Get, become, go или turn? Како се кажува „стана“ на англиски
Get, Become, Go, Turn: Changing States
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да опишете промена – кога некој или нешто станува поинакво – со get, become, go, turn и grow и ќе ги препознавате главните значења на get: „добива“, „купува“, „стигнува“, „станува“ и „сфаќа“.
Главна идеја
Помислете на камелеон. Сега е зелен: тоа е состојба, а за состојба го користиме be – It's green. Една минута подоцна станува кафеав. Сега ни треба глагол за промена: It's turning brown. It's getting darker.
Англискиот има неколку глаголи за промена и секој има свој карактер. Get е секојдневниот збор што оди речиси насекаде: get tired, get dark, get married. Become значи исто, но звучи поформално, и само тој оди со именка: become a doctor. Go е за промени што ви се случуваат, често на полошо: go grey, go wrong, go bad. Turn е за бои и родендени: turn red, turn 30. Grow е за бавни промени: grow older.
Значи, прашањето не е само „Дали нешто се промени?“, туку и „Каква промена е тоа и колку формално зборувам?“
Македонски и англиски
Кај нас промената најчесто ја носи еден глагол: „стана“ („стана лут“, „стана доктор“, „стана популарен“, „стана црвен“). Многу промени ги кажуваме и со глагол со „се“: „се стемнува“, „се налути“, „се разболе“, „се изгубивме“, „се облече“, „се омажи“. Англискиот нема еден збор за сето тоа. Изборот зависи од тоа што следува и колку формално зборувате: get + придавка во секојдневниот говор, become + именка или во формален текст, go со неколку утврдени придавки, turn за бои и години.
Добра вест: нашето „стана“ + именка („стана лекарка“, „станавме пријатели“) е токму become + именка. Но „стана лут“ во разговор е got angry, а „стана црвен“ е went red. Многу наши глаголи со „се“ на англиски се get + минат партицип или придавка: „се изгубивме“ – we got lost, „се облечи“ – get dressed, „се омажи“ – she got married. Тука „се“ не станува myself или herself. А „се стемнува“ нема збор што одговара на англиското it, но изјавната реченица на англиски бара подмет: It's getting dark.
И уште две работи. Годините кај нас ги „имаме“ („Дедо ќе има 80 години“), а на англиски за родендени се користи turn + број: He turns 80. Нашето „добив“, „земи“, „стигнав“ и „не ја фатив шегата“ на англиски често се истиот глагол get.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Се стемнува. | It's getting dark. | глагол со „се“ → get + придавка; подметот it е задолжителен |
| Таа стана лекарка на 26 години. | She became a doctor at the age of 26. | „стана“ + именка → become – тука е исто |
| Немој да се налутиш. | Don't get angry. | чувство → get, не go |
| Поцрвене кога таа му се насмевна. | He went red when she smiled at him. | боја на лицето → go + придавка |
| Баба ми ќе наполни 90 години. | My grandmother turns 90 next week. | години → turn + број, без to и без years |
| Лисјата пожолтуваат во октомври. | The leaves turn yellow in October. | боја во природата → turn |
| Се изгубивме во стариот град. | We got lost in the old town. | „се“ → get + минат партицип, не lost ourselves |
| Се венчаа во јуни. | They got married in June. | настан → get married (to некого) |
| Во колку часот стигна дома? | What time did you get home? | „стигна“ → get; пред home нема to |
| Не ја фатив шегата. | I don't get the joke. | „сфаќам“ → get (разговорно) |
Накратко: нашето „стана“ и глаголите со „се“ само кажуваат дека нешто се променило; на англиски изберете глагол – get (секојдневно), become (формално и со именка), go (несакана промена со утврдени зборови), turn (боја, години). „Стана доктор“ е became a doctor, „ќе наполни 80“ е turns 80.
Форма
Be (состојба) и глаголи за промена
| Состојба | Промена | Пример |
|---|---|---|
| be + придавка | get / become + придавка | It's dark. → It's getting dark. |
| be + именка | become + именка | She's a lawyer. → She became a lawyer in 2020. |
| be + минат партицип | get + минат партицип | They're married. → They got married last year. |
Кој глагол за промена?
| Глагол | Со што? | Типични зборови | Стил |
|---|---|---|---|
| get | придавка / компаратив / минат партицип | tired, dark, cold, angry, better, worse, married, lost, dressed | секојдневно |
| become | придавка / именка | famous, popular, clear, a doctor, friends | поформално; главниот избор со именка |
| go | придавка (често на полошо, не по свој избор) | grey, bald, red, wrong, bad, quiet, blind, mad | секојдневно |
| turn | боја / години / именка со into | green, red, 40, cold; turn into a… | секојдневно |
| grow | компаратив / некои придавки | older, stronger, more confident; grow tired | бавна промена; малку книжевно |
Главните значења на get
| Значење | Образец | Пример |
|---|---|---|
| добива | get + именка | I got an email from her. |
| купува / зема, донесува | get + именка | Can you get some bread? |
| стигнува | get + место | We got home at midnight. / How do I get to the station? |
| станува | get + придавка / компаратив | It's getting cold. |
| сфаќа (разговорно) | get + именка / it | I don't get it. |
| (правите самите / ви се случува) | get + минат партицип | Get dressed! / We got lost. |
Кога стигнувате некаде, по get стои to: get to work, get to the airport. Но пред home, here, there нема to: get home, get here.
Употреба
1Get + придавка – секојдневни промени
Get + придавка е најчестиот начин да се опише промена во говорот. Со компаратив покажува промена што трае: get better, get worse. Present Continuous (сегашно продолжено време) – It's getting… – опишува промена што се случува сега.
2Become – поформално и со именка
Become значи исто што и get + придавка, но е поформално и почесто во пишан текст. Со именка користете become, не get.
3Go + придавка – промени што ви се случуваат
Go + придавка опишува промена што обично не ја бирате и што често е лоша или трајна: боја на кожата и косата, работи што се расипуваат, нагли промени на расположение или звук. Со go одат само одредени придавки, па учете ги во парови.
4Turn и grow
Turn + боја е често за природата и за семафорот; turn + години е за родендени. Turn into + именка = се претвора во нешто друго. Grow + компаратив опишува бавна, постепена промена.
5Get + минат партицип – dressed, lost, married
Многу готови изрази се get + минат партицип: нешто што си правите самите или нешто што ви се случува – get dressed, get changed, get washed, get lost, get married, get divorced, get stuck. Кај нас тоа често се глаголи со „се“. За пасив со get (He got hired) видете B2-13.
6Другите значења на get
Во говорот get многу често значи и „добива“, „купува“ или „зема“, „стигнува“ и (неформално) „сфаќа“. Во формално писмо често е подобро попрецизен глагол: receive, buy, arrive, understand.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Се омажи за…“, „се ожени со…“ → married with. Кај нас велиме „се ожени со Ана“ или „се омажи за еден Прилепчанец“, па на англиски лесно излегува with. Англискиот вели get married to некого (за состојбата be married to) или само marry некого, без предлог.
2. „Кога имаше десет години“, „наполни десет“ → had ten years. Годините кај нас ги „имаме“ и ги „полниме“: „На денот кога брат ми наполни десет години…“. Од тоа лесно излегува have … years. За родендени англискиот вели turn + број, а за возраст be + број (+ years old).
3. „Стана нервозна“ → became насекаде. Нашето „стана“ е одличен пар за become пред именка („стана лекарка“). Пред придавка за чувство или расположение, во секојдневен говор, англискиот почесто вели get. Became не е погрешно, но во разговор звучи книжевно.
4. „Се изгубивме“ → we lost ourselves. Нашето „се“ лесно станува myself, ourselves: „се изгубивме“ – we lost ourselves. Но за изгубен пат англискиот вели get lost. Lose yourself (in something) значи „се занесува, целосно се препушта“ – на пример во музика или книга.
5. „Зошто толку се замаглува?“ → реченица без it. Кај нас за време и временски промени велиме само „Се замаглува“, „Се разладува“, без збор што одговара на англиското it. Англиската реченица и прашањето бараат подмет, па тука стои it.
Не мешајте
be married и get married – Be married е состојба („во брак се“); get married е настан, денот на свадбата („се венчаа“).
get + придавка и get + именка – Get + придавка значи „станува“. Get + именка значи „добива, купува, зема“ – не „станува нешто“. За нова професија или улога користете become.
get used to – Get used to + именка / -ing форма значи постепено да се навикнете на нешто ново. Тоа го учиме во лекцијата B1-21.
Правопис и изговор
- get – got – got (UK); get – got – gotten (US, во повеќето значења): Prices have got higher (UK) / have gotten higher (US). Во американскиот англиски have got за поседување останува got.
- Во брз говор getting во американскиот англиски често звучи како „gedding“, а во некои британски акценти t речиси исчезнува; get it звучи како „geddit“. Кај нас секој глас се изговара јасно – англискиот брз говор ги спојува.
- got /ɡɒt/ (UK): кратко o, усните малку заокружени. Почетното /ɡ/ во get, got, grow е како нашето „г“ – тука нема тешкотија.
- become – became – become: нагласот е на вториот слог, /bɪˈkʌm/. Кај нас двосложните зборови се нагласуваат на првиот слог, па лесно се вели BE-come. /ʌ/ е кратко и отворено: устата е полуотворена, јазикот опуштен во средина, усните не се заокружени – не е „о“.
- turn /tɜːn/: /ɜː/ го немаме – усните се опуштени, не заокружени, а јазикот е во средина. Англиското r не е трепетливо како нашето „р“.
- married /ˈmærid/ има два слога, не три: -ied не се чита како посебно „-ед“. /æ/: отворете ја устата повеќе отколку за „е“, а јазикот држете го низок и напред.
Златно правило
За состојба користете be. За промена користете get во секојдневниот јазик, become во формален стил и пред именка, go кај многу несакани промени (go grey, go wrong, go bad), turn за бои и години и grow + компаратив за бавни промени. Нашето „стана“ не кажува кој глагол да изберете – „стана доктор“ е became a doctor, „стана лут“ е got angry, а „ќе наполни 80“ е turns 80.
Вежби
A. Форма
Изберете го точниот збор од заградата или напишете ја точната форма на зборот во заградата.
-
It's ___ cold. Close the window. …
-
She ___ a famous writer after her second book. …
-
My grandfather ___ 80 next month. …
-
Something has ___ wrong with my laptop. …
-
Hurry up and get (dress).
-
As children grow (old), they become more independent.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Што значи get тука? "I got a text from my sister." …
-
Што значи get тука? "We got to the hotel at ten." …
-
Изберете ја поформалната можност за извештај: Unemployment … a serious problem.
-
Изберете го точниот одговор: The bananas have … brown.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
They got married with each other in Rome.
-
What time do you usually get to home?
-
My hair is going grey.
-
Take the cake out of the oven before it gets burn.
D. Во контекст
Користете get, go, become или turn во Past Simple.
Yesterday everything 15 wrong. First, I couldn't find my keys, so I 16 dressed in a hurry and ran out. Then the bus 17 stuck in traffic for forty minutes, and I 18 to work late. My boss 19 angry, and I 20 red in front of everyone. In the evening, I 21 home, made a cup of tea and felt better.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Опишете како се чувствувате во различни делови од денот. Користете get + придавка.
-
Напишете две реченици за тоа како се променил вашиот роден крај или некој што го познавате. Користете become, turn into или grow.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B1-21 Used to, be used to, get used to: порано, навикнат сум, се навикнувам на англиски I can't get used to (wake) up so early.
-
B1-24 Споредби на англиски: much better, even better, the more… the better Prices are getting and (high).
-
A1-22 Present Continuous на англиски: I'm working – објаснување и вежби Look outside — it (get) dark.
Одговори
A. Форма
- getting
- became
- turns
- gone
- dressed
- older
B. Значење
- receive
- arrive
- became
- gone / turned
C. Најдете ја грешката
- They got married in Rome. / They married each other in Rome. / They got married to each other in Rome.
- What time do you usually get home?
- ✓ My hair is going grey.
- Take the cake out of the oven before it burns. / Take the cake out of the oven before it gets burnt. / Take the cake out of the oven before it gets burned.
D. Во контекст
- went
- got
- got
- got
- got / became
- went / turned
- got / went
E. Ваш ред е
- I get sleepy after lunch, and I get hungry again at about six.
- My village has turned into a busy little town. My younger brother has become very confident.
F. Мешано повторување
- waking
- higher … higher
- is getting / 's getting
