Ingliz tilida sonlar: yosh, narx va telefon raqamini aytish (How old? How much?) oʻzbekcha
Numbers, Ages, Prices and Phone Numbers
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz 0 dan 1 000 000 gacha sonlarni ayta olasiz, thirteen va thirty farqini eshita olasiz, kimdir necha yoshda ekanini soʻray va ayta olasiz, narxni soʻray va ayta olasiz hamda telefon raqamingizni ayta olasiz.
Asosiy gʻoya
Inglizcha sonlar gʻishtlardan quriladi. Bir nechta kichik gʻisht bor (one dan nineteen gacha), oʻnliklar bor (twenty, thirty, forty…) va uchta katta gʻisht: hundred, thousand va million. Sonni eng katta gʻishtdan boshlab, eng kichigigacha qurasiz: 3,406 = three thousand + four hundred + and six.
Sondan keyin katta gʻishtlar oʻzgarmaydi: hundred, thousand va million ga -s qoʻshilmaydi: two hundred, five thousand. Bu yerda oʻzbek tili sizga yordam beradi: biz ham «ikki yuz», «besh ming» deymiz, «ikki yuzlar» demaymiz.
Baʼzi sonlar boshqacha aytiladi. Narx koʻpincha ikki boʻlakda aytiladi: £4.50 = four fifty. Telefon raqami odatda raqamma-raqam aytiladi: oh seven seven…. Oʻnli kasrda point soʻzi ishlatiladi: 1.5 = one point five. Eʼtibor bering: ingliz tilida kasr nuqta bilan yoziladi, vergul bilan emas.
Va bitta kichik tovush katta farq qiladi: thirteen va thirty. Soʻz oxiriga quloq soling: uzun -teen yoki qisqa -ty. Doʻkonda bu 13 bilan 30 orasidagi farq!
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbek tilida sondan keyin ot birlikda qoladi va koʻpincha -ta qoʻshiladi: «uchta chipta». Ingliz tilida esa birdan katta sondan keyin ot koʻplikda keladi: three tickets. Lekin hundred / thousand ning oʻzi, xuddi «yuz / ming» kabi, oʻzgarmaydi. Yosh va narx haqidagi savollar ham boshqacha quriladi.
| Oʻzbekcha | Inglizcha | Farqi |
|---|---|---|
| uchta chipta | three tickets | oʻzbekchada -ta va birlik; inglizchada sondan keyin ot -s oladi |
| ikki yuz kishi | two hundred people | yuz ham, hundred ham oʻzgarmaydi; bu yerda tillar bir xil |
| yuzlab odam | hundreds of people | -lab = hundreds of (aniq son emas, «juda koʻp») |
| Necha yoshdasiz? — 25 yoshdaman. | How old are you? — I'm 25. | oʻzbekchada «necha yosh»; inglizchada how old + be, javobda be + son |
| Bu qancha turadi? | How much is this? | oʻzbekchada feʼl (turadi); inglizchada be |
| 1,5 (bir butun oʻndan besh) | 1.5 (one point five) | oʻzbekchada kasr vergul bilan; inglizchada nuqta bilan, «point» deb aytiladi |
| 25 000 | 25,000 | oʻzbekchada minglar boʻsh oraliq bilan ajratiladi; inglizchada vergul bilan |
| 90 123 45 67 (toʻqson, bir yuz yigirma uch…) | nine oh, one two three… | oʻzbekchada raqamlar guruhlab aytiladi; inglizchada raqamma-raqam |
Tuzilish
0–20
| 0 zero | 1 one | 2 two | 3 three |
| 4 four | 5 five | 6 six | 7 seven |
| 8 eight | 9 nine | 10 ten | 11 eleven |
| 12 twelve | 13 thirteen | 14 fourteen | 15 fifteen |
| 16 sixteen | 17 seventeen | 18 eighteen | 19 nineteen |
-teen va -ty
| -teen | -ty |
|---|---|
| 13 thirteen | 30 thirty |
| 14 fourteen | 40 forty (u yoʻq) |
| 15 fifteen | 50 fifty |
| 16 sixteen | 60 sixty |
| 17 seventeen | 70 seventy |
| 18 eighteen | 80 eighty |
| 19 nineteen | 90 ninety |
- 21–99: oʻnlik + defis + birlik: twenty-one, forty-five, ninety-nine.
Katta sonlar
| Son | UK | US |
|---|---|---|
| 100 | a hundred / one hundred | a hundred / one hundred |
| 105 | a hundred and five | a hundred and five / a hundred five |
| 350 | three hundred and fifty | three hundred fifty / three hundred and fifty |
| 1,000 | a thousand / one thousand | a thousand / one thousand |
| 2,500 | two thousand five hundred | two thousand five hundred |
| 3,406 | three thousand four hundred and six | three thousand four hundred six |
| 1,000,000 | a million / one million | a million / one million |
- Sondan keyin -s qoʻshilmaydi: two hundred, ten thousand, three million. Lekin hundreds of / thousands of + ot = juda koʻp, aniq son emas (oʻzbekchadagi «yuzlab», «minglab»).
- and (UK): and ni oxirgi qismdan (oʻnlik va birlikdan) oldin qoʻying: two hundred and five, one thousand and twenty. thousand va hundred orasiga qoʻyilmaydi: one thousand five hundred. Amerika ingliz tilida and koʻpincha tushib qoladi.
- Katta sonlar odatda vergul bilan yoziladi: 1,000, 25,000. Oʻnli kasrda nuqta: 1.5.
Yosh va narx
| Savol | Javob |
|---|---|
| How old are you? | I'm twenty-four. / I'm twenty-four years old. |
| How old is she? | She's eight. |
| How much is this bag? | It's thirty pounds. |
| How much are these shoes? | They're fifty dollars. |
Narxni aytish
| Yozilishi | Toʻliq | Qisqa (kundalik) |
|---|---|---|
| £4.50 | four pounds fifty | four fifty |
| $2.99 | two dollars (and) ninety-nine (cents) | two ninety-nine |
| €12.00 | twelve euros | twelve |
| 80p | eighty pence | eighty p (UK, norasmiy) |
Yarim, chorak, oʻnli kasr va foiz
| Yozilishi | Aytilishi |
|---|---|
| ½ / 2½ | a half, half / two and a half |
| ¼ | a quarter |
| 1.5 / 2.75 | one point five / two point seven five |
| 20% | twenty percent (UK da: per cent ham) |
Qoʻllanish
1Kichik sonlar va -teen / -ty
13–19 sonlari -teen bilan, 20–90 oʻnliklari -ty bilan tugaydi. Oxirini aniq ayting.
2Katta sonlar
Eng katta gʻishtdan boshlang. Sondan keyin -s qoʻshilmaydi.
3Yosh
How old…? bilan soʻrang. be + son yoki be + son + years old bilan javob bering. Hech qachon have ishlatmang (A1-02 ga qarang).
4Narx
Bitta narsa uchun How much is…?, ikki va undan koʻp narsa uchun How much are…? deb soʻrang. It's… yoki They're… bilan javob bering. Kundalik nutqda pounds, dollars, pence va cents koʻpincha tushib qoladi.
5Telefon raqamlari
Har bir raqamni alohida, kichik guruhlarda ayting, guruhlar orasida qisqa toʻxtang. 0 odatda oh deb aytiladi (zero ham boʻladi, ayniqsa Amerikada). Britaniyada bir xil ikki raqam yonma-yon kelsa, koʻpincha double deyiladi: 44 = double four.
6About va around
Son aniq boʻlmasa, undan oldin about yoki around qoʻying. Maʼnosi bir xil: «taxminan», «-cha».
7Yarim, chorak, oʻnli kasr va foiz
½ ni a half yoki half, ¼ ni a quarter deb ayting. Butun sondan keyin and a half deng. Oʻnli kasrda point va keyin har bir raqamni ayting. Foizda son + percent.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. Sondan keyin ot birlikda qoladi. Oʻzbekchada «beshta olma», «uchta chipta» deymiz: son bor, demak, koʻplik qoʻshimchasi kerak emas. Ingliz tilida esa birdan katta sondan keyin ot koʻplikda boʻladi. (hundred va thousand bundan mustasno: ular sondan keyin oʻzgarmaydi.)
2. «Necha yosh» → How many years? Oʻzbekchada «Bobongiz necha yoshda?» deymiz. Soʻzma-soʻz tarjima qilsangiz, How many years…? chiqadi. Inglizchada yosh har doim How old…? bilan soʻraladi.
3. «Bu qancha?» → How much it is? Oʻzbekchada soʻroq soʻzidan keyin tartib oʻzgarmaydi: «Bu qancha turadi?» Ingliz tilida esa how much dan keyin darhol be, keyin ega keladi.
4. Kasr vergul bilan yoziladi. Oʻzbekchada «2,5 kilometr» deb vergul bilan yozamiz va «ikki butun oʻndan besh» deymiz. Ingliz tilida vergul minglarni ajratadi (2,500 = ikki ming besh yuz), kasr esa nuqta bilan yoziladi va point deb oʻqiladi. Vergul qoʻysangiz, oʻquvchi butunlay boshqa sonni koʻradi.
5. Telefon raqami guruhlab aytiladi. Oʻzbekistonda raqamni koʻpincha ikki-uch xonali sonlar bilan aytamiz: «toʻqson, bir yuz yigirma uch, qirq besh, oltmish yetti». Ingliz tilida esa raqamlar bittadan aytiladi. Guruhlab aytsangiz, xato emas, lekin tinglovchi adashib qolishi mumkin.
Adashtirmang
-teen va -ty — Oxiriga quloq soling. -teen uzun va n tovushi bilan tugaydi; -ty qisqa. Yolgʻiz aytilganda thirteen da urgʻu oxirida, thirty da boshida boʻladi (Imlo va talaffuz qismiga qarang).
two hundred va hundreds of — Aniq sondan keyin hundred ga -s ham, of ham qoʻshilmaydi. Son boʻlmasa, hundreds of «juda koʻp» degani.
How old…? va How much…? — How old yoshni soʻraydi; How much narxni soʻraydi.
Imlo va talaffuz
- Imlo tuzoqlari: four → fourteen, lekin forty (u yoʻq); five → fifteen, fifty; eight → eighteen (bitta t), eighty; nine → nineteen, ninety (e saqlanadi).
- 21–99 ni defis bilan yozing: thirty-two, sixty-seven.
- Yozuvda: inglizcha 25,000 da vergul minglarni ajratadi (oʻzbekchada «25 000»), 1.5 da esa nuqta kasrni ajratadi (oʻzbekchada «1,5»).
- thirteen /ˌθɜːˈtiːn/ (UK), /ˌθɝːˈtiːn/ (US): oxirida uzun «teen». thirty /ˈθɜːti/ (UK), /ˈθɝːti/ (US): oxirida qisqa unli. Amerikada thirty, forty dagi t koʻpincha yumshoq d ga oʻxshab eshitiladi.
- Oʻzbek tilida urgʻu odatda oxirgi boʻgʻinga tushadi. Bu thirTEEN da yordam beradi, lekin THIRty, FORty, FIFty da xalaqit beradi: urgʻuni oxiriga qoʻysangiz, thirty ham thirteen ga oʻxshab qoladi. -ty sonlarda urgʻuni birinchi boʻgʻinga qoʻying, oxirini qisqa va kuchsiz ayting.
- Sanaganda (thirteen, fourteen, fifteen) yoki sondan keyin ot kelganda (thirteen people) -teen sonlarining urgʻusi koʻpincha boshiga koʻchadi. Shunda eng ishonchli belgi soʻz oxiri: n bilan tugaydigan uzun «teen» yoki qisqa «ty».
- th /θ/ tovushi oʻzbek tilida yoʻq: til uchini tishlar orasiga sal chiqarib, ovozsiz havo chiqaring. thirty ni «s» yoki «t» bilan boshlamang.
- thirty, thirteen dagi /ɜː/ oʻzbek tilida yoʻq: lablar yumaloqlanmaydi va choʻzilmaydi, til oʻrtada turadi, unli uzun.
- Katta sonlardagi and kuchsiz: two hundred and five da and qisqa «n» ga oʻxshab eshitiladi.
- hundred /ˈhʌndrəd/, urgʻu birinchi boʻgʻinda; thousand /ˈθaʊznd/. Oxiridagi d ni jarangli ayting, t ga aylantirmang.
- percent /pəˈsent/ (UK), /pərˈsent/ (US): urgʻu -cent da. Kasrdan keyin har bir raqamni ayting: 2.75 = two point seven five (seventy-five emas).
Oltin qoida
Sonni eng katta gʻishtdan boshlab quring (thousand, hundred, keyin qolgani). Sondan keyin hundred / thousand / million ga -s qoʻshilmaydi, lekin otga qoʻshiladi: three tickets. Yosh: be + son, savol How old…?. Narx: How much is…? / How much are…? Kasr nuqta bilan: one point five.
Mashqlar
A. Tuzilish
Sonlarni soʻz bilan yozing yoki toʻldiring.
-
Soʻz bilan yozing (UK): 350
-
Soʻz bilan yozing: 47
-
Soʻz bilan yozing: 2,000
-
Soʻz bilan yozing: 1,500
-
Narxni soʻz bilan yozing: £7.20
-
Narxni soʻz bilan yozing: $3.99
-
Britaniya telefon raqamini soʻz bilan yozing: 01632 448
-
"How old your children?" "They're six and nine."
B. Maʼno
Toʻgʻri javobni tanlang.
-
Dugonangiz 13 yoshda. Toʻgʻri javobni tanlang: She's ….
-
Toʻgʻri javobni tanlang: How much … the tickets?
-
Toʻgʻri javobni tanlang: … people are here.
-
Aniq narxni bilmaysiz. Toʻgʻri javobni tanlang: It's … ten euros.
-
Narxni bilmoqchisiz. Toʻgʻri javobni tanlang: … is this lamp?
-
2.5 qanday aytiladi? …
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
Three thousands people are here.
-
The ticket is fourty dollars.
-
I'm twenty years.
-
How much is these apples?
-
Hundreds of people are at the station.
D. Kontekstda
Suhbatni toʻldiring.
Customer: Excuse me, how much 20 this bag?
Seller: It's 21 (£25).
Customer: And how much 22 these sunglasses?
Seller: 23 (they + be) twelve fifty.
Customer: Twelve or twenty?
Seller: Twelve! And here's my number for the shop: oh one six one, four nine six, 24 (77) two one.
E. Sizning navbatingiz
Oʻzingiz va atrofingiz haqida ingliz tilida yozing.
-
Necha yoshda ekaningizni va oilangizdagi ikki kishi necha yoshda ekanini yozing.mum (UK), mom (US)
-
Yoningizdagi ikkita narsaning narxini soʻz bilan yozing.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A1-03 To Be: inkor, savol va qisqa javoblar (isn't, aren't, Are you…?) oʻzbekcha "Is your sister eighteen?" "Yes, ."
-
A1-02 To Be (am, is, are) oʻzbekcha: qachon va qanday ishlatiladi — misollar va mashqlar Toʻgʻrilang: I have twenty-five years.
-
A1-03 To Be: inkor, savol va qisqa javoblar (isn't, aren't, Are you…?) oʻzbekcha Soʻzlarni toʻgʻri tartibda joylashtiring: old / your / how / is / brother
Javoblar
A. Tuzilish
- three hundred and fifty
- forty-seven
- two thousand
- one thousand five hundred / a thousand five hundred / fifteen hundred
- seven pounds twenty / seven pounds twenty pence / seven twenty
- three dollars ninety-nine / three dollars and ninety-nine / three dollars ninety-nine cents / three dollars and ninety-nine cents / three ninety-nine
- oh one six three two, double four eight / oh one six three two, four four eight / zero one six three two, double four eight / zero one six three two, four four eight
- are
B. Maʼno
- thirteen
- are
- Two hundred
- about
- How much
- two point five
C. Xatoni toping
- Three thousand people are here. / Thousands of people are here.
- The ticket is forty dollars.
- I'm twenty. / I'm twenty years old. / I am twenty. / I am twenty years old.
- How much are these apples?
- ✓ Hundreds of people are at the station.
D. Kontekstda
- is
- twenty-five pounds / twenty-five
- are
- They're / They are
- double seven / seven seven
E. Sizning navbatingiz
- I'm thirty-two. My brother is twenty-eight, and my mum is about sixty.
- My coffee is three pounds twenty. My headphones are about fifty dollars.
F. Aralash takrorlash
- she is
- I'm twenty-five. / I am twenty-five. / I'm twenty-five years old. / I am twenty-five years old.
- How old is your brother?
