Whereas, nevertheless, much as: andstæður og tilslökun á ensku
Whereas, Nevertheless, Much As: Advanced Contrast
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu borið saman tvo hluti með whereas / while, bætt við óvæntri hugsun með nevertheless, nonetheless, even so, all the same og that said, og tjáð tilslökun með much as, no matter how / what, however + lýsingarorði, still og yet.
Aðalatriðið
Á B1-stigi lærðirðu although, despite og however B1-26. Nú er kominn tími til að greina á milli tveggja ólíkra verka sem þessi orð vinna.
Andstæða (contrast) setur tvær staðreyndir hlið við hlið til að sýna að þær eru ólíkar: My sister loves the city, whereas I prefer the countryside. Ekkert kemur á óvart – hlutirnir eru bara ólíkir.
Tilslökun (concession) viðurkennir eina staðreynd og segir svo eitthvað óvænt þrátt fyrir hana: It was expensive. Nevertheless, we bought it. Þú viðurkennir fyrri hugsunina – og heldur samt áfram.
Hugsaðu þér vog. Andstæðan setur tvö lóð á vogarskálarnar og ber þau saman. Tilslökunin leggur eitt lóð á borðið og segir svo: „Þrátt fyrir þetta vegur hin hliðin þyngra.“
Orðin í þessari kennslustund gera bæði verkin nákvæmari, allt frá formlegum tengiorðum í ritmáli til hlýlegra orðasambanda í tali eins og Much as I love him…
Íslenska og enska
Á íslensku vinnum við sömu tvö verkin. Andstæðu tjáum við með „en“, „á meðan“ og „hins vegar“ („ég hins vegar…“), og tilslökun með „þó að / þótt“, „samt“, „engu að síður“, „samt sem áður“ og „þrátt fyrir það“. Á ensku eru whereas / while fyrir andstæður; fyrir tilslökun eru annars vegar nevertheless, even so, that said, sem hefja nýja setningu, og hins vegar much as, no matter how, however + lýsingarorð, sem hefja aukasetningu.
Góðu fréttirnar: „hversu þreyttur sem þú ert“ er byggt eins og however tired you are – lýsingarorðið stendur strax á eftir „hversu“, eins og á eftir however. Á ensku er bara ekkert „sem“. Munurinn sem skiptir mestu er staða „samt“. Á íslensku kemur „samt“ á eftir sögninni: „Við skemmtum okkur samt vel.“ Enska still kemur á undan aðalsögninni: We still had a great time. Og á eftir „engu að síður“ eða „samt“ fremst í setningu kemur íslenska sögnin í annað sæti („Engu að síður náðu flestir“), en á eftir Nevertheless, eða Even so, heldur enskan venjulegri orðaröð: frumlagið fyrst, svo sögnin.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Bróðir minn er mjög mikill íþróttamaður, en ég vil frekar lesa bók. | My brother is very sporty, whereas I'd rather read a book. | samanburður: „en“, „á meðan“ → whereas / while |
| Prófið var mjög erfitt. Engu að síður náðu flestir. | The exam was extremely difficult. Nevertheless, most students passed. | ný setning + komma; sjá B2-27 |
| Þótt ég elski vinnuna mína mikið þarf ég frí. | Much as I love my job, I need a break. | „þótt … mikið“ → Much as; ekkert but í seinni hlutanum |
| Hversu mikið sem ég reyni kemst ég ekki á fætur fyrir sjö. | No matter how hard I try, I can't get up before seven. | „hversu … sem“ → no matter how / however; ekkert „sem“ á ensku |
| Hversu þreytt sem þú ert skaltu alltaf þrífa af þér farðann. | However tired you are, always take your make-up off before bed. | lýsingarorðið strax á eftir however – hér er þetta eins |
| Hún er milljónamæringur, en samt býr hún í pínulítilli íbúð. | She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat. | „en samt“ → yet |
| Miðarnir voru dýrir. Við skemmtum okkur samt konunglega. | The tickets were expensive. We still had a great time. | „samt“ á eftir sögninni, still á undan aðalsögninni |
Í stuttu máli: „en / á meðan“ í samanburði er whereas / while, „engu að síður / samt sem áður“ er nevertheless / even so / still, „þótt … mikið“ er Much as, og „hversu … sem“ er no matter how / however án „sem“.
Form
| Orð | Tengir | Staða / greinarmerki | Dæmi |
|---|---|---|---|
| whereas / while | tvær setningar (andstæða) | fremst eða í miðju; komma oftast á undan whereas | I'm an early bird, whereas my partner works best at night. |
| while (= although) | tvær setningar (tilslökun) | oftast fremst | While I agree with you, I think we should wait. |
| nevertheless / nonetheless | tvær málsgreinar (tilslökun) | fremst í seinni málsgreininni + komma, eða á eftir semíkommu; líka í miðju eða aftast | It was risky. Nevertheless, they went ahead. |
| even so / all the same / that said | tvær málsgreinar (tilslökun, meira talmál) | fremst í seinni málsgreininni + komma (all the same líka aftast) | The hotel was basic. Even so, we loved it. |
| much as + setning | aukasetning + aðalsetning | fremst; komma á eftir aukasetningunni | Much as I like him, I don't trust him. |
| no matter how / what / who / where + setning | aukasetning + aðalsetning | fremst eða aftast | No matter what you do, don't press that button. |
| however + lýsingarorð / atviksorð + frumlag + sögn | aukasetning + aðalsetning | fremst eða aftast | However hard I try, I can't remember her name. |
| still | inni í aðalsetningunni | í miðju: á undan aðalsögninni, á eftir be | It was raining. We still went for a walk. |
| yet | tvær setningar eða málsgreinar | eins og but, örlítið formlegra og meira óvænt | The plan was simple, yet it worked. |
Notkun
1Whereas / while: beinn samanburður
Notaðu whereas eða while þegar þú berð saman tvær ólíkar staðreyndir. Whereas er örlítið formlegra og hefur bara þetta eina hlutverk. While getur líka merkt „á meðan“ (tími) eða „þótt“, svo samhengið skiptir máli. Á íslensku segjum við „en“, „á meðan“ eða „hins vegar“.
2While sem tilslökun
Fremst í setningu merkir while oft það sama og although: það viðurkennir eina hugsun áður en önnur kemur fram. Þetta er mikið notað í rökræðum og þegar maður er kurteislega ósammála. Á íslensku er það „þótt“ eða „þó að“.
3Nevertheless, nonetheless, even so, all the same, that said
Þessi orð tengja tvær málsgreinar (eða tvær setningar með semíkommu). Sú seinni segir eitthvað sem kemur á óvart miðað við þá fyrri. Nevertheless / nonetheless eru formleg. Even so og all the same eru hlutlaus eða óformleg. That said kynnir andstæða hugsun eftir það sem þú varst að segja – eins og íslenska „að því sögðu“ eða „samt“. Formlegri orð eins og conversely og admittedly eru í C1-12 og C1-13.
4Much as: tilslökun með tilfinningum
Much as + setning merkir „þótt … mjög mikið“. Það er notað með sögnum sem lýsa tilfinningum, eins og like, love, want, admire, enjoy, respect. Það hljómar fágað og kemur oft á undan ákvörðun sem veldur vonbrigðum. Á íslensku segjum við „þótt mér þyki … vænt um“ eða „þótt ég … mikið“; á ensku nægir Much as fremst.
5No matter how / what / who; however + lýsingarorð
No matter + spurnarorð merkir „það skiptir ekki máli hvernig / hvað / hver…“ – á íslensku „sama hvað“, „hvað sem“, „hver sem“. However + lýsingarorð / atviksorð + frumlag + sögn merkir „hversu … sem“. Aðalsetningin sýnir að niðurstaðan breytist ekki. Á eftir báðum kemur orðaröð venjulegrar fullyrðingar, ekki spurningar. Íslenska „hversu … sem“ heldur lýsingarorðinu hjá „hversu“ eins og enskan – en enskan sleppir „sem“.
6Still og yet sem andstæðuorð
Still sýnir að eitthvað er satt þrátt fyrir það sem var sagt; það kemur inn í miðja setninguna (á undan aðalsögninni, á eftir be eða fyrstu hjálparsögninni B1-33). Á íslensku segjum við „samt“ eða „samt sem áður“ – og „samt“ kemur á eftir sögninni. Yet virkar eins og but, en hljómar meira óvænt og örlítið formlegra – eins og „en samt“.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „…finnur samt fyrir…“ → still á eftir sögninni. Á íslensku kemur „samt“ á eftir persónubeygðu sögninni: „Hún finnur samt fyrir myrkrinu“, „Hann keyrir samt sjálfur.“ Ef orðaröðin fylgir með yfir á ensku lendir still á eftir aðalsögninni. Á ensku kemur still á undan aðalsögninni (en á eftir be og fyrstu hjálparsögninni).
2. „Engu að síður ákváðum við…“ → Even so, decided we…. Á íslensku kemur sögnin í annað sæti, líka á eftir tengiorði fremst í setningu: „Engu að síður ákváðum við að fara“, „Að því sögðu býður hann upp á…“. Á ensku breyta nevertheless, even so og that said fremst ekki orðaröðinni: á eftir kommunni kemur frumlagið og svo sögnin.
3. „á meðan“ í samanburði → during. Á íslensku notum við „á meðan“ bæði um tíma og í samanburði: „Amma borðar harðfisk á hverjum degi, á meðan frændsystkini mín vilja ekki sjá hann.“ „Á meðan“ minnir á during, en during er forsetning og getur ekki staðið á undan heilli setningu. Í samanburði notarðu whereas eða while.
Ekki rugla saman
whereas og although – Whereas ber saman tvær ólíkar staðreyndir (andstæða). Although kynnir staðreynd sem gerir hina óvænta (tilslökun). Ef þú notar whereas um óvænta niðurstöðu hljómar það rangt: segðu Although the weather was bad, we enjoyed the trip. Sjá B1-26.
however (tengiorð) og however + lýsingarorð – Sem tengiorð fær however kommu á eftir sér. Sem tilslökunarorð kemur lýsingarorð eða atviksorð strax á eftir því.
while (tími) og while (andstæða)
Lýsingarorð + as + setning – Tired as she was, she finished the report er skylt, áherslumikið mynstur sem er kennt í C1-06.
Stafsetning og framburður
- nevertheless og nonetheless eru skrifuð í einu orði. Áherslan er á síðasta atkvæðinu: /ˌnevəðəˈles/ (UK), /ˌnevərðəˈles/ (US); /ˌnʌnðəˈles/. Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði – hér rís röddin fyrst í lokin.
- Góðu fréttirnar: /ð/ í miðjunni er íslenska hljóðið ð. Í nonetheless er /ʌ/ í fyrsta atkvæðinu: stutt og opið, ekki o.
- whereas /weərˈæz/ (UK), /werˈæz/ (US): eitt orð, áherslan á seinna atkvæðinu. /w/ er ekki v: settu stút á varirnar. /æ/ er ekki íslenska æ (sem er [ai]); opnaðu munninn vel eins og fyrir a, en með tunguna fram. /z/ í lokin er raddað – íslenskan hefur ekkert /z/, svo láttu raddböndin titra.
- Gerðu stutta þögn á eftir Nevertheless, / Even so, / That said, – komma í riti, þögn í tali.
- Í Much as I like him er áherslan á much og like. Í much er /ʌ/, ekki u.
Gullna reglan
Notaðu whereas / while til að sýna að tveir hlutir eru ólíkir. Notaðu nevertheless, even so, that said, much as, no matter how, however + lýsingarorð, still og yet þegar eitthvað er satt þrátt fyrir það sem þú varst að segja. Og mundu: still kemur á undan aðalsögninni, ekki á eftir henni eins og „samt“, og á undan nevertheless á milli tveggja setninga er punktur eða semíkomma, ekki komma.
Æfingar
A. Form
Umorðaðu setningarnar eða tengdu þær saman eins og sagt er.
-
Umorðaðu með much as: Although I really love chocolate, I'm trying to eat less of it.
-
Umorðaðu með however: It doesn't matter how hard I try — I can't remember her name.
-
Umorðaðu með no matter: It doesn't matter what people say — I'm going to follow my dream.
-
Tengdu saman með whereas: My brother loves football. I can't stand it.
-
Umorðaðu með still: It was expensive, but we bought it anyway.
-
Tengdu saman með nevertheless: The test was hard. Most students passed.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: My dad loves jazz, … my mum prefers pop.
-
Veldu rétta svarið: The test was hard. …, I think I passed.
-
Veldu rétta svarið: No matter … you choose, I'll support you.
-
Veldu rétta svarið: The hotel was cheap; …, it was very clean.
-
Hvað merkir while í setningunni "While I understand your point, I can't agree"? …
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
Much as I enjoy parties, but I'm staying home tonight.
-
No matter how I am busy, I always call my mum on Sundays.mum (UK), mom (US)
-
However I try hard, I can't understand this.
-
She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í umsögninni. Notaðu whereas, that said, much as, however og still (hvert orð einu sinni).
The rooms at the Harbour Inn are small, 16 the views are spectacular. The restaurant is overpriced. 17, the desserts are amazing. 18 we loved the staff, we found the noise from the bar hard to bear. 19 early you go to bed, you'll hear the music until midnight. The noise was bad, but we 20 had a great time.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Berðu þig saman við einhvern sem þú þekkir og notaðu whereas eða while.
-
Skrifaðu setningu með much as eða no matter how um ákvörðun sem þú hefur tekið.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B1-26 Although, despite og however á ensku: að tjá andstæðu … the rain, the match went ahead.
-
B1-26 Although, despite og however á ensku: að tjá andstæðu She went to work … she felt ill.
-
B2-22 Subject-verb agreement: news is, police are – samræmi frumlags og sagnar á ensku Neither the manager nor the staff … happy.
-
B2-21 As if, as though, suppose og it's time á ensku: ímyndaðar aðstæður It's high time we (leave).
Svör
A. Form
- Much as I love chocolate, I'm trying to eat less of it.
- However hard I try, I can't remember her name. / I can't remember her name, however hard I try.
- No matter what people say, I'm going to follow my dream. / I'm going to follow my dream, no matter what people say.
- My brother loves football, whereas I can't stand it. / Whereas my brother loves football, I can't stand it.
- It was expensive, but we still bought it. / It was expensive. We still bought it.
- The test was hard. Nevertheless, most students passed. / The test was hard; nevertheless, most students passed. / The test was hard. Most students nevertheless passed. / The test was hard. Most students passed nevertheless.
B. Merking
- whereas
- Even so
- what
- nevertheless
- although
C. Finndu villuna
- Much as I enjoy parties, I'm staying home tonight.
- No matter how busy I am, I always call my mum on Sundays.
- However hard I try, I can't understand this.
- ✓ She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.
D. Í samhengi
- whereas
- That said
- Much as
- However
- still
E. Spreyttu þig
- My sister is very organised, whereas I'm always losing things.
- Much as I loved my old job, I needed a change.
F. Blönduð upprifjun
- Despite
- although
- were
- left
