SlowingoSarufi
A1 7 / 32

This, That, These, Those kwa Kiswahili: Hiki, Kile, Hivi, Vile na One / Ones

This, That, These, Those

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kuonyesha vitu vilivyo karibu nawe na mbali nawe, kimoja au vingi, kumtambulisha mtu kwa This is…, kusema wewe ni nani kwenye simu, na kutumia one / ones ili usirudie nomino.

Wazo Kuu

Fikiria mkono wako na kiganja chako. Maneno haya manne hujibu maswali mawili kwa wakati mmoja: Je, kiko karibu nami au mbali nami? na Je, ni kitu kimoja au zaidi ya kimoja?

Karibu + kimoja = this. Karibu + vingi = these. Mbali + kimoja = that. Mbali + vingi = those. Kitu kikiwa mkononi mwako au kando yako, unasema this au these. Ukinyoosha mkono na kuonyesha upande wa pili wa chumba, unasema that au those.

"Karibu" na "mbali" si suala la mita tu. Vinaweza pia kuwa karibu au mbali kwa wakati: this week (sasa) na that day (wakati mwingine).

Kiswahili kina viashiria (demonstratives) vingi zaidi: huyu, hiki, hii, hili… na yule, kile, ile, lile…, kwa sababu hubadilika kulingana na ngeli ya nomino. Tena kina kundi la tatu: huyo, hicho, hiyo — kwa kitu kilicho karibu na msikilizaji au kilichotajwa tayari. Kiingereza kina maneno manne tu, na hayabadiliki kulingana na nomino: yanabadilika kwa umbali na idadi peke yake.

Ukishaonyesha kitu, huhitaji kusema nomino tena. Kiingereza huibadilisha kwa one (umoja) au ones (wingi): Not this jacket — that one.

Kiswahili na Kiingereza

Katika Kiswahili, kiashiria kwa kawaida huja baada ya nomino na hupatana na ngeli yake: kitabu hiki, vitabu hivi, mti huu, miti hii. Katika Kiingereza, kiashiria huja kabla ya nomino, na kuna maumbo manne tu. Kiswahili kina viwango vitatu vya umbali (hiki – hicho – kile); Kiingereza kina viwili (this – that). Na Kiswahili kinaweza kuacha nomino na kubakiza kivumishi (Nataka cheusi); Kiingereza kinahitaji one / ones.

KiswahiliKiingerezaTofauti
kitabu hikithis bookKiswahili: baada ya nomino; Kiingereza: kabla
vitabu hivithese bookskaribu + wingi
kitabu kilethat bookmbali + kimoja
vitabu vilethose booksmbali + wingi
kitabu hicho (karibu nawe / kilichotajwa)that bookKiingereza hakina umbo la tatu: that
Huyu ni rafiki yangu.This is my friend.sawa: kumtambulisha mtu
Halo, ni Juma.Hello, this is Juma. / It's Juma.sawa kwenye simu: si I am Juma
Nataka cheusi.I want the black one.Kiswahili: kivumishi peke yake; Kiingereza: one / ones

Muundo

Maneno manne

Karibu (here)Mbali (there)
Kimoja (singular)thisthat
Vingi (plural)thesethose

Njia mbili za kuyatumia

MatumiziMuundoMfano
kabla ya nomino (determiner)this / that + nomino ya umojaThis bag is heavy.
these / those + nomino ya wingiThose shoes are nice.
peke yake, badala ya nomino (pronoun)this / that + isThat is my car.
these / those + areThese are my parents.

One / ones

MuundoMfano
this / that + oneI like this one.
these / those + ones (isiyo rasmi, ya kawaida katika mazungumzo ya UK), au these / those peke yakeI want those ones. / I want those.
the + kivumishi + one / onesthe red one, the big ones
which + one / onesWhich one is for me?

One / ones huchukua nafasi ya nomino zinazohesabika. Kwa nomino kama bread, coffee au water, iache nomino au uirudie: I like white bread → I like white. (si white one)

Kumtambulisha mtu na kwenye simu

HaliMsemo
kumtambulisha mtuThis is my friend Sam.
kusema wewe ni nani kwenye simuHi, this is Mark. / Hi, it's Mark.
kuuliza nani anapiga simuWho's this? (hasa US) / Who's that? (hasa UK)

Matumizi

1Karibu na Mbali, Kimoja na Vingi

Chagua kwa umbali (karibu au mbali) na idadi (kimoja au vingi).

This coffee is very hot.
Kahawa hii ni ya moto sana.
karibu, kimoja
These bags are really heavy.
Mifuko hii ni mizito kweli.
karibu, vingi
Is that your bike over there?
Je, baiskeli ile pale ni yako?
mbali, kimoja
Those trees are beautiful.
Miti ile ni mizuri.
mbali, vingi
This week is really busy.
Wiki hii nina shughuli nyingi sana.
karibu kwa wakati; Kiswahili: nina shughuli; Kiingereza: wiki ndiyo kiima (this week is busy)

2Bila Nomino (Pronouns)

This, that, these na those zinaweza kusimama peke yake ikiwa ni wazi unamaanisha nini.

What's this?
Hiki ni nini?
That's a great idea.
Hilo ni wazo zuri sana.
that = ulichosema sasa hivi; hilo → that
These are delicious!
Hizi ni tamu sana!
these = biskuti hizi, kwa mfano
Are those for me?
Je, zile ni kwa ajili yangu?
This is my favourite part of the city.
Hii ndiyo sehemu ninayoipenda zaidi katika mji.
favourite (UK), favorite (US)

3Kuwatambulisha Watu

Tumia This is… kumtambulisha mtu mmoja. Tumia These are… kwa kikundi, au sema This is… kwa kila mtu.

Mum, this is my friend Leo.
Mama, huyu ni rafiki yangu Leo.
huyu ni → this is; Mum (UK), Mom (US)
These are my children, Mia and Josh.
Hawa ni watoto wangu, Mia na Josh.
hawa ni → these are
This is Tom, and this is Kate.
Huyu ni Tom, na huyu ni Kate.
"Is that your brother?" "No, that's my cousin."
"Yule ni kaka yako?" "Hapana, yule ni binamu yangu."

4Kwenye Simu

Kwenye simu, sema this is au it's + jina lako. Kuuliza mtu mwingine ni nani, wazungumzaji wa UK mara nyingi hutumia that; wa US kwa kawaida hutumia this.

Hello, this is Anna from the dentist's.
Halo, ni Anna kutoka kwa daktari wa meno.
the dentist's = ofisi ya daktari wa meno: tazama A1-08
Hi, it's me.
Halo, ni mimi.
pia ya kawaida sana
Is that Mr Brown?
Je, ni Bwana Brown?
(UK) kuuliza kuhusu mtu mwingine
Who is this, please?
Samahani, ninaongea na nani?
(US)

5One na Ones

Baada ya kuonyesha kitu, tumia one / ones badala ya kusema nomino tena.

This shirt is small. That one is perfect.
Shati hili ni dogo. Lile ni zuri kabisa.
that one = lile
"Which cake is for me?" "The chocolate one."
"Keki ipi ni yangu?" "Ile ya chokoleti."
which: tazama A1-16
These shoes are black. I want the brown ones.
Viatu hivi ni vyeusi. Nataka vile vya kahawia.
vile vya kahawia → the brown ones
My phone is old. I need a new one.
Simu yangu ni ya zamani. Nahitaji mpya.
Kiswahili: mpya peke yake; Kiingereza: a new one
Which ones are on sale?
Zipi zimepunguzwa bei?

Makosa ya Kawaida

❌This shoes are new.
✅These shoes are new.
Nomino ya wingi → these.
❌Those car is fast.
✅That car is fast.
Nomino ya umoja → that.
❌Theses are my books.
✅These are my books.
Wingi wa this ni these — bila -s ya ziada.
❌I want this ones.
✅I want these ones. au I want these. au I want this one.
ones (wingi) → these/those; one (umoja) → this/that.
❌These one is nice.
✅This one is nice.
one (umoja) → this/that.
❌These is my brother.
✅This is my brother.
Mtu mmoja → this is.
❌This are my parents.
✅These are my parents.
Wingi → these are.
⚠️"Which shirt?" "I like the red."
✅I like the red one.
Kwa nomino zinazohesabika, ongeza one baada ya kivumishi. Bila one, jibu linasikika halijakamilika.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. This na these zinazosikika sawa. Kiswahili kina sauti moja tu ya i. Kwa hiyo wengi hutamka this na these kwa njia moja, na kisha huandika moja badala ya nyingine. Kumbuka: these ni ndefu na inaishia kwa z; this ni fupi na inaishia kwa s.

❌I like this flowers.
✅I like these flowers.
flowers ni wingi → these.
❌These box is heavy.
✅This box is heavy.
box ni umoja → this.

2. Kivumishi bila one. Kiswahili husema Nataka kile cheusi au Nipe kikubwa — kivumishi kinasimama peke yake, kwa sababu kiambishi cha ngeli kinaonyesha ni kitu gani. Kiingereza hakina viambishi hivyo, kwa hiyo kinahitaji one / ones.

⚠️Give me the big.
✅Give me the big one.
Nipe kikubwa → the big one; bila one, sentensi inasikika haijakamilika.

3. Kujitambulisha kwenye simu. Kiswahili husema Halo, ni mimi Juma, lakini wengi hutafsiri kama Hello, I am Juma. Kwenye simu, Kiingereza husema This is… au It's….

⚠️Hello, I am Juma.
✅Hello, this is Juma.
I am Juma ni sahihi kisarufi unapokutana na mtu ana kwa ana; kwenye simu, sema this is au it's.

4. "Who are you?" kwenye simu. Wewe ni nani? ni swali la kawaida, lakini kwa Kiingereza, Who are you? kwenye simu linasikika kali, hata kama ni la adabu kwa Kiswahili.

⚠️Who are you?
✅Who's this, please?
Sarufi ni sahihi, lakini linasikika kali; tumia Who's this? (hasa US) au Who's that? (hasa UK).

Usichanganye

this/that na it — Tumia this/that kuonyesha kitu au kukitaja mara ya kwanza. Tumia it unapokizungumzia tena.

"What's that?" "It's a lemon tree."
"Kile ni nini?" "Ni mlimau."
mara ya pili: it
This is my new laptop. It's really fast.
Hii ni kompyuta mpakato yangu mpya. Ina kasi sana.
it = kompyuta ile ile

one/ones na it/them — One humaanisha "kitu kingine cha aina ile ile"; it humaanisha "kitu kile kile".

My umbrella is broken. I need a new one.
Mwavuli wangu umevunjika. Nahitaji mwingine mpya.
mwavuli mwingine; umevunjika ni hali ya sasa → is broken
Where's my umbrella? I need it now.
Mwavuli wangu uko wapi? Nauhitaji sasa hivi.
mwavuli ule ule; -u- ndani ya kitenzi → it

that (kuonyesha) na that (kuunganisha) — That inaweza pia kuunganisha sehemu mbili za sentensi (the film that I like): tazama A2-29. Katika somo hili, that daima huonyesha.

That film is great.
Filamu ile ni nzuri sana.
kuonyesha
That's my bus!
Lile ni basi langu!
kuonyesha, bila nomino

Tahajia na Matamshi

  • this /ðɪs/ (irabu fupi na legevu, kama sit) na these /ðiːz/ (irabu ndefu, kama see, + sauti ya z). Kiswahili kina i moja tu, kwa hiyo hii ni changamoto: kwa this, ulimi ulegee na irabu iwe fupi, kati ya i na e ya Kiswahili; kwa these, tanua midomo kama kwa tabasamu, irefushe irabu, na umalizie kwa mtetemo wa z.
  • those /ðəʊz/ (UK), /ðoʊz/ (US) — ina vina na nose. Irabu yake si o ya Kiswahili tu: inaanza kama o na kuteleza kuelekea u.
  • Maneno yote manne huanza na /ð/ — ncha ya ulimi kati ya meno, na koo linatetemeka, kama dh katika dhahabu. Kiswahili sanifu kina sauti hii; usiibadilishe kuwa d ("dis") wala z ("zis").
  • That's = that is: That's right. Hakuna contraction ya maandishi kwa this is (this's si sahihi), lakini katika mazungumzo ya haraka inasikika kama "thisiz".
  • one /wʌn/ ina vina na sun; ones /wʌnz/. Usiongeze irabu mwishoni: epuka "wani".

Kanuni ya Dhahabu

Karibu → this / these; mbali → that / those. Kimoja → this / that; vingi → these / those. Usirudie nomino — sema one au ones. Kiswahili hubadilisha kiashiria kwa ngeli; Kiingereza hukibadilisha kwa umbali na idadi tu.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha. (near) = karibu, (far) = mbali.

  1. (near) apple is green.
  2. (far) houses are very old.
  3. (near) are my keys.
  4. (far) is my sister, over there.
  5. My laptop is broken. I need a new .
  6. "Which shoes are yours?" "The black ."
  7. Kwenye simu: "Hello, is Tom."

B. Maana

Chagua jibu sahihi.

  1. Chagua jibu sahihi: … jeans are new.
  2. Chagua jibu sahihi: Mum, … is my teacher, Ms Lee.
  3. Baiskeli iko ng'ambo ya barabara. Chagua: Is … your bike?
  4. Chagua jibu sahihi: Where's my umbrella? I need … now.
  5. Chagua jibu sahihi: My umbrella is broken. I need a new ….

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. This people are from my office.
  2. Those is my car.
  3. I want this ones.
  4. Theses are my books.
  5. These are my parents.

D. Katika Muktadha

Maneno ya kutumia: this, that, these, those, one, ones

In a clothes shop (The assistant is next to the customer.)
Customer: How much is 18 jacket, over there in the window?
Assistant: 19 one? It's sixty pounds.
Customer: Hmm. And 20 shoes here, next to me?
Assistant: 21 are forty pounds. And the black 22 are thirty.
Customer: Great! I want the black 23, please.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza.

  1. Watambulishe watu wawili katika maisha yako kwa This is… au These are….
  2. Zungumzia kitu kimoja kilicho karibu nawe na kitu kimoja kilicho mbali nawe.
Majibu

A. Muundo

  1. This
  2. Those
  3. These
  4. That
  5. one
  6. ones
  7. this / it

B. Maana

  1. These
  2. this
  3. that
  4. it
  5. one

C. Tafuta Kosa

  1. These people are from my office. / Those people are from my office.
  2. That is my car. / That's my car. / Those are my cars.
  3. I want these ones. / I want these. / I want this one.
  4. These are my books.
  5. ✓ These are my parents.

D. Katika Muktadha

  1. that
  2. That
  3. these
  4. These
  5. ones
  6. ones

E. Zamu Yako

  1. This is my friend Ana. These are my parents, Luis and Carmen.
  2. This chair is comfortable. That window is open.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. children
  2. an
  3. it isn't / it's not
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play