætt við óvæntri hugsun með nevertheless, nonetheless, even so, all the same og that said, og tjáð tilslökun með much as, no matter how / what, however + lýsingarorði, still og yet.

Aðalatriðið

Á B1-stigi lærðirðu although, despite og however B1-26. Nú er kominn tími til að greina á milli tveggja ólíkra verka sem þessi orð vinna.

Andstæða (contrast) setur tvær staðreyndir hlið við hlið til að sýna að þær eru ólíkar: My sister loves the city, whereas I prefer the countryside. Ekkert kemur á óvart – hlutirnir eru bara ólíkir.

Tilslökun (concession) viðurkennir eina staðreynd og segir svo eitthvað óvænt þrátt fyrir hana: It was expensive. Nevertheless, we bought it. Þú viðurkennir fyrri hugsunina – og heldur samt áfram.

Hugsaðu þér vog. Andstæðan setur tvö lóð á vogarskálarnar og ber þau saman. Tilslökunin leggur eitt lóð á borðið og segir svo: „Þrátt fyrir þetta vegur hin hliðin þyngra.“

Orðin í þessari kennslustund gera bæði verkin nákvæmari, allt frá formlegum tengiorðum í ritmáli til hlýlegra orðasambanda í tali eins og Much as I love him…

Íslenska og enska

Á íslensku vinnum við sömu tvö verkin. Andstæðu tjáum við með „en“, „á meðan“ og „hins vegar“ („ég hins vegar…“), og tilslökun með „þó að / þótt“, „samt“, „engu að síður“, „samt sem áður“ og „þrátt fyrir það“. Á ensku eru whereas / while fyrir andstæður; fyrir tilslökun eru annars vegar nevertheless, even so, that said, sem hefja nýja setningu, og hins vegar much as, no matter how, however + lýsingarorð, sem hefja aukasetningu.

Góðu fréttirnar: „hversu þreyttur sem þú ert“ er byggt eins og however tired you are – lýsingarorðið stendur strax á eftir „hversu“, eins og á eftir however. Á ensku er bara ekkert „sem“. Munurinn sem skiptir mestu er staða „samt“. Á íslensku kemur „samt“ á eftir sögninni: „Við skemmtum okkur samt vel.“ Enska still kemur á undan aðalsögninni: We still had a great time. Og á eftir „engu að síður“ eða „samt“ fremst í setningu kemur íslenska sögnin í annað sæti („Engu að síður náðu flestir“), en á eftir Nevertheless, eða Even so, heldur enskan venjulegri orðaröð: frumlagið fyrst, svo sögnin.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Bróðir minn er mjög mikill íþróttamaður, en ég vil frekar lesa bók.My brother is very sporty, whereas I'd rather read a book.samanburður: „en“, „á meðan“ → whereas / while
Prófið var mjög erfitt. Engu að síður náðu flestir.The exam was extremely difficult. Nevertheless, most students passed.ný setning + komma; sjá B2-27
Þótt ég elski vinnuna mína mikið þarf ég frí.Much as I love my job, I need a break.„þótt … mikið“ → Much as; ekkert but í seinni hlutanum
Hversu mikið sem ég reyni kemst ég ekki á fætur fyrir sjö.No matter how hard I try, I can't get up before seven.„hversu … sem“ → no matter how / however; ekkert „sem“ á ensku
Hversu þreytt sem þú ert skaltu alltaf þrífa af þér farðann.However tired you are, always take your make-up off before bed.lýsingarorðið strax á eftir however – hér er þetta eins
Hún er milljónamæringur, en samt býr hún í pínulítilli íbúð.She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.„en samt“ → yet
Miðarnir voru dýrir. Við skemmtum okkur samt konunglega.The tickets were expensive. We still had a great time.„samt“ á eftir sögninni, still á undan aðalsögninni

Í stuttu máli: „en / á meðan“ í samanburði er whereas / while, „engu að síður / samt sem áður“ er nevertheless / even so / still, „þótt … mikið“ er Much as, og „hversu … sem“ er no matter how / however án „sem“.

Form

OrðTengirStaða / greinarmerkiDæmi
whereas / whiletvær setningar (andstæða)fremst eða í miðju; komma oftast á undan whereasI'm an early bird, whereas my partner works best at night.
while (= although)tvær setningar (tilslökun)oftast fremstWhile I agree with you, I think we should wait.
nevertheless / nonethelesstvær málsgreinar (tilslökun)fremst í seinni málsgreininni + komma, eða á eftir semíkommu; líka í miðju eða aftastIt was risky. Nevertheless, they went ahead.
even so / all the same / that saidtvær málsgreinar (tilslökun, meira talmál)fremst í seinni málsgreininni + komma (all the same líka aftast)The hotel was basic. Even so, we loved it.
much as + setningaukasetning + aðalsetningfremst; komma á eftir aukasetningunniMuch as I like him, I don't trust him.
no matter how / what / who / where + setningaukasetning + aðalsetningfremst eða aftastNo matter what you do, don't press that button.
however + lýsingarorð / atviksorð + frumlag + sögnaukasetning + aðalsetningfremst eða aftastHowever hard I try, I can't remember her name.
stillinni í aðalsetningunnií miðju: á undan aðalsögninni, á eftir beIt was raining. We still went for a walk.
yettvær setningar eða málsgreinareins og but, örlítið formlegra og meira óvæntThe plan was simple, yet it worked.

Notkun

1Whereas / while: beinn samanburður

Notaðu whereas eða while þegar þú berð saman tvær ólíkar staðreyndir. Whereas er örlítið formlegra og hefur bara þetta eina hlutverk. While getur líka merkt „á meðan“ (tími) eða „þótt“, svo samhengið skiptir máli. Á íslensku segjum við „en“, „á meðan“ eða „hins vegar“.

My brother is very sporty, whereas I'd rather read a book.
Bróðir minn er mjög mikill íþróttamaður, en ég vil frekar lesa bók.
„en“ í samanburði → whereas
Some people learn best by listening, while others need to see things written down.
Sumir læra best með því að hlusta, á meðan aðrir þurfa að sjá hlutina skrifaða.
„á meðan“ í samanburði → while
Whereas most of the city is modern, the old town dates from the 14th century.
Mestöll borgin er nútímaleg, en gamli bærinn er frá 14. öld.
whereas fremst
Coffee wakes me up, while tea helps me relax.
Kaffi vekur mig, en te hjálpar mér að slaka á.
tvær ólíkar staðreyndir

2While sem tilslökun

Fremst í setningu merkir while oft það sama og although: það viðurkennir eina hugsun áður en önnur kemur fram. Þetta er mikið notað í rökræðum og þegar maður er kurteislega ósammála. Á íslensku er það „þótt“ eða „þó að“.

While I understand your point, I can't agree with it.
Þótt ég skilji sjónarmið þitt get ég ekki verið sammála því.
while = although
While the film is long, it never feels slow.
Þó að myndin sé löng er hún aldrei langdregin.
while = although
While I'd love to come, I really can't afford it this month.
Þótt mig langi mikið að koma hef ég einfaldlega ekki efni á því í þessum mánuði.
kurteisleg neitun

3Nevertheless, nonetheless, even so, all the same, that said

Þessi orð tengja tvær málsgreinar (eða tvær setningar með semíkommu). Sú seinni segir eitthvað sem kemur á óvart miðað við þá fyrri. Nevertheless / nonetheless eru formleg. Even so og all the same eru hlutlaus eða óformleg. That said kynnir andstæða hugsun eftir það sem þú varst að segja – eins og íslenska „að því sögðu“ eða „samt“. Formlegri orð eins og conversely og admittedly eru í C1-12 og C1-13.

The exam was extremely difficult. Nevertheless, most students passed.
Prófið var afar erfitt. Engu að síður náðu flestir nemendurnir.
formlegt
The report contains some errors; nonetheless, it is a useful starting point.
Í skýrslunni eru nokkrar villur; hún er þó engu að síður gagnlegur upphafspunktur.
semíkomma + nonetheless + komma
The flat is tiny. Even so, I wouldn't want to live anywhere else.
Íbúðin er pínulítil. Samt myndi ég ekki vilja búa annars staðar.
flat (UK), apartment (US)
I know it's not your fault. All the same, I'm disappointed.
Ég veit að þetta er ekki þér að kenna. Ég er samt sem áður vonsvikin.
talmál
The restaurant is overpriced. That said, the desserts are amazing.
Veitingastaðurinn er of dýr. Að því sögðu eru eftirréttirnir frábærir.
„að því sögðu“ → that said
Thanks for the offer. I'll say no, all the same.
Takk fyrir boðið. Ég ætla samt að afþakka.
aftast: óformlegt

4Much as: tilslökun með tilfinningum

Much as + setning merkir „þótt … mjög mikið“. Það er notað með sögnum sem lýsa tilfinningum, eins og like, love, want, admire, enjoy, respect. Það hljómar fágað og kemur oft á undan ákvörðun sem veldur vonbrigðum. Á íslensku segjum við „þótt mér þyki … vænt um“ eða „þótt ég … mikið“; á ensku nægir Much as fremst.

Much as I love my job, I need a break.
Þótt ég elski vinnuna mína þarf ég á fríi að halda.
„þótt ég elski“ → much as I love
Much as I'd like to help, I really don't have time this week.
Þótt mig langi mikið að hjálpa hef ég einfaldlega ekki tíma í þessari viku.
á undan neitun
Much as we admire his talent, we can't accept his behaviour.
Þótt við dáumst mjög að hæfileikum hans getum við ekki sætt okkur við hegðun hans.
ekkert but í seinni hlutanum

5No matter how / what / who; however + lýsingarorð

No matter + spurnarorð merkir „það skiptir ekki máli hvernig / hvað / hver…“ – á íslensku „sama hvað“, „hvað sem“, „hver sem“. However + lýsingarorð / atviksorð + frumlag + sögn merkir „hversu … sem“. Aðalsetningin sýnir að niðurstaðan breytist ekki. Á eftir báðum kemur orðaröð venjulegrar fullyrðingar, ekki spurningar. Íslenska „hversu … sem“ heldur lýsingarorðinu hjá „hversu“ eins og enskan – en enskan sleppir „sem“.

No matter how hard I try, I can't get up before seven.
Hversu mikið sem ég reyni kemst ég ekki á fætur fyrir sjö.
„hversu mikið sem ég reyni“ → no matter how hard I try
No matter what people say, I'm going to follow my dream.
Hvað sem fólk segir ætla ég að elta drauminn minn.
„hvað sem“ → no matter what
Don't open the door, no matter who knocks.
Ekki opna dyrnar, sama hver bankar.
aftast
However tired you are, always take your make-up off before bed.
Hversu þreytt sem þú ert skaltu alltaf þrífa af þér farðann áður en þú ferð að sofa.
however + lýsingarorð strax á eftir
However carefully you plan, something always goes wrong.
Hversu vel sem þú skipuleggur fer alltaf eitthvað úrskeiðis.
however + atviksorð + frumlag + sögn

6Still og yet sem andstæðuorð

Still sýnir að eitthvað er satt þrátt fyrir það sem var sagt; það kemur inn í miðja setninguna (á undan aðalsögninni, á eftir be eða fyrstu hjálparsögninni B1-33). Á íslensku segjum við „samt“ eða „samt sem áður“ – og „samt“ kemur á eftir sögninni. Yet virkar eins og but, en hljómar meira óvænt og örlítið formlegra – eins og „en samt“.

He's lived in London for ten years, and he still gets lost on the Underground.
Hann hefur búið í London í tíu ár og villist samt í neðanjarðarlestinni.
„villist samt“ → still gets lost
The tickets were expensive. We still had a great time.
Miðarnir voru dýrir. Við skemmtum okkur samt konunglega.
„skemmtum okkur samt“ → still had
She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.
Hún er milljónamæringur, en samt býr hún í pínulítilli íbúð.
„en samt“ → yet
It's a simple idea, yet nobody has thought of it before.
Þetta er einföld hugmynd, en samt hefur engum dottið hún í hug áður.
yet = but, meira óvænt

Algengar villur

❌Much as I like him, but I don't trust him.
✅Much as I like him, I don't trust him.
Á eftir tilslökunarsetningu bætirðu ekki við but.
❌No matter how I am tired, I go to the gym.
✅No matter how tired I am, I go to the gym.
Haltu how + lýsingarorði saman.
❌However I try hard, I can't do it.
✅However hard I try, I can't do it.
however + lýsingarorð/atviksorð + frumlag + sögn.
❌No matter what do you say, I won't change my mind.
✅No matter what you say, I won't change my mind.
Orðaröð fullyrðingar; ekkert do.
❌Even so the hotel was basic, we loved it.
✅The hotel was basic. Even so, we loved it.
even so tengir tvær málsgreinar; það getur ekki hafið aukasetningu eins og although.
❌It was raining, nevertheless we went out.
✅It was raining; nevertheless, we went out. eða It was raining. Nevertheless, we went out.
Í ritmáli getur nevertheless ekki tengt tvær setningar með kommu einni saman; sjá B2-27.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „…finnur samt fyrir…“ → still á eftir sögninni. Á íslensku kemur „samt“ á eftir persónubeygðu sögninni: „Hún finnur samt fyrir myrkrinu“, „Hann keyrir samt sjálfur.“ Ef orðaröðin fylgir með yfir á ensku lendir still á eftir aðalsögninni. Á ensku kemur still á undan aðalsögninni (en á eftir be og fyrstu hjálparsögninni).

❌Even after three winters in Reykjavik, my Spanish flatmate finds still the dark January mornings really hard to get through.
✅Even after three winters in Reykjavik, my Spanish flatmate still finds the dark January mornings really hard to get through.
„finnur samt“ → still finds
❌Grandpa Olafur is eighty-five years old, yet he drives still the old tractor on the farm in Skagafjordur every single day in summer.
✅Grandpa Olafur is eighty-five years old, yet he still drives the old tractor on the farm in Skagafjordur every single day in summer.
still á undan aðalsögninni

2. „Engu að síður ákváðum við…“ → Even so, decided we…. Á íslensku kemur sögnin í annað sæti, líka á eftir tengiorði fremst í setningu: „Engu að síður ákváðum við að fara“, „Að því sögðu býður hann upp á…“. Á ensku breyta nevertheless, even so og that said fremst ekki orðaröðinni: á eftir kommunni kemur frumlagið og svo sögnin.

❌The forecast for our hike over Fimmvorduhals was rain and strong wind. Even so, decided we to go, and the clouds cleared just as we reached the top.
✅The forecast for our hike over Fimmvorduhals was rain and strong wind. Even so, we decided to go, and the clouds cleared just as we reached the top.
„engu að síður ákváðum við“ → even so, we decided
❌My uncle's guesthouse near Vik is small and a bit old-fashioned. That said, serves he the best breakfast on the whole south coast.
✅My uncle's guesthouse near Vik is small and a bit old-fashioned. That said, he serves the best breakfast on the whole south coast.
frumlagið á undan sögninni

3. „á meðan“ í samanburði → during. Á íslensku notum við „á meðan“ bæði um tíma og í samanburði: „Amma borðar harðfisk á hverjum degi, á meðan frændsystkini mín vilja ekki sjá hann.“ „Á meðan“ minnir á during, en during er forsetning og getur ekki staðið á undan heilli setningu. Í samanburði notarðu whereas eða while.

❌My grandmother in Grindavik eats dried fish with butter almost every day, during my little cousins refuse even to taste it.
✅My grandmother in Grindavik eats dried fish with butter almost every day, whereas my little cousins refuse even to taste it. eða My grandmother in Grindavik eats dried fish with butter almost every day, while my little cousins refuse even to taste it.
á undan setningu → whereas / while, ekki during

Ekki rugla saman

whereas og although – Whereas ber saman tvær ólíkar staðreyndir (andstæða). Although kynnir staðreynd sem gerir hina óvænta (tilslökun). Ef þú notar whereas um óvænta niðurstöðu hljómar það rangt: segðu Although the weather was bad, we enjoyed the trip. Sjá B1-26.

Tom likes jazz, whereas Ella prefers rock.
Tom hefur gaman af djassi, en Ella vill frekar rokk.
bara ólík
Although Tom likes jazz, he's never been to a jazz club.
Þótt Tom hafi gaman af djassi hefur hann aldrei farið á djassklúbb.
óvænt

however (tengiorð) og however + lýsingarorð – Sem tengiorð fær however kommu á eftir sér. Sem tilslökunarorð kemur lýsingarorð eða atviksorð strax á eftir því.

The plan is good. However, it's expensive.
Áætlunin er góð. Hún er hins vegar dýr.
tengiorð + komma
However good the plan is, it's too expensive.
Hversu góð sem áætlunin er, þá er hún of dýr.
„hversu góð sem“

while (tími) og while (andstæða)

While I was cooking, the phone rang.
Á meðan ég var að elda hringdi síminn.
tími: „á meðan“
While Lisbon is hilly, Amsterdam is completely flat.
Lissabon er hæðótt, en Amsterdam er alveg flöt.
samanburður

Lýsingarorð + as + setning – Tired as she was, she finished the report er skylt, áherslumikið mynstur sem er kennt í C1-06.

Stafsetning og framburður

  • nevertheless og nonetheless eru skrifuð í einu orði. Áherslan er á síðasta atkvæðinu: /ˌnevəðəˈles/ (UK), /ˌnevərðəˈles/ (US); /ˌnʌnðəˈles/. Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði – hér rís röddin fyrst í lokin.
  • Góðu fréttirnar: /ð/ í miðjunni er íslenska hljóðið ð. Í nonetheless er /ʌ/ í fyrsta atkvæðinu: stutt og opið, ekki o.
  • whereas /weərˈæz/ (UK), /werˈæz/ (US): eitt orð, áherslan á seinna atkvæðinu. /w/ er ekki v: settu stút á varirnar. /æ/ er ekki íslenska æ (sem er [ai]); opnaðu munninn vel eins og fyrir a, en með tunguna fram. /z/ í lokin er raddað – íslenskan hefur ekkert /z/, svo láttu raddböndin titra.
  • Gerðu stutta þögn á eftir Nevertheless, / Even so, / That said, – komma í riti, þögn í tali.
  • Í Much as I like him er áherslan á much og like. Í much er /ʌ/, ekki u.

Gullna reglan

Notaðu whereas / while til að sýna að tveir hlutir eru ólíkir. Notaðu nevertheless, even so, that said, much as, no matter how, however + lýsingarorð, still og yet þegar eitthvað er satt þrátt fyrir það sem þú varst að segja. Og mundu: still kemur á undan aðalsögninni, ekki á eftir henni eins og „samt“, og á undan nevertheless á milli tveggja setninga er punktur eða semíkomma, ekki komma.

Æfingar

A. Form

Umorðaðu setningarnar eða tengdu þær saman eins og sagt er.

  1. Umorðaðu með much as: Although I really love chocolate, I'm trying to eat less of it.
  2. Umorðaðu með however: It doesn't matter how hard I try — I can't remember her name.
  3. Umorðaðu með no matter: It doesn't matter what people say — I'm going to follow my dream.
  4. Tengdu saman með whereas: My brother loves football. I can't stand it.
  5. Umorðaðu með still: It was expensive, but we bought it anyway.
  6. Tengdu saman með nevertheless: The test was hard. Most students passed.

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Veldu rétta svarið: My dad loves jazz, … my mum prefers pop.
  2. Veldu rétta svarið: The test was hard. …, I think I passed.
  3. Veldu rétta svarið: No matter … you choose, I'll support you.
  4. Veldu rétta svarið: The hotel was cheap; …, it was very clean.
  5. Hvað merkir while í setningunni "While I understand your point, I can't agree"? …

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. Much as I enjoy parties, but I'm staying home tonight.
  2. No matter how I am busy, I always call my mum on Sundays.
  3. However I try hard, I can't understand this.
  4. She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í umsögninni. Notaðu whereas, that said, much as, however og still (hvert orð einu sinni).

Hotel review: The Harbour Inn
The rooms at the Harbour Inn are small, 16 the views are spectacular. The restaurant is overpriced. 17, the desserts are amazing. 18 we loved the staff, we found the noise from the bar hard to bear. 19 early you go to bed, you'll hear the music until midnight. The noise was bad, but we 20 had a great time.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku.

  1. Berðu þig saman við einhvern sem þú þekkir og notaðu whereas eða while.
  2. Skrifaðu setningu með much as eða no matter how um ákvörðun sem þú hefur tekið.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. B1-26 Although, despite og however á ensku: að tjá andstæðu
    … the rain, the match went ahead.
  2. B1-26 Although, despite og however á ensku: að tjá andstæðu
    She went to work … she felt ill.
  3. B2-22 Subject-verb agreement: news is, police are – samræmi frumlags og sagnar á ensku
    Neither the manager nor the staff … happy.
  4. B2-21 As if, as though, suppose og it's time á ensku: ímyndaðar aðstæður
    It's high time we (leave).
Svör

A. Form

  1. Much as I love chocolate, I'm trying to eat less of it.
  2. However hard I try, I can't remember her name. / I can't remember her name, however hard I try.
  3. No matter what people say, I'm going to follow my dream. / I'm going to follow my dream, no matter what people say.
  4. My brother loves football, whereas I can't stand it. / Whereas my brother loves football, I can't stand it.
  5. It was expensive, but we still bought it. / It was expensive. We still bought it.
  6. The test was hard. Nevertheless, most students passed. / The test was hard; nevertheless, most students passed. / The test was hard. Most students nevertheless passed. / The test was hard. Most students passed nevertheless.

B. Merking

  1. whereas
  2. Even so
  3. what
  4. nevertheless
  5. although

C. Finndu villuna

  1. Much as I enjoy parties, I'm staying home tonight.
  2. No matter how busy I am, I always call my mum on Sundays.
  3. However hard I try, I can't understand this.
  4. ✓ She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.

D. Í samhengi

  1. whereas
  2. That said
  3. Much as
  4. However
  5. still

E. Spreyttu þig

  1. My sister is very organised, whereas I'm always losing things.
  2. Much as I loved my old job, I needed a change.

F. Blönduð upprifjun

  1. Despite
  2. although
  3. were
  4. left
Android appLærðu á ferðinni Google Play