Both, Either, Neither, All, None, Each, Every: “दोघंही”, “कोणीच नाही”, “प्रत्येक” इंग्रजीत
Both, Either, Neither, All, None, Each, Every
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही दोन गोष्टींबद्दल (both, either, neither) आणि तीन किंवा जास्त गोष्टींबद्दल (all, none, no) एकत्र किंवा स्वतंत्रपणे बोलू शकाल, each आणि every यांतला फरक ओळखू शकाल, all day, every day आणि the whole day योग्य वापरू शकाल, आणि all आणि both वाक्यात योग्य जागी ठेवू शकाल.
मुख्य कल्पना
हे शब्द एकाच वेळी दोन प्रश्नांची उत्तरं देतात: गट किती मोठा आहे? आणि गटातले किती जण यात आहेत?
एक छोटी तक्ता डोळ्यांसमोर आणा: गटातल्या प्रत्येकासाठी एक चौकोन, आणि प्रत्येक चौकोनात बरोबरची खूण (✓) किंवा फुली (✗).
दोघांच्या गटात: both = ✓✓; either = दोघांपैकी एक, कोणता ते महत्त्वाचं नाही; neither = ✗✗.
तीन किंवा जास्त जणांच्या गटात: all = ✓✓✓; none किंवा no = ✗✗✗.
Each आणि every दोन्ही प्रत्येक चौकोनात ✓ लावतात, पण तक्त्याकडे वेगळ्या नजरेने पाहतात. Each एकेक चौकोन पाहतं: हा, आणि हा, आणि हा. Every सगळे चौकोन एकत्र पाहतं आणि म्हणतं: एकही अपवाद नाही. म्हणूनच each दोघांच्या गटालाही चालतं, पण every ला मोठा गट लागतो.
मराठी आणि इंग्रजी
दोन गोष्टींसाठी मराठीत “दोघं / दोन्ही” आणि “दोघांपैकी कोणीही / कोणीच” आहेत. “दोघंही” = both – अनेकवचन, इंग्रजीसारखंच. “दोनपैकी कोणताही” (होकारार्थी) = either. आणि “दोघांपैकी कोणीच… नाही” = neither. इथे मोठा फरक आहे: मराठीत नकार क्रियापदात असतो (“कोणीच आलं नाही”), इंग्रजीत तो आधीच neither मध्ये असतो – म्हणून क्रियापद होकारार्थी राहतं: Neither of them came.
मोठ्या गटाचंही असंच. मराठीत आपण म्हणतो “माझा एकही मित्र पार्टीला आला नाही”, “आमच्यापैकी कोणालाच माहीत नव्हतं”. इंग्रजीत none of + होकारार्थी क्रियापद: None of my friends came. None of us knew.
मराठी “प्रत्येक” एकवचनी नाम आणि एकवचनी क्रियापद घेतो (“प्रत्येक खोलीत बाल्कनी आहे”) – each आणि every सुद्धा तसेच. हा तुमचा फायदा. पण दोन गोष्टींसाठी मराठीत आपण “दोन्ही हातांत” म्हणतो; इंग्रजीत every hand नाही, each hand (किंवा both hands). आणि “दिवसभर / पूर्ण दिवस” आणि “रोज / दररोज” हे मराठीत वेगळे आहेत, तसेच इंग्रजीत: all day / the whole day आणि every day.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| माझे आई-बाबा दोघंही शिक्षक आहेत. | Both my parents are teachers. | अनेकवचन – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| रस्त्याच्या कोणत्याही बाजूला गाडी लावू शकतोस. | You can park on either side of the street. | दोनपैकी “कोणतीही” → either + एकवचन |
| दोन्हीपैकी एकही पर्याय परिपूर्ण नाही. | Neither option is perfect. | “एकही… नाही” → neither + होकारार्थी क्रियापद |
| फ्रिजमध्ये दूध नाही. | There's no milk in the fridge. | मराठीत नकार क्रियापदात → इंग्रजीत नामाआधी no |
| माझा एकही मित्र पार्टीला आला नाही. | None of my friends were at the party. | “एकही / कोणीच… नाही” → none of + होकारार्थी क्रियापद |
| सर प्रत्येक विद्यार्थ्याशी वेगळं बोलले. | The teacher spoke to each student individually. | “प्रत्येक” + एकवचन → each / every + एकवचन – सारखंच |
| तिच्या दोन्ही हातांत एकेक पिशवी होती. | She had a bag in each hand. | दोन → each, every नाही |
| शनिवारी दिवसभर पाऊस पडला. | It rained all day on Saturday. | एक पूर्ण कालावधी → all day / the whole day |
| मी रोज बसने ऑफिसला जातो. | I take the bus to work every day. | पुन्हा पुन्हा → every day |
| आम्हा सगळ्यांना तुझा खूप अभिमान आहे. | We're all really proud of you. | all हे be नंतर |
थोडक्यात: “दोघंही” → both, दोनपैकी “कोणताही” → either, “दोघांपैकी कोणीच… नाही” → neither, “एकही / कोणीच… नाही” → none of – आणि इंग्रजी क्रियापद होकारार्थी राहतं. दोन गोष्टींसाठी each, every नाही.
रचना
दोन गोष्टी
| शब्द | अर्थ | + नाम | + of + the / my / these… + अनेकवचन | + of + सर्वनाम |
|---|---|---|---|---|
| both | दोघंही | both sides (अनेकवचन) | both (of) the sides | both of us |
| either | दोघांपैकी कोणताही एक | either side (एकवचन) | either of the sides | either of them |
| neither | दोघांपैकी एकही नाही | neither side (एकवचन) | neither of the sides | neither of you |
जोड्या
| नमुना | उदाहरण |
|---|---|
| both… and… | Both Ana and Leo speak Greek. |
| either… or… | You can pay either by card or in cash. |
| neither… nor… | Neither the bus nor the train was on time. |
तीन किंवा जास्त
| शब्द | + नाम | + of + the / my… + नाम | उदाहरण |
|---|---|---|---|
| all | all students / all food (सर्वसाधारण) | all (of) the students | All (of) the rooms have Wi-Fi. |
| no | no seats / no time | — | There are no seats left. |
| none | — | none of the seats | None of the seats are / is free. |
Each आणि every
| शब्द | गटाचा आकार | + नाम | + of |
|---|---|---|---|
| each | दोन किंवा जास्त | each student (एकवचन) | each of the students |
| every | तीन किंवा जास्त | every student (एकवचन) | every one of the students |
Each आणि every बरोबर एकवचनी नाम आणि एकवचनी क्रियापद: Every room has a balcony.
वेळेबरोबर all / every / whole
| वाक्प्रचार | अर्थ |
|---|---|
| all day / all week | पूर्ण दिवस / आठवडा (एक कालावधी) |
| the whole day / the whole week | पूर्ण दिवस / आठवडा (एक कालावधी) |
| every day / every week | रोज / दर आठवड्याला, पुन्हा पुन्हा |
कर्त्यानंतर all आणि both
| क्रियापद | जागा | उदाहरण |
|---|---|---|
| मुख्य क्रियापद | त्याच्या आधी | We all like pizza. / They both work here. |
| be | त्याच्या नंतर | They are both doctors. / We were all tired. |
| सहायक क्रियापद किंवा modal verb | पहिल्याच्या नंतर | You have all passed. / We can both come. |
| कर्म सर्वनामानंतर | त्याच्या नंतर | I love them both. / I've invited them all. |
वापर
1Both, either, neither – दोन गोष्टी
Both बरोबर अनेकवचनी नाम आणि अनेकवचनी क्रियापद. Either आणि neither बरोबर एकवचनी नाम. Neither स्वतःच नकारार्थी आहे, म्हणून त्यानंतरचं क्रियापद होकारार्थी.
2Both… and, either… or, neither… nor
या जोड्या दोन शब्द किंवा दोन भाग जोडतात. Neither… nor थोडं औपचारिक आहे; बोलण्यात not… or जास्त नेहमीचं. मराठीत: “… आणि … दोन्ही”, “एकतर … नाहीतर …”, “ना … ना …”.
3All, no, none – तीन किंवा जास्त
All म्हणजे सगळे. All + अनेकवचनी किंवा न मोजता येणारं नाम (the शिवाय) सर्वसाधारण बोलतं; all (of) the ठराविक गटाबद्दल. शून्यासाठी no + नाम किंवा none of + the / my… + नाम. None एकटंही येऊ शकतं. सर्वनामाबरोबर of लागतं: all of us, none of them.
4Each आणि every
Each गटातल्या प्रत्येकाकडे एकेक करून पाहतं, आणि दोघांनाही चालतं. Every संपूर्ण गट अपवादाशिवाय पाहतं, आणि त्याला तीन किंवा जास्त लागतात. अनेकदा दोन्ही चालतात आणि फरक थोडाच असतो. मराठीत दोन्ही बहुतेक वेळा “प्रत्येक”.
5All day, every day, the whole day
All day आणि the whole day म्हणजे एक पूर्ण कालावधी. Every day म्हणजे पुन्हा पुन्हा, रोज. Whole एकवचनी मोजता येणाऱ्या नामाबरोबर येतं; न मोजता येणाऱ्या नामाबरोबर all वापरा. मराठीत “दिवसभर”, “पूर्ण दिवस” आणि “रोज”.
6वाक्यात all आणि both ची जागा
All आणि both कर्त्यानंतर वाक्याच्या मध्ये येऊ शकतात: मुख्य क्रियापदाच्या आधी, be च्या नंतर, किंवा पहिल्या सहायक क्रियापदानंतर. कर्म सर्वनामानंतरही येतात. मराठीत शब्दक्रम जास्त मोकळा आहे (“ते दोघंही परदेशात राहतात”).
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “दोघांपैकी कोणीच फोन उचलला नाही” → neither of them didn't. मराठीत नकार सहसा क्रियापदात असतो: “कोणीच आलं नाही”, “एकानेही उचलला नाही”. म्हणून इंग्रजीत neither किंवा none नंतरही didn't येतं. पण neither आणि none आधीच नकार देतात; प्रमाण इंग्रजीत दुसरा नकार घालत नाहीत. क्रियापद होकारार्थी.
2. “दोन्ही लिफ्ट चालत नाहीत” → Both… don't. मराठीत “दोन्ही… नाहीत”, “दोघंही… नाहीत” अगदी नैसर्गिक आहे. इंग्रजीत both… not गोंधळ निर्माण करतं (दोघंही नाही, की फक्त एक?). दोघांपैकी कोणीच नाही असं म्हणायचं असेल, तर neither.
3. “दोनपैकी कोणतीही खोली” → any of the two. मराठीत “कोणतीही” दोनसाठीही चालतो आणि दहासाठीही. इंग्रजीत any मोठ्या गटासाठी; दोनपैकी एकासाठी either.
4. “पूर्ण दिवस अभ्यास केला” → studied full day. मराठीत “पूर्ण दिवस”, “पूर्ण आठवडा” असं थेट म्हणतो, आणि “पूर्ण” चं भाषांतर full होतं. इंग्रजीत कालावधीसाठी all day किंवा the whole day – आर्टिकलशिवाय full day नाही.
गोंधळ करू नका
every day आणि all day – किती वेळा आणि किती वेळ.
either (दोघांपैकी एक) आणि either (= सुद्धा, नकारार्थी वाक्यात) – नकारार्थी वाक्याच्या शेवटी either म्हणजे “… सुद्धा नाही”. पाहा A2-32.
neither आणि none – neither दोघांसाठी; none तीन किंवा जास्त. मराठीत “दोघांपैकी कोणीच” आणि “एकही”.
not all आणि none – not all = काही हो, काही नाही (✓✗✓). None = शून्य (✗✗✗).
neither… nor, none of आणि each बरोबर क्रियापदाची जुळणी B2-22 मध्ये आहे; few, a few, most of आणि इतर प्रमाणवाचक शब्द B2-19 मध्ये.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- either चे दोन्ही उच्चार चालतात: /ˈaɪðə/ किंवा /ˈiːðə/ (UK); US मध्ये /ˈiːðɚ/ जास्त नेहमीचा. neither तसंच: /ˈnaɪðə/ किंवा /ˈniːðə/ (UK), /ˈniːðɚ/ (US). मधला /ð/: जिभेचं टोक दातांच्या मध्ये, आवाज चालू – “द” नाही.
- both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): शेवटी अघोष /θ/, think सारखा – जिभेचं टोक दातांच्या मध्ये, आवाजाशिवाय फक्त हवा. तो मराठी “थ” नाही, “ट” नाही आणि “स” नाही.
- whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) अगदी hole सारखा उच्चारतात; w उच्चारत नाहीत (“व्होल” नाही). h हलका श्वास आहे – तो गाळू नका.
- none /nʌn/ चा उच्चार nun सारखा, आणि त्याचं one शी यमक जुळतं. /ʌ/ मराठी “अ” च्या जवळ आहे – “नोन” नाही.
- every one (दोन शब्द) = प्रत्येक एक व्यक्ती किंवा वस्तू; everyone (एक शब्द) = सगळे लोक.
सुवर्णनियम
दोघांसाठी: both (✓✓), either (दोघांपैकी एक), neither (✗✗). तीन किंवा जास्त: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = एकेक करून (दोन किंवा जास्त); every = सगळे एकत्र, अपवादाशिवाय (तीन किंवा जास्त). Neither, none आणि no आधीच नकारार्थी आहेत, म्हणून क्रियापद होकारार्थी – मराठीत “कोणीच… नाही” असलं तरी.
सराव
A. रचना
योग्य शब्द लिहून वाक्य पूर्ण करा किंवा शब्द योग्य जागी ठेवा.
-
I've got two bikes, but ___ of them works. …
-
___ my parents are from Lisbon. …
-
___ of the five candidates passed the test. …
-
There are ___ buses after midnight. …
-
all योग्य जागी ठेवा: The children were tired.
-
both योग्य जागी ठेवा: My sisters have moved to Canada.
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
You can sit in ___ chair — this one or that one. …
-
She checks her phone ___ five minutes. …
-
There were two doors, with a guard at ___ door. …
-
I was ill and stayed in bed ___. …
-
Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
Neither of us didn't know the answer.
-
Every children in the class got a prize.
-
I've been to every one of her concerts.
-
We have spent the whole money.
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा. शब्द: both, either, neither, all, whole, each, every
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
इंग्रजीत लिहा.
-
both आणि neither वापरून कुटुंबातल्या दोन व्यक्तींबद्दल दोन वाक्यं लिहा.
-
तुमच्या आठवड्याबद्दल एक वाक्य every day वापरून आणि एक all day वापरून लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: “कोणीतरी”, “काहीतरी” आणि “कुठेतरी” इंग्रजीत I didn't see ___ at the station. …
-
A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: इंग्रजीत “मी पण” आणि “मीही नाही” कसं म्हणायचं "I don't eat meat." " do I."
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few आणि a little: इंग्रजीत “खूप” आणि “थोडं” कसं सांगायचं There isn't ___ milk left. …
उत्तरे
A. रचना
- neither
- Both
- None
- no
- The children were all tired. / All the children were tired. / All of the children were tired.
- My sisters have both moved to Canada. / Both my sisters have moved to Canada. / Both of my sisters have moved to Canada.
B. अर्थ
- either
- every
- each
- the whole day
- not all
C. चूक शोधा
- Neither of us knew the answer.
- Every child in the class got a prize. / All the children in the class got a prize. / All of the children in the class got a prize. / Every one of the children in the class got a prize. / Each child in the class got a prize.
- ✓ I've been to every one of her concerts.
- We have spent all the money. / We have spent all of the money.
D. संदर्भात
- Either
- whole
- both
- neither
- both
- each / every
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- My parents both love gardening. Neither of them can cook very well.
- I check my emails every day. On Sunday I stayed at home all day.
F. मिश्र उजळणी
- anybody / anyone
- Neither / Nor
- much
