विशेषणको क्रम र Compound Adjectives: a lovely old wooden table, a ten-minute walk — सजिलो नेपालीमा
Adjective Order and Compound Adjectives
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं नामअघि दुई वा तीनवटा विशेषण स्वाभाविक क्रममा राख्न सक्नुहुनेछ, तिनीहरूबीच अल्पविराम र and सही प्रयोग गर्न सक्नुहुनेछ, एउटा नामलाई अर्को नामको वर्णन गर्न प्रयोग गर्न सक्नुहुनेछ (a coffee cup), र हाइफनसहितका compound adjectives बनाउन सक्नुहुनेछ (a ten-minute walk, a well-known writer)।
मुख्य विचार
नामअघि धेरै विशेषण (adjectives) आउँदा अङ्ग्रेजी बोल्नेहरू तिनलाई निकै स्थिर क्रममा राख्छन्: a lovely little old wooden house, a wooden old little lovely house होइन। धेरैजसो मातृभाषी वक्ताले यो नियम कहिल्यै सिकेका हुँदैनन्, तर नियम टुट्नेबित्तिकै उनीहरूलाई थाहा हुन्छ।
यसको एउटा तर्क छ। नामलाई प्याजको बीच भाग, र विशेषणलाई त्यसका वरिपरिका पत्र सम्झनुहोस्। जुन पत्र बीचको जति नजिक हुन्छ, त्यो वस्तु के हो भन्नेसँग त्यति नै बढी जोडिन्छ। वस्तु केले बनेको छ (wooden) र केका लागि हो (a running shoe) भन्ने कुरा लगभग नामकै भाग हुन्, त्यसैले ती नामको ठीक छेउमा बस्छन्। रङ, आकार र उमेर तथ्य हुन्, त्यसैले ती अलि बाहिर आउँछन्। राय (lovely) तपाईंको आफ्नो विचार मात्र हो, त्यसैले त्यो सबैभन्दा बाहिरको बोक्रा हो, नामबाट सबैभन्दा टाढा।
Compound adjectives फरक तरिकाले काम गर्छन्: दुई वा बढी शब्द हाइफन (-) ले जोडिएर एउटै विशेषण बन्छन्: a five-star hotel। हाइफनले भन्छ: “यी शब्दलाई एउटै टुक्राका रूपमा पढ्नुहोस्।”
नेपाली र अङ्ग्रेजी
नेपालीमा पनि विशेषण नामअघि आउँछन्, र वस्तु केले बनेको हो भन्ने कुरा प्रायः नामको छेउमै बस्छ: “राम्रो पुरानो काठको टेबल”। त्यसैले तर्क अपरिचित छैन। तर नेपालीमा क्रम अलि खुकुलो छ: “रातो सानो गाडी” र “सानो रातो गाडी” दुवै सुनिन्छन्। अङ्ग्रेजीमा भने a small red car मात्र स्वाभाविक हुन्छ। अर्को फरक -को मा छ। नेपालीमा “दस मिनेटको बाटो”, “तीन वर्षको छोरा”, “चियाको कप” सबैमा “-को” आउँछ; अङ्ग्रेजीमा कहिले हाइफनसहितको compound adjective (a ten-minute walk, a three-year-old son), कहिले नाम + नाम (a tea cup), र कहिले of (a cup of tea) चाहिन्छ। अनि दुई रङ नेपालीमा “कालो-सेतो” जस्तो सिधै जोडिन्छन्; अङ्ग्रेजीमा बीचमा and चाहिन्छ।
| नेपाली | अर्थ | अङ्ग्रेजी |
|---|---|---|
| राम्रो पुरानो काठको टेबल | राय → उमेर → सामग्री | a lovely old wooden table |
| सानो रातो / रातो सानो गाडी | नेपालीमा क्रम खुकुलो | a small red car (red small होइन) |
| कालो-सेतो फोटो | दुई रङ | a black and white photo |
| जुत्ता पसल | नाम + नाम | a shoe shop (shoes shop होइन) |
| स्टेसनबाट दस मिनेटको बाटो | सङ्ख्या + नाम | a ten-minute walk |
| छ वर्षको छोरा | उमेर | a six-year-old son |
| चियाको कप | खाली कप कि चियासहित? | a tea cup / a cup of tea |
संरचना
नामअघि विशेषणको सामान्य क्रम
| राय | आकार | उमेर | आकृति | रङ | उत्पत्ति | सामग्री | प्रयोजन | नाम |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| lovely | big | old | round | brown | Moroccan | wooden | dining | table |
| beautiful | small | new | square | black | Brazilian | leather | running | shoes |
दुई वा तीनवटा विशेषण सामान्य हुन्। चार वा बढी विरलै आउँछन् र भारी सुनिन्छन्। लम्बाइ (long, short) आकारसँगै आउँछ।
अल्पविराम र and
| अवस्था | नियम | उदाहरण |
|---|---|---|
| फरक समूहका विशेषण | अल्पविराम छैन | a beautiful old house |
| एउटै समूहका दुई विशेषण (प्रायः राय) | अल्पविराम (वा and) | a friendly, helpful assistant |
| दुई वा बढी रङ | and | a black and white photo |
| be / look / seem पछि | अन्तिम विशेषणअघि and | The house was old and beautiful. |
जाँच: विशेषणहरूबीच and राख्न सकिन्छ, वा तिनको ठाउँ साट्न सकिन्छ भने अल्पविराम राख्नुहोस्। सकिँदैन भने अल्पविराम नराख्नुहोस्।
नाम + नाम (विशेषणजस्तो प्रयोग भएको नाम)
| ढाँचा | उदाहरण |
|---|---|
| पहिलो नाम सामान्यतया एकवचन हुन्छ | a coffee cup, a shoe shop, a car park (UK) |
| यो अरू सबै विशेषणपछि, मुख्य नामको ठीक अगाडि आउँछ | a cheap plastic coffee cup |
Compound adjectives (हाइफनसहित, नामअघि)
| ढाँचा | उदाहरण |
|---|---|
| सङ्ख्या + एकवचन नाम | a ten-minute walk, a five-star hotel, a two-day course |
| सङ्ख्या + नाम + old | a three-year-old girl |
| well / badly + तेस्रो रूप | a well-known writer, a well-paid job |
| विशेषण / क्रियाविशेषण + -ing रूप | a good-looking man, a long-lasting battery |
| विशेषण + नाम + -ed | a blue-eyed baby, a left-handed player |
प्रयोग
1तथ्यभन्दा पहिले राय
रायको विशेषण (lovely, horrible, amazing, nice) तथ्यका विशेषण (आकार, उमेर, रङ…) भन्दा अगाडि आउँछ।
2क्रममा तथ्यका विशेषण
तथ्यका विशेषण सामान्यतया यो क्रममा आउँछन्: आकार → उमेर → आकृति → रङ → उत्पत्ति → सामग्री → प्रयोजन।
3अल्पविराम र and
एउटै किसिमका दुई विशेषणबीच अल्पविराम राख्नुहोस्: त्यहाँ and पनि राख्न सकिन्थ्यो। रङहरूबीच र be पछिको अन्तिम विशेषणअघि and राख्नुहोस्।
4नामको वर्णन गर्ने नाम
एउटा नामले अर्को नामको वर्णन गर्न सक्छ। अर्थ बहुवचन भए पनि पहिलो नाम सामान्यतया एकवचन हुन्छ, र यो मुख्य नामको ठीक अगाडि आउँछ। केही शब्दमा भने -s रहन्छ: sports, clothes, sales, savings।
5सङ्ख्यासहितका compound adjectives
सङ्ख्या + नामको compound नामअघि हाइफनसहित आउँछ, र नाम एकवचन रहन्छ: पूरै टुक्रा विशेषण भएकाले यसमा -s लाग्दैन।
6अरू compound adjectives
तेस्रो रूप (well-known), -ing रूप (good-looking) र विशेषण + नाम + -ed (blue-eyed) भएका compound adjectives ले मानिस र वस्तुको छोटो, स्वाभाविक वर्णन गर्छन्।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “कालो-सेतो” → black-white। नेपालीमा दुई रङ सिधै जोडिन्छन्: “कालो-सेतो फोटो”, “रातो-सेतो झन्डा”। अङ्ग्रेजीमा रङहरूबीच and चाहिन्छ, हाइफन वा केही नराखी जोडिँदैनन्।
2. “पाँच वर्षकी छोरी” → five years old daughter। नेपालीमा “पाँच वर्षकी छोरी” र “छोरी पाँच वर्षकी भई” दुवैमा उही शब्द आउँछन्। अङ्ग्रेजीमा नामअघि हाइफनसहितको एकवचन compound (five-year-old) चाहिन्छ; be पछि मात्र five years old।
3. “पन्ध्र मिनेटको बाटो” → fifteen minutes walk। “पन्ध्र मिनेट” बहुवचनजस्तो सुनिने भएकाले धेरैले minutes लेख्छन्, र “-को” को ठाउँमा केही राख्दैनन्। नामअघि compound adjective बनाउँदा हाइफन राख्नुहोस् र नामलाई एकवचन राख्नुहोस्।
4. “चियाको कप” → tea cup र cup of tea। नेपालीमा “चियाको कप” ले खाली कप र चियासहितको कप दुवै जनाउन सक्छ। अङ्ग्रेजीमा a tea cup (नाम + नाम) भनेको कप आफैँ हो; पिउने चिया चाहियो भने a cup of tea भन्नुहोस्।
नझुक्किनुहोस्
नामअघिको compound adjective र क्रियापछिका उही शब्द — नामअघि हाइफन र एकवचन नाम प्रयोग गर्नुहोस्। क्रियापछि शब्दहरू छुट्टाछुट्टै हुन्छन्, र चाहिएको ठाउँमा नाम बहुवचन हुन्छ।
a coffee cup र a cup of coffee — नाम + नामले वस्तु कस्तो किसिमको हो भन्छ; of ले भित्र के छ भन्छ।
औपचारिक लेखाइका लामा नाम भएका वाक्यांश (a rapidly growing population) का लागि C1-11 हेर्नुहोस्।
हिज्जे र उच्चारण
- Compound adjective लाई नामको अगाडि हाइफनसहित लेख्नुहोस्: a well-known artist। be पछि धेरै लेखकले हाइफन हटाउँछन्: The artist is well known।
- -ly मा टुङ्गिने क्रियाविशेषणपछि हाइफन नराख्नुहोस्: a highly paid job, a beautifully written book।
- नाम + नाममा प्रायः पहिलो नाममा जोड पर्छ: a coffee cup, a shoe shop, a bus stop। city centre जस्ता केहीमा भने दोस्रो नाममा जोड पर्छ।
- विशेषण + नाममा नाम मा जोड पर्छ: a black bird (कालो रङको जुनसुकै चरा)। Compound noun मा पहिलो भागमा जोड पर्छ: a blackbird (चराको एउटा प्रजाति)।
- एक्लै हुँदा compound adjective को दोस्रो भागमा जोड पर्छ (well-known), तर जोड पर्ने नामअघि जोड प्रायः अगाडि सर्छ: a well-known writer।
- -ed का अन्त्य: blue-eyed र short-sleeved मा /d/, left-handed मा /ɪd/। अन्त्यमा थप स्वर नजोड्नुहोस्। eyed /aɪd/ एउटै अक्षर हो।
सुनौलो नियम
पहिले राय, अनि तथ्य; वस्तु केले बनेको छ वा केका लागि हो भन्ने कुरा प्रायः नामको सबैभन्दा नजिक आउँछ। नामअघिको compound adjective मा शब्दहरूलाई हाइफनले जोड्नुहोस् र नामलाई एकवचन राख्नुहोस्: a ten-minute walk।
अभ्यास
A. संरचना
निर्देशनअनुसार लेख्नुहोस्।
-
सही क्रममा राख्नुहोस्: a / Moroccan / leather / beautiful / bag
-
सही क्रममा राख्नुहोस्: an / old / ugly / building / grey
-
सही क्रममा राख्नुहोस्: some / plastic / small / boxes / storage
-
पूरा गर्नुहोस्: The film lasts two hours. It's a film.
-
पूरा गर्नुहोस्: Their baby is eight months old. They have an baby.
-
पूरा गर्नुहोस्: The hotel has four stars. It's a hotel.
B. अर्थ
सही उत्तर छान्नुहोस्।
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: He's a … actor.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: She has … hair.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: a beautiful(,) old house …
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: a kind(,) patient teacher …
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
We stayed in a five-stars hotel.
-
I need a new toys box.
-
My brother is twelve-years-old.
-
She bought a lovely blue silk scarf.
D. पाठभित्र
कोष्ठकका शब्दलाई सही क्रम र सही रूपमा लेख्नुहोस्।
For sale: a 15 (wooden / old / lovely) table and four chairs. Perfect for a 16 (room / dining) or a big kitchen. The table is 17 (strong / heavy) and easy to clean. The chairs have 18 (cotton / white / new) covers. Collection only: it's a 19 (minute / five) drive from the station.
E. तपाईंको पालो
अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
आफूसँग भएको कुनै वस्तुको दुई वा तीनवटा विशेषण सही क्रममा राखेर वर्णन गर्नुहोस्।
-
काम वा स्कुलसम्मको आफ्नो यात्रालाई एउटा compound adjective प्रयोग गरेर वर्णन गर्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
A1-10 Adjectives: अङ्ग्रेजीमा विशेषण, very र too को प्रयोग — सजिलो नेपालीमा सही उत्तर छान्नुहोस्: She has … eyes.
-
A2-30 Bored कि Boring? -ed र -ing विशेषणको फरक — सजिलो नेपालीमा It was a very … ten-hour flight.
-
B1-24 Comparatives: much better, more and more, the more… the better — सजिलो नेपालीमा Our new flat is ___ bigger than the old one. …flat (UK), apartment (US)
उत्तरहरू
A. संरचना
- a beautiful Moroccan leather bag
- an ugly old grey building
- some small plastic storage boxes
- two-hour
- eight-month-old
- four-star
B. अर्थ
- well-known
- long black
- no comma
- comma
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- We stayed in a five-star hotel.
- I need a new toy box.
- My brother is twelve years old. / My brother is twelve.
- ✓ She bought a lovely blue silk scarf.
D. पाठभित्र
- lovely old wooden
- dining room
- heavy and strong / strong and heavy
- new white cotton
- five-minute
E. तपाईंको पालो
- I have a comfortable old leather sofa.
- It's a twenty-minute bus ride, and then a five-minute walk.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- blue
- tiring
- much
