SlowingoГраматика
B1 31 / 39

Редослед на придавките и сложени придавки на англиски: a lovely old wooden table

Adjective Order and Compound Adjectives

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да ставите две или три придавки пред именката по природен редослед, правилно да користите запирка и and меѓу нив, да користите именка за да опишете друга именка (a coffee cup) и да правите сложени придавки со цртичка (a ten-minute walk, a well-known writer).

Главна идеја

Кога пред именката има неколку придавки, оние што зборуваат англиски ги ставаат по многу определен редослед: a lovely little old wooden house, не a wooden old little lovely house. Повеќето родени говорители никогаш не го учеле ова правило – но веднаш забележуваат кога е прекршено.

Во тоа има логика. Замислете ја именката како срцевина на кромид, а придавките како лушпи околу неа. Колку е лушпата поблиску до срцевината, толку повеќе припаѓа на тоа што е работата. Од што е направена (wooden) и за што служи (a running shoe) е речиси дел од именката, па затоа стојат веднаш до неа. Бојата, обликот и староста се факти, па се малку подалеку. Мислењето (lovely) е само ваша оценка, па тоа е надворешната лушпа, најдалеку од именката.

Сложените придавки работат поинаку: два или повеќе збора се спојуваат со цртичка во една придавка: a five-star hotel. Цртичката вели: „читајте ги овие зборови како една целина“.

Македонски и англиски

Редоследот на придавките кај нас е во голема мера ист: „прекрасна мала стара дрвена куќа“ е a lovely little old wooden house. Тука е исто. И материјалот често го кажуваме со придавка пред именката: „дрвена маса“, „кожна чанта“ – исто како a wooden table, a leather bag. Разликите доаѓаат од други места.

Прво, многу работи кај нас ги кажуваме по именката, со предлог: „чанта од кожа“, „продавница за чевли“, „патики за трчање“. На англиски тоа оди пред именката, без предлог: a leather bag, a shoe shop, running shoes. Бидејќи по „за“ кај нас често стои множина („за чевли“, „за играчки“), лесно се појавува a shoes shop. На англиски првата именка обично е во еднина.

Второ, сложените придавки со број кај нас се еден збор: „десетминутна прошетка“, „двонеделен одмор“, „шестгодишен син“. На англиски бројот и именката во еднина се спојуваат со цртичка: a ten-minute walk, a two-week holiday, a six-year-old son. А годините ги кажуваме со „има“: „Синот има шест години“. На англиски тоа е is six years old, никогаш has six years.

Трето, кај нас пишуваме „црно-бел“ со цртичка, а на англиски меѓу боите стои and: black and white. И придавките за националност кај нас се пишуваат со мала буква („јапонски ресторан“), а на англиски со голема: a Japanese restaurant.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
прекрасен мал стар хотелa lovely little old hotelредослед: мислење, големина, старост – тука е исто
дрвена маса, чанта од кожаa wooden table, a leather bagматеријал пред именката, не from
љубезна, дарежлива личностa kind, generous personпридавки од ист вид: запирка – тука е исто
црно-бела фотографијаa black and white photoкај нас цртичка → меѓу боите and
продавница за чевли, кутија за играчкиa shoe shop, a toy box„за“ + множина → именка во еднина пред именката
десетминутна прошеткаa ten-minute walkброј + именка во еднина со цртичка
шестгодишен син / Синот има шест години.a six-year-old son / My son is six years old.пред именката: -year-old без s; по be: years old
познат готвачa well-known chefwell + минат партицип, со цртичка
јапонски ресторанa Japanese restaurantпридавка за националност со голема буква

Накратко: редоследот е како кај нас (мислење пред факти, материјал и намена до именката); „од“ и „за“ по именката стануваат збор пред именката, во еднина (a shoe shop); „десетминутна“ е број + еднина со цртичка (a ten-minute walk); „има шест години“ е is six years old.

Форма

Вообичаен редослед на придавките пред именката

МислењеГолеминаСтаростОбликБојаПотеклоМатеријалНаменаИменка
lovelybigoldroundbrownMoroccanwoodendiningtable
beautifulsmallnewsquareblackBrazilianleatherrunningshoes

Две или три придавки се вообичаени. Четири или повеќе се ретки и звучат тешко. Должината (long, short) оди заедно со големината.

Запирка и and

СитуацијаПравилоПример
придавки од различни групибез запиркаa beautiful old house
две придавки од иста група (често мислења)запирка (или and)a friendly, helpful assistant
две или повеќе боиanda black and white photo
по be / look / seemand пред последнатаThe house was old and beautiful.

Тест: ако меѓу придавките можете да ставите and или да ги смените местата, ставете запирка. Ако не можете, нема запирка.

Именка + именка (именка во улога на придавка)

ОбразецПример
првата именка обично е во еднинаa coffee cup, a shoe shop, a car park (UK)
стои веднаш пред главната именка, по сите други придавкиa cheap plastic coffee cup

Сложени придавки (со цртичка, пред именката)

ОбразецПример
број + именка во еднинаa ten-minute walk, a five-star hotel, a two-day course
број + именка + olda three-year-old girl
well / badly + минат партиципa well-known writer, a well-paid job
придавка / прилог + -ing формаa good-looking man, a long-lasting battery
придавка + именка + -eda blue-eyed baby, a left-handed player

Употреба

1Мислење пред факти

Придавката за мислење (lovely, horrible, amazing, nice) доаѓа пред придавките за факти (големина, старост, боја…). Кај нас е исто.

We stayed in a lovely little hotel near the beach.
Бевме сместени во прекрасен мал хотел близу до плажата.
мислење + големина
He drives a horrible old car.
Вози ужасна стара кола.
мислење + старост
She was wearing an amazing red dress.
Носеше прекрасен црвен фустан.
мислење + боја
It's a nice big kitchen.
Убава, голема кујна е.
мислење + големина

2Придавки за факти по редослед

Придавките за факти обично одат по редоследот големина → старост → облик → боја → потекло → материјал → намена.

They live in a big old farmhouse.
Живеат во голема стара селска куќа.
големина + старост
I bought a small round mirror for the hall.
Купив мало тркалезно огледало за ходникот.
големина + облик
She has long black hair.
Има долга црна коса.
должина (= големина) пред боја; hair е еднина како „коса“
We ate at a tiny Japanese restaurant.
Јадевме во еден мал јапонски ресторан.
големина + потекло; Japanese со голема буква
He gave me a beautiful silver necklace.
Ми подари убав сребрен ѓердан.
мислење + материјал
I need some new running shoes.
Ми требаат нови патики за трчање.
„за трчање“ по именката → running пред именката

3Запирка и and

Ставете запирка меѓу две придавки од ист вид: меѓу нив би можеле да ставите и and. Меѓу боите и по be пред последната придавка ставете and.

It was a boring, pointless meeting.
Состанокот беше досаден и бесмислен.
две мислења: запирка
She's a kind, generous person.
Таа е љубезна, дарежлива личност.
две мислења: запирка
The flag is red, white and blue.
Знамето е црвено, бело и сино.
бои: and
My grandfather's old black and white photos are in this box.
Старите црно-бели фотографии на дедо ми се во оваа кутија.
„црно-бели“ → black and white
The room was small but comfortable.
Собата беше мала, но удобна.
спротивставување: but

4Именки што опишуваат именки

Една именка може да опише друга. Првата именка обично е во еднина, дури и кога значењето е множина, и стои веднаш пред главната именка. Некои зборови го задржуваат -s: sports, clothes, sales, savings. Кај нас тука обично има придавка или предлог по именката („продавница за чевли“, „полнач за телефон“).

Let's meet in the city centre.
Ајде да се најдеме во центарот на градот.
„центарот на градот“ → city centre; US: center
There's a great shoe shop on the corner.
На аголот има одлична продавница за чевли.
„за чевли“ → shoe shop, еднина
I've lost my phone charger.
Го изгубив полначот за телефонот.
„полнач за телефон“ → phone charger
We need a new kitchen table.
Ни треба нова кујнска маса.
маса за кујната
She works in a sports centre.
Работи во спортски центар.
sports го задржува -s

5Сложени придавки со броеви

Бројот + именката пред именка се спојуваат со цртичка, а именката останува во еднина – без -s, бидејќи целиот спој е придавка. Кај нас: „-минутен“, „-неделен“, „-годишен“.

It's a ten-minute walk from the station.
Од станицата има десет минути пешки.
„десетминутна прошетка“ → ten-minute
We booked a two-week holiday in Greece.
Резервиравме двонеделен одмор во Грција.
two-week, не two-weeks; US: vacation
They have a six-year-old son.
Имаат шестгодишен син.
„шестгодишен“ → six-year-old
She signed a three-year contract.
Потпиша тригодишен договор.
three-year, еднина

6Други сложени придавки

Сложените придавки со минат партицип (well-known), со -ing форма (good-looking) и со придавка + именка + -ed (blue-eyed) кратко и природно опишуваат луѓе и работи. Кај нас често имаме една придавка или израз со „со“.

He's a well-known chef with his own TV show.
Тој е познат готвач со своја телевизиска емисија.
well + минат партицип
That's a very good-looking dog.
Тоа е многу убаво куче.
good + -ing
Our company makes long-lasting batteries.
Нашата фирма произведува долготрајни батерии.
long + -ing
I'm looking for a short-sleeved shirt.
Барам кошула со кратки ракави.
„со кратки ракави“ → short-sleeved
My brother is left-handed.
Брат ми е левак.
некои сложени придавки одат и по be

Чести грешки

❌a wooden beautiful table
✅a beautiful wooden table
Мислењето доаѓа пред материјалот.
❌a black big dog
✅a big black dog
Големината доаѓа пред бојата.
❌a ten-minutes walk
✅a ten-minute walk
Во сложената придавка именката останува во еднина.
❌a shoes shop
✅a shoe shop
Именката што опишува друга именка обично е во еднина.
❌My son is three-years-old.
✅My son is three years old.
По be: без цртички, а years е во множина.
❌a black white cat
✅a black and white cat
Меѓу боите стои and.
❌a brown-eye girl
✅a brown-eyed girl
придавка + именка + -ed.
⚠️a well known writer
✅a well-known writer
Граматички е точно, но пред именката стандардно се пишува со цртичка.

Замки за говорителите на македонски

1. „Тридневен семинар“ → a three-days seminar. Кај нас „тридневен“, „петчасовен“ и „двонеделен“ се еден збор, па множината не се гледа. На англиски бројот и именката се спојуваат со цртичка, но многумина додаваат -s, бидејќи „три дена“ е множина. Пред именката таа останува во еднина.

❌After a three-days hike across Shar Planina with heavy backpacks, Filip's legs hurt so much that he couldn't climb the stairs to his flat.
✅After a three-day hike across Shar Planina with heavy backpacks, Filip's legs hurt so much that he couldn't climb the stairs to his flat.
„тридневно пешачење“ → three-day, без s
❌My mother still keeps the forty-pages recipe notebook that her grandmother in Ohrid wrote by hand.
✅My mother still keeps the forty-page recipe notebook that her grandmother in Ohrid wrote by hand.
„тетратка од четириесет страници“ → forty-page

2. „Внук ми има седум години“ → has seven years. Кај нас возраста ја кажуваме со „има“: „Има седум години“. На англиски возраста се кажува со be: is seven (years old). Пред именката е a seven-year-old, по be – seven years old, без цртички.

❌My nephew in Strumica has only seven years, but he already beats his father at chess every Sunday afternoon.
✅My nephew in Strumica is only seven years old, but he already beats his father at chess every Sunday afternoon. или My nephew in Strumica is only seven, but he already beats his father at chess every Sunday afternoon.
возраст: be + years old

3. „Продавница за колачи“ → a cakes shop. Кај нас по „за“ природно стои множина: „продавница за колачи“, „полица за книги“, „кутија за алати“. На англиски првата именка оди пред главната и обично е во еднина, иако мислите на многу работи.

❌Ivana finally opened her own cakes shop in the old bazaar in Skopje, and on Saturdays there's a queue outside the door.
✅Ivana finally opened her own cake shop in the old bazaar in Skopje, and on Saturdays there's a queue outside the door.
именка пред именка: еднина
❌We put a tall books shelf next to the window, but the cat immediately decided it was her new bed.
✅We put a tall bookshelf next to the window, but the cat immediately decided it was her new bed. или We put a tall book shelf next to the window, but the cat immediately decided it was her new bed.
„полица за книги“ → bookshelf

4. „Маса од даб“ → a table from oak. Кај нас материјалот често го кажуваме со „од“ по именката: „маса од даб“, „ѓердан од сребро“. „Од“ лесно станува from. На англиски материјалот оди пред именката (an oak table, a silver necklace) или се користи made of.

❌The summer house we rented near Berovo has a huge table from oak in the garden, big enough for twenty people and a whole lamb.
✅The summer house we rented near Berovo has a huge oak table in the garden, big enough for twenty people and a whole lamb. или The summer house we rented near Berovo has a huge table made of oak in the garden, big enough for twenty people and a whole lamb.
материјал пред именката или made of

5. „Македонски ајвар“ → macedonian ajvar. Кај нас придавките за националност и потекло се пишуваат со мала буква: „македонски“, „италијански“, „јапонски“. На англиски тие секогаш почнуваат со голема буква – и кога стојат во средина на низа придавки.

⚠️Every autumn my aunt in Melbourne makes three big jars of spicy macedonian ajvar and gives them to her Australian neighbours.
✅Every autumn my aunt in Melbourne makes three big jars of spicy Macedonian ajvar and gives them to her Australian neighbours.
Граматички е точно, но придавката за потекло на англиски се пишува со голема буква: Macedonian.

Не мешајте

Сложена придавка пред именката и истите зборови по глаголот – пред именката користете цртичка и еднина. По глаголот зборовите се посебни, а именката по потреба е во множина.

It's a two-hour flight.
Тоа е двочасовен лет.
пред именката
The flight takes two hours.
Летот трае два часа.
нема сложена придавка
She has a three-year-old daughter.
Има тригодишна ќерка.
пред именката: цртички, еднина
Her daughter is three years old.
Ќерка ѝ има три години.
по be: посебни зборови, years; кај нас „има“, на англиски is

a coffee cup и a cup of coffee – именка + именка кажува каков вид работа е; of кажува што има внатре. Кај нас „шолја за кафе“ и „шолја кафе“ – тука е истата разлика.

I broke my favourite coffee cup.
Ја скршив омилената шолја за кафе.
самата шолја
Would you like a cup of coffee?
Сакаш ли една шолја кафе?
шолја со кафе

Подолгите именски групи во формалниот пишан јазик (a rapidly growing population) се во лекцијата C1-11.

Правопис и изговор

  • Сложената придавка пред именката пишувајте ја со цртичка: a well-known artist. По be многумина ја испуштаат цртичката: The artist is well known.
  • Не ставајте цртичка по прилог на -ly: a highly paid job, a beautifully written book.
  • Именка + именка на англиски обично се пишуваат одвоено: bus stop, city centre, coffee cup. Некои се пишуваат заедно (bookshop, bookshelf) – ако не сте сигурни, проверете во речник.
  • Кај именка + именка нагласокот обично е на првата именка: a coffee cup, a shoe shop, a bus stop. Кај некои, како city centre, нагласокот е на втората.
  • Кај придавка + именка нагласокот е на именката: a black bird (која било црна птица). Кај сложената именка е на првиот дел: a blackbird (кос).
  • Сама, сложената придавка е нагласена на вториот дел (well-known), но пред нагласена именка нагласокот често се поместува напред: a well-known writer.
  • Кај нас звучните согласки на крајот обезвучуваат, па -eyed и -sleeved лесно звучат како [ajt] и [slift]. Оставете ги /d/ и /v/ звучни.

Златно правило

Прво мислењето, па фактите – а тоа од што е направена работата или за што служи обично е најблиску до именката. Во сложената придавка пред именката спојте ги зборовите со цртичка и чувајте ја именката во еднина: a ten-minute walk. И запомнете: „чанта од кожа“ е a leather bag, „продавница за чевли“ е a shoe shop, а „има шест години“ е is six years old.

Вежби

A. Форма

Подредете ги зборовите или дополнете со сложена придавка.

  1. Подредете ги зборовите: a / Moroccan / leather / beautiful / bag
  2. Подредете ги зборовите: an / old / ugly / building / grey
  3. Подредете ги зборовите: some / plastic / small / boxes / storage
  4. Дополнете: The film lasts two hours. It's a film.
  5. Дополнете: Their baby is eight months old. They have an baby.
  6. Дополнете: The hotel has four stars. It's a hotel.

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: He's a … actor.
  2. Изберете го точниот одговор: She has … hair.
  3. Изберете го точниот одговор: a beautiful(,) old house …
  4. Изберете го точниот одговор: a kind(,) patient teacher …

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. We stayed in a five-stars hotel.
  2. I need a new toys box.
  3. My brother is twelve-years-old.
  4. She bought a lovely blue silk scarf.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во огласот: ставете ги зборовите од заградата по точниот редослед и во точната форма.

Selling online
For sale: a 15 (wooden / old / lovely) table and four chairs. Perfect for a 16 (room / dining) or a big kitchen. The table is 17 (strong / heavy) and easy to clean. The chairs have 18 (cotton / white / new) covers. Collection only: it's a 19 (minute / five) drive from the station.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски.

  1. Опишете нешто ваше со две или три придавки по точниот редослед.
  2. Опишете го вашиот пат до работа или училиште со сложена придавка.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-10 Придавки на англиски: место, very, too, quite (adjectives) објаснети на македонски
    Изберете го точниот одговор: She has … eyes.
  2. A2-30 Bored или boring? Придавки на -ed и -ing на англиски
    It was a very … ten-hour flight.
  3. B1-24 Споредби на англиски: much better, even better, the more… the better
    Our new flat is ___ bigger than the old one. …
Одговори

A. Форма

  1. a beautiful Moroccan leather bag
  2. an ugly old grey building
  3. some small plastic storage boxes
  4. two-hour
  5. eight-month-old
  6. four-star

B. Значење

  1. well-known
  2. long black
  3. no comma
  4. comma

C. Најдете ја грешката

  1. We stayed in a five-star hotel.
  2. I need a new toy box.
  3. My brother is twelve years old. / My brother is twelve.
  4. ✓ She bought a lovely blue silk scarf.

D. Во контекст

  1. lovely old wooden
  2. dining room
  3. heavy and strong / strong and heavy
  4. new white cotton
  5. five-minute

E. Ваш ред е

  1. I have a comfortable old leather sofa.
  2. It's a twenty-minute bus ride, and then a five-minute walk.

F. Мешано повторување

  1. blue
  2. tiring
  3. much
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play