Both, either, neither, all, none, each, every: „ორივე“, „არცერთი“ და „ყველა“ ინგლისურად
Both, Either, Neither, All, None, Each, Every
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ილაპარაკოთ ორ საგანზე (both, either, neither) და სამ ან მეტზე (all, none, no), აირჩიოთ each ან every, სწორად გამოიყენოთ all day / every day / the whole day და all და both წინადადებაში სწორ ადგილას დასვათ.
მთავარი იდეა
ეს სიტყვები ერთდროულად ორ კითხვას პასუხობს: რამდენად დიდია ჯგუფი? და ჯგუფის რამდენი წევრი შედის?
წარმოიდგინეთ უჯრების პატარა ცხრილი: თითო უჯრა ჯგუფის თითო წევრისთვის, თითოეულში კი – ნიშანი ✓ ან ✗.
ორწევრიან ჯგუფში: both = ✓✓; either = ორიდან ერთ-ერთი, მნიშვნელობა არ აქვს, რომელი; neither = ✗✗.
სამ- ან მეტწევრიან ჯგუფში: all = ✓✓✓; none ან no = ✗✗✗.
Each და every ორივე ყველა უჯრას ნიშნავს, მაგრამ ცხრილს სხვადასხვანაირად უყურებს. Each უჯრებს თითო-თითოდ გაივლის: ეს, და ეს, და ეს. Every ყველა უჯრას ერთად უყურებს და ამბობს: გამონაკლისის გარეშე. ამიტომაა, რომ each ორწევრიან ჯგუფთანაც მუშაობს, every-ს კი უფრო დიდი ჯგუფი სჭირდება.
ქართული და ინგლისური
ქართულს აქ მოხერხებული სიტყვები აქვს: ორივე = both, ყველა = all და every, ყოველი = every, თითო = each (განაწილებით), არცერთი = neither და none, არც… არც… = neither… nor. ზოგი ზუსტად ემთხვევა: „ორივე“ = both, „ყოველდღე“ = every day, „მთელი დღე“ = all day / the whole day – აქ ერთნაირია.
განსხვავებები ორ ადგილასაა. პირველი – რიცხვი. ქართულად „ორივე“-ს და „ყველა“-ს მხოლობითი მოსდევს: „ორივე ოთახი“, „ყველა ოთახს აქვს აივანი“. ინგლისურად both და all მრავლობითს მოითხოვს (both rooms, all the rooms have), მხოლობითი კი მხოლოდ each და every-ს სჭირდება (every room has). მეორე – უარყოფა. ქართულად ორმაგი უარყოფა აუცილებელია: „არცერთი არ მოვიდა“, „არც ნინოს და არც მე არ გვახსოვდა“. ინგლისური neither, none და no უკვე უარყოფითია, ამიტომ ზმნა დადებითი უნდა იყოს: Neither of them came.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ორივე მშობელი მასწავლებელია. | Both my parents are teachers. | ქართულად მხოლობითი; ინგლისურად both + მრავლობითი |
| ყველა ოთახს აქვს აივანი. | All the rooms have a balcony. / Every room has a balcony. | „ყველა“ + მხოლობითი → all + მრავლობითი ან every + მხოლობითი |
| არცერთი არ მოვიდა. | Neither of them came. | ქართულად ორმაგი უარყოფა; ინგლისურად ზმნა დადებითია |
| არც ნინოს, არც მე არ გვახსოვდა. | Neither Nino nor I remembered. | „არც… არც… არ“ → neither… nor + დადებითი ზმნა |
| ჩემი ძმები ორივე საზღვარგარეთ ცხოვრობენ. | My brothers both live abroad. | აქ ერთნაირია: „ორივე“ ქვემდებარის შემდეგ, ზმნის წინ = both ზმნის წინ |
| ყოველდღე ავტობუსით დავდივარ. | I take the bus every day. | აქ ერთნაირია: ყოველი = every |
| მთელი დღე წვიმდა. | It rained all day. / … the whole day. | აქ ერთნაირია: „მთელი დღე“ = all day / the whole day |
მოკლედ: „ორივე“ → both + მრავლობითი; „ყველა“ → all + მრავლობითი ან every + მხოლობითი; „არცერთი… არ“, „არც… არც… არ“ → neither / none / neither… nor + დადებითი ზმნა.
ფორმა
ორი საგანი
| სიტყვა | მნიშვნელობა | + არსებითი სახელი | + of + the / my / these… + მრავლობითი | + of + ნაცვალსახელი |
|---|---|---|---|---|
| both | ორივე | both sides (მრავლობითი) | both (of) the sides | both of us |
| either | ერთი ან მეორე | either side (მხოლობითი) | either of the sides | either of them |
| neither | არც ერთი და არც მეორე | neither side (მხოლობითი) | neither of the sides | neither of you |
წყვილები
| სქემა | მაგალითი |
|---|---|
| both… and… | Both Ana and Leo speak Greek. |
| either… or… | You can pay either by card or in cash. |
| neither… nor… | Neither the bus nor the train was on time. |
სამი ან მეტი
| სიტყვა | + არსებითი სახელი | + of + the / my… + არსებითი სახელი | მაგალითი |
|---|---|---|---|
| all | all students / all food (ზოგადად) | all (of) the students | All (of) the rooms have Wi-Fi. |
| no | no seats / no time | — | There are no seats left. |
| none | — | none of the seats | None of the seats are / is free. |
Each და every
| სიტყვა | ჯგუფის ზომა | + არსებითი სახელი | + of |
|---|---|---|---|
| each | ორი ან მეტი | each student (მხოლობითი) | each of the students |
| every | სამი ან მეტი | every student (მხოლობითი) | every one of the students |
Each და every მხოლობით არსებით სახელსა და მხოლობით ზმნას იღებს: Every room has a balcony.
all / every / whole დროსთან
| ფრაზა | მნიშვნელობა |
|---|---|
| all day / all week | მთელი დღე / კვირა (ერთი პერიოდი) |
| the whole day / the whole week | მთელი დღე / კვირა (ერთი პერიოდი) |
| every day / every week | ყოველდღე / ყოველკვირა, ისევ და ისევ |
all და both-ის ადგილი ქვემდებარის შემდეგ
| ზმნა | ადგილი | მაგალითი |
|---|---|---|
| მთავარი ზმნა | მის წინ | We all like pizza. / They both work here. |
| be | მის შემდეგ | They are both doctors. / We were all tired. |
| დამხმარე ან მოდალური ზმნა | პირველის შემდეგ | You have all passed. / We can both come. |
| ნაცვალსახელი დამატების შემდეგ | მის შემდეგ | I love them both. / I've invited them all. |
გამოყენება
1Both, either, neither – ორი საგანი
Both მრავლობით არსებით სახელსა და მრავლობით ზმნას იღებს. Either და neither მხოლობით არსებით სახელს იღებს. Neither უკვე უარყოფითია, ამიტომ მის შემდეგ ზმნა დადებითია.
2Both… and, either… or, neither… nor
ეს წყვილები ორ სიტყვას ან ფრაზას აკავშირებს. Neither… nor ცოტა ფორმალურია; მეტყველებაში not… or უფრო ხშირია. ქართულად: „როგორც…, ისე…“ / „ან… ან…“ / „არც… არც…“.
3All, no, none – სამი ან მეტი
All ყველა წევრს მოიცავს. All + მრავლობითი ან უთვლადი არსებითი სახელი (the-ს გარეშე) ზოგად საგნებზე ლაპარაკობს; all (of) the – კონკრეტულ ჯგუფზე. ნულისთვის გამოიყენეთ no + არსებითი სახელი ან none of + the / my… + არსებითი სახელი. None მარტოც დგება. ნაცვალსახელთან of გჭირდებათ: all of us, none of them.
4Each თუ every
Each წევრებს თითო-თითოდ უყურებს და ორთანაც შესაძლებელია. Every მთელ ჯგუფს უყურებს, გამონაკლისის გარეშე, და სამი ან მეტი სჭირდება. ხშირად ორივე შესაძლებელია და განსხვავება მცირეა. ქართულად: „თითოეული“ და „ყოველი / ყველა“.
5All day, every day, the whole day
All day და the whole day ერთ სრულ პერიოდს ნიშნავს. Every day ნიშნავს ისევ და ისევ, დღიდან დღემდე. Whole თვლად არსებით სახელთან მხოლობითში დგას; უთვლადთან all გამოიყენეთ. ქართულად: „მთელი დღე“ და „ყოველდღე“.
6all და both-ის ადგილი
All და both შეიძლება ქვემდებარის შემდეგ, წინადადების შუაში დადგეს: მთავარი ზმნის წინ, be-ს შემდეგ ან პირველი დამხმარე ზმნის შემდეგ. ასევე შეიძლება დამატება-ნაცვალსახელის შემდეგ დადგეს.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „ორივე საძინებელი“ → both + მხოლობითი. ქართულად „ორივე“-ს მხოლობითი მოსდევს და ზმნაც მხოლობითშია: „ორივე საძინებელი პატარაა“. ინგლისურად both ყოველთვის მრავლობითს იღებს – არსებით სახელშიც და ზმნაშიც.
2. „ყველა ოთახს აქვს“ → all + მხოლობითი. ქართული „ყველა“ მხოლობითს იღებს და ინგლისურ all-საც და every-საც ფარავს. ინგლისურად აირჩიეთ: all + მრავლობითი ან every + მხოლობითი.
3. „არცერთმა არ გააღო“ → none… didn't. ქართულად ორმაგი უარყოფა აუცილებელია: „სამი გასაღები ვცადეთ, მაგრამ კარი არცერთმა არ გააღო“. ინგლისური none უკვე უარყოფითია – ზმნა დადებითი უნდა იყოს.
4. „არც… არც… არ“ → neither… nor… didn't. ქართულად „არც“-ს შემდეგაც ზმნას „არ“ ემატება. ინგლისურ neither… nor-ში უარყოფა უკვე არის, ამიტომ ზმნა დადებითია.
არ აგერიოთ
every day თუ all day – რამდენად ხშირად და რამდენ ხანს. ქართულადაც განსხვავდება: „ყოველდღე“ და „მთელი დღე“.
either (ორიდან ერთი) თუ either (= „არც“, უარყოფაში) – უარყოფითი წინადადების ბოლოს either ნიშნავს „არც“. იხ. A2-32.
neither თუ none – Neither ორისთვისაა; none – სამი ან მეტისთვის. ქართულად ორივე „არცერთი“-ა.
not all თუ none – Not all = ზოგი კი, ზოგი არა (✓✗✓). None = არცერთი (✗✗✗).
ზმნის შეთანხმება neither… nor-თან, none of-თან და each-თან იხ. B2-22; few, a few, most of და სხვა რაოდენობის სიტყვები – B2-19.
მართლწერა და გამოთქმა
- either-ს ორი მიღებული გამოთქმა აქვს: /ˈaɪðə/ ან /ˈiːðə/ (UK); აშშ-ში უფრო ხშირია /ˈiːðɚ/. neither ასევეა: /ˈnaɪðə/ ან /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðɚ/ (US). /ð/ ქართულში არ არის: ენის წვერი კბილებს შორის, ხმა ჩართული – ნუ იტყვით დ-ს ან ზ-ს.
- both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): th აქ ხმის გარეშეა, როგორც think-ში. /θ/ ქართულში არ არის: ენის წვერი კბილებს შორის, მხოლოდ ჰაერი – ნუ იტყვით თ-ს ან ს-ს.
- whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) ისევე ჟღერს, როგორც hole; w არ წარმოითქმის. h მსუბუქი ქართული ჰ-ია, არა ხ. ბოლოს l „მუქია“.
- none /nʌn/ ისევე ჟღერს, როგორც nun, და ერითმება one-ს. ნუ წაიკითხავთ ისე, როგორც იწერება.
- every one (ორი სიტყვა) = თითოეული ადამიანი ან საგანი; everyone (ერთი სიტყვა) = ყველა, ყოველი ადამიანი.
ოქროს წესი
ორისთვის: both (✓✓), either (ორიდან ერთი), neither (✗✗). სამი ან მეტისთვის: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = თითო-თითოდ (ორი ან მეტი); every = ყველა ერთად, გამონაკლისის გარეშე (სამი ან მეტი). Neither, none და no უკვე უარყოფითია, ამიტომ ზმნა დადებითი დატოვეთ – ქართული „არ“-ის გარეშე.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით სწორი სიტყვა ან სწორ ადგილას დასვით all / both.
-
I've got two bikes, but ___ of them works. …
-
___ my parents are from Lisbon. …
-
___ of the five candidates passed the test. …
-
There are ___ buses after midnight. …
-
სწორ ადგილას დასვით all: The children were tired.
-
სწორ ადგილას დასვით both: My sisters have moved to Canada.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი სიტყვა.
-
You can sit in ___ chair — this one or that one. …
-
She checks her phone ___ five minutes. …
-
There were two doors, with a guard at ___ door. …
-
I was ill and stayed in bed ___. …
-
Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
Neither of us didn't know the answer.
-
Every children in the class got a prize.
-
I've been to every one of her concerts.
-
We have spent the whole money.
D. კონტექსტში
შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები. სიტყვები: both, either, neither, all, whole, each, every
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ ორი წინადადება თქვენი ოჯახის ორ წევრზე both-ით და neither-ით.
-
დაწერეთ თქვენს კვირაზე ერთი წინადადება every day-ით და ერთი – all day-ით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: „რაღაც“, „ვინმე“, „არავინ“ ინგლისურად I didn't see ___ at the station. …
-
A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: „მეც“ და „არც მე“ ინგლისურად "I don't eat meat." " do I."
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: „ბევრი“ და „ცოტა“ ინგლისურად There isn't ___ milk left. …
პასუხები
A. ფორმა
- neither
- Both
- None
- no
- The children were all tired. / All the children were tired. / All of the children were tired.
- My sisters have both moved to Canada. / Both my sisters have moved to Canada. / Both of my sisters have moved to Canada.
B. მნიშვნელობა
- either
- every
- each
- the whole day
- not all
C. იპოვეთ შეცდომა
- Neither of us knew the answer.
- Every child in the class got a prize. / All the children in the class got a prize. / All of the children in the class got a prize. / Every one of the children in the class got a prize. / Each child in the class got a prize.
- ✓ I've been to every one of her concerts.
- We have spent all the money. / We have spent all of the money.
D. კონტექსტში
- Either
- whole
- both
- neither
- both
- each / every
E. თქვენი ჯერი
- My parents both love gardening. Neither of them can cook very well.
- I check my emails every day. On Sunday I stayed at home all day.
F. შერეული გამეორება
- anybody / anyone
- Neither / Nor
- much
