Slowingoგრამატიკა
B1 32 / 39

Both, either, neither, all, none, each, every: „ორივე“, „არცერთი“ და „ყველა“ ინგლისურად

Both, Either, Neither, All, None, Each, Every

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ილაპარაკოთ ორ საგანზე (both, either, neither) და სამ ან მეტზე (all, none, no), აირჩიოთ each ან every, სწორად გამოიყენოთ all day / every day / the whole day და all და both წინადადებაში სწორ ადგილას დასვათ.

მთავარი იდეა

ეს სიტყვები ერთდროულად ორ კითხვას პასუხობს: რამდენად დიდია ჯგუფი? და ჯგუფის რამდენი წევრი შედის?

წარმოიდგინეთ უჯრების პატარა ცხრილი: თითო უჯრა ჯგუფის თითო წევრისთვის, თითოეულში კი – ნიშანი ✓ ან ✗.

ორწევრიან ჯგუფში: both = ✓✓; either = ორიდან ერთ-ერთი, მნიშვნელობა არ აქვს, რომელი; neither = ✗✗.

სამ- ან მეტწევრიან ჯგუფში: all = ✓✓✓; none ან no = ✗✗✗.

Each და every ორივე ყველა უჯრას ნიშნავს, მაგრამ ცხრილს სხვადასხვანაირად უყურებს. Each უჯრებს თითო-თითოდ გაივლის: ეს, და ეს, და ეს. Every ყველა უჯრას ერთად უყურებს და ამბობს: გამონაკლისის გარეშე. ამიტომაა, რომ each ორწევრიან ჯგუფთანაც მუშაობს, every-ს კი უფრო დიდი ჯგუფი სჭირდება.

ქართული და ინგლისური

ქართულს აქ მოხერხებული სიტყვები აქვს: ორივე = both, ყველა = all და every, ყოველი = every, თითო = each (განაწილებით), არცერთი = neither და none, არც… არც… = neither… nor. ზოგი ზუსტად ემთხვევა: „ორივე“ = both, „ყოველდღე“ = every day, „მთელი დღე“ = all day / the whole day – აქ ერთნაირია.

განსხვავებები ორ ადგილასაა. პირველი – რიცხვი. ქართულად „ორივე“-ს და „ყველა“-ს მხოლობითი მოსდევს: „ორივე ოთახი“, „ყველა ოთახს აქვს აივანი“. ინგლისურად both და all მრავლობითს მოითხოვს (both rooms, all the rooms have), მხოლობითი კი მხოლოდ each და every-ს სჭირდება (every room has). მეორე – უარყოფა. ქართულად ორმაგი უარყოფა აუცილებელია: „არცერთი არ მოვიდა“, „არც ნინოს და არც მე არ გვახსოვდა“. ინგლისური neither, none და no უკვე უარყოფითია, ამიტომ ზმნა დადებითი უნდა იყოს: Neither of them came.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ორივე მშობელი მასწავლებელია.Both my parents are teachers.ქართულად მხოლობითი; ინგლისურად both + მრავლობითი
ყველა ოთახს აქვს აივანი.All the rooms have a balcony. / Every room has a balcony.„ყველა“ + მხოლობითი → all + მრავლობითი ან every + მხოლობითი
არცერთი არ მოვიდა.Neither of them came.ქართულად ორმაგი უარყოფა; ინგლისურად ზმნა დადებითია
არც ნინოს, არც მე არ გვახსოვდა.Neither Nino nor I remembered.„არც… არც… არ“ → neither… nor + დადებითი ზმნა
ჩემი ძმები ორივე საზღვარგარეთ ცხოვრობენ.My brothers both live abroad.აქ ერთნაირია: „ორივე“ ქვემდებარის შემდეგ, ზმნის წინ = both ზმნის წინ
ყოველდღე ავტობუსით დავდივარ.I take the bus every day.აქ ერთნაირია: ყოველი = every
მთელი დღე წვიმდა.It rained all day. / … the whole day.აქ ერთნაირია: „მთელი დღე“ = all day / the whole day

მოკლედ: „ორივე“ → both + მრავლობითი; „ყველა“ → all + მრავლობითი ან every + მხოლობითი; „არცერთი… არ“, „არც… არც… არ“ → neither / none / neither… nor + დადებითი ზმნა.

ფორმა

ორი საგანი

სიტყვამნიშვნელობა+ არსებითი სახელი+ of + the / my / these… + მრავლობითი+ of + ნაცვალსახელი
bothორივეboth sides (მრავლობითი)both (of) the sidesboth of us
eitherერთი ან მეორეeither side (მხოლობითი)either of the sideseither of them
neitherარც ერთი და არც მეორეneither side (მხოლობითი)neither of the sidesneither of you

წყვილები

სქემამაგალითი
both… and…Both Ana and Leo speak Greek.
either… or…You can pay either by card or in cash.
neither… nor…Neither the bus nor the train was on time.

სამი ან მეტი

სიტყვა+ არსებითი სახელი+ of + the / my… + არსებითი სახელიმაგალითი
allall students / all food (ზოგადად)all (of) the studentsAll (of) the rooms have Wi-Fi.
nono seats / no time—There are no seats left.
none—none of the seatsNone of the seats are / is free.

Each და every

სიტყვაჯგუფის ზომა+ არსებითი სახელი+ of
eachორი ან მეტიeach student (მხოლობითი)each of the students
everyსამი ან მეტიevery student (მხოლობითი)every one of the students

Each და every მხოლობით არსებით სახელსა და მხოლობით ზმნას იღებს: Every room has a balcony.

all / every / whole დროსთან

ფრაზამნიშვნელობა
all day / all weekმთელი დღე / კვირა (ერთი პერიოდი)
the whole day / the whole weekმთელი დღე / კვირა (ერთი პერიოდი)
every day / every weekყოველდღე / ყოველკვირა, ისევ და ისევ

all და both-ის ადგილი ქვემდებარის შემდეგ

ზმნაადგილიმაგალითი
მთავარი ზმნამის წინWe all like pizza. / They both work here.
beმის შემდეგThey are both doctors. / We were all tired.
დამხმარე ან მოდალური ზმნაპირველის შემდეგYou have all passed. / We can both come.
ნაცვალსახელი დამატების შემდეგმის შემდეგI love them both. / I've invited them all.

გამოყენება

1Both, either, neither – ორი საგანი

Both მრავლობით არსებით სახელსა და მრავლობით ზმნას იღებს. Either და neither მხოლობით არსებით სახელს იღებს. Neither უკვე უარყოფითია, ამიტომ მის შემდეგ ზმნა დადებითია.

Both my parents are teachers.
ორივე მშობელი მასწავლებელი მყავს.
ქართულად „მშობელი“ მხოლობითშია; ინგლისურად both + parents + are
You can park on either side of the street.
მანქანის გაჩერება ქუჩის ნებისმიერ მხარეს შეგიძლიათ.
either + მხოლობითი: ორიდან რომელიც გინდათ
Neither option is perfect, but we have to choose one.
არცერთი ვარიანტი არ არის იდეალური, მაგრამ ერთ-ერთი უნდა ავირჩიოთ.
ქართულად „არცერთი… არ“; ინგლისურად neither + is, უარყოფის გარეშე
"Tea or coffee?" "Either is fine, thanks."
„ჩაი თუ ყავა?“ „ორივე კარგია, გმადლობთ.“
either = რომელიც იქნება; ქართულად ბუნებრივად „ორივე“ ითქმის
Neither of my brothers lives nearby.
არცერთი ჩემი ძმა ახლოს არ ცხოვრობს.
ასევე: live (არაფორმალური); ინგლისურად not არ დგას

2Both… and, either… or, neither… nor

ეს წყვილები ორ სიტყვას ან ფრაზას აკავშირებს. Neither… nor ცოტა ფორმალურია; მეტყველებაში not… or უფრო ხშირია. ქართულად: „როგორც…, ისე…“ / „ან… ან…“ / „არც… არც…“.

The course is both challenging and fun.
კურსი როგორც რთულია, ისე სახალისო.
both… and
We can either eat out or order a pizza.
ან გარეთ ვივახშმოთ, ან პიცა შევუკვეთოთ.
„ან… ან…“ → either… or
Neither my sister nor I could remember the address.
არც ჩემს დას და არც მე არ გვახსოვდა მისამართი.
„არც… არც… არ“ → neither… nor + დადებითი ზმნა
I didn't call or text him.
არც დავურეკე და არც მივწერე.
არაფორმალური ალტერნატივა neither… nor-ისთვის

3All, no, none – სამი ან მეტი

All ყველა წევრს მოიცავს. All + მრავლობითი ან უთვლადი არსებითი სახელი (the-ს გარეშე) ზოგად საგნებზე ლაპარაკობს; all (of) the – კონკრეტულ ჯგუფზე. ნულისთვის გამოიყენეთ no + არსებითი სახელი ან none of + the / my… + არსებითი სახელი. None მარტოც დგება. ნაცვალსახელთან of გჭირდებათ: all of us, none of them.

All children need love and attention.
ყველა ბავშვს სჭირდება სიყვარული და ყურადღება.
ზოგადად; „ყველა ბავშვს“ → all children, მრავლობითი
All of the tickets were sold in an hour.
ყველა ბილეთი ერთ საათში გაიყიდა.
კონკრეტული ბილეთები: all of the
There's no milk in the fridge.
მაცივარში რძე არ არის.
no + არსებითი სახელი; ზმნა დადებითია (is)
None of my friends were at the party.
წვეულებაზე ჩემი არცერთი მეგობარი არ იყო.
ასევე: was (უფრო ფორმალური); ინგლისურად not არ დგას
"How many emails did you get?" "None."
„რამდენი წერილი მიიღე?“ „არცერთი.“
none მარტო
All of us were surprised by the news.
ამ ამბავმა ყველა გაგვაოცა.
ასევე: We were all surprised

4Each თუ every

Each წევრებს თითო-თითოდ უყურებს და ორთანაც შესაძლებელია. Every მთელ ჯგუფს უყურებს, გამონაკლისის გარეშე, და სამი ან მეტი სჭირდება. ხშირად ორივე შესაძლებელია და განსხვავება მცირეა. ქართულად: „თითოეული“ და „ყოველი / ყველა“.

The teacher spoke to each student individually.
მასწავლებელი თითოეულ მოსწავლეს ცალ-ცალკე დაელაპარაკა.
თითო-თითოდ → each
She had a bag in each hand.
ორივე ხელში თითო ჩანთა ეჭირა.
ორი ხელი: each, არა every
Every seat in the theatre was taken.
თეატრში ყველა ადგილი დაკავებული იყო.
„ყველა ადგილი“ → every seat + was; US: theater
Each of the rooms has its own bathroom.
თითოეულ ოთახს თავისი სააბაზანო აქვს.
each of + მრავლობითი, ზმნა მხოლობითში
I've read every one of her novels.
მისი ყველა რომანი წამიკითხავს.
every one of, არა every of
The tickets cost twenty euros each.
ბილეთები თითო ოც ევრო ღირს.
რიცხვის შემდეგ each = თითო

5All day, every day, the whole day

All day და the whole day ერთ სრულ პერიოდს ნიშნავს. Every day ნიშნავს ისევ და ისევ, დღიდან დღემდე. Whole თვლად არსებით სახელთან მხოლობითში დგას; უთვლადთან all გამოიყენეთ. ქართულად: „მთელი დღე“ და „ყოველდღე“.

It rained all day on Saturday.
შაბათს მთელი დღე წვიმდა.
„მთელი დღე“ → all day, the-ს გარეშე
I spent the whole weekend painting the kitchen.
მთელი შაბათ-კვირა სამზარეულოს ღებვას მოვანდომე.
the whole + მხოლობითი
I take the bus to work every day.
სამსახურში ყოველდღე ავტობუსით დავდივარ.
„ყოველდღე“ → every day
They spent all the money on a new car.
მთელი ფული ახალ მანქანაში დახარჯეს.
„მთელი ფული“ → all the money; money უთვლადია, the whole money არა

6all და both-ის ადგილი

All და both შეიძლება ქვემდებარის შემდეგ, წინადადების შუაში დადგეს: მთავარი ზმნის წინ, be-ს შემდეგ ან პირველი დამხმარე ზმნის შემდეგ. ასევე შეიძლება დამატება-ნაცვალსახელის შემდეგ დადგეს.

My brothers both live abroad.
ჩემი ძმები ორივე საზღვარგარეთ ცხოვრობენ.
მთავარი ზმნის წინ
We're all really proud of you.
ყველანი ძალიან ვამაყობთ შენით.
be-ს შემდეგ
The guests have all gone home.
სტუმრები ყველანი შინ წავიდნენ.
პირველი დამხმარე ზმნის (have) შემდეგ
You can both stay for dinner.
ორივეს შეგიძლიათ ვახშმად დარჩეთ.
მოდალური ზმნის შემდეგ
I've met them both.
ორივეს შევხვედრივარ.
ნაცვალსახელი დამატების შემდეგ

ხშირი შეცდომები

❌Neither of them didn't come.
✅Neither of them came.
neither უკვე უარყოფითია.
❌Both of the option are good.
✅Both of the options are good.
both + მრავლობითი.
❌Every students have a laptop.
✅Every student has a laptop.
every + მხოლობითი არსებითი სახელი + მხოლობითი ზმნა.
❌Every of the rooms is clean.
✅Every one of the rooms is clean.
every of არასოდეს. ასევე სწორია: Each of the rooms is clean.
❌The guests have gone all home.
✅The guests have all gone home.
all პირველი დამხმარე ზმნის შემდეგ, მთავარი ზმნის წინ დგას.
❌She held a cup in every hand.
✅She held a cup in each hand.
ორწევრიანი ჯგუფი: each და არა every.
❌I worked the all day.
✅I worked all day.
all day, მაგრამ the whole day.
❌None people came.
✅None of the people came.
არსებითი სახელის წინ: no ან none of the. ასევე სწორია: Nobody came.
⚠️Both of them didn't come.
✅Neither of them came.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ უჩვეულოა; ✗✗-ისთვის ბუნებრივი არჩევანია neither.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ორივე საძინებელი“ → both + მხოლობითი. ქართულად „ორივე“-ს მხოლობითი მოსდევს და ზმნაც მხოლობითშია: „ორივე საძინებელი პატარაა“. ინგლისურად both ყოველთვის მრავლობითს იღებს – არსებით სახელშიც და ზმნაშიც.

❌Both bedroom in our flat is small.
✅Both bedrooms in our flat are small.
both + მრავლობითი + are

2. „ყველა ოთახს აქვს“ → all + მხოლობითი. ქართული „ყველა“ მხოლობითს იღებს და ინგლისურ all-საც და every-საც ფარავს. ინგლისურად აირჩიეთ: all + მრავლობითი ან every + მხოლობითი.

❌All room in this hotel has a sea view.
✅All the rooms in this hotel have a sea view. ან Every room in this hotel has a sea view.
all + მრავლობითი ან every + მხოლობითი

3. „არცერთმა არ გააღო“ → none… didn't. ქართულად ორმაგი უარყოფა აუცილებელია: „სამი გასაღები ვცადეთ, მაგრამ კარი არცერთმა არ გააღო“. ინგლისური none უკვე უარყოფითია – ზმნა დადებითი უნდა იყოს.

❌We tried three different keys, but none of them didn't open the door.
✅We tried three different keys, but none of them opened the door.
none + დადებითი ზმნა

4. „არც… არც… არ“ → neither… nor… didn't. ქართულად „არც“-ს შემდეგაც ზმნას „არ“ ემატება. ინგლისურ neither… nor-ში უარყოფა უკვე არის, ამიტომ ზმნა დადებითია.

❌After the storm, neither the metro nor the buses weren't running.
✅After the storm, neither the metro nor the buses were running.
neither… nor + დადებითი ზმნა

არ აგერიოთ

every day თუ all day – რამდენად ხშირად და რამდენ ხანს. ქართულადაც განსხვავდება: „ყოველდღე“ და „მთელი დღე“.

I go running every day.
ყოველდღე დავრბივარ.
ისევ და ისევ
I was in meetings all day.
მთელი დღე შეხვედრებზე ვიყავი.
სრული დღე

either (ორიდან ერთი) თუ either (= „არც“, უარყოფაში) – უარყოფითი წინადადების ბოლოს either ნიშნავს „არც“. იხ. A2-32.

You can choose either colour.
ორი ფერიდან რომელიც გინდა, ის აირჩიე.
ორიდან ერთი; US: color
I don't like it either.
არც მე მომწონს.
„არც მე“ → either ბოლოს

neither თუ none – Neither ორისთვისაა; none – სამი ან მეტისთვის. ქართულად ორივე „არცერთი“-ა.

I have two sisters. Neither of them drinks coffee.
ორი და მყავს. არცერთი ყავას არ სვამს.
ორი → neither
I have five cousins. None of them live near me.
ხუთი ბიძაშვილი მყავს. არცერთი ჩემთან ახლოს არ ცხოვრობს.
ხუთი → none

not all თუ none – Not all = ზოგი კი, ზოგი არა (✓✗✓). None = არცერთი (✗✗✗).

Not all of my friends like football.
ფეხბურთი ჩემს ყველა მეგობარს როდი უყვარს.
ზოგს უყვარს
None of my friends like football.
არცერთ ჩემს მეგობარს არ უყვარს ფეხბურთი.
არცერთს

ზმნის შეთანხმება neither… nor-თან, none of-თან და each-თან იხ. B2-22; few, a few, most of და სხვა რაოდენობის სიტყვები – B2-19.

მართლწერა და გამოთქმა

  • either-ს ორი მიღებული გამოთქმა აქვს: /ˈaɪðə/ ან /ˈiːðə/ (UK); აშშ-ში უფრო ხშირია /ˈiːðɚ/. neither ასევეა: /ˈnaɪðə/ ან /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðɚ/ (US). /ð/ ქართულში არ არის: ენის წვერი კბილებს შორის, ხმა ჩართული – ნუ იტყვით დ-ს ან ზ-ს.
  • both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): th აქ ხმის გარეშეა, როგორც think-ში. /θ/ ქართულში არ არის: ენის წვერი კბილებს შორის, მხოლოდ ჰაერი – ნუ იტყვით თ-ს ან ს-ს.
  • whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) ისევე ჟღერს, როგორც hole; w არ წარმოითქმის. h მსუბუქი ქართული ჰ-ია, არა ხ. ბოლოს l „მუქია“.
  • none /nʌn/ ისევე ჟღერს, როგორც nun, და ერითმება one-ს. ნუ წაიკითხავთ ისე, როგორც იწერება.
  • every one (ორი სიტყვა) = თითოეული ადამიანი ან საგანი; everyone (ერთი სიტყვა) = ყველა, ყოველი ადამიანი.

ოქროს წესი

ორისთვის: both (✓✓), either (ორიდან ერთი), neither (✗✗). სამი ან მეტისთვის: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = თითო-თითოდ (ორი ან მეტი); every = ყველა ერთად, გამონაკლისის გარეშე (სამი ან მეტი). Neither, none და no უკვე უარყოფითია, ამიტომ ზმნა დადებითი დატოვეთ – ქართული „არ“-ის გარეშე.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ჩასვით სწორი სიტყვა ან სწორ ადგილას დასვით all / both.

  1. I've got two bikes, but ___ of them works. …
  2. ___ my parents are from Lisbon. …
  3. ___ of the five candidates passed the test. …
  4. There are ___ buses after midnight. …
  5. სწორ ადგილას დასვით all: The children were tired.
  6. სწორ ადგილას დასვით both: My sisters have moved to Canada.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი სიტყვა.

  1. You can sit in ___ chair — this one or that one. …
  2. She checks her phone ___ five minutes. …
  3. There were two doors, with a guard at ___ door. …
  4. I was ill and stayed in bed ___. …
  5. Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. Neither of us didn't know the answer.
  2. Every children in the class got a prize.
  3. I've been to every one of her concerts.
  4. We have spent the whole money.

D. კონტექსტში

შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები. სიტყვები: both, either, neither, all, whole, each, every

Planning a weekend
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ ორი წინადადება თქვენი ოჯახის ორ წევრზე both-ით და neither-ით.
  2. დაწერეთ თქვენს კვირაზე ერთი წინადადება every day-ით და ერთი – all day-ით.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: „რაღაც“, „ვინმე“, „არავინ“ ინგლისურად
    I didn't see ___ at the station. …
  2. A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: „მეც“ და „არც მე“ ინგლისურად
    "I don't eat meat." " do I."
  3. A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: „ბევრი“ და „ცოტა“ ინგლისურად
    There isn't ___ milk left. …
პასუხები

A. ფორმა

  1. neither
  2. Both
  3. None
  4. no
  5. The children were all tired. / All the children were tired. / All of the children were tired.
  6. My sisters have both moved to Canada. / Both my sisters have moved to Canada. / Both of my sisters have moved to Canada.

B. მნიშვნელობა

  1. either
  2. every
  3. each
  4. the whole day
  5. not all

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. Neither of us knew the answer.
  2. Every child in the class got a prize. / All the children in the class got a prize. / All of the children in the class got a prize. / Every one of the children in the class got a prize. / Each child in the class got a prize.
  3. ✓ I've been to every one of her concerts.
  4. We have spent all the money. / We have spent all of the money.

D. კონტექსტში

  1. Either
  2. whole
  3. both
  4. neither
  5. both
  6. each / every

E. თქვენი ჯერი

  1. My parents both love gardening. Neither of them can cook very well.
  2. I check my emails every day. On Sunday I stayed at home all day.

F. შერეული გამეორება

  1. anybody / anyone
  2. Neither / Nor
  3. much
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play