This, That, These, Those kwa Kiswahili: Hiki, Kile, Hivi, Vile na One / Ones
This, That, These, Those
Katika ukurasa huu
Lengo
Baada ya somo hili, utaweza kuonyesha vitu vilivyo karibu nawe na mbali nawe, kimoja au vingi, kumtambulisha mtu kwa This is…, kusema wewe ni nani kwenye simu, na kutumia one / ones ili usirudie nomino.
Wazo Kuu
Fikiria mkono wako na kiganja chako. Maneno haya manne hujibu maswali mawili kwa wakati mmoja: Je, kiko karibu nami au mbali nami? na Je, ni kitu kimoja au zaidi ya kimoja?
Karibu + kimoja = this. Karibu + vingi = these. Mbali + kimoja = that. Mbali + vingi = those. Kitu kikiwa mkononi mwako au kando yako, unasema this au these. Ukinyoosha mkono na kuonyesha upande wa pili wa chumba, unasema that au those.
"Karibu" na "mbali" si suala la mita tu. Vinaweza pia kuwa karibu au mbali kwa wakati: this week (sasa) na that day (wakati mwingine).
Kiswahili kina viashiria (demonstratives) vingi zaidi: huyu, hiki, hii, hili… na yule, kile, ile, lile…, kwa sababu hubadilika kulingana na ngeli ya nomino. Tena kina kundi la tatu: huyo, hicho, hiyo — kwa kitu kilicho karibu na msikilizaji au kilichotajwa tayari. Kiingereza kina maneno manne tu, na hayabadiliki kulingana na nomino: yanabadilika kwa umbali na idadi peke yake.
Ukishaonyesha kitu, huhitaji kusema nomino tena. Kiingereza huibadilisha kwa one (umoja) au ones (wingi): Not this jacket — that one.
Kiswahili na Kiingereza
Katika Kiswahili, kiashiria kwa kawaida huja baada ya nomino na hupatana na ngeli yake: kitabu hiki, vitabu hivi, mti huu, miti hii. Katika Kiingereza, kiashiria huja kabla ya nomino, na kuna maumbo manne tu. Kiswahili kina viwango vitatu vya umbali (hiki – hicho – kile); Kiingereza kina viwili (this – that). Na Kiswahili kinaweza kuacha nomino na kubakiza kivumishi (Nataka cheusi); Kiingereza kinahitaji one / ones.
| Kiswahili | Kiingereza | Tofauti |
|---|---|---|
| kitabu hiki | this book | Kiswahili: baada ya nomino; Kiingereza: kabla |
| vitabu hivi | these books | karibu + wingi |
| kitabu kile | that book | mbali + kimoja |
| vitabu vile | those books | mbali + wingi |
| kitabu hicho (karibu nawe / kilichotajwa) | that book | Kiingereza hakina umbo la tatu: that |
| Huyu ni rafiki yangu. | This is my friend. | sawa: kumtambulisha mtu |
| Halo, ni Juma. | Hello, this is Juma. / It's Juma. | sawa kwenye simu: si I am Juma |
| Nataka cheusi. | I want the black one. | Kiswahili: kivumishi peke yake; Kiingereza: one / ones |
Muundo
Maneno manne
| Karibu (here) | Mbali (there) | |
|---|---|---|
| Kimoja (singular) | this | that |
| Vingi (plural) | these | those |
Njia mbili za kuyatumia
| Matumizi | Muundo | Mfano |
|---|---|---|
| kabla ya nomino (determiner) | this / that + nomino ya umoja | This bag is heavy. |
| these / those + nomino ya wingi | Those shoes are nice. | |
| peke yake, badala ya nomino (pronoun) | this / that + is | That is my car. |
| these / those + are | These are my parents. |
One / ones
| Muundo | Mfano |
|---|---|
| this / that + one | I like this one. |
| these / those + ones (isiyo rasmi, ya kawaida katika mazungumzo ya UK), au these / those peke yake | I want those ones. / I want those. |
| the + kivumishi + one / ones | the red one, the big ones |
| which + one / ones | Which one is for me? |
One / ones huchukua nafasi ya nomino zinazohesabika. Kwa nomino kama bread, coffee au water, iache nomino au uirudie: I like white bread → I like white. (si white one)
Kumtambulisha mtu na kwenye simu
| Hali | Msemo |
|---|---|
| kumtambulisha mtu | This is my friend Sam. |
| kusema wewe ni nani kwenye simu | Hi, this is Mark. / Hi, it's Mark. |
| kuuliza nani anapiga simu | Who's this? (hasa US) / Who's that? (hasa UK) |
Matumizi
1Karibu na Mbali, Kimoja na Vingi
Chagua kwa umbali (karibu au mbali) na idadi (kimoja au vingi).
2Bila Nomino (Pronouns)
This, that, these na those zinaweza kusimama peke yake ikiwa ni wazi unamaanisha nini.
3Kuwatambulisha Watu
Tumia This is… kumtambulisha mtu mmoja. Tumia These are… kwa kikundi, au sema This is… kwa kila mtu.
4Kwenye Simu
Kwenye simu, sema this is au it's + jina lako. Kuuliza mtu mwingine ni nani, wazungumzaji wa UK mara nyingi hutumia that; wa US kwa kawaida hutumia this.
5One na Ones
Baada ya kuonyesha kitu, tumia one / ones badala ya kusema nomino tena.
Makosa ya Kawaida
Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
1. This na these zinazosikika sawa. Kiswahili kina sauti moja tu ya i. Kwa hiyo wengi hutamka this na these kwa njia moja, na kisha huandika moja badala ya nyingine. Kumbuka: these ni ndefu na inaishia kwa z; this ni fupi na inaishia kwa s.
2. Kivumishi bila one. Kiswahili husema Nataka kile cheusi au Nipe kikubwa — kivumishi kinasimama peke yake, kwa sababu kiambishi cha ngeli kinaonyesha ni kitu gani. Kiingereza hakina viambishi hivyo, kwa hiyo kinahitaji one / ones.
3. Kujitambulisha kwenye simu. Kiswahili husema Halo, ni mimi Juma, lakini wengi hutafsiri kama Hello, I am Juma. Kwenye simu, Kiingereza husema This is… au It's….
4. "Who are you?" kwenye simu. Wewe ni nani? ni swali la kawaida, lakini kwa Kiingereza, Who are you? kwenye simu linasikika kali, hata kama ni la adabu kwa Kiswahili.
Usichanganye
this/that na it — Tumia this/that kuonyesha kitu au kukitaja mara ya kwanza. Tumia it unapokizungumzia tena.
one/ones na it/them — One humaanisha "kitu kingine cha aina ile ile"; it humaanisha "kitu kile kile".
that (kuonyesha) na that (kuunganisha) — That inaweza pia kuunganisha sehemu mbili za sentensi (the film that I like): tazama A2-29. Katika somo hili, that daima huonyesha.
Tahajia na Matamshi
- this /ðɪs/ (irabu fupi na legevu, kama sit) na these /ðiːz/ (irabu ndefu, kama see, + sauti ya z). Kiswahili kina i moja tu, kwa hiyo hii ni changamoto: kwa this, ulimi ulegee na irabu iwe fupi, kati ya i na e ya Kiswahili; kwa these, tanua midomo kama kwa tabasamu, irefushe irabu, na umalizie kwa mtetemo wa z.
- those /ðəʊz/ (UK), /ðoʊz/ (US) — ina vina na nose. Irabu yake si o ya Kiswahili tu: inaanza kama o na kuteleza kuelekea u.
- Maneno yote manne huanza na /ð/ — ncha ya ulimi kati ya meno, na koo linatetemeka, kama dh katika dhahabu. Kiswahili sanifu kina sauti hii; usiibadilishe kuwa d ("dis") wala z ("zis").
- That's = that is: That's right. Hakuna contraction ya maandishi kwa this is (this's si sahihi), lakini katika mazungumzo ya haraka inasikika kama "thisiz".
- one /wʌn/ ina vina na sun; ones /wʌnz/. Usiongeze irabu mwishoni: epuka "wani".
Kanuni ya Dhahabu
Karibu → this / these; mbali → that / those. Kimoja → this / that; vingi → these / those. Usirudie nomino — sema one au ones. Kiswahili hubadilisha kiashiria kwa ngeli; Kiingereza hukibadilisha kwa umbali na idadi tu.
Mazoezi
A. Muundo
Kamilisha. (near) = karibu, (far) = mbali.
-
(near) apple is green.
-
(far) houses are very old.
-
(near) are my keys.
-
(far) is my sister, over there.
-
My laptop is broken. I need a new .
-
"Which shoes are yours?" "The black ."
-
Kwenye simu: "Hello, is Tom."
B. Maana
Chagua jibu sahihi.
-
Chagua jibu sahihi: … jeans are new.
-
Chagua jibu sahihi: Mum, … is my teacher, Ms Lee.
-
Baiskeli iko ng'ambo ya barabara. Chagua: Is … your bike?
-
Chagua jibu sahihi: Where's my umbrella? I need … now.
-
Chagua jibu sahihi: My umbrella is broken. I need a new ….
C. Tafuta Kosa
Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.
-
This people are from my office.
-
Those is my car.
-
I want this ones.
-
Theses are my books.
-
These are my parents.
D. Katika Muktadha
Maneno ya kutumia: this, that, these, those, one, ones
Customer: How much is 18 jacket, over there in the window?
Assistant: 19 one? It's sixty pounds.
Customer: Hmm. And 20 shoes here, next to me?
Assistant: 21 are forty pounds. And the black 22 are thirty.
Customer: Great! I want the black 23, please.
E. Zamu Yako
Andika kwa Kiingereza.
-
Watambulishe watu wawili katika maisha yako kwa This is… au These are….
-
Zungumzia kitu kimoja kilicho karibu nawe na kitu kimoja kilicho mbali nawe.
F. Marudio Mchanganyiko
Rudia masomo yaliyotangulia.
-
A1-05 Wingi wa Nomino kwa Kiingereza (Plural Nouns): -s, -es, Children, People na Mifano These (child) are my cousins.
-
A1-06 A, An na The kwa Kiswahili: Jinsi ya Kutumia Articles (Vibainishi) kwa Kiingereza I need ___ umbrella. …
-
A1-03 To Be: Sentensi Hasi, Maswali na Majibu Mafupi (Isn't, Aren't, Are You…?) kwa Kiswahili "Is that your car?" "No, ."
Majibu
A. Muundo
- This
- Those
- These
- That
- one
- ones
- this / it
B. Maana
- These
- this
- that
- it
- one
C. Tafuta Kosa
- These people are from my office. / Those people are from my office.
- That is my car. / That's my car. / Those are my cars.
- I want these ones. / I want these. / I want this one.
- These are my books.
- ✓ These are my parents.
D. Katika Muktadha
- that
- That
- these
- These
- ones
- ones
E. Zamu Yako
- This is my friend Ana. These are my parents, Luis and Carmen.
- This chair is comfortable. That window is open.
F. Marudio Mchanganyiko
- children
- an
- it isn't / it's not
